II OSK 240/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant sekretarz sądowy A. S. po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 765/16 w sprawie ze skargi P. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 marca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy sprostowania, wyjaśnienia oraz wydania odpisu decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8 września 2016 r. sygn. II SA/Kr 765/16, oddalił skargę P. L. (dalej skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 28 marca 2016 r. nr ... utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy J. z 20 października 2015 r. znak: ... o odmowie sprostowania, wyjaśnienia oraz wydania odpisu aktu własności ziemi nr ... w zakresie wskazanym we wniosku skarżącego. Jak stwierdził Sąd I instancji z uwagi na brak dokumentu urzędowego w postaci oryginału bądź też uwierzytelnionego odpisu decyzji Naczelnika Powiatu O. z 25 maja 1975 r. nr ... brak było możliwości ustalenia treści tej decyzji, a w konsekwencji również wyjaśnienia jej treści i sprostowania oraz wydania odpisu decyzji. Dodatkowo należy wskazać, iż objęte wnioskiem skarżącego z 17 marca 2015 r. kwestie nie nadają się ani do sprostowania, ani też do wykładni decyzji w trybie art. 113 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej Kpa. Skarżący we wniosku o wyjaśnienie treści aktu własności ziemi domaga się wyjaśnienia, dlaczego w treści decyzji AWZ nie ujęto działki nr ..., podczas gdy w rejestrze gruntów wpisano jako podstawę nabycia własności tej działki właśnie przedmiotową decyzję AWZ. W istocie chodzi więc skarżącemu o rozbieżność pomiędzy treścią posiadanej przez niego kopii decyzji a treścią wpisów w rejestrze gruntów. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 126 Kpa w zw. z art. 105 § 1, art. 16 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 3 Kpa w związku z nieuzasadnionym uznaniem przez Sąd, że nie ma podstaw prawnych do odtworzenia ww. aktu własności ziemi, ponieważ wyłącza to postanowienie Wójta Gminy P. z 30 października 2014 r., w którym odmówiono takiego odtworzenia, a postanowienie to pozostaje w obrocie prawnym, w sytuacji gdy postanowienie to zostało wydane na wniosek P. L., a nie P. L., postanowienie to zostało wydane w odmiennym stanie faktycznym, co więcej zostało ono wydane na skutek samoistnego wniosku o odtworzenia akt postępowania uwłaszczeniowego i aktu własności ziemi, a na obecnym etapie odtworzenie aktu własności ziemi jest postępowaniem ubocznym do postępowania w sprawie sprostowania i wyjaśnienia aktu własności ziemi, nie ma zatem tożsamości stron postępowania, tożsamości stanu faktycznego spraw, a w konsekwencji nie zachodzi stan sprawy prawomocnie osądzonej, jak to uznaje Sąd I instancji; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej Ppsa) w zw. z art. 6, art. 7, art. 77, art. 8, art. 11 Kpa m.in. poprzez błędne uznanie, że doszło do wyjaśnienia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, błędne uznanie, że przeprowadzono pełne i wyczerpujące postępowanie dowodowe w sprawie, błędne uznanie że organ nie był zobowiązany do odtworzenia akt uwłaszczeniowych i przedmiotowego aktu własności ziemi, co stanowi podstawę do postawienia zarzutu naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, m.in. zasadę praworządności i legalności, zasadę pogłębiania zaufania do organów publicznych, zasadę prawdy obiektywnej; II. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 113 § 1 i 2 Kpa w związku z nieuzasadnioną odmową sprostowania ww. aktu własności ziemi, pomimo że w akcie tym istnieją oczywiste omyłki w postaci sformułowania "stał (li)" oraz wpisu "nr nr" na wpis "nr :" i błędnym uznaniu, że brak dokumentacji uwłaszczeniowej, a w szczególności aktu własności ziemi, wyłącza możliwość sprostowania, wyjaśnienia takiej decyzji i nie obliguje organu do podjęcia działań mających na celu odtworzenie aktu własności ziemi, szczególnie w sytuacji, gdy na podstawie tego aktu dokonano wpisów w ewidencji gruntów i budynków, co jednoznacznie wskazuje, że organy muszą dysponować tym aktem, a jeżeli nie to powinny odtworzyć ten akt. W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie uwzględnienie skargi na ww. postanowienie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że kwestie dopuszczalności odtworzenia aktu własności ziemi, nie mają żadnego znaczenia w niniejszej sprawie dotyczącej oceny legalności postanowienia o odmowie sprostowania oraz wyjaśnienie wątpliwości treści decyzji (aktu własności ziemi), a nie odmowy odtworzenia tego aktu. Dlatego całkowicie bezprzedmiotowy jest pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 126 Kpa w zw. z art. 105 § 1, art. 16 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 3 Kpa w związku z uznaniem przez Sąd, że nie ma podstaw prawnych do odtworzenia ww. aktu własności ziemi. Analogicznie rzecz się ma z drugim zarzutem skargi kasacyjnej. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 113 § 2 Kpa organ nie prowadzi postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego w takim zakresie, jak w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o charakterze merytorycznym. Organ w ramach rozpoznania wniosku skarżącego nie miał podstaw prowadzenia postępowania dowodowego dotyczącego odtworzenia akt uwłaszczeniowych i przedmiotowego aktu własności ziemi. Tym samym zarzut art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 6, art. 7, art. 77, art. 8, art. 11 Kpa jest nieuzasadniony. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 113 § 1 i 2 Kpa. Jak prawidłowo stwierdził to Sąd I instancji żądanie skarżącego nie mieści się tak w granicach instytucji sprostowania, jak i wyjaśnienia treści decyzji. Zgodnie z art. 113 § 1 Kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Powołany akt własności ziemi taki uchybień nie zawiera. Został on sporządzony na klasycznym formularzu, w którym używano uniwersalnych sformułowań "stał (li)" oraz "nr nr", tak więc nie były to oczywiste omyłki pisarskie. Natomiast w postępowaniu w trybie art. 113 § 2 Kpa organ ma tylko obowiązek określić żądanie strony i dokonać jego konfrontacji z treścią wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienia domaga się strona, zmierzając do oceny, czy decyzja zawiera niejasności. Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie może natomiast stanowić konkurencji, ani alternatywy dla określenia praw i obowiązków strony na podstawie prawa materialnego, bądź też dokonywać ustaleń poza treścią decyzji. Na drodze stosowania instytucji wyjaśnienia treści decyzji nie można osiągnąć uzupełnienia treści decyzji czy też jej poprawienia, nie można zmieniać decyzji, nie można dokonywać nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego. Merytoryczna zmiana decyzji może być osiągnięta wyłącznie w trybie odwoławczym ewentualnie w jednym z trybów nadzoru (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2018 r., II OSK 1262/16). Wniosek skarżącego dotyczący wyjaśnienia dlaczego w treści decyzji AWZ nie ujęto działki nr ... w sposób oczywisty zmierzał do uzupełnienia decyzji i zmiany treści rozstrzygnięcia. Tym samym zasadnie uznał Sąd I instancji, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 113 § 1 i 2 Kpa. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.