VII SA/Wa 2342/15

WyrokWSA w Warszawie2016-09-29

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z inwestycją budowlaną, która nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli wywodzi swój interes prawny z potencjalnych immisji pośrednich lub naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiadującej, która nie graniczy bezpośrednio z inwestycją, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli jego interes prawny nie wynika z ograniczenia zagospodarowania nieruchomości spowodowanego przepisami odrębnymi. Potencjalne immisje pośrednie (hałas, drgania, zapachy) oraz niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego mają charakter cywilnoprawny lub nie stanowią podstawy do uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku z usługami komercyjnymi. Skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości sąsiadującej z inwestycją, twierdził, że posiada interes prawny i powinien być uznany za stronę postępowania, argumentując m.in. potencjalnymi immisjami pośrednimi i niezgodnością inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji uznały, że skarżący nie posiada przymiotu strony, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2015r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania L. R., B. F., R. J., T. Ś., A. i E. F. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. ([...]) umarzającą, wszczęte na wniosek ww. podmiotów, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. ([...]) zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę budynku z usługami komercyjnymi (produkcja artykułów dziecięcych- wyposażenie pokoi dziecinnych - montaż łóżeczek, szafek-itp. spedycja, pakowanie) na działkach nr ew. [...],[...] przy ul. [...] w N. wraz z urządzeniami budowlanymi infrastrukturą techniczną oraz zjazdem. Powołując się na orzecznictwo, organ wyjaśnił pojęcie strony i interesu prawnego powołując się na art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawo budowlane, który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach pozwolenia na budowę do: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Dalej podkreślił, że choć sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone w nadzwyczajnym trybie postępowania, to jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, to jest pozwolenia na budowę. Zarówno więc w sprawie prowadzonej w zwykłym trybie jak i nadzwyczajnym art. 28 ust. 1 znajduje zastosowanie. Skarżący swój interes prawny wywodzą z prawa własności (współwłasności) działek w N.: L. R. - nr ew. [...] (KW Nr [...]); T. Ś. - nr ew. [...],[...],[...],[...] (KW Nr [...]); A. i E. F. - nr ew. [...] (KW Nr [...]); B. F.- nr ew. [...] ([...]); R. J. - nr ew. [...] (KW Nr [...]). Inwestycja obejmuje budowę jednokondygnacyjnego budynku z usługami komercyjnymi (produkcja) i urządzeniami budowlanymi o wysokości w kalenicy 9,88 m, i długości 62,80 m (rys. nr 4, rys. nr 1) oraz zjazdu na działkach o nr ew. [...],[...],[...] oraz [...] przy ul. [...] w N. Dalej organ zaznaczył, że w tym postępowaniu ocenie podlega jedynie oddziaływanie obiektu, w jego zaprojektowanym kształcie. Zdaniem organu, żadna z wymienionych działek nie graniczy z inwestycją. Najbliżej znajduje się działka nr ew. [...], od której projektowany budynek oddalony jest o ok. 22 m, a 5 miejsc postojowych o ponad 35 m od granicy działki nr [...]. Pozostałe nieruchomości oddalone są o ponad 45 m. Działki te nie znajdują się zatem w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), § 13 (przesłanianie obiektów), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) oraz § 19 (odległość miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od granicy działki budowlanej) rozporządzenia MF z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Inwestycja nie pozbawia też ww. nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz mediów. Organ podkreślił, że tymczasowe utrudnienia spowodowane realizacją inwestycji nie powodują ograniczeń ich w zagospodarowaniu nieruchomości wnioskodawców. Powołując się na wyrok WSA we Wrocławiu z 25 kwietnia 2013 r., II SA/Wr 205/13, organ rozróżnił pojęcia: "oddziaływanie na nieruchomość" i "oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie". Podobnie fakt "immisji pośrednich" nie uzasadnia przyznania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Z definicji "obszaru oddziaływania obiektu" wynika bowiem, że chodzi o takie ograniczenia w zagospodarowaniu, które są skutkiem obowiązywania odrębnych przepisów. Ewentualne przekroczenie poziomu immisji pośrednich rodzi wyłącznie określone roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, lecz nie daje praw strony w rozumieniu Prawa budowlanego. Ponadto, w wyroku z 3 września 2008 r., VII SA/Wa 904/08, Sąd wyjaśnił iż "nawet pewne ustalenia dotyczące uciążliwości związanych z działalnością powstających obiektów np. w postaci zwiększonego hałasu lub ruchu samochodowego nie należy utożsamiać z oceną obszaru oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące w rozumieniu cytowanych przepisów. Nie ulega wątpliwości, że organ prowadząc postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę powinien bardzo często uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, z drugiej zaś osób, których prawa mogą zostać poprzez realizację inwestycji naruszone. Czym innym jednak jest interes prawny, którego granice zakreślają powołane wyżej przepisy Prawa budowlanego, a czym innym postulaty, oczekiwania i życzenia obywateli dotyczące prowadzenia określonej polityki planowania przestrzennego realizowanych inwestycji. Podkreślenia wymaga, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co nie jest równoznaczne z przyznaniem przymiotu strony. Argumenty skarżącego należy zatem rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego (...). Interes faktyczny nie daje podstaw do uznania za stronę tak w świetle art. 28 k.p.a., jak i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego" (por. wyr. WSA w W-wie z 20 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 1454/05). Dalej organ stwierdził, że niezgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania nie mogła być przedmiotem oceny GINB, z uwagi na formalny charakter rozstrzygnięcia. Dodał, że skarżący nie wskazali, w jaki sposób inwestycja kształtuje ich indywidualny interes, a to na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno- prawną (wyrok NSA z 14 października 2010 r" II OSK 1572/09). Stąd też decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. GINB utrzymał w mocy. Skargę na powyższą decyzję złożył R. J. zarzucając naruszenie: art. 156 § i art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że skarżący jako właściciel nieruchomości graniczącej bezpośrednio z działką inwestora nie posiada interesu prawnego; nierozpoznanie istoty sprawy poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności brak ustalenia jaki jest obszar oddziaływania inwestycji i czy działka skarżącego znajduje się w tym obszarze oraz błędne przyjęcie, że brak jest przepisów prawa wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu działki skarżącego w związku z realizacją spornej inwestycji oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność podniesionych przez skarżącego zarzutów, co doprowadziło do naruszenia art. 7 i art. 77 kpa; art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez nie rozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania w kontekście obowiązku ustalenia obszaru oddziaływania i istnienia interesu prawnego skarżącego we wniesieniu i popieraniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji; art. 105 § 1 w zw. z art. 28 kpa w zw. z art 28 Pb ust. 2 - nieprawidłowe ustalenie, że wnoszący odwołanie nie miał interesu prawnego, nieprawidłowe ustalenie, że jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego a tym samym nie miał statusu strony - co doprowadziło do nieprawidłowego uznania bezprzedmiotowości postępowania; art. 7, 8, 9 i 77 kpa poprzez nie rozważenie istnienia przesłanek co do przyznania skarżącemu statusu strony w kontekście zgłoszenia naruszenia zapisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) tj. art. 6 ust. 2 PZP w zw. z naruszeniem przepisów Uchwały nr [...] Rady Miasta N. z [...] października 2005 r. w "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]" w zakresie szczegółowych warunków zabudowy i zagospodarowania terenów usług komercyjnych o symbolu U.3. w zw. z art. 28 ust. 2 Pb, skutkiem czego odmówiono skarżącemu przymiotu strony; art. 157 § 1 kpa poprzez nie wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z urzędu w sytuacji gdy materiał zgromadzony w postępowaniu zwykłym wystarcza do kontroli decyzji w zakresie przesłanek z art. 156 § 1 kpa oraz w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania na żądanie strony nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji we własnym zakresie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji , a w przypadku odmowy uchylenia o stwierdzenie ich nieważności. Dalej, powołując się na art. 157 § 2 kpa i 28 ust. 2 Pb wskazał, że stanowisko organu, iż celem art. 28 ust. 2 jest ograniczenie kręgu stron jest niepełne, bo nie uwzględnia stanowiska orzecznictwa, z którego wynika, że przepis ten nie wyłączył co do zasady z kręgu stron właścicieli sąsiadujących bezpośrednio z inwestycją. Następnie skarżący przestawił pojęcie obszaru oddziaływania obiektu i podkreślił, że przepisami odrębnymi są również ustawy: z 17 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z 13 kwietnia 2007 r. o pobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia: Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu, z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów; RM z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W zaskarżonej decyzji organ nie ustalał obszaru oddziaływania obiektu w odniesieniu do ww. aktów prawnych - zatem ustalonego kręgu strony nie można uznać za prawidłowy. Organ ograniczył się wyłącznie do zbadania, czy inwestycja nie narusza rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący nie zgodził się z analizą organu i zakwestionował jej zakres, bowiem wskazał w swoich pismach naruszenie oraz że jego nieruchomość zostanie objęta immisjami pośrednimi (hałas, drgania, zapachy) i z tych okoliczności wywodzi ograniczenia w zagospodarowaniu jego nieruchomości. Zdaniem skarżącego niezgodność inwestycji z planem mogła być przedmiotem oceny, pomimo formalnego charakteru rozstrzygnięcia, a organ nie przeprowadził analizy "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] " pod kątem wystąpienia ograniczeń w zagospodarowaniu jego działki, mimo że był zobowiązany takiej analizy dokonać. W tym względzie doszło do naruszenia, w szczególności art. 7, 8, 9, 77 kpa i art. 6 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 roku, poz. 647 ze zm. ze zm.) art. 6 ust. 2 i uchwały z dnia 26 października 2005 r. - "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] " w zakresie szczegółowych warunków zabudowy i gospodarowania terenów usług komercyjnych oznaczonych symbolem U.3. w zw. art. 28 ust. 2 PB, skutkiem czego odmówiono skarżącemu przymiotu strony. Zgodnie z pkt 4c, plan dopuszcza zabudowę pod usługi podstawowe komercyjne głównie gastronomiczne i handlowe, pkt 4d dopuszcza lokalizację wbudowanych lokali mieszkalnych, ale nie przewiduje rzemiosła nieuciążliwego - wyłącznie same usługi. Przez usługi podstawowe należy rozumieć usługi komercyjne o funkcji związanej z zaspokojeniem podstawowych potrzeb sąsiednich zespołów mieszkaniowych. Mając na uwadze wynikającą z projektu produkcję i spedycję zamierzenie nie dot. usług podstawowych. Skarżący w odwołaniu wskazał okoliczności przemawiające za zakwalifikowaniem budynku jako przemysłowego, produkcyjnego. Nie można się zgodzić, aby "produkcja artykułów dziecięcych związanych z wyposażeniem pokoi dziecinnych" (pkt 3.3. projektu) przy "wykorzystaniu urządzeń typu: drukarni, CNC" (pkt 6.1, str. 58 projektu) dokonywana w "budynku produkcyjnym" (pkt. 1.2, str. 54 projektu) "przy linii produkcyjnej" (pkt 6.1., str. 58 projektu), w którym "brak powierzchni handlowej" (pkt 3.5, str. 55 projektu) uznać za budynek z usługami a charakter działalności jako usługę. Wątpliwości w kwestii charakteru inwestycji i obszaru jej oddziaływania rodzą również zapisy projektu dot. wykorzystania obrabiarek CNC, o odpadach po obróbce drewna, drukarkach (a więc wykorzystaniu farb, lakierów, innej chemii przemysłowej) - faktyczne jest to opis produkcji zakładu stolarskiego, a nie zakładu montażowego, w którym składa się wyłącznie gotowe elementy bez ingerencji w ich substancję. Plan miejscowy zabrania na tym obszarze zabudowy produkcyjnej i przemysłowej, funkcjonowanie zakładu przemysłowego w strefie mieszkaniowej nie pozostaje bez wpływu na dalszy sposób zagospodarowania okolicznych działek oraz sposób i zakres wykonywania prawa własności. Organy nie odniosły się do zarzutów, nie analizowały tych okoliczności w kontekście obszaru oddziaływania obiektu na działkę skarżącego. Skarżący zarzucił też oczywistą sprzeczność w ustaleniu, że jego działka nr [...] nie graniczy z inwestycją, skoro pozwolenie obejmuje m.in. działkę nr [...], która bezpośrednio graniczy z działką skarżącego. Ponadto, inwestor nie wykazał tytułu prawnego do ww. działki, która stanowi drogę wewnętrzną. Realizacja inwestycji, ruch i praca maszyn budowlanych całkowicie pozbawiła skarżącego dostępu do drogi publicznej poprzez blokadę wjazdu na własną posesję. Ponadto inwestycja nie ma zapewnionego odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, dojazd odbywa się po drodze wewnętrznej, z ograniczeniem pojazdów do 2,5 tony (notorycznie łamany), drogą nie posiadającą placu manewrowego do zawracania. Wątpliwości budzi równie funkcjonowanie inwestycji jako gotowego obiektu, w szczególności brak odniesienia się do zarzutu realizacji zamówień inwestora w ramach działalności gospodarczej i niemożności dostarczania towarów innymi pojazdami niż samochody osobowe - bo tylko na ruch takich pojazdów zezwalają obowiązujące w tym miejscu przepisy. Organy nie przeanalizowały tych okoliczności w kontekście obszaru oddziaływania obiektu - co narusza art. 7, 8, 9 i 77 kpa. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 157 § 1 kpa poprzez nie wszczęcie postępowania z urzędu w sytuacji gdy zarzuty oraz materiał dowodowy postępowania zwykłego wystarcza do kontroli decyzji pod względem przesłanek a art. 156 § 1 KPA. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Rozpatrując sprawę pod kątem powyższych kryteriów Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta żadną z wad uzasadniających jej uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2015r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. umarzającą, na podstawie art. 105 kpa, wszczęte na wniosek L. R., B. F., R. J., T. Ś., A. i E. F. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. udzielającej pozwolenia na budowę budynku z usługami komercyjnymi na działkach nr ew. [...],[...][...] przy ul. [...] w N. wraz z urządzeniami budowlanymi infrastrukturą techniczną oraz zjazdem. Stanowisko organów co do braku przymiotu strony skarżącego i w konsekwencji umorzenie postępowania jest prawidłowe. Przystępując do wyjaśnienia wątpliwości prawnych, przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postępowanie to składa się - co do zasady - z dwóch etapów. W pierwszym etapie badane są wyłącznie kwestie formalne, warunkujące dopuszczalność wszczęcia i prowadzenia z takiego wniosku postępowania. Dopiero gdy badanie wstępne zakończone będzie wynikiem pozytywnym, organ - już po wszczęciu postępowania, prowadzi merytoryczne postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. Niemniej w przypadku konieczności przeprowadzenia szerszych czynności w powyższym zakresie organ winien wszcząć postępowanie, a w przypadku ustalenia , że brak jest podstaw do jego prowadzenia postępowania, postępowanie to umorzyć. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należy mieć bowiem na uwadze, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Nadto, dostrzec trzeba, iż za punkt wyjścia przy ustalaniu kręgu stron postępowania nieważnościowego należy przyjąć przedmiot rozstrzygnięcia pierwotnego. Skoro kwestionowana przez skarżącego decyzja dotyczy pozwolenia na budowę, to dla ustalenia przymiotu strony wnioskodawców decydujące znaczenie ma - jak słusznie wskazał organ odwoławczy - art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiący unormowanie szczególne w stosunku do art. 28 k.p.a. Wskazana regulacja zawęża krąg osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nie zmieniają swojego zasadniczego przedmiotu. Nadal dotyczą pozwolenia na budowę, tyle że prowadzone są w trybie nadzwyczajnym. Tym samym, tak w sprawie pozwolenia na budowę w trybie zwykłym, jak i w trybie nadzwyczajnym, krąg stron postępowania ustalany jest identycznie, tj. w oparciu o ww. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Taki pogląd dominuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08). Przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę uznaje się jedynie inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 ww. ustawy, przez obszar oddziaływania obiektu (planowanej inwestycji) należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dla określenia obszaru oddziaływania inwestycji niezbędne jest więc uwzględnienie nakazów i zakazów wynikających z przepisów odrębnych oraz indywidualnych cech samej inwestycji, jej przeznaczenia oraz sposobu zagospodarowania terenu. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie indywidualnych parametrów danego obiektu budowlanego, konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 666/09). Z akt sprawy wynika, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. i przysługuje mu prawo własności działki nr ew. [...], która nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, bowiem oddzielona jest działką nr ew. [...], która stanowi miejską drogę wewnętrzną, z której ma powstać wyłącznie zjazd do nieruchomości inwestycyjnych. Ponadto, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, od działki nr ew. [...], projektowany budynek oddalony jest o ok. 22 m, a przewidzianych 5 miejsc postojowych o ponad 35 m od granicy działki nr [...]. Pozostałe nieruchomości odwołujących się oddalone są natomiast o ponad 45 m. W świetle zarzutów skargi co do konieczności ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji w oparciu o wymienione akty prawne wskazać trzeba, że przedmiotowa inwestycja nie została zakwalifikowana do rodzaju przedsięwzięć mogących zawsze znacząco, ani potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z tego względu, w ocenie Sądu, nieruchomość skarżącego nie leży w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane. Formalny charakter kontrolowanych decyzji wymaga ograniczenia rozważań wyłącznie do badania prawidłowości podstaw prawnych wydania przez organ II instancji tego rodzaju rozstrzygnięcia z pominięciem innych kwestii podnoszonych przez skarżącego dotyczących meritum sprawy, w tym w szczególności co do ewentualnego braku zgodności przedmiotowej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na omawianym terenie. Odpowiadając natomiast na zarzuty skargi odnośnie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości skarżącego spowodowanych budową, w tym w dostępie do drogi publicznej, zauważyć należy, że każda inwestycja zazwyczaj powoduje uciążliwości i utrudnienia dla właścicieli nieruchomości sąsiednich, co nie jest jednak równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zezwolenia na budowę. Nie można bowiem - wbrew twierdzeniom skarżącego - uciążliwości związanych z prowadzeniem budowy (ruch i praca maszyn budowlanych), czy działalnością powstających obiektów np. zwiększonego hałasu, czy ruchu samochodowego, nawet prowadzonego z naruszeniem przepisów prawo o ruchu drogowym, utożsamiać z oceną obszaru oddziaływania realizowanych obiektów budowlanych na tereny sąsiadujące w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Podobnie - jak zasadnie wywiódł organ II instancji - zwiększone immisje pośrednie, w tym przypadku sygnalizowane przez skarżącego hałas, drgania i zapachy - mają charakter cywilny i pozostają bez wpływu na ocenę przymiotu strony w niniejszej sprawie. Na koniec zaznaczyć trzeba, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. - stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie - to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zawsze konkretna sprawa, w której organ jest zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego, w drodze merytorycznej decyzji, o uprawnieniach lub obowiązkach danego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, to jest takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Chodzi zatem o sytuacje, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W świetle przedstawionej argumentacji, wyłącznie na marginesie Sąd dostrzega konieczność zbadania w postępowaniu nadzwyczajnym, wszczętym z urzędu, pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa - decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. ([...]) - co do zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło