III SA/Kr 260/16
WyrokWSA w Krakowie2016-09-28
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Hanna Knysiak-Sudyka, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość celną towarów i ustaliły ją w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, a także czy decyzje ustalające kwotę długu celnego mogły zostać wydane po upływie trzech lat od powstania długu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość celną towarów, ponieważ istniały uzasadnione wątpliwości co do jej prawidłowości, w tym powiązania między sprzedającym a kupującym, które zostały zatajone. Wobec braku możliwości ustalenia wartości transakcyjnej, organy zasadnie zastosowały metodę opartą na wartości transakcyjnej towarów podobnych, zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. b RWKC. Ponadto, sąd uznał, że decyzje ustalające kwotę długu celnego mogły zostać wydane po upływie trzech lat od jego powstania, jeśli dług ten wynikał z czynu podlegającego wszczęciu postępowania karnego, co miało miejsce w tej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg R. A. na decyzje Dyrektora Izby Celnej określające kwotę długu celnego z tytułu importu ręczników bawełnianych. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość celną, wskazując na powiązania między importerem a pośrednikiem (firmą cypryjską), które zostały zatajone w deklaracjach. Wartość celna została następnie ustalona w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, a decyzje o długu celnym wydano po upływie trzech lat od jego powstania, powołując się na czyn podlegający postępowaniu karnemu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi, uznając zaskarżone decyzje za zgodne z prawem.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka NSA Krystyna Kutzner Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skarg R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "A" R. A. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [....] z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [....] z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [....] z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [....] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skargi oddala
Oddział Celny przyjął następujące zgłoszenia celne dokonane przez Firmę A R. A. (dalej: "A" R. A.) :
1. z dnia [...] 2010 r. nr SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "Bielizna toaletowa – ręczniki bawełniane z materiałów włókienniczych pętelkowych poz. 1-5 na fakt. 45612 nar (ilość sztuk), PA 621 brak kontenery: [...]", zgłoszonego na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 10.11.2010 r. opiewającej na kwotę 6.223,80 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W z N (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin (dalej: B). Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z dnia 06.10.2010 r. wystawioną przez wymieniony wyżej chiński podmiot na W z N (dalej: W), opiewającą na kwotę 5.767,68 USD, zawierającą w sobie koszty transportu - zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono świadectwo pochodzenia CN PL [...] z dnia 22.10.2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 06.10.2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract nr [...] zawarty pomiędzy firmą B a firma W, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z 10.11.2010 r. oraz deklarację elementów dotyczących wartości celnej stwierdzającą brak powiązań w rozumieniu art. 143 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 między sprzedającym podmiotem chińskim B a kupującą firmą "A" R. A.
2. z dnia [...] 2010 r. nr SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "Bielizna toaletowa – ręczniki bawełniane z materiałów włókienniczych pętelkowych poz. 1-4 na fakt. 55680 NAR (ilość sztuk), PA 639 brak kontenery: [...]", zgłoszonego na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 15.11.2010 r., opiewającej na kwotę 6.199,68 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę nr [...] z dnia 11.10.2010 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na W, opiewającą na kwotę 5.642,88 USD, zawierającą w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono świadectwo pochodzenia CN PL [...] z dnia 03.11.2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 13.10.2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy firmą B a firmą W, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 15.11.2010 r. oraz deklarację elementów dotyczących wartości celnej stwierdzającą brak powiązań w rozumieniu art. 143 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 między sprzedającym podmiotem chińskim B a kupującą firmą A R. A.
3. z dnia [...] 2010 r. nr SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "Bielizna toaletowa – ręczniki bawełniane z materiałów włókienniczych pętelkowych poz. 1-2 na fakt. 48720 NAR (ilość sztuk), PA 649 brak kontenery: [...]", zgłoszonego na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 29.11.2010 r., opiewającej na kwotę 6.118,08 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W, będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z dnia 17.10.2010 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na firmę W, opiewającą na kwotę 5.630,88 USD, zawierającą w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu przedmiotowego zgłoszenia celnego przedstawiono świadectwo pochodzenia CN PL [...] z dnia 22.11.2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 17.10.2010r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy firmą B a firmą W, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ -S /PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z 29.11.2010 r. oraz deklarację elementów dotyczących wartości celnej stwierdzającą brak powiązań w rozumieniu art. 143 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 między sprzedającym podmiotem chińskim B a kupującą firmą A R. A.
4. z dnia [...] 2010 r. nr SAD OGL [...], dotyczące objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD jako "Bielizna toaletowa – ręczniki bawełniane z materiałów włókienniczych pętelkowych poz. 1-5 na fakt. 44580 NAR (ilość sztuk), PA 610 brak kontenery: [...]", zgłoszonego na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 06.12.2010 r., opiewającej na kwotę 6.071,40 USD. Faktura ta została wystawiona przez firmę W (Cypr), będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszenia celnego dołączono także fakturę nr [...] z dnia 28.10.2010 r. wystawioną przez w/w chiński podmiot na firmę W, opiewającą na kwotę 5.625,60 USD, zawierającą w sobie koszty transportu, zgodnie ze wskazanymi w tym dokumencie warunkami dostawy CIF H. W załączeniu zgłoszenia celnego przedstawiono świadectwo pochodzenia CN PL [...] z dnia [...] 2010 r., BILL OF LADING (konosament) [...] z dnia 28.10.2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [...] zawarty pomiędzy firma B a firmą W, CMR (dot. usługi transportu kontenera z towarem na trasie H /DE/ - S/PL/), oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z 06.12.2010 r. oraz deklarację elementów dotyczących wartości celnej stwierdzającą brak powiązań w rozumieniu art. 143 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 między sprzedającym podmiotem chińskim B a kupującą firmą A R. A.
W wyniku kontroli postimportowej dotyczącej prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów i przeprowadzonego w tym zakresie postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] 2015 r. wydał decyzje:
1. nr [...], którą określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 7.658,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...];
2. nr [...], którą określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 9.772,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] 2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...];
3. nr [...], którą określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 8.499,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu 30.11.2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...];
4. nr [...], którą określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (typ-A00), w wysokości 8.252,00 zł z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu 09.12.2010 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu wg SAD OGL [...].
W uzasadnieniach swoich decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z przeprowadzoną przez Naczelnika Urzędu Celnego kontrolą – protokół kontroli nr [...] z dnia [...] 2014 r. – w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów - stwierdzono m.in., że w przypadku dostawcy, którym była cypryjska spółka W, w której kontrolowany dokonywał zakupu towarów w okresie objętym kontrolą, ustalono, że kierowana przez R. A. inna cypryjska spółka R była jedynym udziałowcem w spółce W, będąc właścicielem 1000 udziałów. Ponadto, w okresie objętym kontrolą, w skład zarządu spółki W wchodziła, pełniąc funkcję dyrektora, U. Z., która była jednocześnie pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy. Tymczasem w dołączanych do zgłoszeń celnych dokumentach "Deklaracja elementów dotyczących wartości celnej D.W.1" R. A. deklarował, że nie jest powiązany ze sprzedającym. Z uwagi na pojawiające się wątpliwości co do wartości celnych zgłoszonych towarów organ I instancji dokonał analizy przekazanej przez Główny Urząd Celny Chińskiej Republiki Ludowej dokumentacji, zgromadzonej w toku kontroli, a dotyczącej ręczników bawełnianych sprzedanych w zbliżonym czasie przez chiński podmiot firmie W z N (Cypr), która to następnie towar ten sprzedała A R. A. Organ I instancji wskazał, że złożonymi w niniejszej sprawie zgłoszeniami celnymi objęto ręczniki bawełniane zaklasyfikowane do tej samej pozycji Taryfy celnej. Towar zgłoszony został do procedury na podstawie faktur wystawionych przez firmę W z N (Cypr), będącej pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin. Do zgłoszeń celnych dołączono faktury, które tak jak weryfikowane przez chińskie władze faktury, zostały sporządzone przez B z Chin na W z N, z zaznaczeniem, że wszystkie towary są drugiej jakości. Zarówno podmiot chiński jak i cypryjski, w każdym z tych przypadków, w taki sam sposób opisał towary na wystawionych przez siebie dokumentach handlowych, a mianowicie: "Big towels" i "Small towels". Każdy z załączonych do zgłoszeń celnych konosamentów Bili of Lading potwierdzał dostarczenie kontenerów [...] z towarem transportem morskim, z portu X (Chiny) do portu H (Niemcy), przez armatora H. Także, w każdym z tych dokumentów Bili of Lading (w polach 1) jako wysyłający/eksporter wskazana została firma Y, która to pojawia się także jako "jednostka prowadząca działalność" i jednocześnie jako "wysyłający towar" w przekazanych przez władze chińskie deklaracjach eksportowych. Ponieważ jednak w chińskich deklaracjach eksportowych przedstawiono warunki dostawy oparte na zasadach INCOTERMS: FOB (Free On Board - dostarczony na statek), natomiast zgodnie z polem 20 (tj. Warunki dostawy) zgłoszeń celnych towar był dostarczony na warunkach CIF (Cost, Insurance, Freight – Koszt, ubezpieczenie, fracht), dążąc do ewentualnego wykorzystania omówionych wyżej wyników weryfikacji jako materiału porównawczego, koniecznym stało się ustalenie wysokości kosztów transportu zawartej w zadeklarowanej przez zgłaszającego cenie towaru na poziomie CIF H. W tym celu organ celny zwrócił się z zapytaniem do firmy H Sp. z o.o., będącej przedstawicielem firmy spedycyjnej H CO. LTD, która to dokonywała usługi transportu towaru droga morską. W piśmie poproszono o podanie, obowiązujących w okresie od września do grudnia 2010 r., wysokości kosztów transportu towarów (odzież, obuwie) dostarczanych w kontenerze [...] z portu X (Chiny) do portu H (Niemcy), z uwzględnieniem sytuacji kiedy warunki dostawy zostały określone jako CIF H. Uzyskane w odpowiedzi informacje pozwoliły organowi celnemu ustalić, iż w październiku 2010 r., średnie ceny frachtu z portów chińskich do H (kontener [...]) kształtowały się na poziomie 3.200,00 USD. Zdaniem organu I instancji, powyższe uzasadnia przyjęcie, że od wartości towaru określonej przez podmiot cypryjski W z N na załączonych do zgłoszeń celnych faktur należy odjąć średnią cenę frachtu morskiego w kwocie 3.200,00 USD. Otrzymana w ten sposób wielkość stanowi wartość towaru, przy założeniu realizacji transakcji na warunkach FOB. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Celnego, zgodnie z treścią art. 181a RWKC, w związku z uzasadnionymi wątpliwościami czy zadeklarowana wartość celna stanowi faktycznie zapłaconą sumę określoną w art. 29 WKC zakwestionował wartość transakcyjną podaną przez zgłaszającego w zgłoszeniach celnych. W ocenie organu, zgromadzone i poddane analizie materiały porównawcze oraz dokumenty są wystarczające i miarodajne dla zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru. W dalszej części swoich decyzji organ I instancji przedstawił szczegółowe wyliczenia odnośnie kwot długu celnego.
W odwołaniach od powyższych decyzji Naczelnika Urzędu Celnego R. A. wniósł o ich uchylenie i umorzenie postępowania. Decyzjom organu I instancji odwołujący się zarzucił naruszenie:
1. art. 56. ustawy Prawo celne w zw. z art. 221 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz dowolnym przyjęciu, iż dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego bez wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego, w wyniku którego ww. dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, iż ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego.
2. art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 oraz art. 23 ust. 3 ustawy Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniami celnymi w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., dotyczącą innych towarów, podczas gdy odwołujący się przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniem celnym.
3. art. 30. ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na:
a) ustaleniu wartości celnej towarów objętych zgłoszeniami celnymi w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych,
b) przyjęcie, iż towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Komisji(EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
W dniu 18 grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 727 z późn. zm.), wydał decyzje:
1. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...],
2. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...],
3. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...],
4. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2015 r. nr [...].
W uzasadnieniu powyższych decyzji organ II instancji podał, że jedną z podstaw uzasadnionych wątpliwości odnośnie zadeklarowanych przez odwołującego się wartości celnych importowanych towarów były informacje przekazane przez chińskie władze celne, wskazujące na wielokrotne zaniżenie tych wartości przez "A" R. A. Następnie, organ celny pozyskał informacje z EUROSTATU na temat średniej ceny jednostkowej towarów o kodzie CN 6302 60 00 sprowadzonych z Chin w okresie od sierpnia 2010 r. do lutego 2011 r. (zgłoszenia celne są z listopada i grudnia 2010 r.) do państw członkowskich Unii Europejskiej. Średnia cena wahała się od 3,98 do 5,43 EUR/kg (tj. ok. od 15,80 do 21,58 zł). Natomiast średnia cena za kilogram towaru zgłoszonego przez stronę w rozpatrywanych sprawach kształtowała się na poziomie 0,52-0,54 USD (ok. 1,5 zł). W związku z w/w kontrolą postimportową zwrócono się do właściwych organów Chińskiej Republiki Ludowej z wnioskami o weryfikacje faktur dołączonych do zgłoszeń celnych dokonywanych przez stronę. Informacje pozyskane od władz chińskich posłużyły do ustalenia najbardziej wiarygodnych cen porównawczych. Analiza dotyczyła okoliczności importu "ręczników z materiałów włókienniczych pętelkowych". Organ II instancji stwierdził, że wartość transakcyjna zadeklarowana przez zgłaszającego w zgłoszeniach celnych była blisko 14-15 razy niższa niż w deklaracjach chińskich, pomimo, że parametry importu były zbliżone - jak wskazano powyżej i dokładnie opisano w decyzjach pierwszoinstancyjnych. Organ II instancji uznał zatem, że wątpliwości Naczelnika Urzędu Celnego były uzasadnione, a więc zaistniały przesłanki określone w art. 181a RWKC, pozwalające nie ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego zastosowania metody ustalenia wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych w rozumieniu art. 30 ust. 2 lit. b WKC organ II instancji wskazał, że w związku z faktem odrzucenia przez organ zadeklarowanej przez stronę wartości celnej, Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze powyższe przepisy ustalił wartość celną towarów objętych zgłoszeniami celnymi jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Organ celny przyjął, że chińskie deklaracje eksportowe: nr [...] (dot. towaru dopuszczonego do obrotu wg SAD OGL [...]) oraz [...] (dot. towaru dopuszczonego do obrotu wg SAD OGL [...]) są odpowiednim materiałem porównawczym w stosunku do towarów dopuszczonych do obrotu na podstawie dokonanych przez odwołującego się w niniejszej sprawie zgłoszeń celnych. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie zauważył, że w każdym z porównywanych przypadków, które posłużyły zarówno do zakwestionowania pierwotnej wartości celnej, jak i do ustalenia faktycznej wartości celnej, mamy do czynienia z towarami podobnymi, a nie identycznymi. Natomiast wnikliwa analiza materiału dowodowego dokonana przez organ celny potwierdza, że dane pochodzące z chińskich deklaracji wywozowych mogą być podstawą do ustalenia wartości celnej metodą towarów podobnych. Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem odwołującego się, że organ pierwszej instancji ustalił wartość celną nie w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, ale o wartość celną ustaloną w oparciu o nieprawomocną decyzję organu celnego. Podstawą do ustalenia wartości celnej były bowiem dokumenty otrzymane od chińskich władz celnych dotyczące dwóch zgłoszeń celnych z dnia [...] 2011 r. nr [...] i nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się co prawda kserokopia decyzji z dnia [...] 2014 r., ale w żaden sposób nie stanowiła ona w niniejszej sprawie podstawy do zakwestionowania wartości celnej, ani do ustalenia jej na nowo. Organ wyjaśnił, że dane zawarte w chińskiej deklaracji wywozowej o numerze [...] stanowiące podstawę wydania decyzji z dnia [...] 2014 r. zostały przyjęte do ustalenia wartości celnej metodą towarów podobnych na podstawie art. 151 ust. 3 RWKC jako najniższe z istniejących. Odnosząc się do stwierdzeń odwołującego się, że organ celny nie nadał takiego samego waloru dokumentacji urzędowej - jak dokumentowi otrzymanemu od chińskich organów celnych - dokumentom przedłożonym przez niego, w szczególności świadectwu pochodzenia, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zapisy w świadectwie mają za zadanie identyfikację importowanego towaru, dla potrzeb udokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towaru i taką rolę pełni załączony do zgłoszenia dokument (Certificate of origin). Organ podkreślił, że świadectwo nie jest dokumentem stanowiącym źródło informacji o wartości towaru, gdyż wartość ta w analizowanych przypadkach podana została w oparciu o chińską deklarację wywozową. Innymi słowy, brak podania informacji na świadectwie pochodzenia o wartości towaru, co do zasady, nie pozbawia go wartości dowodowej w zakresie niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Dla ustalenia wartości celnej dokument ten nie ma jednak znaczenia. Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego i całkowicie dowolnym przyjęciu że "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego". W tej kwestii - zdaniem organu odwoławczego – konieczna jest właściwa interpretacja przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC. Organ powołał wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-62/06 oraz z dnia 16 lipca 2009 r. w sprawach C-124/08 i C-125/08. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Nie stanowi więc stwierdzenia, że rzeczywiście popełnione zostało przestępstwo. Dlatego też wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. W razie zaistnienia tej przesłanki organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego po upływie trzech lat, nie później jednak niż przed upływem lat pięciu (art. 221 ust. 4 WKC w związku z art. 56 Prawa celnego). Organ II instancji wskazał również, że w dniu 20 września 2012 r. postanowieniem do sygn. akt [...] prokurator Prokuratury Rejonowej wszczął śledztwo w sprawie: wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w K, funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd, co do rzeczywistej wartości importowanej - za pośrednictwem między innymi spółek W z Cypru i L z Belgii - z Chin odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności nie mniejszej niż 850.350 zł. Informację o tym zawarł również organ I instancji w swoich decyzjach. Zdaniem organu odwoławczego, nie ma zatem racji odwołujący się twierdząc, że decyzje organu I instancji ograniczają się jedynie do niejasnego i gołosłownego wskazania, iż dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC, tj. w sprawie istnieje wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego (poprzez podanie nieprawdziwych danych w zgłoszeniu celnym dotyczących rzeczywistej wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru) oraz czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC). Organ II instancji dodał, że mając na uwadze fakt, że już w 2012 r. prokurator Prokuratury Okręgowej dokonał kwalifikacji czynu, należy stwierdzić, iż Naczelnik Urzędu Celnego w prawidłowy sposób zastosował dłuższy, pięcioletni termin na powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych. Jednocześnie organ zauważył, że wbrew temu co twierdzi odwołujący się, organ I instancji nie powoływał się ani w podstawach prawnych, ani w uzasadnieniu swojej decyzji na przepis art. 65 ust. 7 Prawa celnego, a zatem trudno odnieść się do tej części odwołania.
W skargach na powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej R. A. wniósł o ich uchylenie. Zaskarżonym decyzjom skarżący ponownie zarzucił naruszenie:
1. art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym, jak również gołosłownym przyjęciu wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego, w wyniku którego dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia iż w/w czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej w/w czynu – przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie – względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
2. art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 oraz art. 23. ust. 3. ustawy Prawo celne, poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r., dotyczącą innych towarów, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej przedmiotów objętych zgłoszeniami celnymi.
3. art. 30 ust. 2 lit. b rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na:
a) ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość celną, a nie wartość transakcyjną towarów podobnych;
b) przyjęcie, iż towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny;
4. art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. ustawy prawo celne poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia 30 grudnia 2010 r. przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" przedłożonym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej;
5. art. 86 ust. 1 Prawa celnego, poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej", otrzymanego od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z w/w pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru;
6. art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 29 ust. 1, art. 30 - 32 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92, art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 oraz art. 23 ust. 3 ustawy Prawo celne z dnia 19 marca 2004r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na nieprawidłowym ustaleniu wysokości długu celnego.
W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skarg.
Na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 połączyć sprawy ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 28 września 2016 r. Sąd przeprowadził dowód z wydruku z bazy tut. Sądu i w jego wyniku Sąd stwierdza, że w latach 2015 – 2016 w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie zarejestrowano kilkaset spraw ze skarg R. A. - Firma A na decyzje Dyrektora Izby Celnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w płaszczyźnie ich zgodności z prawem Sąd stwierdza, że wydane przez te organy rozstrzygnięcia – wbrew zarzutom skarg – nie naruszają obowiązujących przepisów.
Przedmiotem sporu we wszystkich tych sprawach jest zakwestionowanie wartości celnych towarów zadeklarowanych przez skarżącego w zgłoszeniach celnych. Do zakwestionowania tej wartości doszło wobec powzięcia wiadomości przez Prokuraturę Okręgową o istniejących powiązaniach skarżącego z firmą widniejącą na fakturach przedstawionych organom celnym wbrew deklaracji, że powiązania takie nie istnieją, a to z kolei spowodowało wszczęcie procedury sprawdzającej na podstawie stosownych umów. Skarżący R. A. przedstawił bowiem do zgłoszeń celnych - w każdym z przypadków będących przedmiotem postępowania – faktury zakupu opisanych wyżej towarów od firmy cypryjskiej W z N (W) - celem stwierdzenia ceny nabytego towaru. Dołączył także faktury i umowy dotyczące zakupu tego towaru przez firmę W od chińskiej firmy B (B) - celem stwierdzenia pochodzenia towaru z Chin. Jednocześnie ze zgłoszeniami złożył deklaracje stwierdzające brak powiązań w rozumieniu art. 143 rozporządzenia (EWG) nr 2454/93 między sprzedającym a kupującą firmą "A" R. A. (przy czym jako sprzedającego nie wskazał cypryjskiej firmy W, od której zakupił towary, ale podmiot chiński – firmę B). Wobec złożenia dwóch faktur zakupu i powzięcia przez organy celne informacji, że kierowana przez R. A. inna cypryjska spółka R była jedynym udziałowcem w spółce W (będąc właścicielem 1000 udziałów) i w okresie objętym kontrolą w skład zarządu spółki W wchodziła, pełniąc funkcję dyrektora, U. Z., która była jednocześnie pracownikiem kontrolowanego przedsiębiorcy R. A. – organy celne słusznie, zdaniem Sądu, powzięły wątpliwości co do prawidłowości danych zawartych w powyższych zgłoszeniach celnych.
Należy także zaznaczyć, że organy celne, działając w ramach posiadanych uprawnień, które w sprawie nie są kwestionowane, uprawnione były do przeprowadzenia kontroli postimportowej. W ramach tej kontroli organy stwierdziły, że wartość celna towarów objętych zgłoszeniami dokonanymi przez skarżącego w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej administracji celnej oraz administracji celnej unijnej. Stwierdzenie tych okoliczności obligowało organ celny do wszczęcia procedury weryfikacyjnej.
Z uwagi na import towaru z Chińskiej Republiki Ludowej procedurę weryfikacyjną faktur wystawionych przez firmę B cypryjskiej firmie (W) - celem stwierdzenia ceny nabytego towaru - przeprowadzono w oparciu o "Umowę między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych" z dnia 8 grudnia 2004 r. (Dz.U.UE.L.2004.375.20). Powyższa umowa między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej została zawarta – jak zaznaczono na wstępie umowy - w celu skutecznego przeciwdziałania przypadkom działań sprzecznych z przepisami celnymi, szkodzącymi interesom ekonomicznym, podatkowym i handlowym umawiających się stron, a także w celu dokładnego ustalania wysokości ceł i innych podatków, w szczególności właściwego stosowania przepisów dotyczących wartości celnej, pochodzenia i klasyfikacji towarowej.
Sąd podkreśla, że procedura przewidziana powyższą umową wskazuje jednoznacznie jako strony tego postępowania organy celne, a nie osoby fizyczne, czy prawne, których postępowanie wyjaśniające dotyczy. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt c i d tej umowy, ilekroć mowa o "organie wnioskującym", rozumie się przez to właściwy organ celny wyznaczony w tym celu przez jedną z Umawiających się Stron, który występuje z wnioskiem o udzielenie pomocy administracyjnej na podstawie niniejszej Umowy; "organie otrzymującym wniosek", rozumie się przez to właściwy organ celny wyznaczony w tym celu przez jedną z Umawiających się Stron, który otrzymuje wniosek o udzielenie pomocy administracyjnej na podstawie niniejszej Umowy. Z tego względu, zdaniem Sądu, nie ma racji strona skarżąca zarzucając, że w tego rodzaju postępowaniu nie brała udziału.
W przeciwieństwie jednak do innych spraw tego rodzaju organy administracji chińskiej poinformowały, że brak jest możliwości uzyskania informacji w zakresie faktur strony chińskiej przedłożonych w niniejszych sprawach przez stronę skarżącą. Co prawda więc, w wyniku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że w dokumentacji chińskiego sprzedawcy brak jest faktur (kopii) przedstawionych organom polskim, nie mniej jednak w oparciu o inne faktury stwierdzono, że wartości te są znacznie zaniżone.
W sytuacji opisanej wyżej – brak możliwości uzyskania informacji w zakresie faktur strony chińskiej przedłożonych w niniejszych sprawach przez stronę skarżącą – słusznie, zdaniem Sądu, organy celne uznały, że zaistniały przesłanki określone w art. 181a RWKC, pozwalające nie ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Odnosząc się do zarzutu nieuprawnionego zastosowania metody ustalenia wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych w rozumieniu art. 30 ust. 2 lit. b WKC organ II instancji wskazał, że w związku z faktem odrzucenia przez organ zadeklarowanej przez stronę wartości celnej, Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze powyższe przepisy ustalił wartość celną towarów objętych zgłoszeniami celnymi jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.
Sąd zwraca uwagę na to, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC) – (Dz.U.UE.L.1992.302.1):
"Artykuł 29
1. Wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem (...)
d) kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani (...)
Artykuł 30
1. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona (...)
2. Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:
a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna; (...)"
Tak więc organy celne odrzucając zadeklarowaną przez stronę skarżącą wartość celną towarów prawidłowo, w oparciu o art. 30 ust. 2 lit. b RWKC ustaliły wartość celną towarów objętych zgłoszeniami celnymi jako wartość transakcyjną towarów podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalono wartość celną.
W skargach skarżący stwierdza, że organy celne wadliwe nadały moc dokumentu urzędowego "wydrukom z ewidencji administracji chińskiej", otrzymanym od organów Chińskiej Republiki Ludowej w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy – jego zdaniem - dokumenty te stanowić mogą jedynie dowód tego, jakie kwoty eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym. Z kolei organy celne uznają tak otrzymane informacje za pełnoprawny dokument, albowiem informacje te zostały uzyskane w drodze procedury ustanowionej umową między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Zdaniem Sądu, rację mają organy celne, albowiem informacje o wartości transakcyjnej towarów podobnych - w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 30 ust. 2 lit. b RWKC - zostały uzyskane w drodze umowy między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z dnia 8 grudnia 2004 r. (Dz.U.UE.L.2004.375.20).
Sąd zwraca uwagę na treść art. 1 pkt h wymienionej wyżej umowy, która samodzielnie określa pojęcie informacji w ten sposób, że "Ilekroć w niniejszej umowie jest mowa o "informacjach", rozumie się przez to dane, zarówno przetworzone albo przeanalizowane, jak i nie, dokumenty, sprawozdania oraz wszelkie inne informacje w jakiejkolwiek postaci, w tym również elektronicznej, jak również ich poświadczone za zgodność lub uwierzytelnione kopie." Mając powyższe na względzie, za informację, o której mowa w omawianej umowie, należy uznać także "wydruk z ewidencji administracji chińskiej". Należy zauważyć, że powyższą "informację" przekazały właściwe chińskie organy celne, o których mowa w omawianej umowie. Nie ma więc racji strona skarżąca twierdząc, że informacja ta pochodzi od "bliżej nieokreślonych" organów chińskich.
Zakres umowy został określony w art. 10 ust. 1 i ust. 2, które to przepisy stanowią: "1. Organy celne udzielają sobie wzajemnie pomocy, przekazując sobie informacje służące właściwemu stosowaniu przepisów celnych, zapobieganiu naruszeniom, prowadzeniu dochodzeń oraz zwalczaniu wszelkich działań sprzecznych z przepisami celnymi. 2. Pomoc w sprawach celnych, przewidziana w niniejszej Umowie, dotyczy wszystkich organów administracyjnych Umawiających się Stron właściwych do stosowania niniejszej Umowy. Nie narusza ona przepisów dotyczących wzajemnej pomocy w sprawach karnych. Nie obejmuje ona również informacji uzyskanych przy wykonywaniu uprawnień na wniosek organów sądowniczych." Potwierdza to stanowisko także treść art. 11 ust. 1 zdanie drugie, który to przepis stanowi:" W szczególności organy celne przekazują sobie, na żądanie, informacje dotyczące działań mogących prowadzić do naruszenia przepisów na terytorium drugiej Strony, takich jak nieprawidłowe deklaracje celne i świadectwa pochodzenia, faktury i inne dokumenty, o których wiadomo lub co do których istnieje podejrzenie, że są nieprawidłowe lub sfałszowane."
Sąd podkreśla, że z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 10 ust. 1 i ust. 2 wynika także, że zastrzeżenie zamieszczone w ramce (k. 100 akt adm. i tłumaczenie k. 102 akt adm.) – w odpowiedzi władz chińskich na wniosek polskich organów celnych, a dotyczące tego, że informacje zawarte w tej odpowiedzi "bez zgody Głównego Urzędu Celnego Chińskiej Republiki Ludowej nie mogą zostać wykorzystane jako dowód sądowy", dotyczy z całą pewnością, zdaniem Sądu, nie postępowania administracyjnego (celnego, podatkowego), ale innych postępowań, np. sądowego postępowania karnego, a więc nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie powyższego stanowiska należy wskazać na treść art. 17 ust. 4 zdanie pierwsze tej umowy: "Uzyskane informacje są wykorzystywane wyłącznie do celów określonych w niniejszej Umowie".
Zdaniem Sądu, strona skarżąca prowadząca zawodowo interesy biznesowe z przedsiębiorstwami Chińskiej Republiki Ludowej, powinna nie tylko dogłębnie znać przepisy omawianej Umowy, ale w pełni zdawać sobie sprawę z ich zakresu (o jakim mowa w przytoczonym wyżej art. 10 ust. 1 i ust. 2), konsekwencji (choćby w kwestii "informacji" mającej znaczenie w zakresie ustalania wartości transakcyjnej towaru) i pierwszeństwa w stosowaniu postanowień tej umowy, co w niniejszej sprawie – z uwagi na charakter zarzutów – nie zostało wykazane. W związku z tym Sąd zwraca uwagę na treść art. 5 ust. 2 tej Umowy, który stanowi: "Niezależnie od postanowień ust. 1, przepisy niniejszej Umowy mają pierwszeństwo przed przepisami jakiejkolwiek innej umowy dwustronnej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, która została lub może zostać zawarta między poszczególnymi Państwami Członkowskimi a Chińską Republiką Ludową, w wypadku gdyby przepisy tych umów były sprzeczne z przepisami niniejszej Umowy."
Miedzy skarżącym a organami celnymi sporna jest także kwestia wydania decyzji ustalającej kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającej zaksięgowaniu retrospektywnemu po upływie trzech lat od powstania długu celnego, do czego – zdaniem strony skarżącej organy nie miały prawa.
Sąd stwierdza, że rację mają organy administracyjne podając, że były uprawnione do wszczęcia niniejszego postępowania po upływie trzech lat od powstania długu celnego, w związku z treścią art. 221 ust. 4 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. (Dz.UE.L.1992.302.1) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC), który stanowi: "Jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3." Jednocześnie z przepisu art. 56 zdanie pierwsze ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 z późn. zm.) wynika, że: "W przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego."
Należy zaznaczyć, że organy otrzymały postanowienie o wszczęciu śledztwa Prokuratury Okręgowej z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt [...] (k. 69 akt administracyjnych) - po zawiadomieniu ABW dotyczącym "nieprawidłowości w zakresie rozliczania należności celnych dużej wartości przez A, a polegających na zaniżaniu wartości importowanych z Chin ubrań tekstylnych w ilościach hurtowych, za pośrednictwem firmantów – spółek W z Cypru i D z Belgii, które to działanie wpływ miało również na określenie podatku VAT należnego Skarbowi Państwa". Postanowieniem tym wszczęto śledztwo w sprawie: 1. wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w K funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd co do rzeczywistej wartości importowanej – za pośrednictwem miedzy innymi spółek W z Cypru i D z Belgii – z Chin odzieży tekstylnej, skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnej, w kwocie nie mniejszej niż 850.350 zł, to jest o przestępstwo z art. 87 § 1 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks; 2. narażenia w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. w S Skarbu Państwa – Urząd Skarbowy – na uszczuplenie podatku VAT w kwocie co najmniej 1.825.420 zł, poprzez podanie w deklaracjach VAT nieprawdy co do zakresu rzeczywiście osiąganych dochodów podlegających przeniesieniu na następne okresy rozliczeniowe i zaliczeniu na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań podatkowych oraz poprzez posługiwanie się firmą W z Cypru i D z Belgii i tym samym zatajenie rzeczywistych rozmiarów prowadzonej działalności, to jest o przestępstwo z art. 56 § 1 kks, art. 76 § 1 kks i art. 55 § 1 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i art. 6 § 2 kks.
Sąd zaznacza, że organy celne prawidłowo powołały się na orzecznictwo wspólnotowe w omawianym zakresie, zwłaszcza na wyroki Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2007 r. C-62/06 i z dnia 16 lipca 2009 r. C-124/08. Nie mniej jednak należy również przytoczyć stanowisko w tej kwestii Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyrokach z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie I GSK 738/13 (opubl. LEX nr 1517948): "Z brzmienia i systematyki art. 221 WKC można wywieść, że dłużnik może zostać powiadomiony o kwocie należności celnych po upływie trzyletniego terminu, w wypadku, gdy wskutek danego czynu organy celne pierwotnie nie mogły określić dokładnej wysokości kwot należności celnych podlegających, zgodnie z prawem, zapłacie, włączając w to sytuację, w której wskazany dłużnik nie był sprawcą tego czynu. Zgodnie z tym przepisem o należnościach podlegających zapłacie można powiadomić nie tylko dłużnika, który jest sprawcą czynu podlegającego ściganiu" i w sprawie I GSK 739/13 (opubl. LEX nr 1517949): "Odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC ma zastosowanie wówczas, gdy organy celne stwierdzają, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty prawnej należności wobec danego towaru opłat celnych był czyn podlegający postępowaniu sądowemu, a więc podlegający penalizacji w sprawach karnych. Kwalifikacja danego czynu dokonywana jest jedynie dla celów postępowania administracyjnego, aby umożliwić organom celnym skorygowanie błędu lub poboru niewystarczających należności celnych".
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że nie ma racji strona skarżąca zarzucając, jakoby gołosłownym było przyjęcie "wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania podatkowego, że bez jakiegokolwiek wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego".
Ponadto Sąd zaznacza, że pozostałe zarzuty zawarte w skargach są identyczne jak zarzuty zawarte w odwołaniach strony od decyzji organu I instancji. Do zarzutów tych organ odwoławczy ustosunkował się w pełni i zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno w zaskarżonych decyzjach jak i odpowiedziach na skargi. Argumenty organów celnych Sąd orzekający podziela w całości. W tej sytuacji Sąd uznał, że strona skarżąca nie tylko nie ma racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację mają organy celne we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy.
Wbrew zarzutom skargi, organy zebrały materiał dowodowy w stopniu wystarczającym do wydania decyzji i materiał ten potwierdza zasadność tych rozstrzygnięć. Ocena tego materiału mieści się w granicach swobodnej oceny i nie jest oceną dowolną, jak zarzuca skarżący. Wszystkie dokumenty sporządzone w językach obcych, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia, zostały przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego, a organ w toku postępowania wyjaśnił ich znaczenie.
Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie należy stwierdzić, że decyzja określająca kwotę należności wynikających z długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu z tytułu importu towarów objętych wskazanymi na wstępie zgłoszeniami celnymi obliczona od ustalonej przez organy celne (w sposób zastępczy) wartości celnej tego towaru – jest zgodna z prawem.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skarg, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło