IV SA/Po 530/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-09-22
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie wyjaśniając w sposób należyty kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stronie, która ustanowiła kilku pełnomocników?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ II instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stronie, która ustanowiła kilku pełnomocników. Brak prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony skutkuje bezskutecznością doręczenia i brakiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Organ nie zbadał, czy strona wskazała jednego pełnomocnika do doręczeń, ani czy doręczenie pozostałym pełnomocnikom było skuteczne.Stan faktyczny
Wnioskodawczynie złożyły wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty odmawiającej zwrotu nieruchomości. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu, uznając, że wniosek został złożony po terminie, a uzyskanie porady prawnej nie stanowi podstawy do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W skardze do WSA skarżące zarzuciły błędną wykładnię przepisów dotyczących biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. WSA uchylił postanowienie Wojewody, wskazując na brak należytego wyjaśnienia kwestii prawidłowości doręczenia decyzji Starosty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Wielkopolskiego i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skarg W. R., E. Ż., T. S. i S. S. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących W. R., E. Ż., T. S. i S. S. solidarnie kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z 08 kwietnia 2016 r. znak: [...] Wojewoda (dalej też jako "Wojewoda" lub "organ II instancji) – wskazując w podstawie prawnej na art. 58 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej w skrócie: "k.p.a.") – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez W. R., E. Ż., T. S. i S. S., reprezentowane przez A. P., od decyzji Starosty [...] z 30 września 2015 r. znak [...] w zakresie punktu II, orzekającego o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...]
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, przedstawionych w jego uzasadnieniu.
Wymienioną wyżej decyzją z 30 września 2015 r. Starosta [...] (dalej też jako: "Starosta" lub "organ I instancji) orzekł: o zwrocie na rzecz W. R. do [...] części, E. M. Ż. do [...] części, T. A. S. do [...] części i S. H. S. do [...] części, nieruchomości położonej w [...] (pkt I decyzji); o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [...] (pkt II decyzji); o niezobowiązywaniu W. R., E. Ż., T. S. i S. S. do zwrotu na rzecz Miasta [...] należności wynikających z art. 140 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (pkt III decyzji).
Odwołania od punktów I i III ww. decyzji – tj. w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] [...] i rozliczeń z tym związanych – złożyli: [...] (dalej jako "Miasto") oraz Uniwersytet [...] (dalej jako "Uniwersytet"). Oznacza to, że w pozostałej części (tj. w zakresie punktu II), w której odmówiono zwrotu działki nr [...], decyzja organu I instancji stała się ostateczna z upływem okresu do wniesienia odwołania.
Ostateczną decyzją z [...] listopada 2015 r. znak [...] Wojewoda uchylił ww. decyzję Starosty z 30 września 2015 r. w zaskarżonym zakresie – tj. co do punktów I oraz III – i przekazał w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 12 października 2015 r. Starosta wydał decyzję [znak: [...]] o tożsamej treści, co ww. decyzja tego organu z 30 września 2015 r.
Odwołanie w zakresie punktów I oraz III ww. decyzji Starosty z 12 października 2015 r. złożył Uniwersytet. Odwołanie w zakresie jej punktu II wniósł A. P. – pełnomocnik W. R., E. Ż., T. S. i S. S.. Natomiast Miasto zaskarżyło tę decyzję w całości, wskazując, że w przedmiotowej sprawie została już wydana decyzja Starosty z 30 września 2015 r. – w stosunku do tych samych stron postępowania oraz w tym samym stanie faktycznym i prawnym.
Ostateczną decyzją z [...] stycznia 2016 r. znak [...] Wojewoda uchylił ww. decyzję Starosty z 12 października 2015 r. i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji zakończone tą decyzją.
Pismem z [...] lutego 2016 r. W. R., E. Ż., T. S. i S. S. (dalej łącznie jako: "Wnioskodawczynie" lub "Skarżące"), reprezentowane przez A. P., złożyły wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty z 30 września 2015 r. w zakresie punktu II orzekającego o odmowie zwrotu nieruchomości [...]. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż błąd wywołany przez Organ sprawił, że Wnioskodawczynie mylnie potraktowały drugą z wydanych decyzji za istotniejszą (gdyż wydaną i doręczoną później) oraz mylnie uznały, iż odwołując się jedynie od decyzji późniejszej doprowadzą do zakwestionowania w całości niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. W ten sposób strona bez własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od pkt II ww. decyzji Starosty. Podano także, iż przyczyna uchybienia przez Wnioskodawczynie terminu do wniesienia odwołania ustała w dniu 19 lutego 2016 r. Wprawdzie wymieniona wyżej decyzja Wojewody z [...] stycznia 2016 r. została doręczona w dniu 26 stycznia 2016 r., jednak pełnomocnik Wnioskodawczyń, nie będąc w pełni przekonanym co do zasadności wnoszenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, udał się po poradę prawną. W dniu 19 lutego 2016 r., w wyniku konsultacji prawnej uzyskanej u r.pr. [...], pełnomocnik Wnioskodawczyń nie znalazł wystarczających podstaw do składania skargi na ww. decyzję Wojewody z [...] stycznia 2016 r. Radca prawny zwrócił jednak uwagę na zasadność wystąpienia przez Wnioskodawczynie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty z 30 września 2015 r. Tym samym – według autora tego wniosku – dopiero od dnia 19 lutego 2016 r. możliwe jest przyjęcie ustania przeszkód do złożenia odwołania przez Wnioskodawczynie.
Odmawiając Wnioskodawczyniom przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 30 września 2015 r. Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z [...] kwietnia 2016 r. wskazał, że skoro Wnioskodawczynie jako podstawę ustania przyczyny uchybienia terminu wskazały okoliczność uzyskania przez ich pełnomocnika w dniu 19 lutego 2016 r. porady prawnej u radcy prawnego w zakresie zasadności wnoszenia skargi na decyzję Wojewody z [...] stycznia 2016 r., to należało przede wszystkim ustalić dzień, w którym strony dowiedziały się o ww. decyzji Wojewody. Z widniejącej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pieczątki wynika, że decyzja ta została doręczona w dniu 26 stycznia 2016 r. Zdaniem organu II instancji fakt uzyskania opinii prawnej radcy prawnego w dniu 19 lutego 2016 r. nie może stanowić punku wyjścia do obliczania 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem orzecznictwa i doktryny, oczekiwanie na poradę radcy prawnego nie jest przesłanką uprawdopodobniającą brak winy strony w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że dniem, w którym pełnomocnik Wnioskodawczyń dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę ustania przyczyny uchybienia terminu w rozumieniu art. 58 § 2 k.p.a., był dzień doręczenia decyzji Wojewody z [...] stycznia 2016 r., która to decyzja w sposób jasny, precyzyjny i wyczerpujący wyjaśniła kwestię bezprawnej sytuacji wydania przez Starostę kolejno po sobie dwóch tożsamych decyzji w odstępie zaledwie 12 dni. Zatem, jak uznał organ II Instancji, to w ciągu siedmiu dni od tego dnia – czyli do 02 lutego 2016 r. – strony mogły ze skutkiem prawnym złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem wniosek ten został wysłany do Starosty w dniu 25 lutego 2016 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest zaś niedopuszczalne (art. 58 § 3 k.p.a.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisane postanowienie Wojewody z [...] kwietnia 2016 r. W. R., E. Ż., T. S. i S. S. zarzuciły obrazę przepisów art. 58 § 1 i 2 k.p.a., polegającą na ich błędnej wykładni, skutkującej przyjęciem, że 7-dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie uchybionego terminu w niniejszej sprawie rozpoczął swój bieg nie od dnia faktycznego powzięcia przez pełnomocnika Skarżących wiadomości o możliwości żądania przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania – co nastąpiło w dniu 19 lutego 2016 r. – lecz już od 26 stycznia 2016 r., tj. od dnia doręczenia decyzji Wojewody z [...] stycznia 2016 r. uchylającej decyzję Starosty z 12 października 2015 r. i umarzającej w całości postępowanie pierwszoinstancyjne zakończone wydaniem tej ostatniej decyzji. Tymczasem ww. decyzja Wojewody, jako ostateczna, zawierała jedynie pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, a z jej treści, wbrew twierdzeniom Wojewody, nie wynikała możliwość domagania się przez Skarżące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z 30 września 2015 r.
W oparciu o tak sformułowany zarzut Skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od Wojewody solidarnie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi powtórzono in extenso argumentację z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto podkreślono, że Skarżące do 19 lutego 2016 r. nie miały świadomości, iż uchybiły jakiemukolwiek terminowi, sądziły bowiem, że wnosząc odwołanie od drugiej (wydanej później) decyzji Starosty w tej samej sprawie skutecznie doprowadzą do zakwestionowania niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Tego dnia uzyskały także wiedzę o możliwości przywrócenia ww. terminu. Decyzja Wojewody doręczona w dniu 26 stycznia 2016 r. nie rozstrzygała bowiem wątpliwości Skarżących. Przede wszystkim nie informowała o uchybieniu terminowi, a wręcz przeciwnie – zrodziła nowe zagadnienia, których rozwiązanie wymagało specjalistycznej wiedzy prawniczej, jak chociażby: co należy uczynić, gdy druga decyzja Organu została uchylona i to w całości a postępowanie umorzone, podczas gdy strony zaskarżyły ją jedynie w części; czy takie rozstrzygnięcie Wojewody uda się skutecznie zakwestionować w drodze skargi do WSA; czy w ten sposób uda się również podważyć pierwszą decyzję Starosty, w niekorzystnej dla Skarżących części, która została w porządku prawnym? Odpowiedzi na te pytania, wiedzę na temat uchybień oraz wskazówki co dalszego postępowania Skarżące uzyskały – jak wskazał autor skargi – w dniu 19 lutego 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Pismem procesowym z 26 lipca 2016 r. r.pr. [...] zgłosił swój udział w sprawie w charakterze pełnomocnika Skarżących oraz podtrzymał wszelkie zarzuty, twierdzenia i wnioski zawarte w skardze, a także wniósł o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (a do takich aktów należy niewątpliwie zaskarżone postanowienie, co wynika bezspornie z art. 59 § 1 zd. drugie k.p.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewody w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia przez Skarżące odwołania od decyzji Starosty z 30 września 2015 r., Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie – aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazane, gdyż z uwagi na to, że – w ocenie Sądu – wbrew dyspozycji przepisów art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., nie wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez Wojewodę wyjaśnione.
Jest poza sporem, że zaskarżone postanowienia zostało wydane na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z cytowanego przepisu wynika, że jedną z pierwszych kwestii, jaką należy wyjaśnić, przystępując do rozpoznania sprawy o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej (tu: wniesienia odwołania), jest okoliczność, czy w ogóle uchybiono tego terminu. W konsekwencji, w sprawach dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest w szczególności zbadanie, czy wobec danego skarżącego termin ten w ogóle zaczął biec. To z kolei pociąga za sobą konieczność sprawdzenia prawidłowości doręczenia skarżonego aktu.
W kontrolowanej sprawie kwestia ta nie została przez organ II instancji należycie rozważona, i to pomimo że nie przedstawiała się ona jasno (i nadal nie przedstawia) w świetle dokumentów znajdujących się w przekazanych Sądowi aktach sprawy. Tym bardziej, że akta te, w zakresie postępowania pierwszoinstancyjnego, wydają się niepełne, bo nie obejmują np. dokumentacji związanej z wydaniem przez Starostę decyzji z 12 października 2015 r. Zarazem należy przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 01.02.2008 r., I OSK 1548/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").
Wracając do kwestii badania prawidłowości doręczenia decyzji Starosty z 30 września 2015 r. Skarżącym należy zauważyć, że w rozdzielniku do tej decyzji wskazano, iż – jeśli idzie o strony skarżące – to decyzję tę otrzymują: (1) A. R. jako "pełnomocnik wnioskodawczyni", bliżej nieokreślonej (w kontekście dalszych punktów tego rozdzielnika można jedynie przypuszczać, że być może chodziło tu o czwartą z Wnioskodawczyń, niewymienioną w rozdzielniku W. R.); (2) S.. S.; (3) E.. Ż., (4) T.. S.. Takie określenie kręgu adresatów decyzji Starosty może budzi istotne wątpliwości co do jego prawidłowości – a to z następujących względów.
1. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 17 maja 2013 r. Skarżące ustanowiły A. R. swym pełnomocnikiem w zakresie postępowania o zwrot wywłaszczonych nieruchomości "prowadzonego przed Starostwem Powiatowym w [...]" – z prawem substytucji (k. 46 akt adm. I inst.). Pełnomocnik z tego prawa skorzystał i w dniu 15 listopada 2013 r. udzielił dalszego pełnomocnictwa A. P., w takim samym zakresie (k. 66 akt adm. I inst.).
W tym miejscu należy zauważyć, że – jak trafnie wskazuje się w doktrynie – "Dokonując substytucji, pełnomocnik przelewa na substytuta wszystkie prawa, które ma (chyba że tekst substytucji stanowi inaczej). Substytut upoważniony jest więc do tych samych czynności, do których upoważniony jest wystawca substytucji, jeżeli z jej treści nie wynika ograniczenie zakresu działania substytuta. Staje się ona jakby bezpośrednim pełnomocnikiem mocodawcy. Jego oświadczenia składane są w imieniu pierwszego mocodawcy i wiążą mocodawcę. Na skutek wystawienia substytucji bez ograniczeń do pojedynczej czynności w dalszym postępowaniu strona ma dwóch lub więcej pełnomocników" (A. Matan, Zastępstwo procesowe w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Katowice 2001, s. 173, i tam przywołana literatura).
Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Z kolei w myśl art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że – o ile "w międzyczasie" nie doszło do cofnięcia któregoś z pełnomocnictw – to na dzień wydania decyzji Starosty z 30 września 2015 r. istniał stan, w którym każda z Wnioskodawczyń miała ustanowionych dwóch pełnomocników: A. R. oraz A. P.. W takim przypadku – zgodnie z cytowanym art. 40 § 2 zd. drugie i trzecie k.p.a. – decyzję należało doręczyć tylko jednemu pełnomocnikowi, honorując wszakże ewentualne wskazanie takiego pełnomocnika przez stronę. W przypadku bowiem dokonania takiego wskazania, tylko doręczenie decyzji pełnomocnikowi wskazanemu przez stronę może być uznane za prawnie skuteczne. Natomiast w braku wskazania, wyboru pełnomocnika, któremu doręczona zostanie decyzja, władny jest dokonać sam organ.
Dla oceny prawidłowości doręczenia decyzji Starosty z 30 września 2015 r. niezbędne było zatem wyjaśnienie, czy w toku postępowania zwrotowego nie doszło do wskazania przez Wnioskodawczynie (wszystkie, bądź niektóre z nich), w sposób wyraźny lub dorozumiany, pełnomocnika, któremu należało doręczać kierowane do nich pisma w tym postępowaniu, a w szczególności decyzje kończące to postępowanie – czego dotychczas Wojewoda nie uczynił. Z tego względu, ponownie rozpoznając sprawę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, organ II instancji powinien kwestie te wnikliwie wyjaśnić, również zwracając się, w miarę potrzeby, do organu I instancji o niezbędne wyjaśnienia, w tym co do kompletności akt administracyjnych w analizowanym zakresie.
2. Jednakże nawet ewentualne ustalenie przez organ, że Wnioskodawczynie, reprezentowane przez dwóch pełnomocników, nie skorzystały z określonego w art. 40 § 2 zd. trzecie k.p.a. uprawnienia do wskazania pełnomocnika, któremu należało doręczać pisma w toku postępowania, nie będzie jeszcze przesądzać o prawidłowości (a co za tym idzie: także prawnej skuteczności) doręczenia Skarżącym decyzji Starosty z 30 września 2015 r. – o ile doszło do niego w sposób określony w rozdzielniku tej decyzji, tj. A. R. jako pełnomocnikowi tylko jednej, bliżej nieokreślonej "wnioskodawczyni", oraz bezpośrednio: S. Sarbaczewskiej, E. Żak i T. Szargan zamiast ich pełnomocnikowi.
W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie podkreśla się bowiem, że doręczenie decyzji stronie zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi ma – w stosunku do tej strony – wymiar wyłącznie informacyjny. Czynność ta wywołuje jedynie ten skutek, że strona zostaje poinformowana o treści pisma (orzeczenia). Natomiast skutki prawne związane z doręczeniem rozpoczynają się dopiero z datą skutecznego doręczenia pisma (orzeczenia) ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi. Doręczenie decyzji stronie, jeżeli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika, jest bezskuteczne. Niedoręczenie decyzji pełnomocnikowi uprawnionemu do reprezentowania strony nie wywołuje skutków prawnych. Bieg terminu do złożenia środka odwoławczego warunkuje dopiero prawidłowe doręczenie rozstrzygnięcia ustanowionemu pełnomocnikowi strony (zob., wyrok NSA z 21.11.2014 r., I OSK 1855/13, CBOSA).
Z tych względów Wojewoda, ponownie rozpoznając sprawę, winien wyjaśnić, czy rzeczywiście – a jeśli tak, to dlaczego – decyzja Starosty została doręczona A. R. jako pełnomocnikowi tylko jednej z Wnioskodawczyń (najprawdopodobniej W. Roszak), a pozostałym Wnioskodawczyniom (S.. S., E.. Ż. i T.. S.) osobiście. W tym kontekście zwraca uwagę fakt, że np. w rozdzielniku pisma Starosty z 14 lipca 2014 r., znak: [...] (k. 81v. akt adm. I inst.) A. R. został wskazany jako pełnomocnik "wnioskodawców" (a nie jednej "wnioskodawczyni"), i pismo to, jak wynika z ww. rozdzielnika, nie było już doręczane odrębnie żadnej z Wnioskodawczyń.
Po dokonaniu wskazanych uzupełniających ustaleń organ II instancji rozważy, czy w świetle wymagań art. 40 § 2 k.p.a. decyzja Starosty z 30 września 2015 r. została skutecznie doręczona każdej ze Skarżących, a więc czy wobec wszystkich tych osób zaczął biec termin do wniesienia odwołania, a co za tym idzie – czy w ogóle doszło do uchybienia przez Skarżące terminu do dokonania ww. czynności, o którego przywrócenie ubiegały się one w kontrolowanej sprawie.
Wobec stwierdzonych uchybień, merytoryczne odnoszenie się przez Sąd do spornej kwestii (nie)zasadności odmowy wnioskowanego przywrócenia terminu do złożenia odwołania byłoby na obecnym etapie wyjaśniania sprawy działaniem co najmniej przedwczesnym. Dlatego jedynie ubocznie należy zauważyć, że zasadniczo ani dyrektywy wykładni językowej, ani pozajęzykowej (systemowej, celowościowej) nie dają podstaw do utożsamiania "ustania przyczyny uchybienia terminu" w rozumieniu art. 58 § 2 k.p.a. z faktem dowiedzenia się przez stronę o prawnej możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Tym bardziej, że żaden przepis prawa nie nakłada na organy administracji obowiązku informowania strony co do przysługującego jej prawa wnoszenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu (por. wyroki NSA: z 17.11.1993 r., SA/Gd 1434/93; z 06.12.1999 r., IV SA 2028/97; z 02.10.2014 r., I OSK 658/13; z 14.11.2014 r., II GSK 1534/13 – CBOSA).
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez stronę skarżącą koszt wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego tę stronę, ustalone na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) w wysokości [...] zł – łącznie [...] zł.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe uwagi, wskazania i oceny prawne. W szczególności w poruczonym zakresie uzupełni postępowanie wyjaśniające i na podstawie jego wyników podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło