IV SA/Po 153/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-09-22
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję o nakazie rozbiórki nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, prawidłowo ocenił zamiar właściciela co do remontu lub odbudowy obiektu, a także czy prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w tym zakresie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (WINB) prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji (PINB) nakazującą rozbiórkę wszystkich obiektów, ponieważ PINB nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego co do zamiarów właścicielki (Skarżącej) w zakresie remontu lub odbudowy, w szczególności budynku mieszkalnego. Sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję WINB, uznając, że WINB prawidłowo wskazał na braki postępowania PINB, choć sam popełnił błąd proceduralny w ocenie wadliwości kontroli.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał H.W. rozbiórkę kilku budynków na jej działce. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak wystarczającego postępowania wyjaśniającego co do zamiarów właścicielki w zakresie remontu. H.W. zaskarżyła decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), domagając się jej uchylenia. WSA oddalił skargę, uznając decyzję WINB za prawidłową w kontekście wadliwości postępowania PINB.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Decyzją z dnia z dnia [...] września 2015 r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (zwany dalej również jako "PINB") na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409; zwanej dalej jako "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; zwanej dalej jako "k.p.a.") nakazał H. W. rozbiórkę następujących budynków, zlokalizowanych na działce o nr. ewid. [...], położonej przy ul. [...] w R., gm. T. :
a) budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
b) budynku gospodarczego,
c) budynku stajni,
d) częściowo zawalonego budynku gospodarczego,
e) budynku garażowo-stajennego,
f) budynku garażowego,
g) częściowo zawalonego budynku gospodarczego oraz uporządkowanie terenu;
Termin rozpoczęcia robót rozbiórkowych PINB określił jako - przed dniem [...] maja 2016 r. i termin ich zakończenia - do dnia [...] grudnia 2018 r.,
W odwołaniu H. W. (zwaną dalej również jako "Skarżąca") wniosła o przedłużenie terminu zakończenia robót rozbiórkowych do dnia [...] grudnia 2020 r.
Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (zwany dalej jako "WINB") na podstawie art. 138 § 2 uchylił ww. decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji WINB wyjaśnił, że podstawowym warunkiem zastosowania art. 67 ust. 1 p.b. jest stwierdzenie, iż obiekt, którego dotyczy postępowanie jest nieużytkowany lub niewykończony. Natomiast
w protokole oględzin z dnia [...] czerwca 2015 r. wskazano, iż wszystkie przedmiotowe budynku są nieużytkowane, a ustalenia tego nie kwestionuje Skarżąca.
Zdaniem WINB użyty w art. 67 ust. 1 p.b. zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia" odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku po stronie właściciela zamiaru doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego na podstawie art, 67 ust. 1 p.b., powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie". Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego w toku którego powinien ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego planuje - poprzez remont, odbudowę lub wykończenie - przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami p.b. i innych odpowiednich regulacji.
WINB zaznaczył, że w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. Skarżąca zobowiązała się "do rozebrania budynków gospodarczych, stajni, garażu i innych oprócz domu mieszkalnego w terminie do końca 2018 roku", co jednoznacznie wskazywało
na brak zamiaru remontu czy odbudowy objętych postępowaniem budynków,
za wyjątkiem budynku mieszkalnego. Mimo tego, zaskarżoną decyzją PINB orzekł
o nakazie rozbiórki wszystkich objętych postępowaniem obiektów, w tym budynku mieszkalnego. Ponadto WINB zaznaczył, że w piśmie z [...] listopada 2015 r., Skarżąca stwierdziła, że remont ma zamiar wykonać "etapami, po uzyskaniu kredytu na ten cel", a w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. stwierdziła, że zamierza remontować budynki, oczekuje na kredyt, jest emerytką i bez kredytu nie uda jej się tego remontu przeprowadzić. WINB uznał wobec tego, że Skarżąca zamierza doprowadzić
do stanu zgodnego z prawem co najmniej budynek mieszkalny, a w świetle pisma
z [...] grudnia 2015 r. - być może również inne, bliżej niesprecyzowane "budynki".
WINB uznał, że PINB nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego
w zakresie rzeczywistych zamiarów Skarżącej tj. czy jej zamiary dotyczą poszczególnych budynków, czy też całej nieruchomości. Ponadto nie dokonał oceny wiarygodności tych twierdzeń czy choćby próby ich weryfikacji.
Powołując się na § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz.U. z 2004 r,, Nr 198, poz. 2043; zwanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 30 sierpnia 2004 r.") WINB wyjaśnił, że przed wydaniem decyzji z art. 67 p.b. organ nadzoru budowlanego: "1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego;
2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa
w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi łub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu; 3) przeprowadza rozprawę". W ocenie WINB, PINB nie uczynił zadość tym wymaganiom. WINB wyjaśnił, że podjął próbę uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie, zlecając przeprowadzenie dodatkowych oględzin, jednakże czynności podjęte przez PINB dla powiatu poznańskiego nie uzupełniły ww. braków. Materiał dowodowy zgromadzony w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2015 r., mógłby zostać wykorzystany
w postępowaniu, jednakże kontrola ta została przeprowadzona z naruszeniem przepisów. Zgodnie bowiem z art. 81 a ust. 2 i 3 p.b., w czynnościach kontrolnych musi brać udział inwestor, kierownik budowy lub robót bądź przywołany pełnoletni świadek, a w przedmiotowej kontroli udziału nie wzięła nie tylko Skarżąca,
lecz również nie został przywołany żaden pełnoletni świadek.
W ocenie WINB Skarżąca uchyla się od udziału w postępowaniu, o czym świadczy również niestawienie się przez nią na rozprawę w dniu [...] sierpnia 2014 r., a jednocześnie nieustanowienie w sprawie pełnomocnika, mimo twierdzeń
o wyjeździe za granicę.
Jak stwierdził WINB rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę PINB powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do zamiarów Skarżącej
w odniesieniu do przedmiotowych obiektów lub ewentualnie całej nieruchomości, celem wyjaśnienia stwierdzonych rozbieżności i wątpliwości oraz dokonać oceny uzyskanego w tym zakresie materiału dowodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję WINB H. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718; zwanej dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium należy zauważyć, iż ma ono charakter kasacyjny, w związku z czym kontrola sądowa sprowadza się zatem do oceny, czy zaistniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji opartej na art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Co prawda zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. jest zwrotem ocennym, to przyjąć należy, iż jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. By naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie, bowiem z postanowieniami art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2653/14, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12). Ta wyrok WSA w Bydgoszczy z 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 104/12, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 89/15; dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego wyjaśnienia wymaga, że decyzja PINB wydana została w trybie art. 67 ust. 1 p.b., który przewiduje, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego w trybie art. 67 ust. 1 p.b. uzależnione jest od uprzedniego ustalenia, że nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Niezbędne jest wiec dokładne ustalenie stanu technicznego takiego obiektu budowlanego. Warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych określone zostały
w rozporządzeniu z dnia 30 sierpnia 2004 r. W § 2 rozporządzenia z 30 sierpnia
2004 r. określone niezbędne czynności jakie musi wykonać organ nadzoru budowlanego przed ewentualnym wydaniem decyzji w trybie art. 67 ust. 1 p.b. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ:
1) ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego;
2) dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1, nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu;
3) przeprowadza rozprawę.
Przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego w trybie
art. 67 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności ustala więc przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego. Następnie organ dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego obiektu. Z czynności tej sporządzany jest protokół, który zawiera opis stanu technicznego obiektu budowlanego, wskazuje przyczyny powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego, określa stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zagrożenia dla środowiska
i zdrowia ludzi. Zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2004 r., jeżeli
w wyniku oględzin powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu. Następnym etapem takiego postępowanie jest wyznaczenie rozprawy, którą organ nadzoru budowlanego wyznacza, doręczając jednocześnie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego odpis protokołu oględzin (§ 5 rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2004 r.). Dopiero na podstawie ustaleń wynikających z oględzin, rozprawy oraz ekspertyzy technicznej, jeśli był nałożony obowiązek jej sporządzenia, właściwy organ, po stwierdzeniu, że obiekt budowlany lub jego część nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy, wydaje decyzję o nakazie rozbiórki (§ 6 rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2004 r.).
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie prawa jednolicie przyjmuje się, że orzeczenie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki powinno zostać poprzedzone postępowaniem, w którym ustalenia wymaga nie tylko stan techniczny obiektu budowlanego, ale również to, czy właściciel danego obiektu ma zamiar podjąć działania zmierzające do podjęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy. W sytuacji bowiem, gdy właściciel uzna, że jest w stanie podjąć prace prowadzące do remontu, odbudowy bądź wykończenia obiektu budowlanego, brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. W takim przypadku, jeżeli wykonanie robót jest możliwe z technicznego punktu widzenia, organ powinien wydać decyzję na podstawie art. 66 p.b., określając rodzaj koniecznych do wykonania robót oraz termin ich wykonania. Dopiero w przypadku niewywiązania się przez właściciela z nałożonych obowiązków możliwe będzie wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 p.b. (A. Despot-Mładanowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz, A. Gliniecki (red.), Wydanie I, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 602-603, A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el., wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA 2055/03, wyrok WSA w Warszawie z 28 lipca 2005 r.,
sygn. akt VII SA/Wa 1621/2004, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że jak zasadnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2009 r., II OSK 515/2008 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1, odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również
do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 p.b, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie. Należy wskazać, że o zamiarze tym nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela, czy zarządcy obiektu co do chęci doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdyż zamiar ten musi być w wystarczający sposób uzewnętrzniony. Właściciel takiego obiektu powinien wskazać jakie działania podjął w tym celu, a w szczególności czy występował z wnioskiem o pozwolenie na budowę celem dokończenia budowy, a jeżeli nie powinien wskazać tego powody.
Wobec tego uznać trzeba, że brak jest podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, jeżeli z wykonanej ekspertyzy wynika, że obiekt nadaje się do remontu oraz właściciel zamierza przeprowadzić prace remontowe. Co oczywiste, o zamiarze podjęcia określonych robót budowlanych nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela czy zarządcy obiektu, właściciel obiektu budowlanego powinien wskazać, jakie działania podjął w tym celu.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście przedstawionych powyżej rozważań przyjąć trzeba, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przede wszystkim podzielić należy stanowisko WINB, iż PINB nie dokonał należytych ustaleń w zakresie zamierzeń Skarżącej dotyczących przeprowadzenia remontu lub odbudowy obiektów budowlanych wobec, których orzeczono nakaz rozbiórki w decyzji z dnia z dnia [...] września 2015 r. Przypomnieć należy, że decyzją tą orzeczono nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego, budynku stajni, częściowo zawalonego budynku gospodarczego, budynku garażowo-stajennego, budynku garażowego oraz częściowo zawalonego budynku gospodarczego. Tymczasem w toku postępowania przed organem
I instancji, w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. Skarżąca oświadczyła, że "zobowiązuje się do rozebrania budynków gospodarczych, stajni, garażu i innych oprócz domu mieszkalnego do końca 2018 r." W kolejnym piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie PINB (w pismo z dnia [...] listopada 2015 r.) Skarżąca jasno oświadczyła, że zamierza "wyremontować budynek mieszkalny i doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem etapami, po uzyskaniu kredytu na ten cel".
W kontekście oświadczeń przedstawianych przez Skarżąca w toku postępowania przed organem I instancji uzasadnione było stanowisko WINB, jakoby rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego było co najmniej przedwczesne. Skoro bowiem wydanie decyzji w trybie art. 67 ust. 1 p.b. nie jest możliwe bez dokonania ustaleń, co do woli właściciela obiektu budowlanego
w zakresie wykonania remontu, czy odbudowy, a Skarżąca taki zamiar wyraziła,
to rolą PINB było dokonanie oceny wiarygodności tych oświadczeń i rozważenie,
czy decyzją z dnia [...] września 2015 r. objęty zostać powinien również budynek mieszkalny, co do którego Skarżąca wyraziła chęć wykonania remontu. Oczywistym jest, że samo oświadczenie Skarżącej w tym zakresie nie może jednoznacznie świadczyć o braku możliwości wydania decyzji o nakazie rozbiórki, jednak PINB okoliczność tej w ogóle nie dostrzegł.
Ponadto w świetle zebranego przez PINB materiału dowodowego poważne wątpliwości musi budzić stwierdzenie, że wszystkie wymienione w decyzji z dnia
[...] września 2015 r. budynki nie kwalifikują się do remontu. W uzasadnieniu decyzji PINB zawarł stwierdzenie, że niecelowe było wykonanie ekspertyzy technicznej,
o której mowa w § 4 rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2004 r. Powyższe nie jest jednak tak oczywiste, jeśli weźmie się pod uwagę wskazywane powyżej oświadczenie Skarżącej w zakresie zamiaru wykonania remontu budynku mieszkalnego. Zasadniczo bowiem to do Skarżącej należała ocena, czy jej sytuacja pozwala na podjęcie czynności zmierzających do remontu przedmiotowego budynku mieszkalnego. W sytuacji gdy PINB wbrew twierdzeniom Skarżącej uznał,
że budynek mieszkalny nie nadaje się do remontu, to co najmniej powinien zlecić wykonanie ekspertyz, o której mowa w § 4 rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2004 r.
Nie można natomiast podzielić oceny WINB, jakoby brak udziału Skarżącej
w kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2015 r. stanowił wadę, wykluczającą wykorzystanie protokołu z tej kontroli w niniejszym postępowaniu. Przepis art. 81a ust. 2 p.b. przewiduje, że czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela
lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka (art. 81a ust. 3 p.b.). Artykuł 81a ust. 2 p.b. musi być rozumiany jako przepis szczególny wobec przepisów k.p.a. Nie mają w związku z tym do niego zastosowania wymagania stawiane czynnościom dowodowym, przede wszystkim wymóg uprzedniego, z odpowiednim wyprzedzeniem, zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia takich czynności (art. 79 § 1 k.p.a.) (por. wyroki NSA z dnia 11 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 458/10 oraz z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2515/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 18 listopada 2015 r. Skarżąca została prawidłowo powiadomiona o zaplanowanej na dzień 21 grudnia 2015 r. kontroli stanu technicznego przedmiotowych budynków. Jednocześnie Skarżąca została pouczona o możliwości ustanowienia pełnomocnika. W odpowiedzi na ww. zawiadomienie Skarżąca oświadczyła, że w tym okresie przebywać będzie za granicą i będzie do dyspozycji organu od [...] kwietnia 2016. W ocenie Sądu przeprowadzenie kontroli bez obecności Skarżącej nie może świadczyć o wadliwości podjętych przez organ czynności. Nie można przyjąć za organem odwoławczym, ażeby brak aktywności strony, której nie nieruchomości której miałyby zostać przeprowadzone czynności kontrole, wyłączał możliwość przeprowadzenia kontroli. Okoliczność wyjazdu zagranicznego na okres ponad 4 miesięcy nie może bowiem tamować biegu postępowania. Nic nie stało na przeszkodzie, aby Skarżąca ustanowiła pełnomocnika, który reprezentowałby jej interesy w toku czynności kontrolnych. Jednakże z powodu wskazanych powyżej okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji organu I instancji, uchybienie WINB pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.
Prowadząc postępowanie PINB zobowiązany będzie dokonać ustaleń co do rzeczywistych zamiarów Skarżącej dotyczących zamiaru wykonania remontu budynku mieszkalnego lub też innych budynków znajdujących się na działce nr. ewid. [...], położonej przy ul. [...] w R., gm. T. Podgórne. Przy czym nie będzie wystarczającym samo przyjęcie stosownego oświadczenia od Skarżącej, ale niezbędne będzie zobowiązanie Skarżącej do wykazania rzeczywistego zamiaru wykonania remontu. Dokonując oceny możliwości wykonania remontu PINB powinien rozważyć możliwość zlecenia wykonania ekspertyzy, o której mowa w § 4 rozporządzenia z dnia 30 sierpnia 2004 r. W sytuacji gdy organ oceni, że istnieje możliwość wykonania remontu przedmiotowych obiektów budowlanych, PINB rozważyć powinien możliwość wydania decyzji w trybie art. 66 ust. 1 p.b.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekła jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło