I FSK 55/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-07
Skład orzekający: Izabela Najda - Ossowska, Hieronim Sęk, Agnieszka Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka miała obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego w związku z nieuregulowaniem faktury w terminie 150 dni od upływu terminu płatności, a jeśli tak, czy złożenie korekty deklaracji po tym terminie, ale przed wydaniem decyzji przez organ, wyklucza nałożenie dodatkowego zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego w związku z nieuregulowaniem faktury w terminie 150 dni od upływu terminu płatności powstaje po bezskutecznym upływie tego terminu. Jednakże, w art. 89b ust. 1 ustawy o VAT nie ma określonego terminu na złożenie takiej korekty, a jedynie okres, w którym należy jej dokonać. Złożenie korekty deklaracji po terminie 150 dni, ale przed wydaniem decyzji przez organ, wyklucza zastosowanie sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 89b ust. 6 ustawy o VAT, ponieważ podatnik dopełnił obowiązku skorygowania podatku naliczonego.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. nie uregulowała faktury VAT za roboty budowlane w terminie. Po upływie 150 dni od terminu płatności faktury, spółka nie dokonała korekty podatku naliczonego. Organ podatkowy nałożył na spółkę dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka złożyła korektę deklaracji po terminie, ale przed wydaniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję organu, uznając, że złożenie korekty po terminie, ale przed wydaniem decyzji, wyklucza nałożenie sankcji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 grudnia 2015 r. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz S. sp. z o.o. w C. kwotę 7.580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska, Sędzia NSA Hieronim Sęk, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Jakimowicz (spr.), Protokolant Monika Osial, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o. o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt III SA/Gl 197/16 w sprawie ze skargi S. sp. z o. o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2013 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 grudnia 2015 r. nr [...] 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz S. sp. z o. o. w C. kwotę 7.580 (siedem tysięcy pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt III SA/Gl 197/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 grudnia 2015 r. o nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2013 r.
W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. nałożył decyzją z dnia 30 lipca 2015 r. na skarżącą spółkę w trybie art. 89b ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) dodatkowe zobowiązanie podatkowe za październik 2013 r. w kwocie 25.823 zł. Organ ustalił bowiem, że spółka nie dokonała korekty, ujętej i rozliczonej w deklaracji VAT-7 za maj 2013 r. kwoty podatku naliczonego wynikającego z nieuregulowanej faktury VAT nr 16/2013-2014 z dnia 26 kwietnia 2013 r., wystawionej przez G. Sp. z o.o. w Komornikach za zrealizowane na rzecz spółki roboty budowlane.
W wyniku rozpoznania odwołania spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji stwierdzając, że w świetle art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz faktu nieuregulowania przedmiotowej faktury w terminie 150 od dnia upływu terminu jej płatności, tj. terminu liczonego od dnia 27 maja 2013 r., który przypadał na dzień 24 października 2013 r., strona miała obowiązek dokonania korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z nieuregulowanej faktury, w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego na tej fakturze, tj. za październik 2013 r. Bezspornym jest natomiast, że obowiązku tego w ustawowym terminie nie dopełniła.
Organ II instancji stwierdził nadto, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje powoływana przez spółkę okoliczność, iż w związku z wadliwym wykonaniem przez firmę G. umowy o roboty budowlane, dokonała jednostronnej kompensaty wierzytelności żądając w piśmie z dnia 10 października 2013 r. obniżenia wynagrodzenia z tytułu rękojmi. G. nie uznała kompensaty i wniosła pozew o zapłatę do Sądu Okręgowego w C., który w dniu 31 października 2013 r. wydał nakaz zapłaty uwzględniający powództwo. Spółka wniosła od niego sprzeciw i w konsekwencji postępowanie sądowe zostało umorzone, albowiem strony zawarły ugodę, na mocy której S. sp. z o.o. zobowiązała się zapłacić dochodzoną kwotę w terminie do 19 listopada 2015 r. i tego terminu dochowała. W opinii organu spór cywilny pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem pozostawał bez wpływu na obowiązek złożenia korekty. Bez znaczenia dla sprawy uznał również fakt, iż spółka w dniu 11 sierpnia 2014 r. złożyła korektę deklaracji za październik 2014 r., w której skorygowała wartość podatku naliczonego o kwotę podatku wynikającą z przedmiotowej faktury VAT, uwzględniając tym samym stwierdzone w toku kontroli podatkowej nieprawidłowości, bowiem termin dokonania powyższej czynności wskazany w art. 89b usta. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie został przez stronę dochowany.
Naruszenie tego obowiązku z kolei musiało skutkować ustaleniem spółce w trybie art. 89b ust. 6 tej ustawy dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty podatku, wynikającego z nieuregulowanej faktury, który nie został skorygowany w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze.
Od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zarzuciła naruszenie:
1. art. 120 w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego, tj. brak weryfikacji firmy G. pod kątem dokonania przez nią korekty podstawy opodatkowania (oraz podatku należnego) na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług;
2. art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niewłaściwe zastosowanie spowodowane niezebraniem informacji odnośnie do dokonania korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego przez kontrahenta strony, w sytuacji gdy obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego przez S. Sp. z o.o. zależny jest od dokonania korekty podstawy opodatkowania przez G. Sp. z o. o;
3. art. 89b ust. 1 i art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy spółka dokonała potrącenia wierzytelności ujętej w fakturze VAT nr [...] wystawionej przez G. Sp. z o.o. oraz złożyła korektę deklaracji.
W konsekwencji tak postawionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Oddalając przedmiotową skargę Sąd I instancji w pełni podzielił argumentację organów. Wskazał, że wprawdzie spółka wystąpiła z żądaniem obniżenia wynagrodzenia z tytułu rękojmi, a wszczęte przez wierzyciela postępowanie sądowe o zapłatę zakończyło się ostatecznie ugodą, w wyniku której skarżąca dokonała zapłaty w wysokości niższej od wynagrodzenia wynikającego z faktury. Powyższe okoliczności nie zmieniają jednak zdaniem Sądu faktu, że skarżąca spółka długotrwale nie wywiązywała się z płatności, korzystając jednocześnie z dobrodziejstwa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający ze spornej faktury. W takiej sytuacji obowiązkiem skarżącej było dokonanie korekty odliczonej kwoty podatku w trybie przewidzianym w art. 89 b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, czego spółka nie uczyniła. W opinii Sądu bezzasadny jest zarzut potrącenia wierzytelności spółki G., wynikającej ze spornej faktury z wierzytelnością skarżącej spółki z tytułu rękojmi za wady. Wobec zakwestionowania tej kompensaty przez spółkę G., nie doszła ona do skutku. Natomiast korekta deklaracji za październik 2013 r. złożona przez spółkę w dniu 11 sierpnia 2014 r. w następstwie kontroli podatkowej, nie mogła mieć wpływu na decyzję organu opartą na przepisie art. 89b ust. 6 cyt. ustawy, który nie może być interpretowany rozszerzająco.
W imieniu skarżącej spółki jej pełnomocnik zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając:
A. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 180 § 1, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym art. 121 i art. 191 tej ustawy polegające na oddaleniu skargi oraz uznaniu za prawidłowe stanowiska organu odwoławczego, choć organ nie zweryfikował, czy G. Sp. z o.o. dokonała korekty podstawy opodatkowania (oraz podatku należnego) na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Istnieje związek wzajemnych praw i obowiązków realizujący zasadę neutralności podatku od wartości dodanej. Zatem obowiązek korekty podatku naliczonego przez spółkę zależny jest od dokonania korekty podstawy opodatkowania przez G. Sp. z o.o. Z uwagi na brak informacji na temat korekty podstawy opodatkowania (oraz podatku należnego) przez spółkę G., nie można rozstrzygnąć, czy obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego na podstawie art. 89b ust. 1 cyt. ustawy ciążył na spółce,
B. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, materialnoprawną wadliwość wyroku poprzez naruszenie:
1. art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie powinien on znaleźć zastosowania, z uwagi na brak informacji na temat korekty podstawy opodatkowania (oraz podatku należnego) przez spółkę G. Sp. z o.o.,
2. art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie powinien on znaleźć zastosowania, z uwagi na złożoną przez spółkę prawnie skuteczną pokontrolną korektę deklaracji,
3. art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędną wykładnię tego przepisu, ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie powinien on znaleźć zastosowania, ponieważ organ w toku kontroli podatkowej "ujawnił" nieprawidłowości, a nie je "stwierdził", zatem nie została spełniona hipoteza tego przepisu,
4. art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie powinien on znaleźć zastosowania, ponieważ protokół z kontroli podatkowej nie dotyczy wprost uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie jest aktem o charakterze władczym i rozstrzygającym w zakresie uprawnień lub obowiązków - zatem nie może być podstawą do nałożenia na spółkę sankcji,
5. art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez błędną wykładnię tego przepisu, ze względu na fakt, że prowadzi ona do naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa, polegające na przyjęciu interpretacji przepisów, zgodnie z którą osoba prawna podlega odpowiedzialności administracyjnej, podczas gdy osoba fizyczna w analogicznej sytuacji byłaby zwolniona z jakiejkolwiek odpowiedzialności,
6. art. 89b ust. 1 i art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, ze względu na fakt, że w przedmiotowej sprawie nie powinien on znaleźć zastosowania, z uwagi na dokonanie przez spółkę potrącenia wierzytelności ujętej w fakturze VAT nr [...] wystawionej przez spółkę G. z przysługującym spółce roszczeniem obniżenia ceny z uwagi na wady wykonanego pokrycia dachowego (ponad 500 punktów nieszczelności),
7. art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez zastosowanie przepisu naruszającego konstytucyjną zasadę równości. Spółka złożyła prawnie skuteczną korektę deklaracji, a mimo to ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 89b ust. 6 ustawy w formie 30% sankcji. Natomiast osoba fizyczna, która złożyłaby prawnie skuteczną korektę deklaracji w analogicznej sytuacji, nie poniesie jakiejkolwiek odpowiedzialności;
C. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak odniesienia się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego;
D. na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez brak wykonania przez WSA w Gliwicach sądowej kontroli decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, wydanej z naruszeniem powołanych przepisów prawa materialnego i proceduralnego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej jednak nie występuje. Z tego względu, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zarzuca się w niej zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.
Analiza treści oraz uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej prowadzi do generalnego wniosku, że w ich trybie skarżąca spółka kwestionuje zasadność obciążenia jej sankcją w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązującym w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy niniejsza sprawa. Przy czym jedną z okoliczności, na którą się powołuje i która – w opinii strony skarżącej – wyklucza zastosowanie wskazanego przepisu, jest fakt złożenia w dniu 11 sierpnia 2014 r. pokontrolnej korekty deklaracji podatkowej za październik 2013 r. uwzględniającej nieprawidłowości ujawnione w toku kontroli podatkowej.
W tym kontekście przypomnieć należy, że art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, iż w przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z tej faktury, w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze. Z kolei z art. 89b ust. 6 cyt. ustawy wynika, że obowiązkiem organu podatkowego, który stwierdził naruszenie przez podatnika regulacji określonej w art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, jest ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty podatku wynikającego z nieuregulowanych faktur, który nie został skorygowany zgodnie z ust. 1. Nałożenie na podatnika sankcji, o której mowa w art. 89b ust. 6 cyt. ustawy uzależnione jest zatem od jednoznacznego stwierdzenia, że pomimo nieuregulowania przez niego w przewidzianym w art. 89b ust. 1 terminie należności wynikającej z faktury lub umowy, podatnik nie dokonał stosownej korekty odliczonej kwoty podatku wynikającego z niezapłaconej faktury.
W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie zapłaciła należności wynikającej ze spornej faktury VAT nr [...] wystawionej przez spółkę G. ani w terminie wynikającym z tej faktury, ani też w terminie 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności oznaczonej w fakturze, który przypadał na dzień 24 października 2013 r. Wprawdzie spółka stoi na stanowisku, że dokonała jednostronnej kompensaty wierzytelności występując pismem z dnia 10 października 2013 r. do kontrahenta o obniżenie wynagrodzenia o kwotę 799.500 zł z uwagi na wadliwe wykonanie usługi, jednakże uznać należy za organami, że nie można mówić o skutecznym potrąceniu w sytuacji, gdy z przywołanego pisma nie wynika jednoznacznie jaka wierzytelność ma zostać potrącona (brak wskazania, że żądanie dotyczy tej konkretnej faktury na kwotę 479.832,86 zł), zaś sama spółka w dokumentacji księgowej nie potwierdziła kompensaty wzajemnych rozrachunków stosownymi zapisami (cały czas nieuregulowana należność figurowała w księgach podatkowych jako zobowiązanie względem kontrahenta spółki G.). Potrącenie uregulowane w art. 498-505 Kodeksu cywilnego pełni funkcję zapłaty, w jego wyniku dochodzi bowiem do umorzenia obydwu wierzytelności, a następuje przez jednostronną czynność prawną jednego z wierzycieli wywołując skutek z chwilą dojścia do wierzyciela wzajemnego w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią. Jednakże, w orzecznictwie przyjmuje się, że do wywołania skutku potrącenia nieodzowne jest skonkretyzowanie w oświadczeniu wierzytelności potrącającego. Wierzyciel zamierzający skorzystać z potrącenia powinien określić cyfrowo wysokość swojej wierzytelności, albo przynajmniej wskazać przesłanki ustalenia tej wysokości. Nie jest bowiem możliwe potrącenie wierzytelności bez jej dostatecznego zindywidualizowania (por. wyroki SN: z dnia 30 maja 1968 r., sygn. akt II PR 202/68, z dnia 27 sierpnia 1970 r., sygn. akt II CR 377/70, z dnia 28 października 1999 r., sygn. akt II CKN 551/98, z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt V CSK 198/06, wyrok SA we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 1184/12, wyrok SA w Warszawie z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 395/12). Ponadto wskazuje się, że składający oświadczenie powinien w jednoznaczny sposób wyrazić wolę potrącenia (wyrok SN z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt III CKN 720/98, wyrok SA w Warszawie z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 395/12). Również doktryna formułuje oczekiwanie, aby oświadczenie woli zmierzające do wywołania skutku potrącenia było klarowne i zrozumiałe (A. Stangret-Smoczyńska, Potrącenie wierzytelności z umowy rachunku bankowego, Mon. Pr. Bank. 2012, nr 2, s. 46; K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, P. Machnikowski, Komentarz, 2013, s. 939) – tak w A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, wyd. II (LEX 2014). W świetle powyższych rozważań autorów przywołanego komentarza do Kodeksu cywilnego opartych o poglądy judykatury i piśmiennictwa, z którymi Naczelny Sąd Administracyjny w pełni się zgadza, nie sposób uznać, by w okolicznościach niniejszej sprawy pismo z dnia 10 października 2013 r. potraktować jako oświadczenie o potrąceniu.
Wobec tego obowiązkiem podatnika, zgodnie z cytowanym art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, było dokonanie korekty podatku naliczonego zawartego w nieuregulowanej fakturze w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego na owej fakturze. W tym zakresie spółka powołuje się na złożenie w dniu 11 sierpnia 2014 r. korekty pokontrolnej za październik 2013 r., która wyeliminowała ujawnione nieprawidłowości i w której skorygowano wartość podatku naliczonego o kwotę podatku wynikającą z przedmiotowej nieuregulowanej faktury VAT. Jednakże zdaniem organów podatkowych przedmiotowa korekta nie mogła odnieść zamierzonego skutku, albowiem została złożona po terminie wskazanym w art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, który organy zdają się utożsamiać z terminem przewidzianym dla złożenia deklaracji podatkowej. Stanowisko organów jest jednak wadliwe z uwagi na fakt, że w art. 89b ust. 1 ustawy podatkowej nie ma określonego terminu, w jakim podatnik ma obowiązek dokonania stosownej korekty. Jedyny termin, o jakim mowa w omawianym przepisie, to termin na dokonanie zapłaty, po bezskutecznym upływie którego powstaje obowiązek skorygowania przez dłużnika podatku naliczonego wynikającego z nieuregulowanej faktury. Art. 89b ust. 1 wskazuje natomiast wyłącznie okres, w rozliczeniu za który należy dokonać przedmiotowej korekty. W realiach tej sprawy był to październik 2013 r. Natomiast sam termin na złożenie takiej korekty uwarunkowany był przepisami ogólnymi, czyli m. inn. wskazywanym przez kasatora art. 81 § 1 i § 2 oraz art. 81b § 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej. Co do zasady podatnik miał więc pełne prawo do tego, by skorygować uprzednio złożoną deklarację, a jedynym ograniczeniem czasowym był tu upływ okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2013 r. (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). Poza tym prawo do korekty uległo zawieszeniu wyłącznie na czas trwania kontroli podatkowej, ale po jej zakończeniu przysługiwało spółce nadal, z czego zasadnie skorzystała. Wobec tego nie było podstaw do obciążania spółki sankcją wynikającą z art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, który to mógł zostać zastosowany jedynie w sytuacji stwierdzenia, że podatnik nie dopełnił obowiązku skorygowania podatku naliczonego w okolicznościach, o których stanowi art. 89b ust. 1 tej ustawy. W realiach niniejszej sprawy doszło zatem do zarzucanej skargą kasacyjna błędnej wykładni art. 89b ust. 1 i ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji niezasadnego obciążenia spółki dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w wysokości 30% kwoty podatku wynikającego z faktury wystawionej przez firmę G..
Podnieść więc należy, że Sąd I instancji wadliwie zaakceptował w tej kwestii stanowisko organów podatkowych oddalając skargę spółki, przy czym w niedostateczny sposób ujawnił racje, jakie przemawiały za podjęciem takiego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 141 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się bowiem do problemu złożenia korekty deklaracji za październik 2013 r. w następstwie kontroli podatkowej w kontekście spełnienia przesłanek do określenia spółce dodatkowego zobowiązania podatkowego, wskazał jedynie, że czynność ta nie mogła mieć wpływu na decyzję opartą na przepisie art. 89b ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, który nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Brak w tym zakresie jakiejkolwiek wykładni wskazanych przepisów prawa oraz analizy stanowiska i argumentacji zawartych w skardze.
Uwzględniając powyższe wywody i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy uchylił również decyzję organu II instancji. Wskazać jednocześnie należy, że uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów skargi kasacyjnej, w ramach których spółka kwestionowała zasadność obciążenia jej dodatkowym zobowiązaniem podatkowym w sytuacji skutecznego dokonania w dniu 11 sierpnia 2014 r. korekty deklaracji podatkowej za październik 2013 r., czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do pozostałych zarzutów wyartykułowanych w skardze.
O kosztach postępowania w kwocie 7.580 zł, na które składają się: wpis od skargi (775 zł), opłata od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (3.600 zł), opłata za wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (388 zł) i wynagrodzenie doradcy podatkowego przez NSA (2.700 zł), orzeczono natomiast na podstawie art. 209, art. 200 oraz art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło