I OSK 2108/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-13
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Elżbieta Kremer, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji, właściciel pojazdu jest zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z wydaniem tej dyspozycji, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Właściciel pojazdu pozostawionego w miejscu utrudniającym ruch jest zobowiązany do pokrycia kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, nawet jeśli od usunięcia odstąpiono przed jego faktycznym odholowaniem. Wysokość tych kosztów jest ustalana ryczałtowo na podstawie uchwały rady powiatu, nie zaś na podstawie faktycznie poniesionych wydatków. W przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji, koszty te są ustalane w stałej, ryczałtowej kwocie określonej w uchwale rady, która nie może przekroczyć maksymalnej stawki opłaty za usunięcie pojazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia I. P. kosztami w wysokości 478 zł w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia jej pojazdu, który utrudniał ruch. Od usunięcia pojazdu odstąpiono po 3 minutach od wydania dyspozycji, gdy właścicielka zgłosiła się na miejsce. Organy administracji uznały, że koszty powstały i obciążyły nimi właścicielkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że nie wykazano rzeczywistego powstania kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Odstąpił od zasądzenia od I. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie NSA Elżbieta Kremer (spr.) del. WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1456/16 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od I. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1456/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi I. P., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] na kwotę 478 zł oraz zobowiązał do zapłaty ww. kosztów I. P.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła I. P.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 października 2013 r. funkcjonariusze Straży Miejskiej sporządzili notatkę urzędową, z której wynika, że na ul. [...] w Warszawie pozostawiono pojazd marki [...] w miejscu, w którym tamował i utrudniał ruch na drodze publicznej. W związku z powyższym wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...]. Wezwany został holownik. Następnie, wobec pojawienia się kierującej pojazdem, odstąpiono od usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, powołując się na art. 130a ust. 1 pkt 1 oraz art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdziło, że koszty wystąpiły w związku z wezwaniem holownika dokonującego usunięcia pojazdu na miejsce, z którego miał być usunięty pojazd strony i te koszty powinna ponieść strona jako użytkownik pojazdu.
Organ wyjaśnił także, że wysokość kosztów koniecznych do poniesienia przez stronę w świetle art. 130a ust. 2a ww. ustawy wynika z uchwały nr XLVIII/1309/2012 Rady m.st. Warszawy w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Na rok 2013 uchwalono w szczególności maksymalną stawkę kwotową opłaty za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t w wysokości 478 zł.
Zdaniem organu z materiału dowodowego wynika fakt wydania w dniu 29 października 2013 r. dyspozycji usunięcia pojazdu użytkowanego przez skarżącą oraz wyliczenie potwierdzające powstanie kosztu w związku z przedmiotową dyspozycją. W związku z powyższym prawidłowo przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i wyczerpująco zgromadzono materiał dowodowy pod kątem zasadności obciążenia strony kosztami za wydanie dyspozycji odholowania pojazdu. Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że przedmiotowe koszty nie odnoszą się do wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych w konkretnej sprawie, a przeciwnie – zostały doprecyzowane stałą stawką w uchwale. Konieczność ich poniesienia uzależniona jest jedynie od powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.
Skargę na powyższą decyzję złożyła I. P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę wskazał, że organy nie wyjaśniły w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy, wbrew przepisom art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Organy naruszyły ponadto przepis art. 80 k.p.a. bowiem nie oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu warunkiem koniecznym wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście powstały. Zatem z decyzji powinno wynikać jakie rzeczywiste koszty zostały wygenerowane w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od którego następnie odstąpiono. Brak jest podstaw by przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, tj. rzeczywistych kosztów. Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.
W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kosztami za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Postępowanie to winno więc obejmować m. in. ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Nie można w tej materii stosować swego rodzaju automatyzmu, tj. przyjmować, że skoro wydano dyspozycję, to choć została ona cofnięcia, wywołała określone koszty.
Sąd podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, czy koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany.
W niniejszej sprawie w dniu [...] października 2013 r. o godzinie 16:42 została wydana dyspozycja Nr [...] usunięcia pojazdu marki [...] z ul. [...] w Warszawie. W dyspozycji wskazano, że kierująca wyczerpała znamiona wykroczeń z art. 90 kodeksu wykroczeń - tamowanie i utrudnianie ruchu i art. 97 kodeksu wykroczeń w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z powyższego zdarzenia sporządzona została notatka urzędowa przez strażnika miejskiego. Przed przybyciem holownika na miejsce odstąpiono od usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku ze zgłoszeniem się kierującej pojazdem. Odstąpienie nastąpiło o godz. 16:45, tj. po 3 minutach od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Z zestawienia do faktury nr [...] z dnia 18 listopada 2016 r. wynika, że holownik przejechał 11km dojazdowych, zaś koszt dojazdu netto określono na 105,60 zł. Przy czym z akt nie wynika, o której godzinie holownik rzeczywiście wyjechał (i czy w ogóle) oraz o której godzinie odstąpiono od holowania. Przyjmując, że holownik wyjechał od razu po zgłoszeniu tj. o godz. 16:42, musiałby on pokonać wskazywaną w fakturze odległość, tj. 11km w czasie 3 minut, bowiem w notatce służbowej funkcjonariusza Straży Miejskiej wskazano, że odstąpienie od holowania nastąpiło o godz. 16:45. Z powyższego wynikałoby, że holownik w czasie 3 minut przejechał 11km, zatem jechał z prędkością 220km/h. Przy czym z akt sprawy nie wynika również, z jakiego miejsca holownik rzekomo wyjechał.
Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stwierdzeniem organu, aby ustalona kwota 478 zł, a więc w pełnej wysokości ustalonej ww. uchwale, była prawidłowa, skoro do holowania nie doszło. Oznacza to, że w sprawie należało ustalić, czy koszty, o których mowa powyżej w rzeczywistości powstały, a więc, czy podjęta interwencja usunięcia danego pojazdu spowodowała jakiekolwiek koszty, a jeśli tak to w jakiej wysokości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1) przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez niezasadne uchylenie decyzji organów obydwu instancji z powodu naruszenia art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającego na:
a) braku ustalenia, czy koszty odholowania pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] w dacie 29 października 2013 r. rzeczywiście powstały podczas gdy okoliczność ta jest ustalona oraz wynika z zebranego i utrwalonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym zestawienia do faktury nr [...] z dnia 18 listopada 2106 r., przez co nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego;
b) braku ustalenia, o której godzinie holownik wyjechał i z jakiego miejsca (i czy w ogóle) oraz o której godzinie odstąpiono od holowania, podczas gdy okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy, jako że wystarczające jest, aby holownik choćby będąc już na trasie przejechał dowolną odległość w każdym czasie (generującą koszty) w związku z konkretną dyspozycją usunięcia pojazdu, która następnie została odwołana;
2) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 130a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy z ustalonego stanu faktycznego wynika, że w dniu 29 października 2013 r. uzasadnione było usunięcie pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] na koszt właściciela z powodu pozostawienia go w miejscu, gdzie było to zabronione i utrudniało ruch lub w inny sposób zagrażało bezpieczeństwu, od usunięcia pojazdu po uprzednim wydaniu dyspozycji w tym zakresie odstąpiono oraz powstały związane z tym koszty odholowania pojazdu;
b) art. 130a ust. 2a zdanie drugie i ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z załącznikiem nr 2 do uchwały nr XLVIII/1309/2012 Rady m.st. Warszawy z dnia 1 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuniecie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzęd. Woj. Maz. z 2012 r., poz. 10224) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skoro odstąpiono od odholowania pojazdu organy winny zbadać dokładną wysokość kosztów wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, podczas gdy powyższe przepisy w przypadku odstąpienia od odholowania pojazdu i powstania związanych z tym kosztów w jakiejkolwiek wysokości nakazują obciążenie właściciela usuniętego pojazdu opłatą ryczałtową w wysokości 478 zł.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie;
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. P. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed Sądem II instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Stosownie natomiast do art. 130a ust. 2a ww. ustawy od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Z kolei w myśl art. 130a ust. 6, rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Ponadto art. 130a ust. 6a lit. c przewiduje, że maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 440 zł. Ustawodawca dopuścił jednocześnie mechanizm waloryzujący tę kwotę, wskazując w art. 130a ust. 6b, że maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Jak stanowi art. 130a ust. 6c. ustawy Prawo o ruchu drogowym na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. Wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 6b, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie 20 dni od dnia jego ogłoszenia (art. 130a ust. 6d ustawy). W obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2013 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. poz. 579) wskazano, że maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu z drogi obowiązujących w 2013 r. dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5t wynosi 478 zł.
Analiza przytoczonych przepisów, które znajdują zastosowanie w sprawie, prowadzi do wniosku, że właściciel nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu, wobec którego wydano dyspozycję jego usunięcia z drogi, ponosi koszty nawet w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w trakcie jego usuwania, jeżeli wydanie tej dyspozycji spowodowało powstanie kosztów.
Odnosząc się do kwestii wysokości opłat powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu wskazać należy, że rada powiatu – stosownie do art. 130a ust. 6 u.p.r.d. – zobowiązana została do corocznego ustalania w drodze uchwały wysokości zarówno opłat, o których mowa w art. 130a ust. 6a, jak i kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a u.p.r.d., przy czym wysokość kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu mimo odstąpienia od usunięcia pojazdu nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w art. 130a ust. 6a u.p.r.d. Powyższe oznacza, że ustawodawca wprowadził mechanizm ustalania opłat za usunięcie pojazdów i kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów, który nie jest uzależniony od faktycznej wysokości tych opłat i kosztów poniesionych w konkretnym przypadku. Rada powiatu związana jest natomiast stawkami maksymalnymi określonymi w ustawie, ale waloryzowanymi w drodze corocznych obwieszczeń ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Tym samym to radzie przyznana została kompetencja do corocznego określania w drodze uchwały konkretnych stawek opłat i kosztów, nieprzekraczających kwot ustalonych w wyniku waloryzacji ministra dokonywanej w obwieszczeniu, których ustalenie winno być dokonywane w uwzględnieniem konieczności sprawnej realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2644/14, z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2897/16, z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 982/16 oraz z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 106/17; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 130a ust. 2a i ust. 6 u.p.r.d. jednoznacznie wskazuje, że ustalając wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, a następnie odstąpienia od tej czynności, powinny być brane pod uwagę koszty wynikające z uchwały rady powiatu podjętej w tym przedmiocie, a nie rzeczywiste koszty wynikające z odstąpienia od usunięcia pojazdu. Powyższe powoduje konieczność uwzględnienia przy rozstrzyganiu obowiązującej w dacie usunięcia pojazdu I. P. uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 14 grudnia 2012 r. Nr XLVII/1309/2012 w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, która stanowi normę określającą wysokość kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a u.p.r.d.
Wysokość kosztów powstałych w związku z odstąpieniem od usunięcia pojazdu została ustalona w załączniku Nr 2 do ww. uchwały. Zgodnie z jego treścią, wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3.500kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej wynosi 478 zł. Przepisy uchwały ustaliły zatem wysokość kosztów, powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu w stałej i ryczałtowo określonej kwocie. Wskazana kwota jest niezależna od okoliczności faktycznych (czasu, który upłynął od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do odstąpienia od usunięcia, czy też dystansu jaki przejechał holownik) oraz niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i ich charakteru (czy są to koszty przejazdu holownika, kontaktu telefonicznego strażnika miejskiego z firmą holującą w celu przekazania dyspozycji, czy też inne). Została ona ustalona w maksymalnej dopuszczalnej stawce (zgodnie z art. 130a ust. 6 zd. 2 i ust. 6a p.r.d.), równej opłacie za usunięcie pojazdu. Powołana uchwała stanowi akt prawa miejscowego i dlatego orzekające w sprawie organy nie były władne do oceny jej przepisów i nie mogły odstąpić od ustalenia kosztów, ani ustalić ich w innej wysokości (np. faktycznie poniesionych wydatków).
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wobec powyższego zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia poglądu, że w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, czy koszty takie rzeczywiście powstały. Przepis art. 130a ust. 2a u.p.r.d wskazuje na konieczność powstania kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, jako na przesłankę obowiązku właściciela pojazdu pokrycia kosztów powstałych wskutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w razie odstąpienia od jego usunięcia. Nie odwołuje się on jednak przy tym do rzeczywistych kosztów powstałych w wyniku wydania tej dyspozycji, jako do odpowiednika zakresu obowiązku pokrycia tych kosztów, które obciążają kierowcę pojazdu.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że I. P. pozostawiła pojazd w miejscu, w którym tamował i utrudniał ruch na drodze publicznej. Takie zachowanie właściciela pojazdu w świetle przepisu art. 130a ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. obligowało funkcjonariusza straży miejskiej do wydania dyspozycji usunięciu pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi rozpoczyna się z chwilą wydania uprawnionej jednostce dyspozycji usunięcia pojazdu, nie zaś od momentu przyjazdu holownika na miejsce. Tym samym uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy rozpoczął się proces usuwania z drogi nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu. Ponadto z akt jednoznacznie wynika, że odstąpiono od czynności usunięcia pojazdu z uwagi na stawienie się jego właścicielki jeszcze przed odholowaniem pojazdu, a wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty, o czym świadczy faktura wystawiona przez podmiot realizujący wydaną dyspozycję odholowania pojazdu.
Skarżący kasacyjnie trafnie podnosi, że brak jest podstaw do kwestionowania kompletności ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego. Dla możliwości obciążenia właściciela pojazdu kosztami jego odholowania nie ma znaczenia okoliczność, że kierująca zgłosiła się do pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia, a przed jego faktycznym odholowaniem, w następstwie czego odwołano wydaną dyspozycję. Natomiast dla ustalenia opłaty w ryczałtowej wysokości nie ma znaczenia okoliczność w jakiej wysokości powstały koszty, skoro koszty te powstały, a sporna opłata jest opłatą za odstąpienie od usunięcia pojazdu już po wydaniu dyspozycji usunięcia.
Tym samym organy administracji nie naruszyły prawa uznając, że w stanie faktycznym, który został należycie ustalony i wszechstronnie rozważony na gruncie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., właściciele pojazdu obowiązani są do uiszczenia na postawie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu po wydaniu dyspozycji jego usunięcia w kwocie 478 zł.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, a uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a. o jej oddaleniu.
Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od I. P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości uznając, że w sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w tym przepisie.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło