II OZ 1358/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-07
Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy, która nie jest aktem podlegającym wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym, może zostać wstrzymana na podstawie art. 61 § 3 PPSA z uwagi na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym i nie rodzi skutków materialnoprawnych, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA. Jej charakter jest deklaratywny, a dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę umożliwia rozpoczęcie robót budowlanych.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z maja 2016 r. w przedmiocie warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy nie nadaje się do wykonania i nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca złożyła zażalenie, zarzucając błędną wykładnię art. 61 § 3 PPSA i twierdząc, że decyzja o warunkach zabudowy umożliwia uzyskanie pozwolenia na budowę i realizację inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 643/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. 4
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 643/16 odmówił B. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy.
Sąd wskazał, że z przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej "p.p.s.a.") wynika, że akt, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, powinien kwalifikować się do wykonania. Wolą skarżącej było wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie warunków zabudowy. Sąd zwrócił uwagę, że w myśl art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy wydaje się w razie nieuchwalenia dla danego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wedle art. 63 ust. 2 powołanej ustawy, decyzja ta nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności czy uprawnień osób trzecich. Jej cel ogranicza się do wskazania, czy inwestycja danego typu może w ogóle być zlokalizowana na konkretnej działce. Nie przesądza ona w żadnym wypadku o tym, czy opisane w niej przedsięwzięcie dojdzie rzeczywiście do skutku. Ma ona charakter deklaratywny, a zatem stwierdza jedynie istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego.
Wobec powyższego Sąd uznał wniosek skarżącej za niezasadny. W ocenie Sądu, ze swej istoty decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, ani tym bardziej do powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż nie nadaje się do wykonania. W szczególności Sąd podkreślił, że decyzja ustalająca warunki zabudowy nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, takie skutki wywiera dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę, która wydawana jest w odrębnym postępowaniu i nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zaskarżona decyzja nie prowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków ponieważ nie nadaje się do wykonania, podczas gdy ostateczna decyzja o warunkach zabudowy umożliwia uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę i zrealizowanie inwestycji przed rozstrzygnięciem przez sąd sprawy ze skargi na decyzję o warunkach zabudowy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Odpowiedź na zażalenie złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wnosząc o oddalenie zażalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. postanowienia NSA: z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1898/09, z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 116/12, z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1322/15, z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 484/16, z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 1200/16 orzeczenia.nsa.gov.pl), przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji administracyjnej) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje decyzja o warunkach zabudowy, gdyż nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Wydanie zaskarżonej decyzji nie wiąże się dla stron z obowiązkiem działania, zaniechania, czy też nakazem znoszenia zachowania innych podmiotów. Decyzja ta jako pierwszy etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia do organu architektoniczno - budowlanego o pozwolenie na budowę. Nie stanowi jednak ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót budowlanych i realizacji planowanej inwestycji. Tym samym nie można stwierdzić na tym etapie postępowania zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W konsekwencji uznać należy, że zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że w stosunku do decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie może mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło