I OZ 642/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1211/16 odrzucające wniosek J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatnego urlopu dodatkowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Skarżący J. K. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatnego urlopu dodatkowego. Skarga ta wpłynęła do Sądu 16 czerwca 2016 r., a następnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r. została przesłana Komendantowi Głównemu Straży Granicznej. Jednakże z uwagi na to, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu 17 maja 2016 r., a za dzień wniesienia skargi uważa się dzień złożenia skargi w organie, który wydał zaskarżoną decyzję lub dzień oddanie skargi w polskiej placówce pocztowej, to Sąd postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na uchybienie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Skarżący w dniu 22 września 2016 r. (data stempla pocztowego) wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wyjaśnił, że nie jest prawnikiem i działa w sprawie osobiście, a skargę wniósł niezgodnie z procedurą omyłkowo i w sposób niezamierzony. W ocenie skarżącego, Sąd miał możliwość przekazania skargi właściwemu organowi w terminie. Z uwagi na ww. okoliczności uznał swój wniosek za uzasadniony. W odpowiedzi na zażalenie i wniosek o przywrócenie terminu Komendant wyjaśnił, że niezrozumiałe jest obarczanie Sądu winą za nieprzesłanie skargi do organu w terminie. Organ podkreślił ponadto, że niniejsza skarga nie jest pierwszą skargą tego skarżącego, zatem – w ocenie organu – skarżący powinien znać procedurę jej wniesienia. Podkreślono, że o sposobie i terminie wniesienia skargi skarżący był pouczony w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt I OZ 196/17, oddalił zażalenie na postanowienie Sadu I instancji z dnia 12 września 2016 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1211/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13 maja 2016 r. Sąd – przywołując brzmienie art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej "p.p.s.a.") – przyjął, że w niniejszej sprawie ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi należy liczyć od dnia 25 lipca 2016 r., czyli od dnia w którym skarżący mógł zapoznać się z treścią odpowiedzi na skargę i zawartym w niej wnioskiem Komendanta o odrzucenie skargi właśnie z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu. W konsekwencji Sąd stwierdził, że 7 – dniowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi – o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. – powinien być złożony najpóźniej w dniu 1 sierpnia 2016 r. Tymczasem przedmiotowy wniosek skarżący złożył dopiero w dniu 22 września 2016 r. – wraz z zażaleniem na postanowienie z dnia 12 września 2016 r. odrzucające skargę. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest spóźniony i w konsekwencji podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie w którym wniósł o "1. podjęcie zamkniętej rozprawy; 2. uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi lub 3. uznanie terminu wniesionej skargi za dochowany". W uzasadnieniu wskazano, że skarga została złożona przed upływem 30 – dniowego terminu i wpłynęła do sądu w dniu pozwalającym na jej przesłanie do organu. Skarżący wskazał, że uprawdopodobnił, iż uchybienie nie powstało z jego winy, a więc – jego zdaniem – w niniejszej sprawie istniała przesłanka do zastosowania trybu określonego w art. 86 p.p.s.a.. Sąd jednak błędnie i krzywdząco dla skarżącego przyjął domniemanie, że przyczyna uchybienia, o której mowa w art. 87 p.p.s.a., ustąpiła wraz z możliwością zapoznania się z treścią odpowiedzi na skargę, w której nie zawarto pouczenia lub wezwania do dokonania czynności pod rygorem odrzucenia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że kontrolując instancyjnie zaskarżone postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny mógł brać pod uwagę tylko i wyłącznie te argumenty zażalenia, które dotyczą odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Argumenty odnoszące się do terminowości wniesienia skargi nie mogły być brane pod uwagę, gdyż kwestia ta została już prawomocnie przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt I OZ 196/17, w którym Sąd ten podzielił stanowisko Sądu I instancji, że skarga została wniesiona została po terminie. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawomocne i nie podlega zaskarżeniu, zatem ponowne rozważanie kwestii terminowości złożenia przedmiotowej skargi nie jest możliwe. Nie jest także możliwe "podjęcie zamkniętej rozprawy", o co wnoszono w zażaleniu, gdyż nigdy nie nastąpiło jej otwarcie z uwagi na odrzucenie skargi. Skoro zatem rozprawy nie otwarto, to tym bardziej nie można jej było zamknąć. Kontrolując zatem prawidłowość zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji pod kątem prawidłowości odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazać należy na art. 87 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Dopiero zatem po ustaleniu, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu, Sąd bada przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić przy tym należy, że czas ustania przyczyny uchybienia terminu należy oceniać obiektywnie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadnie Sąd I instancji przyjął, że w niniejszej sprawie ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi należy liczyć od dnia w którym skarżący mógł się zapoznać z treścią odpowiedzi na skargę, czyli od dnia 25 lipca 2016 r. Z pisma procesowego strony przeciwnej nie można bowiem wywodzić negatywnych skutków dla strony skarżącej. Dopiero postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi stanowi dla skarżącego wiążącą informację w tej kwestii. Nie jest natomiast taką wiążącą informacją jakiekolwiek pismo strony przeciwnej. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w przypadku, gdy wojewódzki sąd administracyjny odrzucił skargę jako wniesioną po upływie ustawowego terminu to siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. biegnie od chwili, kiedy skarżący (lub pełnomocnik) miał możność dowiedzieć się o uchybieniu terminu, czyli od dnia doręczenia mu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. (np. post. NSA z dnia 18 listopada 216 r., I OZ 1278/16, I OZ 1279/16, z dnia 4 listopada 2016 r., I OZ 1123/16). Podkreślić należy, że skarżący nie działa przez profesjonalnego pełnomocnika, występuje w sprawie sam, zatem za dzień w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, o której mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy uznać dzień doręczenia skarżącemu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 12 września 2016 r. o odrzuceniu skargi, co nastąpiło w dniu 19 września 2016 r. Zatem to dzień 19 września 2016 r. należy uznać za dzień, w którym w niniejszej sprawie ustała przyczyna uchybienia terminu, o której mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Natomiast skarżący przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożył w piśmie z dnia 22 września 2016 r. (data stempla pocztowego). Uznać zatem należy, że wniosek ten złożył w terminie. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji powinien dokonać oceny złożonego wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 86 § 1 p.p.s.a. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.