VI SA/Wa 552/16

WyrokWSA w Warszawie2016-09-23

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii jest decyzją administracyjną podlegającą przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, a jeśli tak, to czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie skarżącego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii ma charakter decyzji administracyjnej, a zatem postępowanie odwoławcze powinno być prowadzone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek rzetelnego uzasadnienia, nie odnosząc się do zarzutów skarżącego i nie przeprowadzając wystarczającej analizy stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o wydanie certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii, który został odrzucony przez Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego z powodu niespełnienia wymogów wykształcenia. Komitet Odwoławczy przy Prezesie UDT oddalił odwołanie skarżącego, uznając, że jego dyplom studiów wyższych nie spełnia wymogów ustawy o OZE. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom obu instancji brak wyjaśnienia sprawy i nieuwzględnienie faktu, że jego wykształcenie zostało już zweryfikowane przy nadawaniu mu uprawnień budowlanych. WSA uwzględnił skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony akt (opinię Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego) i zasądza od Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego na rzecz skarżącego W. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na akt (opinię) Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wydania certyfikatu instalatora OZE 1. uchyla zaskarżony akt; 2. zasądza od Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego na rzecz skarżącego W. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. S. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt (opinię) Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego (dalej także jako "organ odwoławczy") z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy oddalił odwołanie skarżącego od odmowy wydania mu przez Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii. Podstawę prawną zaskarżonego aktu stanowił art. 136 ust. 4 pkt 2, art. 154 oraz 156 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z dnia 3 kwietnia 2015 r., poz. 478 z późn. zm. – dalej jako "oze" lub "ustawa oze"). Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Skarżący wystąpił do Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego z wnioskiem o wydanie mu certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii (dalej także: "instalator OZE"), załączając do wniosku między innymi dyplom ukończenia studiów oraz decyzję potwierdzającą uzyskanie przez niego uprawnień budowlanych. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Urząd Dozoru Technicznego zawiadomił skarżącego o odmowie wydania mu certyfikatu instalatora OZE, wskazując, że posiadane przez skarżącego wyklształecbnie nie spełnia warunku podanego w art. 136 ust. 4 pkt 2 ustawy oze. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie do Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego, w którym podkreślił, że spełnia warunki określone w art. 136 ust. 4 pkt. 2 oze, tj., dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności w zakresie instalacji odnawialnego źródła energii albo urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.). Zdaniem skarżącego Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki [...], kierunek Inżynieria Sanitarna jest kierunkiem pełnym i odpowiednim, spełniającym wymagania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. ) na podstawie którego zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uzyskał uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Powyższe kwalifikacje uprawniają go między innymi do sporządzania Świadectw Charakterystyki Energetycznej Budynków W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Komitet Odwoławczy przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego, w dniu [...] grudnia 2015 r. wydał rozstrzygnięcie nazwane "Opinią", na podstawie której oddalił odwołanie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, Komitet Odwoławczy przy Prezesie UDT wyjaśnił, że oddalenie odwołania, spowodowane jest niespełnieniem przez skarżącego warunku wynikającego z przepisu art. 136 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca mając na uwadze zmiany w programach nauczania i wprowadzania nowych kierunków i specjalności akademickich wprowadził de facto dwa wyjątki zawarte w art. 136 ust. 4 ustawy OZE, dające możliwość uzyskania certyfikatu instalatorom odnawialnych źródeł energii bez odbywania stosownych szkoleń oraz zdawania egzaminu: 1. dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) lub |2. dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności w zakresie instalacji odnawialnego źródła energii albo urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.). Organ odwoławczy podniósł, że mając na uwadze przedłożony przez skarżącego dyplom studiów wyższych na kierunku inżynieria środowiska w specjalności sieci i instalacje oraz załączony do niego suplement, przyjął, że dokumentacja ta nie spełnia przesłanki warunku wynikającego z art. 136 ust. 4 pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii. W ocenie Komitetu materia kształcenia nie wyczerpuje składowej pojęcia określonego w przepisach ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Na opinię Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] W. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponowił uprzednio podnoszoną argumentację na etapie odwołania w zakresie spełniania przez niego warunków określonych w art. 136 ust. 4 pkt. 2 oze. Ponadto zarzucił, że organy obu instancji nie podjęły żadnych działań związanych z wyjaśnieniem, czy posiadane przez niego wykształcenie wypełnia przesłanki art. 136 cytowanej wyżej ustawy oze. Nie wzięto również pod uwagę faktu iż wykształcenie to zostało zweryfikowane w momencie nadawania mu uprawnień budowlanych. W ocenie skarżącego istnieje bowiem możliwość zbadania, czy merytorycznie przebieg ukończonych przez niego studiów odpowiada specjalności wskazanej w art. 136 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy oze. Tymczasem nie został przez żaden z organów wezwany w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U z 2016 r. poz. 23 – dalej też jako "k.p.a.") do zajęcia stanowiska co do zebranego w sprawie materiału dowodowego ani też nie wezwano go do wykazania stosownych kwalifikacji. W odpowiedzi na skargę Komitet Odwoławczy przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, odniósł się do stawianych przez skarżącego zarzutów, uznając je w konsekwencji za bezzasadne. Jednocześnie, organ odwoławczy wyraźnie podkreślił, że do przepisów dotyczących wydawania certyfikatów nie mają zastosowania przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, wynika to z faktu, iż postępowanie w sprawie wydania certyfikatu, jak i postępowanie odwoławcze nie spełniają przesłanek sprawy administracyjnej. Według organu, zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a., brakuje w tym przypadku formy decyzji administracyjnej. Mając na względzie powyższe, Komitet Odwoławczy przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego uznał, że w przedmiotowym postępowaniu, certyfikat instalatora odnawialnych źródeł energii nie jest wydawany w formie decyzji, zgodnie z przepisami k.p.a. i nie ma domniemania ich stosowania. Ponadto, organ odwoławczy nadmienił, że w innych przepisach ustawy o odnawialnych źródłach energii stosowanie przepisów k.p.a. jest wyraźnie wskazane. Stanowisko organu zakwestionował skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] września 2016 roku, złożonym jako załącznik do protokołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2016 roku, poz. 718, ze zm.; zwaną dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę W. S. uznać należy, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu jest odmowa wydania certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii. Podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 136 ust. 4 pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zgodnie z art. 136 ust. 1 oze osoba dokonująca instalacji: 1) mikroinstalacji lub 2) małych instalacji, lub 3) instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej nie większej niż 600 kW - zwana dalej "instalatorem", może wystąpić z wnioskiem do Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego o wydanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez instalatora kwalifikacji do instalowania danego rodzaju instalacji odnawialnego źródła energii, zwanego dalej "certyfikatem". W ust. 3 cyt. przepisu wskazano, że certyfikat może być wydany instalatorowi, który: 1) posiada: a) pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych, b) dokument potwierdzający kwalifikacje związane z instalowaniem urządzeń lub instalacji sanitarnych, energetycznych, grzewczych, chłodniczych lub elektrycznych lub c) udokumentowane trzyletnie doświadczenie zawodowe w zakresie instalowania lub modernizacji urządzeń i instalacji sanitarnych, energetycznych, grzewczych, chłodniczych lub elektrycznych, lub d) świadectwo ukończenia co najmniej dwusemestralnych studiów podyplomowych lub równorzędnych, których program dotyczył zagadnień zawartych w zakresie programowym szkoleń określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 152 pkt 2, lub e) zaświadczenie o ukończeniu szkolenia u producenta danego rodzaju instalacji odnawialnego źródła energii, które w części teoretycznej i praktycznej zawierało zagadnienia w zakresie projektowania, instalowania, konserwacji, modernizacji i utrzymania w należytym stanie technicznym instalacji odnawialnego źródła energii; 2) nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów i obrotowi gospodarczemu; 3) ukończył szkolenie podstawowe dla osób ubiegających się o wydanie certyfikatu instalatora mikroinstalacji, małej instalacji lub instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej nie większej niż 600 kW, poświadczone zaświadczeniem, przeprowadzone przez akredytowanego organizatora szkoleń, o którym mowa w art. 146 ust. 1 lub w art. 153 ust. 1, w zakresie dotyczącym instalowania danego rodzaju instalacji odnawialnego źródła energii; 4) złożył z wynikiem pozytywnym egzamin przeprowadzony przez komisję egzaminacyjną, o której mowa w art. 137 ust. 2, odpowiednio dla danego rodzaju instalacji odnawialnego źródła energii, nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia ukończenia szkolenia podstawowego. Natomiast, w myśl art. 136 ust. 4 pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii, instalatorowi, który posiada: 1) dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) lub 2) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lub w specjalności w zakresie instalacji odnawialnego źródła energii albo urządzeń i instalacji sanitarnych, elektroenergetycznych, grzewczych, chłodniczych, cieplnych i klimatyzacyjnych lub elektrycznych wydany po dniu 1 września 2005 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.); - może być wydany certyfikat, jeżeli spełnia on warunki określone w ust. 3 pkt 1 lit. a oraz w pkt 2. Przepis art. 139 ust. 1 oze wymaga, aby przed wydaniem certyfikatu Prezes UDT sprawdził spełnianie przez instalatora ubiegającego się o wydanie certyfikatu wymagań, o których mowa w art. 136 ust. 3 lub 4. Prezes UDT wydaje certyfikat albo zawiadamia o odmowie jego wydania, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie certyfikatu (art. 139 ust. 2 oze). W art. 140 oze wymieniono z kolei przypadki, w których Prezes UDT odmawia wydania certyfikatu i dotyczy to sytuacji: 1) nie spełniania przez osobę ubiegającą się o wydanie certyfikatu któregokolwiek z wymagań określonych w art. 136 ust. 3 lub 4 albo 2) cofnięcia instalatorowi certyfikatu - w przypadku, gdy od dnia cofnięcia certyfikatu nie upłynął rok. W przypadku odmowy wydania certyfikatu przysługuje odwołanie. Odwołanie wnosi się do Komitetu Odwoławczego przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego, za pośrednictwem Prezesa UDT, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o odmowie wydania certyfikatu. Komitet rozpatruje odwołania w składzie co najmniej trzyosobowym, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia wniesienia odwołania (art. 155). Po rozpatrzeniu odwołania, zgodnie z art. 156 ust. 1, Komitet: 1) stwierdza zasadność odwołania i przekazuje sprawę Prezesowi UDT do ponownego rozpoznania albo 2) oddala odwołanie. W przypadku, o którym mowa w art. 156 ust. 1 pkt 2 oze, osobie lub podmiotowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego, którą wnosi się za pośrednictwem Komitetu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o oddaleniu odwołania. W postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji (art. 156 ust. 2 oze). W tym miejscu, należy uznać, że - wbrew sugestiom organu odwoławczego ujętych w odpowiedzi na skargę - odmowa wydania certyfikatu następuje w formie aktu, który posiada wszelkie znamiona decyzji administracyjnej. Jednocześnie, nie sposób zgodzić się z organem odwoławczym, który stwierdził, że do przepisów dotyczących wydawania certyfikatów nie mają zastosowania przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie można również przyjąć, że postępowanie w sprawie wydania certyfikatu, jak i postępowanie odwoławcze przed Komitetem Odwoławczym przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego nie spełniają przesłanek sprawy administracyjnej. W świetle przepisu art. 104 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, która rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Decyzja administracyjna jest władczym, jednostronnym oświadczeniem woli tego organu, opartym na przepisach prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (strony) w indywidualnie oznaczonej sprawie. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że na zakwalifikowanie aktu do kategorii decyzji administracyjnych nie ma wpływu nazwa tego aktu (zob. m.in. M. Dyl /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015 r. i powołane tam poglądy doktryny i orzecznictwo, w tym m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt III SAB 34/01, czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/KR 356/12). Przepisy prawa, dla określenia tej samej formy prawnej (decyzji administracyjnej), posługują się różnymi określeniami, np. decyzja, zezwolenie, pozwolenie, orzeczenie, zgoda, koncesja, cofnięcie koncesji, zarządzenie, nakaz, przyznanie, ustalenie odszkodowania, wyłączenie, ustalenie warunków. Z tego względu, użyta w przepisach nazwa aktu administracyjnego kończącego postępowanie administracyjne nie jest istotna dla jego właściwej kwalifikacji. Istotne są natomiast te jego elementy, które pozwalają na odróżnienie decyzji administracyjnej od innych aktów administracyjnych, tj. nierozstrzygających indywidualnych spraw co do ich istoty. O istocie aktu prawnego powinna przesądzać jego treść, a nie forma (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 898/13). Z tego względu pismo niemające formy decyzji jest decyzją administracyjną, jeżeli pochodzi od organu administracji publicznej, skierowane jest na zewnątrz i w sposób władczy rozstrzyga o prawach lub obowiązkach podmiotów administrowanych w sprawie indywidualnej. Decyzja administracyjna rozstrzygająca sprawę co do istoty odnosi się do sposobu ukształtowania sytuacji prawnej podmiotu administrowanego, na podstawie umocowania zawartego w administracyjnym prawie materialnym. Wydanie decyzji merytorycznej wiąże się z rozstrzygnięciem sprawy, czyli ukształtowaniem sytuacji prawnej podmiotów administrowanych w sferze prawa materialnego. Należy zauważyć, że przepisy materialnego prawa administracyjnego określają sytuację prawną jednostki, posługując się dwiema podstawowymi metodami: po pierwsze, przepis prawa określa prawa lub obowiązki jednostki bezpośrednio je kształtując, co wyłącza dopuszczalność ich konkretyzacji w formie decyzji administracyjnej, po drugie, dla określenia praw i obowiązków konieczna jest konkretyzacja właściwego organu administracji publicznej. Przyjmuje się, że jeżeli przepis prawa nie wprowadza innej formy czynności prawnej organu administracji publicznej, konkretyzacji tej organ dokonuje w formie decyzji administracyjnej (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 568/06, czy też wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 2210/12), co wynika z założenia zawartego w art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Ze względu na wyrażoną w przepisie art. 104 k.p.a. zasadę załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych przez wydanie decyzji, wyłączenie takiej formy załatwiania określonych spraw musi być wyraźne, natomiast nie można go domniemywać (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/WA 2106/06). Wynika to z tego, że decyzja administracyjna jest kwalifikowanym aktem administracyjnym. Jednocześnie, należy jednak pamiętać o tym, że domniemanie formy decyzji administracyjnej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnieją normy administracyjnego prawa materialnego, które określają treść działania organu administracji publicznej (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 657/06). Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że o ile wydanie certyfikatu przez Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego stanowi niewątpliwie czynność materialno-techniczną, o tyle odmowa wydania certyfikatu, następuje w drodze aktu wypełniającego znamiona decyzji administracyjnej, na mocy której organ administracji publicznej (Prezes UDT) rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Rozstrzygnięcie takie ma niewątpliwie charakter władczy, a także stanowi jednostronne oświadczeniem woli tego organu oparte na przepisach prawa administracyjnego i określające sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (strony) w indywidualnie oznaczonej sprawie. Ponadto, decyzja o odmowie wydania certyfikatu, rozstrzygając sprawę, kształtuje sytuację prawną podmiotu wnioskującego o wydanie certyfikatu w sferze prawa materialnego, przesądzając o jego prawach. Tym samym Komitet Odwoławczy przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego, rozpoznając odwołanie skarżącego od odmowy wydania mu przez Prezesa UDT certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii, zobowiązany był do respektowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tymczasem, w ocenie Sądu, Komitet Odwoławczy przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego oddalając odwołanie skarżącego od odmowy wydania mu certyfikatu, dopuścił się naruszenia podstawowych zasad postępowania statuowanych w art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. a także art. 107 k.p.a. Naruszenie to miało przy tym oczywisty wpływ na wynik postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchyla zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podnieść należy, że zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej winny "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Komitet Odwoławczy przy UDT nie sprostał stawianym wyżej wymogom. W ocenie Sądu, nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera rzetelnie przeprowadzonych, własnych ustaleń i rozważań odnoszących się do zarzutów odwołania. Merytoryczna kontrola sądowa może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej i Sąd nie mógł przejść nad nią do porządku. Tymczasem w zaskarżonym akcie organ odwoławczy wskazał jedynie, że mając na uwadze przedłożony przez skarżącego dyplom studiów wyższych na kierunku inżynieria środowiska w specjalności sieci i instalacje oraz załączony do niego suplement, przyjął, że dokumentacja ta nie spełnia przesłanki warunku wynikającego z art. 136 ust. 4 pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii. W ocenie Komitetu materia kształcenia nie wyczerpuje składowej pojęcia określonego w przepisach ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Tym samym organ odwoławczy nie dość, że nie odniósł się w ogóle do argumentacji skarżącego ujętej w odwołaniu, to swojego stanowiska w żaden sposób nie uzasadnił. Decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym winna natomiast odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a., a więc w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W konsekwencji prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. W szczególności uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Żeby bowiem rozstrzygnięcie to ocenić, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu w sprawie złożonych przez skarżącego zarzutów. Sąd administracyjny nie czyni bowiem w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie – jak już na wstępie nadmieniono, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. W przedmiotowej sprawie w istocie brak jest uzasadnienia, trudno za nie bowiem uznać samą konkluzję organu, nie poprzedzoną żadną analizą stanu sprawy, w tym zupełnego pominięcia argumentacji odwołania. Należy stwierdzić, że Komitetowi Odwoławczemu przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego umknął z pola widzenia jego podstawowy obowiązek polegający na rozpoznaniu zarzutów odwołania. Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego od odmowy wydania mu certyfikatu instalatora odnawialnych źródeł energii, Komitet Odwoławczy przy Prezesie Urzędu Dozoru Technicznego zobowiązany będzie do przeprowadzenia oceny, czy istotnie zakres merytoryczny ukończonych przez skarżącego studiów odpowiada specjalności wskazanej w art. 136 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy oze a swoje stanowisko stosownie uzasadnić. Organ administracyjny nie może czuć się zwolniony z obowiązku przeprowadzenia swobodnej oceny każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, i to w kontekście zarówno pozostałego materiału dowodowego, jak i twierdzeń strony, które zawsze muszą być z tym materiałem skonfrontowane. Obowiązek ten można wyinterpretować z treści art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 marca 2015r. sygn. akt I OSK 2271/13 LEX nr 1675579). Z uwagi na opisane powyżej uchybienia zaskarżonego aktu, wyrażające się w szczególności na braku zajęciu stanowiska w istotnych dla rozstrzygnięcia kwestiach podnoszonych przez stronę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono z kolei na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło