II SA/Gd 64/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-09-21

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wspólnoty mieszkaniowej, który znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, powinien być uznany za stronę postępowania o pozwolenie na budowę, nawet jeśli stroną postępowania jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd?
Ratio decidendi
Właściciel lokalu w budynku wspólnoty mieszkaniowej może być uznany za stronę postępowania o pozwolenie na budowę niezależnie od wspólnoty, jeśli wykaże swój indywidualny interes prawny, wynikający z konkretnego oddziaływania inwestycji na jego lokal. Samo oddziaływanie na budynek wspólnoty lub interes całej wspólnoty nie jest wystarczające do nadania statusu strony indywidualnemu właścicielowi lokalu.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciel lokalu mieszkalnego we wspólnocie mieszkaniowej, złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brał w nim udziału mimo oddziaływania inwestycji na jego lokal. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ jego interes prawny nie został naruszony, a interes dotyczy nieruchomości wspólnej, którą reprezentuje wspólnota mieszkaniowa. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody z dnia 7 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Wojewoda decyzją z dnia 7 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 września 2015 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 października 2014 r. Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 17 października 2014 r., nr [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany, w tym projekt zagospodarowania trenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego - zespołu budynków wielorodzinnych przy ul. L. i ul. P. w G. na działkach nr [..]-[..], i udzielił inwestorowi A. pozwolenia na budowę zespołu sześciu budynków wielorodzinnych (osiedla mieszkaniowego) i zagospodarowania terenu dla I etapu inwestycji wraz z infrastrukturą techniczną - murami oporowymi, ogrodzeniem, instalacją teletechniczną, kanalizacji deszczowej, sanitarną, wodociągową, ciepłowniczą i elektryczną wraz z oświetlaniem terenu oraz wewnętrznym układem drogowym na działkach nr [...] i [..]. W decyzji tej stwierdzono, że obszar oddziaływania obejmuje działki nr [..] i [..] oraz działki nr [..]-[..], a także działkę nr [..]. Nadto decyzja została uzupełniona postanowieniem z dnia 7 listopada 2015 r. w zakresie rozstrzygnięcia poprzez wskazanie, że pozwolenie na budowę udzielone zostało dla zespołu sześciu budynków wielorodzinnych I etapu (osiedla mieszkaniowego) wraz z infrastrukturą techniczną I i II etapu na działkach nr [..] i [..] oraz [..]. Stroną postępowania w tej sprawie była Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. W dniu 5 stycznia 2015 r. skarżący P. M., właściciel lokalu mieszkalnego w budynku we Wspólnocie Mieszkaniowej, złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, wskazując w jego uzasadnieniu, że nie brał w tym postępowaniu udziału, mimo że znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Wynika to z uciążliwości planowanego parkingu oraz chodnika zlokalizowanego bezpośrednio obok istniejącego budynku przy ul. L. Z uwagi na związanie decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, organ w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę związany jest również ustalonym w sprawie środowiskowej kręgiem stron postępowania. Wskazał przy tym, że o wydaniu decyzji dowiedział się w dniu 21 grudnia 2014 r. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 r., wydanym na podstawie art. 149 § 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, wznowił na żądanie skarżącego P. M. postępowanie w sprawie. Postępowanie było zawieszone z uwagi na wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 października 2014 r. Wojewoda odmówił zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji postanowieniem z dnia 31 marca 2015 r., które zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. Po podjęciu postępowania, decyzją z dnia 9 września 2015 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, organ I instancji odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez skarżącego z zachowaniem terminu z art. 148 § 1 Kpa, jako że skarżący wystąpił w dniu 8 grudnia 2015 r. z wnioskiem o doręczenie decyzji pozwoleniu na budowę, której kopię przesłano mu przy piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r., zaś wniosek o wznowienie złożony został w dniu 8 stycznia 2016 r. We wniosku z dnia 8 grudnia 2015 r. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę skarżący wskazał, że o jej wydaniu dowiedział się w dniu 8 grudnia 2015 r. Organ wskazał przy tym, że inwestor nie wykazał aby skarżący dowiedział się wcześniej o wydaniu decyzji. Odnosząc się do zastrzeżeń inwestora, że skarżący dowiedział się o decyzji zanim stała się ostateczna, mógł więc wnieść odwołanie, a nie czyniąc tego utracił prawo do wystąpienia o wznowienie, organ wyjaśnił, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania może rozpocząć bieg zanim decyzja stanie się ostateczna. Organ wskazał, że strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ustalił na podstawie złożonego projektu budowlanego oraz dokumentów w sprawie zgodnie z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wyjaśnił przy tym, że fakt, że skarżący P. M. był stroną postępowania w sprawie decyzji środowiskowej, nie daje automatycznie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Organ stwierdził, że w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego znajduje się nieruchomość położona przy ul L. nr [..] w G., a co za tym idzie za strony postępowania zostali uznani właściciele tej nieruchomości skupieni we Wspólnocie Mieszkaniowej reprezentowanej przez zarząd. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ja na zewnątrz oraz w stosunkach miedzy wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Realizując wskazaną w art. 10 Kpa zasadę, organ informował o wszystkich działaniach zarząd tej Wspólnoty, a po zakończeniu postępowania doręczył zarządowi Wspólnoty decyzję z dnia 17 października 2014 r. oraz uzupełniające ją postanowienie z dnia 7 listopada 2014 r. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, organ wyjaśnił, że w sprawach budowlanych jako strona co do zasady występuje zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Stroną postępowania obok wspólnoty może być również jej członek, gdy wykaże swój własny, indywidulany interes prawny. W ocenie organu, z okoliczności wskazanych przez skarżącego nie wynika, że planowana inwestycja będzie wpływać na lokal mieszkalny skarżącego. Z projektu budowlanego wynika, że w najbliżej budynku przy ul. L. usytuowany jest projektowany budynek nr 2, który znajduje się w odległości 16,30 m. Planowane miejsca postojowe usytuowane są w odległościach 12,50, 11,50 i 12,25 m od budynku nr [..] i jest to zgodne z przepisami warunków technicznych. Uzyskane przez inwestora odstępstwo nie dotyczy miejsc postojowych przy budynku nr [..]. Z analizy zacieniania i przesłaniania wynika, że planowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń możliwości korzystania z należącego do skarżącego lokalu mieszkalnego, stąd też organ stwierdził, że przedmiotowy lokal mieszkalny nie znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości. Wyjaśnił przy tym, że zwiększenie hałasu dotyczy interesu faktycznego a nie interesu prawnego. Brak jest zatem indywidualnego interesu po stronie skarżącego odmiennego od interesu Wspólnoty. Prawa skarżącego jako członka Wspólnoty będącej stroną postępowania i reprezentowanej przez zarząd nie zostały naruszone. W konsekwencji organ stwierdził, że planowana inwestycja nie niesie za sobą ograniczeń dla lokalu mieszkalnego skarżącego, skutkiem czego nie można było uznać skarżącego za stronę i dlatego brak było podstaw do uchylenia pozwolenia na budowę z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. W tej zaś sytuacji brak było podstaw do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowanego poprzez błędne przyjęcie, że nie jest on stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Zarzucił także naruszenie przepisów Konstytucji oraz ustawy o własności lokali przez błędne uznanie, że Wspólnota miała prawo reprezentować skarżącego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, tym bardziej, że zarząd Wspólnoty nie zawiadomił członków Wspólnoty o toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Nadto zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, a także art. 6 Kpa i art. 8 Kpa oraz art. 9 Kpa i art. 10 Kpa, gdyż nie wyjaśniono istotnych okoliczności, a przez to nie rozpoznano istoty sprawy. Powołując się na orzecznictwo sadów administracyjnych skarżący wskazał, że nie jest zobowiązany wykazywać, że jego interes został naruszony, ważne jest natomiast, że ten interes istnieje. Nieruchomość, na której znajduje się budynek nr [..], będzie sąsiadowała z parkingiem z drogą wewnętrzną, której oddziaływanie nie zostało zbadane, podobnie jak oddziaływanie zbiornika retencyjnego oraz przepompowni ścieków, które będą generować hałas. Lokalizacja parkingu spowoduje zwiększony hałas i emisję spalin w bezpośredniej odległości od lokalu skarżącego. Nadto spływająca woda z powodu zmiany ukształtowania terenu może negatywnie wpłynąć na stabilność budynku nr [..]. Skarżący wniósł o przyznanie mu przymiotu strony w postępowania o wydanie pozwoleniu na budowę. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 grudnia 2015 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że decyzja organu I instancji była prawidłowa. Organ I instancji dokonał bowiem ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w kontekście określenia obszaru oddziaływania inwestycji i ewentualnego uznania skarżącego za stronę postępowania. Organ I instancji ustalił, że w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego znajduje się nieruchomość położona przy ul L. w G., która brała udział w postępowaniu. Jednakże, w ocenie organu I instancji, planowana inwestycja nie wpływa na lokal skarżącego. Wojewoda ustalił, że skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. L. w G., na terenie działki nr [..] przylegającej bezpośrednio do działek objętych inwestycją. Skarżący zarzucał, że organ ograniczył się jedynie do właścicieli mieszkań, które będą zacieniane przez projektowaną inwestycję, a nie uwzględnił strefy oddziaływania projektowanego zgrupowania miejsc postojowych, które niewątpliwie będzie oddziaływało na pozostałe lokale mieszkalne znajdujące się w budynku nr [..]. Dokonując w trybie odwoławczym ponownej oceny, Wojewoda stwierdził, że w obszarze oddziaływania inwestycji znajduje się działka nr [..], na której położony jest budynek nr [..], w którym to znajduje się lokal mieszkalny skarżącego. Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu administracyjnym brała udział Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Organ uznał, że podnoszone przez skarżącego okoliczności nie mają indywidualnego charakteru dotyczącego jego lokalu mieszkalnego. Lokalizacja inwestycji, w tym również parkingu, niewątpliwie oddziałuje na działkę nr [..] i zlokalizowany na niej budynek nr [..]. Jednakże charakter tego oddziaływania dotyczy interesu całej Wspólnoty Mieszkaniowej, a nie indywidualnego interesu prawnego dotyczącego wyłącznie skarżącego. Wspólnota brała udział w postępowaniu i nie wnosiła żadnych zastrzeżeń ani odwołania. Nadto organ wskazał na odmienne zasady ustalania stron w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Wobec braku przymiotu strony postępowania, organ odwoławczy nie znalazł postaw do uwzględnienia odwołania i utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dni 9 wrzenia 2015r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia 17 października 2014 r. W skardze na powyższą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skarżący wniósł uchylenie decyzji organów obu instancji, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżący ponownie wskazał, że elementami planowanej inwestycji jest duży parking zlokalizowany pomiędzy budynkiem nr [..], w którym mieszka skarżący, oraz [..] Parkiem Krajobrazowym, przepompownia ścieków oraz zbiornik retencyjny, a także droga dojazdowa do parkingu. Poza tym wzdłuż budynku nr [..] zostanie przeprowadzony ciąg pieszy. W ocenie skarżącego sam fakt pozostawania właścicielem nieruchomości wspólnej, w tym części wspólnych budynku nr [..], powoduje automatycznie nadanie mu statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Budynek nr [..] znajduje się zaś w obszarze oddziaływania inwestycji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przestawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Inwestor A. wniósł również w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2016 r., podtrzymując stanowisko w sprawie, skarżący stwierdził, że inwestycja wpływa na wszystkie lokale w budynku nr [..]. Z samego faktu, że Wspólnota została uznana za stronę, wynika konieczność uznania za strony właścicieli wszystkich lokali w budynku nr [..]. Wspólnota nie mogła reprezentować wszystkich jej członków. Stwierdzenie Wojewody, że skarżący musi wykazać okoliczności dotyczące wyłącznie jego lokalu było zaś bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach oceny, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżonym orzeczeniem, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na jego treść. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, którą orzeczono o odmowie uchylenia (we wznowionym postępowaniu) ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 października 2014 r. wydanej w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Na wstępie przypomnieć należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 Kpa. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, można wyróżnić fazę wstępną, w której dokonuje się oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie w tej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2527/12 wraz z orzeczeniami tam przywołanymi i z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1828/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2884/13, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu, na co wskazuje w szczególności analiza zarzutów skargi jak i argumentacja stanowiska skarżącego wyrażana w postępowaniu administracyjnym, jest kwestia ustalenia kręgu stron w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. W szczególności zaś skarżący zakwestionował pozbawienie udziału jako strony postępowania poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych, mieszczących się w obiekcie budowlanym, w którym realizowana ma być inwestycja i przyznanie statusu strony wyłącznie Wspólnocie, jako reprezentantowi właścicieli lokali. Skarżący twierdził, że za stronę postępowania w sprawie powinien zostać uznany zarówno on, jak i pozostali właściciele lokali mieszalnych we wspólnocie, skoro budynek znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W niniejszej sprawie wyjaśnić zatem należało czy członek wspólnoty mieszkaniowej powinien być uznany za stronę postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy stroną tego postepowania byłą wspólnota. Rozważając przedmiotową kwestię należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest udzielenie pozwolenia na budowę krąg stron postępowania wyznaczany jest po myśli art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przytoczony przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi lex specialis w stosunku do normy prawnej wynikającej z art. 28 k.p.a. W tezie pierwszej wyroku z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1859/12 (Lex nr 1457693) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "pojęcie strony postępowania administracyjnego zawarte w art. 28 k.p.a., zgodnie z którym jest nią każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 ustawy. W myśl art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis ten nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących szczegółowe wymagania w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W rozwinięciu przytoczonej powyżej definicji, przyjdzie wskazać, że przez oddziaływanie obiektu, o którym w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, rozumie się takie oddziaływanie, które narusza konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, dające określonemu podmiotowi podstawę do wywodzenia własnego interesu prawnego. Jeżeli projektowana inwestycja nie powoduje naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego, nie wykazuje sprzeczności z normami wynikającymi z przepisów ustawy Prawo budowlane, przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, itp., to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające interes prawny innych osób i nie uzasadniają przyznania przymiotu strony (por. przykładowo: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1613/13, Lex nr 1408014). Z powyższego wynika, że w ramach postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Powyższe z kolei prowadzi do wniosku, że kluczowe znaczenie dla określenia przymiotu strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę, mają dwie kwestie: obszar oddziaływania inwestycji, której dotyczy pozwolenie na budowę oraz tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Można jednocześnie przyjąć, że z oczywistych względów stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę jest inwestor. Nie ulega zatem wątpliwości, wbrew twierdzeniom skarżącego, że ustalony w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań krąg stron nie ma żadnego znaczenia dla ustalania stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Jeśli chodzi o kwestię reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że w postępowaniu administracyjnym, co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty, co wynika z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r, poz. 1892 ze zm.). Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może samodzielnie, niezależnie od wspólnoty, wystąpić jako strona postępowania. Może to mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes (porównaj: wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 583/12, Lex nr 1483452 i przytoczone tam orzecznictwo). Przy czym, zdolność występowania wspólnoty mieszkaniowej jako strony postępowania ograniczona jest do sfery prawnej z zakresu zadań wspólnoty, czyli spraw związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 146/09, Lex nr 555030). Przepis art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali stanowi, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Przez grunt zaś należy rozumieć nieruchomość gruntową (część powierzchni ziemi), na której został posadowiony budynek. Takie rozumienie określenia "nieruchomość wspólna" znajduje potwierdzenie w innych przepisach ustawy o własności lokali, w tym w art. 5 ust. 1, art. 3 ust. 5, art. 8 ust. 1 oraz art. 9. W konsekwencji przyjąć należy, że nieruchomością wspólną jest tylko ta nieruchomość wpisana do księgi wieczystej, na której posadowiony jest budynek, w którym wyodrębniono lokale, a właścicielom tych lokali przysługuje udział we własności takiej nieruchomości jako prawo związane z własnością lokalu. Jak wskazano powyżej, reguły ustalania kręgu stron postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę stanowi art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Celem tej regulacji było przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne inwestora jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Nabycie statusu strony nie następuje wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz oparte musi być na przepisie prawa materialnego (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. 4 z 2011 r., s. 336 i nast.). Na gruncie powyższego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że w postępowaniu administracyjnym do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli odrębnych lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową - co do zasady legitymację ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni członkowie tej wspólnoty. Wynika to z art. 6 ustawy o własności lokali. Co prawda nie wyklucza to automatycznie udziału w tym postępowaniu poszczególnych członków wspólnoty samodzielnie, ale jak podkreślano to również wielokrotnie w orzecznictwie, jest to sytuacja wyjątkowa i uzależniona od wykazania przede wszystkim swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2047/10; z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 583/12). W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę ustanowionego w trybie art. 18 ust. 1 lub art. 18 ust. 3 ustawy o własności lokali. Z art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wynika ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Dotyczy to także spraw prowadzonych w oparciu o Prawo budowlane. W sprawach dotyczących natomiast wyodrębnionych lokali konieczne jest wykazanie interesu prawnego poszczególnych właścicieli. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2015 r. II OSK 2772/13 i z dnia 3 marca 2016 r. II OSK 1682/14, dostępne na stronie internetowej https://otrzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest wykluczony udział w postępowaniu administracyjnym obok zarządu wspólnoty także właścicieli poszczególnych lokali, jednak pod warunkiem, że wykażą własny zindywidualizowany interes prawny. Właściciel lokalu może więc legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art.28 ust.2, jeżeli wykaże, że jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się z ustaleniem konkretnego przepisu, który ma wpływ na korzystanie z jego lokalu. Każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie nie tylko w oparciu o przepisy prawa cywilnego (art.140 k.c), ale także na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2016 r, https://otrzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też poszczególni właściciele lokali mogą zostać uznani za strony postępowania niezależnie od zarządu wspólnoty mieszkaniowej, gdy zostanie wykazane, że planowana inwestycja ingerować będzie w wykonywane przez nich prawo własności do lokalu, a w szczególności, że przedmiot ich własności (konkretny lokal mieszkalny) znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że treść rozstrzygnięć wydanego w sprawie wskazuje, że organy obu instancji dokonały analizy obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, a jej wynikiem było stwierdzenie, że inwestycja w kształcie zaplanowanym przez inwestora nie będzie oddziaływać na lokal mieszkalny skarżącego. Kontrolując powyższe stanowisko organu administracji, Sąd doszedł do przekonania, że z projektu budowlanego nie wynika, aby skutki zrealizowania inwestycji miały w jakikolwiek sposób ingerować lub wpływać na prawa związane z posiadaniem przez skarżącego lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. L. w G. Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego objętego pozwoleniem na budowę, znajduje się sąsiednia nieruchomość stanowiąca działkę nr [..] zabudowaną budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. L. w G., należąca do Wspólnoty Mieszkaniowej, która była stroną tego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Skarżący jest właścicielem lokalu na drugim piętrze w budynku nr [..] i członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej (por. k.14, 124 akt niniejszej sprawy, a także mapa obrazująca położenie lokalu na planie zagospodarowania w aktach administracyjnych). W niniejszej sprawie, skarżący - domagając się uznania go za stronę postępowania jak właściciela lokalu mieszkalnego - nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o projekt budowlany, że roboty budowlane wiązane z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym nie będą miały wpływu na lokal mieszkalny skarżącego. Podnosząc zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, skarżący nie wykazał, że budynek inwestora oddziałuje na jego lokal stanowiący odrębną nieruchomość, ponieważ powołuje się na okoliczności, które dotyczą oddziaływania budynku inwestora na budynek mieszkalny Wspólnoty Mieszkaniowej. Okoliczności te dotyczą działki i budynku Wspólnoty a nie lokalu skarżącego, co oznacza, że dotyczą interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej, której członkiem jest skarżący, a nie interesu prawnego skarżącego jako właściciela jednego z lokali mieszkalnych. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika jakiekolwiek szczególne oddziaływanie inwestycji objętej pozwoleniem na budowę na lokal mieszkalny skarżącego. W szczególności zaś brak jest podstaw do uznania aby mogło zachodzić inne oddziaływanie niż to, które dotyczy nieruchomości wspólnej, co do której uprawnienia wszystkich właścicieli reprezentowała w toku postępowania Wspólnota Mieszkaniowa. Skarżący nie tylko nie zarzucał, że jego lokal będzie zacieniany przez obiekty objęte pozwoleniem na budowę, lecz stwierdził, że takie zacienienie w przypadku jego lokalu w ogóle nie występuje. Podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące możliwości podmywania budynku, a także wzrostu hałasu i zanieczyszczeń z powodu zlokalizowania parkingu bezpośrednio przy budynku nr [..] również nie świadczą o szczególnym oddziaływaniu na lokal skarżącego, jako że odnoszą się do budynku jako całości. Nie dopatrując się naruszenia art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, Sąd w konsekwencji nie dostrzegł naruszeń art. 10 Kpa przez brak zawiadomienia skarżącego o toczącym się w sprawie pozwolenia na budowę postępowaniu. Zarzut naruszenia tego przepisu uznać należy za chybiony skoro przymiot strony w analizowanych okolicznościach faktycznych sprawy nie przysługiwał skarżącemu. Podobnie, Sąd nie dopatrzył się naruszeń art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kpa przez niewłaściwe rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który w ocenie Sądu został prawidłowo zebrany i wnikliwie przeanalizowany. W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi, nie doszło do pozbawienia skarżącego udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 145 §1 pkt 4 Kpa. W tej zaś sytuacji zasadne było wydanie w sprawie niniejszej, na podstawie art. 149 § 2 Kpa, decyzji odmawiającej uchylenia decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Na marginesie wskazać należy, że z tych samych przyczyn odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 czerwca 2016 r. w sprawie VII SA/Wa 1561/16 oddalił skargę wniesioną przez P. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w tym przedmiocie. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zarówno decyzja Wojewody z dnia 7 grudnia 2015 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia 9 września 2015 r. wydane zostały w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny sprawy i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, a także fakt, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, Sąd oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło