IV SA/Wa 1246/16

WyrokWSA w Warszawie2016-08-18

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Kaja Angerman, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako 'grunt zadrzewiony i zakrzewiony' (Lz VI) może być uznany za nieruchomość rolną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a tym samym nabyty z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 13 ust. 2 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie może się ostać, ponieważ organ nieprawidłowo określił przedmiot rozstrzygnięcia, nie odwołując się do geodezyjnego wyodrębnienia nieruchomości, która miała podlegać komunalizacji. Ponadto, sąd stwierdził, że wpisy w ewidencji gruntów i budynków, choć stanowią dowód co do rodzaju użytków gruntowych, mogą być obalone dowodami przeciwnymi, a kwalifikacja gruntu jako rolnego powinna być oceniana w kontekście art. 46¹ Kodeksu cywilnego. W związku z tym, konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy, w tym przeprowadzenie postępowania dowodowego co do charakteru części nieruchomości oraz ewentualne sporządzenie operatu geodezyjnego.
Stan faktyczny
Gmina J. zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody w części stwierdzającej nabycie przez Gminę J. z mocy prawa własności części nieruchomości rolnej (działka nr [...]) o powierzchni 0,0109 ha, sklasyfikowanej jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI). Gmina zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, kwestionując uznanie tej części nieruchomości za niebędącą nieruchomością rolną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...], zasądził od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Gminy J. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Gminy J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Gminy J. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również: "Minister" lub "organ") z [...] lutego 2016 r. znak: [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Minister, po rozpoznaniu odwołania Gminy J. (dalej również: "skarżący" lub "Gmina") od decyzji Wojewody [...] (dalej również: "Wojewoda") z [...] października 2015 r., znak: [...], stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę J. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1791 ha, położonej w obrębie G. , dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], postanowił: 1) uchylić decyzję Wojewody [...] w zakresie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę J. tej części powołanej nieruchomości, która według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. stanowiła grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI) o pow. 0,0109 ha i w tym zakresie odmówić stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności przez Gminę J. ; 2) utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] w pozostałym zakresie, tj. w zakresie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę J. tej części nieruchomości, która według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. stanowiła użytek rolny zabudowany (B/RVI) o pow. 0,1682 ha. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Starosta [...] wnioskiem z 16 września 2015 r. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014, ze zm.; dalej: "g.n.r.") przez Gminę J. , prawa własności wyżej opisanej nieruchomości rolnej, uzasadniając, iż nie została ona przekazana do dnia 30 czerwca 2000 r. do Zasobu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. II.2. Decyzją z [...] października 2015 r. Wojewoda nabycie z mocy prawa przez Gminę J. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1791 ha, położonej w obrębie G., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda powołał art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz art. 46¹ k.c. Wojewoda ustalił, że działka nr [...]w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy J. na dzień 30 czerwca 2000 r. miała przeznaczenie rolne, co potwierdza pismo Wójta Gminy J. z 6 maja 2013 r. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż przedmiotowa nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym, położona wśród gruntów leśnych i rolnych, stanowi użytki: grunty rolne zabudowane (Br-RVI) oraz grunty zadrzewione i zakrzewione (Lz - RVI). Na podstawie art. 13 ust. 2 g.n.r., nieruchomość ta stała się z dniem 30 czerwca 2000 r., z mocy prawa, własnością Gminy J. Decyzja wydana w tym trybie jest jedynie potwierdzeniem nabycia praw i przejęcia obowiązków ustawowych przez Gminę. II.3. W odwołaniu do wspominanej decyzji Wojewody Gmina wniosła o odmowę stwierdzenia nabycia z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości. Gmina powołała się m. in. na brak dostępu do drogi publicznej w odniesieniu do tej nieruchomości, a także postępowania dotyczące tej nieruchomości oraz zlokalizowanie na niej budynku mieszkalnego, który wymaga pilnego remontu. II.4. Minister wydając zaskarżoną decyzję wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 30 czerwca 2000 r. stanowiła mienie Skarbu Państwa oraz nie została przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub do Agencji Nieruchomości Rolnych do 30 czerwca 2000 r. ostateczną decyzją. Ponadto, w planie miejscowym obowiązującym w tej dacie miała przeznaczenie rolne. Badając natomiast przesłankę statusu tej nieruchomości jako nieruchomości rolnej w rozumieniu kodeksu cywilnego Minister wskazał, iż z pisma Starosty [...] z 15 lutego 2016 r. wynika, że według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. przedmiotowa działka stanowiła: użytek rolny zabudowany (B/RVI) o pow. 0,1682 ha oraz grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI) o pow. 0,0109 ha. Zdaniem Ministra, przesłankę nieruchomości rolnej spełniała tylko ta część działki nr [...], która według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. stanowiła użytek rolny zabudowany (B/RVI) o pow. 0,1682 ha. Natomiast ta część działki nr [...], która według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. stanowiła grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI) o pow. 0,0109 ha, nie spełniała tej przesłanki. Minister podniósł, że z rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813, z późn. zm.) wynika, że grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz) stanowił użytek leśny, który nie był użytkiem rolnym. Również w myśl przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) grunt zadrzewiony i zakrzewiony nie był gruntem rolnym (por. § 68 ust. 1 pkt 1 lit. h i ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia oraz załącznik nr 6 do ww. rozporządzenia). W związku z powyższym Minister uznał, że wszystkie przesłanki nabycia z mocy prawa spełniała ta część działki nr [...], która według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. stanowiła użytek rolny zabudowany (B/RVI) o pow. 0,1682 ha. Z upływem tego terminu, a więc z dniem 1 lipca 2000 r. Gmina J. stała się z mocy samego prawa właścicielem ww. części działki nr [...]. Natomiast ta część działki nr [...] , która według stanu na dzień 30 czerwca 2000 r. stanowiła grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI) o pow. 0,0109 ha, nie przeszła na własność Gminy. III.1. Skargę na decyzję Ministra wniosła Gmina wskazując, że kwestionuje punkt 1 tej decyzji, tj. odmowę stwierdzenia nabycia przez Gminę części przedmiotowej nieruchomości. Gmina zarzuciła w skardze naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: (a) art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1 pkt 1 g.n.r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym mniejszej sprawy i uznanie, że część działki nr [...] o powierzchni 0,0109 ha, która w ewidencji gruntów i budynków została sklasyfikowana jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI), nie spełnienia przesłania określonej w treści art. 1 i 2 oraz art. 13 g.n.r., a mianowicie nie jest nieruchomością rolną, co w konsekwencji skutkowało koniecznością uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2015 roku w zakresie odnoszącym się do tej ułamkowej części działki nr [...] ; (b) art. 1 pkt 1 g.n.r. w zw. z art. 46¹ k.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nieruchomością rolną nie jest nieruchomość gruntowa, której ułamkowa część jest zadrzewiona i zakrzewiona, podczas gdy zgodnie z treścią wymienionych norm prawnych nieruchomością rolną jest nieruchomość, która jest lub może być wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, i w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma przeznaczenie rolne; 2) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. na skutek niewyczerpującego rozpoznania materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i błędnego ustalenia, że skarżąca nie nabyła części działki oznaczonej nr [...] i sklasyfikowanej jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI), która to część stanowiła nieruchomością rolną i została przez Gminę nabyta z mocy prawa na własność z dniem 1 lipca 2000 roku. III.2. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. IV.2. . Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.). Oznacza to w szczególności, że sąd zasadniczo nie czyni własnych ustaleń faktycznych, a orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych (argumentum ex art. 106 § 3 p.p.s.a; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2014 r., II OSK 2546/12, CBOSA; J. Jagielski, M. Jagielska, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 3 wyd., Warszawa 2015, s. 567). W aspekcie ustaleń faktycznych obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim dokonanie oceny, czy materiał dowodowy został przez organ prawidłowo zebrany i oceniony (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2015 r., II GSK 789/14, CBOSA). Równocześnie należy zwrócić uwagę na okoliczność, że wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). IV.3. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 13 w zw. z art. 1 g.n.r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy, przejęcie przez Agencję praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. W myśl zaś art. 13 ust. 2 g.n.r., nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 3 g.n.r., gminy przejmują nieruchomości wraz z zobowiązaniami wobec osób trzecich. Stosownie do art. 13 ust. 4 g.n.r., nabycie nieruchomości, o których mowa w ust. 2, stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Stosowanie zaś do art. 1 pkt 1 g.n.r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania decyzji przez Ministra), ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Powołane przepisy stanowią jeden z przykładów tzw. komunalizacji nieruchomości z mocy prawa. Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę w ich trybie nastąpiło z dniem 1 lipca 2000 r. Decyzja wydana przez Wojewodę na w sprawie przedmiotowej komunalizacji charter deklaratoryjny, ale jest aktem koniecznym do przyjęcia w obrocie, że komunalizacja miała miejsce (por. np. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2011 r., III CZP 42/11 (OSNC 2012/2/17). IV.4. W niniejszej sprawie kwestią sporną między skarżącą a Ministrem była kwalifikacja części działki nr [...] jako nieruchomości rolnej. Zdaniem Ministra, część działki nr [...] o powierzchni 0,0109 ha, która w ewidencji gruntów i budynków została sklasyfikowana jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI), nie jest nieruchomością rolną. Pozostałe przesłanki przedmiotowej komunalizacji, tj. własność Skarbu Państwa w dniu 30 czerwca 2000 r., nieprzekazanie nieruchomości do tego dnia do Zasobu lub nieprzekazanie jej Agencji Nieruchomości Rolnych, a także przeznaczenie na cele rolne w planie miejscowym, były w ocenie organów spełnione. Przed odniesieniem się do kwestii kwalifikacji części działki [...] należy jednak stwierdzić, że Minister dopuścił się istotnego uchybienia w określeniu przedmiotu rozstrzygnięcia, które sprawia, że zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym. Otóż Minister w zaskarżonej decyzji podzielił działkę [...] na dwie części, jednakże ograniczył się do wskazania powierzchni tych dwóch działek i nie odwołał się do ich geodezyjnego wyodrębnienia (tj. podziału działki [...] na dwie działki – podlegającą komunalizacji i nie objętą komunalizacją). Pamiętać należy, że decyzja komunalizacyjna, w razie przyjęcia, że ma dotyczyć tylko części nieruchomości, kreuje nową nieruchomość o odrębnym stanie prawnym (tj. należącą do gminy). Z kolei odrębną nieruchomość determinuje nie powierzchnia, a jej granice (art. 46 k.c. w zw. z art. 4 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami: Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2006 r., I OSK 124/06). Stąd też decyzja komunalizacyjna, podobnie jak i inne decyzje dotyczące nabycia nieruchomości z mocy prawa, jeżeli ma dotyczyć części działki, musi być poprzedzona sporządzeniem odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej (tj. operatu geodezyjnego). Innymi słowy, nabycie własności z mocy samego prawa do części dotychczasowej nieruchomości, która to część nie została jeszcze wyodrębniona, oznacza w istocie utworzenie przez ustawodawcę nowej nieruchomości poprzez przypisanie do niej prawa odrębnemu podmiotowi. W ten sposób następuje podmiotowe wyodrębnienie nowej nieruchomości z obszaru dotychczasowej nieruchomości. Poza więc wyodrębnieniem podmiotowym musi także nastąpić wyodrębnienie ewidencyjne, skutkiem którego jest określenie granic nowej nieruchomości, które to granice wyznaczają terytorialny zasięg przysługiwania i wykonywania praw do nowej nieruchomości (por. M. Wolanin, w: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Legalis 2015, wyd. 4, teza 3 do art. 96). Sytuacji takich dotyczy m. in. art. 95 pkt 3 oraz 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa. W myśl zaś 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że zastosowanie art. 13 ust. 2 g.r.n. nie zostało ograniczone do nieruchomości stanowiących w całości nieruchomości rolne w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. Przyjęcie odmiennej interpretacji tego przepisu mogłoby prowadzić do sytuacji, w których niemożliwe byłoby nabycie przez gminę nieruchomości, której tylko niewielka część nie miałby charakteru rolnego, co przekreślałoby cel wprowadzenia art. 13 ust. 2 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2016 r., II OSK 1108/14 i cyt. tam orzeczenia NSA; zob. również wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r. I SA/Wa 2061/13). Reasumując, jeżeli Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę dojdzie do wniosku, że tylko cześć działki [...] podlega komunalizacji, zobowiązany będzie uprzednio zlecić wykonanie operatu geodezyjnego i następnie wydając decyzję na podstawie art. 13 ust. 4 g.n.r. równocześnie zatwierdzić podział całej nieruchomości (por. np. końcowy fragment uzasadnienia powołanego wyżej wyroku NSA w sprawie II OSK 1108/14; Ewa Bończak-Kucharczyk, Komentarz do art.96 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX 2014, teza 4 do art. 96). Dopiero taka decyzja, tj., zatwierdzająca podział i stwierdzająca przejście na rzecz gminu konkretnej nieruchomości (w postaci nowoutworzonej działki) będzie mogła stanowić podstawę do dokonania odpowiednich wpisów w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków. Uzupełniająco dodać należy, że skarga została formalnie skierowana wobec punktu 1 decyzji Ministra. Jednakże w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której rozstrzygnięcie Ministra z punktu 2 decyzji nie może samodzielnie funkcjonować w obrocie, nie precyzje ono bowiem granic części nieruchomości objętej komunalizacją. W takim przypadku rzeczywistym przedmiotem zaskarżenia i kontroli sądowoadministracyjnej jest cała decyzja, a nie tylko jej cześć (por. np. J. Drachal, Orzeczenia sądowe (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20 - 22 października 2003, Warszawa 2003, s. 63 – 66). IV.5. Wracając do wątku kwalifikacji części działki nr działki nr [...] jako nieruchomości rolnej należy zauważyć, że w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a zwłaszcza w art. 13 oraz art. 1 pkt 1 tej ustawy nie odwołano się wprost do przeznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. W art. 1 pkt 1 tej ustawy jest natomiast mowa o nieruchomości rolnej w rozumieniu rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Zgodnie zaś z art. 46¹ k.c., nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Za daleko idący jest zatem pogląd, że wypisy w ewidencji gruntów i budynków są wyłącznym dowodem na to, że dany grunt stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu kodeksu cywilnego. Z drugiej jednak strony, wypisy z ewidencji gruntów mają charakter dokumentów urzędowych i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, a zatem i dowód na okoliczność rodzaju użytków gruntowych (art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 ust. 1 pkt dnia 17 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne: Dz. U. z 2015 r. poz. 520). Nieprawidłowy jest zatem przeciwstawny pogląd, że wpisy w ewidencji nie mają znaczenia przy ocenie, czy dany grunt jest nieruchomością rolną w rozumieniu kodeksu cywilnego (pogląd taki głosi np. W. Katner, Komentarz do art.46¹ Kodeksu cywilnego, LEX 2014, teza 5). W ocenie Sądu, z wpisem w ewidencji gruntów wiąże się domniemanie co do charakteru danego gruntu (scil. rodzaju użytków gruntowych). Domniemanie to może być jednak obalone przez stronę dowodami przeciwnymi na podstawie art. 76 § 3 k.p.a. W podobnym kierunku wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 września 2012 r., I OSK 1260/11, w którym stwierdzono: "Z materiału tego wynika status nieruchomości według zapisów w księdze wieczystej, przeznaczenie w planie miejscowym i w ewidencji gruntów. Był to w niniejszej sprawie materiał wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Brak było podstaw do dopuszczenia z urzędu dodatkowych dowodów, o których mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej (oględzin, świadków, biegłego). Odnotować w tym miejscu można, że Gmina nie złożyła dodatkowych wniosków dowodowych w trakcie postępowania administracyjnego". Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że orzekające organy będą zobowiązane przyjąć rodzaj użytków gruntowych wynikający z postanowień ewidencji gruntów i budynków, chyba że zebrany materiał dowodowy pozwoli ustalić, że również w części działki nr [...] o powierzchni 0,0109 ha, która w ewidencji gruntów i budynków została sklasyfikowana jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI), była w dniu 30 czerwca 2000 r. nieuchronnością rolną w rozumieniu kodeksu cywilnego. Inicjatywa dowodowa w tej kwestii spoczywa jednak na stronie (argumentum ex art. art. 76 § 1 i 3 k.p.a.). IV.6. Konieczność przeprowadzenia postepowania dowodowego co do charakteru części nieruchomości objętej wnioskiem Starosty oraz ewentualna potrzeba sporządzenia operatu geodezyjnego, w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania, uzasadniają uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji (art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP). IV.7. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda wyznaczy przede wszystkim Gminie odpowiedni termin na zgłoszenie ewentualnych wniosków dowodowych, w tym co do charakteru użytków rolnych na części działki nr [...] o powierzchni 0,0109 ha, która w ewidencji gruntów i budynków została sklasyfikowana jako grunt zadrzewiony i zakrzewiony (Lz VI). Jeżeli Wojewoda dojdzie do wniosku, że część nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] nie podlega komunalizacji na podstawie art. 13 ust. 2 g.n.r., zleci wykonanie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej (operatu geodezyjnego) niezbędnej do zatwierdzenia w decyzji wydanej na podstawie art. 13 ust. 4 g.n.r. podziału tej nieruchomości. IV.8. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł). IV.9. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło