II FZ 4/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 921/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 23 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 4 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 921/16) odmówił C. L. - nazywanemu dalej "Skarżącym", wstrzymania zaskarżonej decyzji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącego, wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Ponadto Skarżący wskazał, że prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne rozpoczęte zostało na podstawie postanowienia organu egzekucyjnego, które nie zostało mu doręczone. W motywach postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostały określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przy czym wykazanie tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Tymczasem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, Skarżący nie wykazał, aby zostały one spełnione. Uzasadniając swój wniosek ograniczył się on bowiem do stwierdzenia, że zobowiązania podatkowe uległo przedawnieniu, a zapłata zaległości podatkowych wraz z odsetkami przekracza jego możliwości płatnicze. Lakoniczne stwierdzenie strony w tym zakresie nie znajduje potwierdzania w aktach sprawy. Do wniosku nie załączono także dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie wskazanych przez nią skutków wykonania decyzji, co pozwoliłoby Sądowi na dokonanie oceny faktycznego wpływu jej wykonania na sytuację materialną Skarżącego. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzut naruszenia: - art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; - art. 163 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, art. 166 i art. 61 § 3 tej ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na sporządzeniu przez Sąd pierwszej instancji uzasadnienia postanowienia, w którym błędnie uznano, że nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenia kosztów postępowania według norm przewidzianych oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z akt postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne, dlatego zostało oddalone. W świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z 3 lipca 2014 r. (II OZ 661/14) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd". Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Uprawnienie do przyznania ochrony tymczasowej wiąże się zatem z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik Skarżącego ograniczył się do stwierdzenia, że wyegzekwowanie zaległości podatkowych, grozi wyrządzeniem znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Innymi słowy w motywach wniosku pełnomocnik Skarżącego poprzestał na powtórzeniu jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie konkretyzując przy tym na czym dokładnie polegać by miało niebezpieczeństwo wyrządzenia poważnej szkody. Jedynie dość ogólnie powołał się na złą sytuację majątkową mocodawcy i wysokie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Stąd też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wyjaśnienia pełnomocnika Skarżącego są pozbawione konkretów. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się także naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz niedoręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego są o tyle chybione, że nie dotyczą przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny na skutek wniesienia skargi na decyzję, a nie wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Natomiast problem doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego może zostać podniesiony jako zarzut w ramach postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Skarżącego o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie jest środkiem odwoławczym od orzeczenia sądu pierwszej instancji, co oznacza, że służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. W zażaleniu nie można przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego materiału dowodowego, który miałby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego. Kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega bowiem na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ jest on bezpodstawny. Artykuł 209 P.p.s.a. przewiduje bowiem, że wniosek o zwrot kosztów postępowania rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz orzeczeniach, o których jest mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. zażalenie oddalił