II SA/Op 169/16
WyrokWSA w Opolu2016-09-22
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie wykonania robót budowlanych, uznając je za legalne, mimo zarzutów skarżących o przekroczeniu zakresu zgłoszenia i samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Organy nie wyjaśniły w sposób przekonujący zakresu robót, w szczególności tych nieobjętych zgłoszeniem (zamknięcie szczeliny dylatacyjnej, obróbka blacharska dachu), terminu ich wykonania oraz tego, czy prace nie przekroczyły zakresu zgłoszenia i nie naruszyły prawa własności sąsiedniej nieruchomości. W konsekwencji, organy nie mogły prawidłowo zastosować art. 105 § 1 K.p.a. do umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący B. i R. J. wnieśli skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku wielorodzinnego oraz zamknięciu szczeliny dylatacyjnej między budynkami i obróbce blacharskiej dachu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów, przekroczenie zakresu zgłoszenia i samowolę budowlaną. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, która nakazała organom ponowne wyjaśnienie szeregu kwestii.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie głubczyckim. Zasądzono od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi B. J. i R. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie głubczyckim, z dnia 30 października 2015 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz skarżących B. J. i R. J. (solidarnie) kwotę 763 (siedemset sześćdziesiąt trzy) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga B. i R. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej również jako OWINB) z dnia 16 stycznia 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie głubczyckim (dalej również jako PINB) z dnia 30 października 2015 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie przeprowadzenia robót budowlanych w [...], przy ul. [...] nr A i B, na działkach nr a i b.
Zaskarżony akt zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 393/13, WSA w Opolu rozpoznając skargę B. i R. J. na decyzję OWINB z dnia 18 lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w powiecie głubczyckim z dnia 28 maja 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał min., że w wyniku interwencji skarżących w sprawie zabudowania szczeliny pomiędzy budynkami nr A i B przy ul. [...] w [...], PINB w powiecie głubczyckim wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przeprowadzenia robót na działkach nr ewidencyjny a i b. Po dokonaniu oględzin w dniu 14 listopad 2012 r. organ ustalił, że na działce nr b znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny (nr B), stanowiący własność B. i R. J. a na sąsiedniej działce (nr A) znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny. Wyjaśnił, że w lipcu i sierpniu 2012 r. przeprowadzono roboty budowlane, polegające na dociepleniu styropianem ścian budynku nr A. Organ zaznaczył, że Wspólnota Mieszkaniowa budynku nr A legitymowała się zgłoszeniem z dnia 5 czerwca 2013 r., wniesionym do Starosty [...] w sprawie inwestycji polegającej na dociepleniu budynku położonego w [...] przy ul. [...] A. Podczas oględzin organ stwierdził, że istniejąca pomiędzy budynkami szczelina dylatacyjna o szerokości 33 cm została zamknięta styropianem z siatką i tynkiem. Wykonano także obróbkę blacharską na dachu, łącząc dach budynku nr A ze ścianą budynku należącego do B. i R. J.
Dalej Sąd wskazał, że Wspólnota okazała orzeczenie techniczne autorstwa W. B., z treści którego wynikało, że wykonano docieplenie budynku nr A i zabezpieczono szczelinę dylatacyjną między budynkami ścianą styropianową z siatką i tynkiem, a w celu zabezpieczenia odpowiedniej cyrkulacji i wentylacji pomiędzy budynkami wykonano otwory nawiewu i wywiewu w ściance łączącej, po obu stronach szczeliny.
W uzasadnieniu Sąd przedstawił w kolejności zapadłe w sprawie decyzje. Decyzją z dnia 21 listopada 2012 r., nr [...], PINB umorzył prowadzone postępowanie administracyjne, nie stwierdzając naruszenia przepisów Prawa budowlanego. OWINB wydał decyzję z dnia 16 stycznia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchylając w całości rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia PINB.
W wyniku powtórnego rozpoznania sprawy, PINB decyzją z dnia 28 maja 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postanowił umorzyć postępowanie w sprawie przeprowadzenia spornych robót budowlanych. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wywodził, że stosownie do wskazówek organu odwoławczego, przeprowadził rozprawę administracyjną oraz dołączył do akt sprawy zgłoszenie robót budowlanych z dnia 5 czerwca 2013 r., złożone przez zarządcę budynku wielorodzinnego położonego w [...] przy ul. [...] nr A, dla robót polegających na ociepleniu ww. budynku wraz z oświadczeniem o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 1 czerwca 2012 r., Nr [...], o wyrażeniu zgody na remont oraz powierzeniu wykonania uchwały zarządowi i zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej, a także uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 1 marca 2010 r., Nr [...], o powierzeniu zarządu nieruchomością wspólną – licencjonowanemu zarządcy nieruchomości. Stwierdził, że Wspólnota zgodnie z przepisami dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, wobec czego zrealizowane ocieplenie budynku nie stanowiło samowoli budowlanej. Zdaniem organu, dodatkowo wykonane czynności, tj.: zamknięcie płytą styropianową szczeliny dylatacyjnej oraz obróbka blacharska dachu, co doprowadziło do połączenia budynku Wspólnoty oraz B. i R. J., nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i nie podlegały przepisom Prawa budowlanego.
Na skutek rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, OWINB decyzją z dnia 18 lipca 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Powyższe decyzje stały się przedmiotem skargi skierowanej do WSA w Opolu, który opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 393/13, uchylił w całości zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu prawnym tego wyroku Sąd wskazał, że rozstrzygnięcia podjęte przez organy zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., albowiem w rozpoznawanej sprawie brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca możliwością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 K.p.a. Sąd zaznaczył, że na podstawie materiału dokumentacyjnego sprawy nie można było stwierdzić, czy rzeczywisty zakres robót wykonany przez inwestora odpowiadał przedmiotowi dokonanego przez zarządcę nieruchomości, w imieniu inwestora - Wspólnoty Mieszkaniowej zgłoszenia z 5 czerwca 2012 r., określonego jako: docieplenie budynku wielorodzinnego do wysokości nie więcej niż 12 m. Podkreślono, że organy nadzoru budowlanego nie sprecyzowały, w jaki sposób została wykonana ściana łącząca sąsiednie budynki i na czym polegało zamknięcie szczeliny dylatacyjnej, oraz że nie zbadano, co oznacza i na czym polegało wykonanie obróbek blacharskich dachu, które w efekcie doprowadziły do połączenia połaci dachowych dwóch sąsiednich budynków i nie wyjaśniono, czy miało to miejsce w trakcie wykonywanego remontu budynku nr A w 2008 r. i czy wówczas były to roboty wykonywane legalnie. Zdaniem Sądu, na podstawie zebranej przez organy nadzoru dokumentacji nie sposób przesądzić, czy zrealizowane roboty w 2013 r. nie przekroczyły zakresu zgłoszenia oraz nie można potwierdzić czy do wykonania przedmiotowych robót przystąpiono po upływie 30 dni od zgłoszenia. Sąd podkreślił i zaakcentował, że gdyby okazało się, że stan faktyczny sprawy wiązałby się z samowolą budowlaną, to należało doprowadzić do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, a następstwem tegoż winna być wydana przez organy decyzja na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego.
W wyniku rozpoznania sprawy - po ww. wyroku - PINB w dniu 10 kwietnia 2014 r. przeprowadził kolejne oględziny wykonanych robót budowlanych, wydając decyzję z dnia 15 maja 2014 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, którą odmówił nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych, polegających na wykonaniu docieplenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego o wysokości nie większej niż 12 m w miejscowości [...], przy ul. [...] A.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli B. i R. J., a OWINB decyzją z dnia 17 lutego 2015 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą uchylenia przez organ odwoławczy stanowił brak dostatecznego wyjaśnienia przez PINB kwestii robót budowlanych wykonanych w 2008 r. przez Wspólnotę oraz wydanie przez organ decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy zamknięcie (płytą styropianową dylatacyjnej) szczeliny pomiędzy budynkami oraz połączenie (obróbką blacharską) dachu budynku ze ścianą sąsiedniego budynku nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, ani też dokonania zgłoszenia robót budowlanych.
Rozpoznając kolejny raz sprawę, PINB w dniu 19 marca 2015 r. przeprowadził oględziny wykonanych robót budowlanych, w których uczestniczyli: U. K., G. B., J. Z., M. W., B. J. oraz R. J.. Z powyższych czynności organ sporządził protokół o nr [...], w których szczegółowo przestawiono ustalenia poczynione w trakcie oględzin. Wskazano, że w lipcu i sierpniu 2012 r. dokonano docieplenia ścian budynku - trzech elewacji budynku, tj. od strony południowej, północnej i zachodniej. Roboty te polegały na przyklejeniu do elewacji płyt styropianowych o grubości 10 cm, przytwierdzeniu tych płyt kołkami, następnie naciągnięciu kleju z siatką oraz wykończeniu tynkiem mineralnym barwionym w kolorze zielonym. W trakcie wykonywania opisanego docieplenia zamknięto również przerwę dylatacyjną pomiędzy budynkiem Wspólnoty a budynkiem należącym do skarżących o szerokości około 33 cm, poprzez przyklejenie do elewacji północnej oraz południowej płyt styropianowych na całej wysokości budynku w taki sposób, że płyty styropianowe dochodzą na odległość około 1 cm do ściany szczytowej budynku jednorodzinnego B. i R. J. W centymetrową szczelinę włożono natomiast materiał uszczelniający z miękkiego tworzywa sztucznego "gąbki". Wskazano również, że płyty styropianowe nie są w żaden sposób przytwierdzone do budynku skarżących i nie stanowią żadnego elementu konstrukcyjnego. Z kolei zamontowane kratki wentylacyjne, zabezpieczają istniejącą wcześniej przerwę dylatacyjną przed przedostawaniem się śmieci i liści pomiędzy budynkami. Przedstawiciele Wspólnoty Mieszkaniowej [...] A, oświadczyli do protokołu, że opisany zakres robót został wykonany w lipcu i sierpniu 2012 r., po wcześniejszym dokonaniu zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w [...] w dniu 5 czerwca 2012 r. Roboty rozpoczęto po 30 dniach od dnia dokonania zgłoszenia, które dotyczyło docieplenia ścian budynku usytuowanego w [...], przy ul. [...] A. Ustalono nadto, że w 2008 r. w okresie wiosennym położono jedną warstwę papy termozgrzewalnej na istniejącą, zniszczoną papę stanowiącą pokrycie stropodachu. Dokonano w tym czasie także przemurowania koron kominów, które były uszkodzone i popękane. Następnie kominy otynkowano. Przy czym Gmina [...] posiadała 75% udziału w budynku (była właścicielem trzech mieszkań, właścicielem czwartego mieszkania była U. K.). Gmina była głównym inwestorem tych robót, dokonywała wszelkich formalności i zapewniła wykonawcę robót. Podczas wykonywania ww. robót wykonano obróbkę blacharską dachu od strony budynku B. i R. J.. Do dachu budynku Wspólnoty zamocowano kołkami rozporowymi obróbkę blacharską z blachy, łącząc powierzchnię dachu ze ścianą budynku sąsiedniego, którą następnie zamocowano kołkami rozporowymi do ściany budynku skarżących. Nie wykonano przy tym żadnej konstrukcji wspierającej, a obróbkę blacharską pokryto papą termozgrzewalną stanowiącą pokrycie stropodachu. Zatem poprzez wykonanie tej obróbki od góry zamknięto szczelinę dylatacyjną o szerokości 33 cm, a obróbkę blacharską zamontowano do dachu budynku Wspólnoty (wysokość: 5,8 m) oraz ściany budynku B. i R. J. (wysokość: 8,40 m), ze względu na różnice w wysokościach pomiędzy tymi budynkami. Podkreślono, że Wspólnota nie posiada żadnych dokumentów dotyczących wykonania obróbki blacharskiej, gdyż roboty te wykonywała Gmina [...] - poprzedni właściciel. W okresie, kiedy wykonano opisane wyżej roboty B. i R. J. - do kwietnia 2012 r., nie wnosili żadnych zastrzeżeń. Przedstawiciele Wspólnoty stwierdzili również, że ze względu na to, że wysokość budynku jest mniejsza niż 12 m, prawidłowo dokonano zgłoszenia robót w Starostwie Powiatowym w [...] i rozpoczęto roboty po 30 dniach od dokonania zgłoszenia. Natomiast na roboty przeprowadzone w 2008 r. dotyczące pokrycia dachowego nie jest wymagalna zgoda żadnego urzędu. W trakcie oględzin, skarżący oświadczyli do protokołu, że Wspólnota podała nieprawdę, że rozpoczęła roboty rozpoczęto po 30 dniach od dnia złożenia zgłoszenia, gdyż roboty rozpoczęto wcześniej na przełomie maja i czerwca, a termin ten nie był negowany przez Wspólnotę podczas przeprowadzonej przez organ powiatowy rozprawy administracyjnej. Jednocześnie, podtrzymali wszystkie oświadczenia i zeznania złożone w trakcie postępowania.
Na podstawie powyższych ustaleń, decyzją z dnia 23 kwietnia 2015 r., nr [...], PINB w powiecie głubczyckim, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, odmówił nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku zaniechania dalszych robót budowlanych polegających na wykonaniu docieplenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego o wysokości nie większej niż 12 m w miejscowości [...], ul. [...] A.
Powyższe rozstrzygnięcie OWINB w Opolu uchylił w całości - decyzją z dnia 4 września 2015 r., nr [...] - przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Rozpatrując kolejny raz sprawę, organ pierwszej instancji - PINB, pismem z dnia 21 września 2015 r. wezwał Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej do przedłożenia posiadanych dokumentów potwierdzających czasookres wykonanych robót budowlanych.
Przy piśmie z dnia 25 września 2015 r. przekazano PINB: kopię zgłoszenia z dnia 5 czerwca 2012 r. zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na dociepleniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr a; umowę o roboty budowlane zawartą w dniu 5 czerwca 2012 r. z wykonawcą firmą "[...]"; umowę z dnia 13 czerwca 2012 r. o nadzór budowlany przy wykonywaniu prac związanych z izolacją fundamentów i ociepleniem budynku mieszkalnego; uchwałę z dnia 13 czerwca 2012 r., Nr [...], w sprawie zgody na powołanie W. B. na inspektora nadzoru budowlanego; orzeczenie techniczne z dnia 23 lipca 2012 r. oraz protokół kocowego odbioru technicznego z dnia 5 września 2012 r.
W świetle poczynionych dodatkowo ustaleń, PINB w powiecie głubczyckim, decyzją z dnia 30 października 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.- [obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.]) - zwanej dalej K.p.a., umorzył postępowanie w sprawie. Po przedstawieniu dokonanych w przeprowadzonym postępowaniu ustaleń organ stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa, zgodnie z przepisami art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane przed rozpoczęciem robót budowlanych, polegających na wykonaniu docieplenia ścian budynku styropianem, dokonała zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w [...]. Do złożonego zgłoszenia - w terminie 30 dni od dnia złożenia - Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji, wobec powyższego, wykonane roboty budowlane polegające na dociepleniu ścian budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w [...] przy ul. [...] A, nie są tzw. "samowolą budowlaną". W dalszej kolejności organ przestawił ustalenia protokołu kontroli z dnia 19 marca 2015 r., po czym stwierdził, że wykonanie obróbki blacharskiej nie posiada znamion robót budowlanych polegających na wykonaniu konstrukcji dachu i jego pokrycia. Wykonana obróbka blacharska nie stanowi zadaszenia, nie posiada żadnej własnej konstrukcji nośnej i jest wykończeniem wykonanego pokrycia dachu z papy. Roboty te należało uznać za bieżącą konserwację niewymagającą ani pozwolenia na budowę, ani dokonania zgłoszenia. Odnosząc się do kwestii naruszenia własności przez wykonane roboty budowlane, tj. przekroczenie granicy nieruchomości organ wskazał, że nie jest właściwy do rozstrzygania materii należących do sfery prawa cywilnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji małżonkowie J. nie godzili się z umorzeniem postępowania. Podnieśli, że w dalszym ciągu PINB nie bierze pod uwagę istotnych dla sprawy dokumentów, tj. pisma zarządcy z dnia 23 kwietnia 2012 r. oraz pisma strony z dnia 30 lipca 2012 r., w którym szczegółowo opisano terminy i przebieg prowadzonych robót budowlanych. Zdaniem odwołujących, termin rozpoczęcia robót potwierdzono również w umowie o roboty budowlane zawartej pomiędzy Wspólnotą a Firmą [...]. Akcentowali, że zakres robót budowlanych wykraczał poza zakres zgłoszenia z dnia 5 czerwca 2012 r., na co zwrócił również uwagę na rozprawie administracyjnej M. G. - Kierownik Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...].
Na skutek rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 stycznia 2016 r., nr [...], OWIN utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, po czym odwołał się do treści art. 50 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wywodząc możliwość ich zastosowania w zależności od stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego oraz naruszeń przepisów. W dalszej kolejności, odwołując się do art. 105 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wyjaśnił przesłanki zastosowania tej regulacji do wszczętej i prowadzonej sprawy. Akcentował, że z bezprzedmiotowością postępowania z art. 105 § 1 K.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, OWINB stwierdził, że zakres robót wykonany przez inwestora, czyli docieplenie budynku wielorodzinnego do wysokości nie więcej niż 12 m, na działce nr ewid. a, odpowiadało dokonanemu zgłoszeniu z 5 czerwca 2012 r. Ponadto, zebrana w sprawie dokumentacja nie wykazała wykonywania robót przed dokonaniem zgłoszenia. Tym samym, zdaniem OWINB, inwestor nie naruszył przepisów ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do kwestii zamknięcia płytą styropianową szczeliny dylatacyjnej pomiędzy budynkami oraz połączenia obróbką blacharską dachu budynku ze ścianą sąsiedniego budynku, organ stwierdził, że ww. roboty nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, ani też dokonania zgłoszenia. W tym zakresie organ wywiódł, że z dokumentacji złożonej do akt sprawy wynika, że budynki zlokalizowane przy ul. [...] nr A i B, na działkach nr a i nr b, nie stanowią technicznej całości, albowiem pomiędzy tymi budynkami jest przerwa dylatacyjna o szerokości około 33 cm. W ocenie organu, zastosowanie dylatacji skutkuje tym, że mimo zamknięcia płytą styropianową szczeliny dylatacyjnej pomiędzy budynkami w dalszym ciągu mamy dwa odrębne budynki. Na tę okoliczność organ przywołał definicję z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Natomiast, odwołując się do ustaleń protokołu oględzin z dnia 19 marca 2015 r., oraz uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy uznał za słuszne stanowisko PINB, że roboty polegające na zamknięciu płytą styropianową szczeliny dylatacyjnej pomiędzy budynkami oraz połączenia obróbką blacharską dachu budynku ze ścianą sąsiedniego budynku nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani też dokonania zgłoszenia, zaś docieplenie ścian budynku styropianem zostało wykonane zgodnie ze zgłoszeniem, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 105 K.p.a.
W skardze na powyższą decyzję B. i R. J. podnosili, że organ nadal nie rozwiązał problemu albowiem zarówno dobudowa, jak i zadaszenie nadal istnieją, a zamiana pojęć architektonicznych z "dobudowy" na "oparcie płyt" oraz "zadaszenia" na "obróbkę blacharską" nie ma znaczenia dla sprawy. Akcentowali, że wszystkie decyzje w tej sprawie wydane zostały z naruszeniem przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, nadto organy nie wypełniły zaleceń Sądu zawartych w wyroku WSA w Opolu z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 393/13. Wywodzili, że Wspólnota i PINB nie dostarczyli żadnych dokumentów świadczących o legalności samowoli budowlanej. Podnieśli, że od końca czerwca 2012 r. do chwili obecnej nie zaszły żadne zmiany, za wyjątkiem zwiększenia się powierzchni zabudowy budynku nr A o około 3 m2. Odnosząc się do kwestii zadaszenia, stwierdzili, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, dobudowanie zadaszenia bądź innego elementu do ściany istniejącego budynku, niemogącego istnieć bez tego budynku, jest dobudowaniem do niego nowego elementu, a więc są to roboty budowlane. Nie zgodzili się również z organami, co do daty rozpoczęcia robót budowlanych związanych z dociepleniem budynku nr A, podnosząc, że z umowy o rozpoczęcie robót budowlanych wynika, że strony ustaliły termin przed upływem 30 dni od dnia dokonanego zgłoszenia. Na poparcie swojego stanowiska wskazali na pismo zarządcy Wspólnoty z dnia 23 kwietnia 2014 r., wzywające do rozebrania przez skarżących ogrodzenia w terminie do 14 dni w związku z planowanym remontem budynku A oraz pismo skarżących skierowane do zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z dnia 30 lipca 2012 r. opisujące przebieg robót z datami, do którego zarówno strona przeciwna, jak i organy nadzoru budowlanego i mieszkańcy wspólnoty nie wnieśli żadnych zastrzeżeń na rozprawie administracyjnej. W tych okolicznościach, zdaniem skarżących, organ winien przesłuchać wykonawcę robót, inspektora nadzoru budowalnego – W. B. i prezesa Wspólnoty Mieszkaniowej – M. W.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi.
Przy piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2016 r. skarżący dołączyli do akt sprawy pismo z dnia 6 sierpnia 2013 r. i 2 września 2013 r. wraz z załącznikami oraz kserokopię oryginału zdjęć, stanowiącą załącznik do pisma z dnia 28 maja 2014 r.
Kolejnym pismem procesowym z dnia 4 lipca 2016 r. skarżący wnieśli o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzanego przez PINB. Z kolei, pismem z dnia 5 sierpnia 2016 r. wnieśli o stwierdzenie przewlekłości postępowania prowadzonego przez OWINB w Opolu.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Opolu z dnia 26 sierpnia 2016 r., z akt niniejszej sprawy wyłączono do odrębnego rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez PINB w powiecie głubczycki i OWINB w Opolu.
W piśmie procesowym z dnia 13 września 2016 r. skarżący wnieśli o zwrot kosztów postępowania, przedstawiając szczegółowe rozliczenie poniesionych wydatków.
Na rozprawie sądowej w dniu 22 września 2016 r. skarżący R. J. popierał skargę i wnioski w niej zawarte. Zarzucił organowi, że nie dostarczył pełnej dokumentacji, złożonej do sprawy, tj. zdjęć, które zostały złożone w zaniżonej jakości na skutek ich kserowania, w wersji czarno-białej. Podnosił, że przedłużenie dachu jest niebezpieczne dla osób, które by się na tym przedłużeniu znalazły, zaś nieszczelność pomiędzy tym daszkiem a budynkiem skarżących powoduje zawilgocenie ścian, a w konsekwencji ich zniszczenie i możliwość całkowitego zawalenia. Dodał nadto, że zabudowana szczelina stanowi w 2/3 ich własność, a w 1/3 działki sąsiedniej. Skarżący złożył do akt sprawy oryginał uchwały Nr [...] oraz kserokopię tego dokumentu załączoną do akt na okoliczność, że dopisano w niej daty prowadzenia robót. Wskazał również, że faktycznie roboty rozpoczęto jeszcze przed ich zgłoszeniem.
Pełnomocnik organu – S. S. podtrzymała stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd bada wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, co uzasadniało ich uchylenie w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Przed przystąpieniem do rozważań, które doprowadziły Sąd do powyższego wniosku, w pierwszej kolejności odnotować trzeba, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 393/13. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należało zatem mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Dodatkowo, w myśli art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem, jeżeli strona doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne przesądzone w tym wyroku i zawarte w nim wskazania są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu, jak i innych organów (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1241/10, LEX nr 1070748). Jeśli natomiast organ administracyjny pomija przy ponownym wydawaniu decyzji ocenę prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, narusza tym samym zasadę związania tą oceną – art. 153 P.p.s.a., a to z kolei oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (tak: w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1850/07, LEX nr 526070). Z kolei, moc wiążąca orzeczenia określona przepisem art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może ona już być ponownie badana. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2785/15 , LEX nr 1990404; z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3171/13, LEX nr 2036515).
W świetle powyższego, rozstrzygając niniejszą skargę, Sąd był związany zarówno ustaleniami, jak i oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w uprzednio wydanym wyroku z dnia 5 listopada 2013 r. W związku z tym celowe jest przypomnienie, że w ww. wyroku Sąd uznał, iż w sprawie brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania skutkująca możliwością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 K.p.a. Podkreślił, że w kontrolowanym postępowaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. zarządca nieruchomości, w imieniu inwestora - Wspólnoty Mieszkaniowej w [...] nr A, dokonał zgłoszenia robót, które określił jako docieplenie budynku wielorodzinnego do wysokości nie więcej niż 12 m, co podlegało zgłoszeniu stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd zwrócił uwagę, że z materiału dokumentacyjnego sprawy nie można stwierdzić, czy rzeczywisty zakres robót wykonany przez inwestora odpowiadał przedmiotowi zgłoszenia. Tym bardziej, że w zgłoszeniu z dnia 5 czerwca 2012 r. wskazano, że zamierzone roboty będą zrealizowane na działce nr ewid. a oraz wyraźnie oznaczono zakres robót, jako docieplenie budynku. Skoro organy ustaliły, że inwestor wykonał także ścianę, zamykając przestrzeń pomiędzy budynkiem inwestora a skarżących oraz wykonywał roboty dachowe, to powinny szczegółowo wyjaśnić tę kwestię. Sąd wskazał, że organy nie sprecyzowały, w jaki sposób została wykonana ściana łącząca sąsiednie budynki i na czym polegało zamknięcie szczeliny dylatacyjnej. Podobnie, nie zbadano co oznacza i na czym polegały obróbki blacharskie dachu, które w efekcie doprowadziły do połączenia połaci dachowej budynku wielorodzinnego ze ścianą budynku sąsiedniego, jednorodzinnego - skarżących, nie wyjaśniono, czy miało to miejsce w trakcie wykonywanego remontu budynku nr A w 2008 r. i czy wówczas były to roboty wykonywane legalnie. Powyższe oznacza, że nie sposób przesądzić, czy zrealizowane roboty w 2012 r. nie przekroczyły zakresu zgłoszenia. Dalej Sąd wskazał, że na podstawie akt administracyjnych nie można także potwierdzić, czy do wykonania przedmiotowych robót przystąpiono po upływie 30 dni od zgłoszenia. Organy obu instancji nie poddały również ocenie pisma skarżących z dnia 30 lipca 2013 r., skierowanego do inwestora, w którym nadmienienia się o rozpoczęciu robót budowlanych w dniu 11 czerwca 2013 r. Jednocześnie Sąd zaakcentował, że w sytuacji gdyby okazało się, że w niniejsze sprawie doszło do samowoli budowlanej, to organ winien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, a następstwem tegoż winna być wydana przez organy decyzja w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przez pryzmat przedstawionych powinności organów administracji oraz zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., nie sposób uznać, że organy przedstawiły proces wartościowania mocy dowodowej i wiarygodności dowodów, i że zawierają one rozważania w przedmiocie wpływu i znaczenia podnoszonych przez skarżących okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy. Do takich wniosków prowadzi analiza treści zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, które w swej treści nie odnoszą się do wszystkich istotnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego. Przede wszystkim organy nie wyjaśniły przekonująco zajętego w sprawie stanowiska, co do zakresu robót - szczególnie tych nieobjętych zgłoszeniem, tj. doprowadzających do zamknięcia szczeliny dylatacyjnej - terminu wykonanych przez inwestora robót polegających na ociepleniu budynku wielorodzinnego nr A. Powyższe bowiem miało kluczowe znaczenie dla dokonanej przez organ prawidłowej kwalifikacji prawnej wykonanych robót, albowiem pozwoliłoby przesądzić, czy w sprawie doszło do samowoli budowlanej.
Od razu też odnotować należy, że Sąd w wyroku z dnia 5 listopada 2013 r. nie przesądził kwestii charakteru i zakresu prac budowlanych przeprowadzonych przez Wspólnotę Mieszkaniową w 2008 i 2012 r., a jedynie nakazał organom wyjaśnić kwestię wykonania dwóch ścian zamykających przestrzeń pomiędzy budynkiem inwestora a skarżących oraz wykonanych robót związanych z obróbką dachu i zamknięciem od góry przerwy dylatacyjnej, a także ustalenie terminu rozpoczęcia tych prac przez inwestora. Dostrzec również trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy, co wynika z akt administracyjnych, powyższe kwestie były sporne pomiędzy stronami. Skarżący w toku całego postępowania administracyjnego konsekwentnie podnosili, że prace budowlane związane z dociepleniem budynku Wspólnoty, wykonano w ramach samowoli budowlanej, albowiem zakres prac budowlanych wykraczał poza zakres zgłoszenia, nadto rozpoczęcie tych robót nastąpiło przed upływem 30-dniowego terminu od dnia zgłoszenia. Tymczasem z uzasadnienia podjętych przez organy decyzji nie wynika, aby organy dysponując wystarczającym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia materiałem dowodowym, odniosły się szczegółowo do powyższych kwestii. Wskazać bowiem należy, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy akta sprawy uzupełniono o: protokół oględzin wykonanych robót budowlanych z dnia 19 marca 2015 r.; kopię zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 5 czerwca 2012 r.; umowę o roboty budowlane zawartą w dniu 5 czerwca 2012 r. z wykonawcą firmą "[...]"; umowę z dnia 13 czerwca 2012 r., nr [...], o nadzór budowlany przy wykonywaniu prac związanych z izolacją fundamentów i ociepleniem budynku mieszkalnego; uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 13 czerwca 2012 r., Nr [...], w sprawie zgody na powołanie W. B. na inspektora nadzoru budowlanego; orzeczenie techniczne z dnia 23 lipca 2012 r.; uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 1 czerwca 2012 r., Nr [...], w sprawie zgody na wykonanie prac remontowych oraz protokół końcowego odbioru technicznego z dnia 5 września 2012 r. Z treści podjętych decyzji wynika natomiast, że organ pierwszej instancji w swych rozważaniach ograniczył się jedynie do przytoczenia ustaleń protokołu kontroli wykonanych robót budowlanych z dnia 19 marca 2015 r., stwierdzając następnie, że fakt rozpoczęcia robót budowlanych po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia wynika z materiału dokumentacyjnego złożonego w dniach 25 i 28 września 2015 r. przez zarządcę budynku, tj. [...]. Stąd organ przyjął, że roboty polegające na dociepleniu budynku wielorodzinnego zrealizowane zostały legalnie. Z kolei, wykonanie w 2008 r. naprawy kominów oraz robót dachowych, w tym obróbki blacharskiej przy ścianie budynku skarżących, organ uznał za bieżącą konserwację, stwierdzając jednocześnie, iż przeprowadzenie takich czynności nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia właściwemu organowi. W konsekwencji powyższego PINB w powiecie głubczyckim stwierdził, że wszystkie roboty budowlane zostały wykonane przez inwestora legalnie, co przesądza o bezprzedmiotowości postępowania oraz jego umorzenie. W tej materii stanowisko organu pierwszej instancji w całości podzielił organ odwoławczy.
W ocenie Sądu, pomimo ustalanego stanu faktycznego poprzez opisanie zrealizowanych robót przez inwestora, organy nie oceniły i nie rozpoznały niniejszej sprawy w jej całokształcie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej kwalifikacji robót budowlanych wykonanych przez Wspólnotę Mieszkaniową i ostatecznie do nieuprawnionego podjęcia decyzji na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
Po pierwsze, wbrew stanowisku organu, nadal nie można jednoznacznie przesądzić kwestii związanej z datą rozpoczęcia przez Wspólnotę robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku wielorodzinnego. Jak podnoszą skarżący, jednoznacznie wynika z § 2 pkt 1 umowy o roboty budowlane z dnia 5 czerwca 2012 r., termin rozpoczęcia robót ustalonych na dzień 5 czerwca 2012 r. a zakończenia na dzień 31 sierpnia 2012 r., nadto wszelkie zmiany tej umowy wymagały formy pisemnej pod rygorem nieważności (§ 11 umowy k. nr 182 akt adm.). W umowie o nadzór wykonawczy z dnia 13 czerwca 2012 r. termin wykonania prac ustalono na 13 czerwca 2012 r. (k. nr 180 akt adm.). Z kolei w uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] A w [...] z dnia 1 czerwca 2012 r., Nr [...], w sprawie zgody na wykonanie prac remontowych obejmujących budynek mieszkalny oraz teren budynku (podwórko wraz z wjazdem do posesji), dopisano ręcznie daty wykonania poszczególnych etapów prac budowlanych, tj. wykonanie izolacji zewnętrznych ścian piwnic od 13 czerwca 2012 r. - 4 lipca 2012r.; docieplenie ścian po 5 lipca 2012 r. do około 10 sierpnia 2012 r.; remont klatki schodowej od 10 sierpnia 2012 r. - 15 sierpnia 2012 r.; remont nawierzchni podwórka, drogi dojazdowej i opaski przy budynku od 15 sierpnia 2012 r. - 4 września 2012 r. W odniesieniu do powyższej uchwały wskazać trzeba, na sprzeczność treści tego dokumentu ze złożoną przez skarżącego na rozprawie sądowej kserokopią oryginału tej uchwały, w której brak jest odręcznych zapisów dotyczących terminów wykonania poszczególnych etapów prac budowlanych. Tymczasem do powyższych dokumentów organy w ogóle się nie odniosły.
Po drugie, nie sposób zgodzić się z organami, że w wyniku zamknięcia płytą styropianową szczeliny dylatacyjnej pomiędzy budynkami oraz połączenie obróbką blacharską dachu budynku ze ścianą sąsiedniego budynku, w dalszym ciągu mamy do czynienia z dwoma odrębnymi budynkami i funkcjonowaniem szczeliny dylatacyjnej. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, na skutek wykonania dwóch bocznych ścian oraz przedłużenia połaci dachowej doszło do zamurowania szczeliny dylatacyjnej, przez co powstała jedna bryła budowlana składająca się z budynku wielorodzinnego - stanowiącego własności Wspólnoty Mieszkaniowej i jednorodzinnego - będącego własnością skarżących.
Po trzecie, z treści zgłoszenia z dnia 5 czerwca 2012 r. nie wynika, aby zakresem prac budowlanych objęto również działkę skarżących (nr b). Dokument ten poświadcza, że zgłoszeniem objęto tylko roboty budowlane polegające na dociepleniu budynku wielorodzinnego nr A, położonego na działce nr a. Stąd też, roboty budowlane wykonane również na działce skarżących o nr b, polegające na zamknięciu przerwy dylatacyjnej pomiędzy budynkami, wbrew stanowisku organów, nie można kwalifikować jako prawne działanie inwestora w ramach dokonanego zgłoszenia.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, ustalony i opisany stan faktyczny wymagał dokładnego rozważenia i oceny omawianych powyżej kwestii przez organy, także w kontekście zarzutów stawianych przez skarżących w odwołaniu. Tymczasem organy nie tylko pominęły argumentację odwołujących, ale też nie wskazały przyczyn, z powodu których odmówiono mocy dowodowej dowodom znajdującym się w aktach sprawy. W konsekwencji, w ocenie Sądu, organy, wbrew zaleceniom zawartym w wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., dokonały wybiórczej i niepełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało wadliwością wydanych decyzji. Takie działania organów niewątpliwe świadczą o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., które to przepisy zobowiązują do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie faktów i udowodnionych okoliczności, poddanych następnie wszechstronnej analizie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, a w dalszej kolejności do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Stosownie do art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego - z uwzględnieniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych. Ponadto czynność w postaci swobodnej oceny dowodów powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji, którego zadaniem jest wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, na których się oparły, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z uzasadnienia decyzji, według art. 107 §3 K.p.a., musi wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy - w tym również okoliczności podnoszone przez stronę - zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Natomiast, jeśli organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia stron lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy, to zasada przekonywania, o jakiej mowa w art. 11 K.p.a., nie zostanie zrealizowana.
Dlatego też, w realiach niniejszej sprawy, umorzenie postępowania, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., mogłoby dotyczyć tylko robót budowlanych objętych zakresem zgłoszenia i wykonanych zgodnie z treścią zgłoszenia. Zgodzić należało się z organami, że wykonanie obróbki blacharskiej i położenie papy należy traktować jako remont - bieżącą konserwację, na co nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę i zgłoszenia, jednakże tylko w sytuacji, gdy prace te wykonywane są na nieruchomości stanowiącej własność inwestora. W przeciwnym wypadku nie można mówić o prowadzeniu prac budowlanych zgodnie z prawem oraz w ramach przysługującego prawa własności. W konsekwencji powyższego, organ uprawniony byłby tylko do umorzenia postępowania, co do prac zrealizowanych na dachu budynku inwestora oraz robót objętych zgłoszeniem, a zatem wykonanych wyłącznie na obiekcie położonym na działce nr a. Przedłużenie połaci dachowej i przytwierdzenie do sąsiedniego budynku, a tym samym zamknięcie szczeliny dylatacyjnej od góry nie jest działaniem zgodnym z prawem, które usprawiedliwiałoby umorzenie postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Podobnie, wykonanie dwóch ścianek bocznych, zamykających przestrzeń pomiędzy budynkami, nie stanowi działania legalnego.
Z uwagi na przedstawione wyżej uchybienia, które czynią wadliwą zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji, koniecznym stało się wyeliminowanie tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego i ponowne zbadanie sprawy w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, w świetle okoliczności faktycznych niniejszej sprawy uznać należało, że oba organy orzekające - wydając zaskarżone decyzje - naruszyły przepis art. 153 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że podjęte w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dawało to podstawę do ich uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżących wpis od skargi w kwocie 500 zł oraz wydatki poniesione przez stronę w wysokości 263 zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a., w szczególności dokonanie wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie prawidłowego ustalenia terminu i zakresu wykonanych prac budowlanych na działce nr a, z uwzględnieniem materiałów dokumentacyjnych znajdujących się w aktach spawy, w tym pisma skarżących z dnia 30 lipca 2013 r. oraz uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 1 czerwca 2012 r., Nr [...]. Dopiero powyższe pozwoli na właściwe zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego i w tej materii aktualne pozostają wskazania Sądu zawarte w wyroku z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Op 393/13. Ponadto organ przedstawi motywy rozstrzygnięcia w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło