II GSK 1614/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-18
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Cezary Pryca, Elżbieta Kowalik – Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, która porusza się samodzielnie, ale ma inne schorzenia (np. padaczkę, anemię), może ubiegać się o dofinansowanie ze środków PFRON na likwidację barier architektonicznych w miejscu zamieszkania, jeśli wniosek dotyczy np. wykonania łazienki?Ratio decidendi
Dofinansowanie ze środków PFRON na likwidację barier architektonicznych przysługuje osobom niepełnosprawnym, które mają trudności w poruszaniu się. Sam fakt posiadania orzeczenia o niepełnosprawności nie jest wystarczający, jeśli nie przekłada się on na ograniczenia w swobodzie ruchu. Pomoc ta ma na celu ułatwienie wykonywania podstawowych czynności lub kontaktów z otoczeniem w związku z barierami architektonicznymi, a nie podnoszenie standardu życia.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wnioskowała o dofinansowanie ze środków PFRON na likwidację barier architektonicznych w miejscu zamieszkania, w tym wykonanie łazienki. Organy administracji odmówiły przyznania dofinansowania, uznając, że skarżąca, mimo orzeczenia o niepełnosprawności, porusza się samodzielnie i nie ma trudności z poruszaniem się, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania środków na likwidację barier architektonicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 509/16 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 4 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 509/16 oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania do likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Starosta W. - Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie decyzją z [...] września 2015 r. orzekł o odmowie przyznania skarżącej dofinansowania ze środków PFRON do zrobienia łazienki w ramach likwidacji barier architektonicznych. Organ wyjaśnił, że skarżąca nie spełnia wymagań wskazanych przepisami prawa do uzyskania dofinansowania ze środków PFRON do likwidacji barier architektonicznych.
Skarżąca złożyła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z [...] marca 2016 r., znak [...], działając na podstawie art. 35 a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), § 6 pkt 1 i § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 926 ), art. 7, art. 77, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu SKO wskazano, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia o dofinansowanie ze środków funduszu na likwidację barier architektonicznych mogą się ubiegać osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują, jeżeli umożliwi to lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem.
Przepisy rozporządzenia nie definiują zakresu żadnej "bariery", tym samym można przyjąć zgodnie z definicją słownikową, że bariery architektoniczne to wszelkie utrudnienia występujące w budynku i w jego najbliżej okolicy, które ze względu na rozwiązania techniczne, konstrukcyjne lub warunki użytkowania uniemożliwiają lub utrudniają swobodę ruchu osobom niepełnosprawnym. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wniosek skarżącej zawiera orzeczenie o niepełnosprawności, w trakcie wizji lokalnej jednak został określony stopień samodzielności oraz ocena stanu psychofizycznego skarżącej na podstawie załącznika tj. "Ocena stanu psychofizycznego osoby ubiegającej się o dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania". Zgodnie z oceną ustalono, że skarżąca nie ma trudności w poruszaniu się, porusza się samodzielnie, ma ograniczoną zdolność do komunikowania się z otoczeniem, potrafi samodzielnie zaspokajać swoje podstawowe potrzeby życiowe takie jak spożywanie posiłków, toaleta, ubiór.
Organ podkreślił, iż zarówno z orzeczenia o niepełnosprawności, jak i zaświadczenia lekarskiego wskazującego na stan zdrowia skarżącej nie wynika, iż skarżąca ma kłopoty z samodzielnym poruszaniem się. Okoliczności tych nie kwestionowała także skarżąca na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Posiada ona liczne schorzenia i jest osoba niepełnosprawną, czego organ pierwszej instancji nie zakwestionował, jednak nie ma dysfunkcji narządów ruchu koniecznych do przyznania środków z PFRON w ramach likwidacji barier architektonicznych związanych z poruszaniem się.
SKO zaznaczyło, że wydając decyzję w sprawie dofinansowania ze środków PFRON na likwidację barier architektonicznych organ podejmuje rozstrzygnięcie po dokonaniu oceny, czy spełnione zostały konieczne przesłanki ustawowe możliwości przyznania pomocy. Należy do niego ocena, czy wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy na wskazany we wniosku cel. W ocenie organu schorzenie skarżącej nie uzasadniało przyznania żądanej pomocy, ponieważ prośba o zrobienie łazienki (zakup materiałów budowlanych i sanitarnych w celu wykonania łazienki i sfinansowanie tych prac ze środków PFRON) nie łączy się z usunięciem barier architektonicznych w budynku. Taka pomoc nie jest uzasadniona potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności skarżącej. Wymienione sprzęty i prace niewątpliwie poprawiłyby komfort życia skarżącej, jednak nie wiązałyby się z likwidacją jakichkolwiek barier architektonicznych wynikających ze schorzenia.
Zdaniem organu odwoławczego stanowisko organu pierwszej instancji zgodne jest także z interpretacją pojęcia barier wyrażoną przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych wskazującą, iż na gruncie cytowanych przepisów bariery architektoniczne to wszelkie utrudnienia występujące w budynku i w jego najbliższej okolicy, które ze względu na rozwiązania techniczne, konstrukcyjne lub warunki użytkowania uniemożliwiają lub utrudniają swobodę ruchu osobom niepełnosprawnym, bariery techniczne to przeszkody wynikające z braku zastosowania lub niedostosowania, odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności, przedmiotów lub urządzeń. Natomiast bariery w komunikowaniu się to ograniczenia uniemożliwiające lub utrudniające osobie niepełnosprawnej swobodne porozumiewanie się i/lub przekazywanie informacji.
Podsumowując SKO wskazało, że pomoc na dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych musi wiązać się z konkretnym rodzajem niepełnosprawności, która powoduje barierę w poruszaniu się, zaś pomoc nie może prowadzić tylko do podwyższenia standardu życia osoby niepełnosprawnej.
M. S. na decyzję SKO złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 4 października 2016 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd I instancji na wstępnie podał, że kwestią sporną jest, czy skarżąca mimo, że jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy, to czy spełnia ustawowe wymogi uprawniające do otrzymania pomocy ze środków PFRON.
Sąd wskazał, że zgodnie z oceną stanu psychofizycznego z [...] sierpnia 2015 r., skarżąca porusza się samodzielnie, jak również samodzielnie zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe, takie jak spożywanie posiłków, toaleta, ubiór. Jej zdolność do komunikowania się z innymi jest ograniczona. Skarżąca podniosła ponad to, iż jest osobą chorą ma padaczkę i anemię. Wskazała na swoją trudną sytuację finansową. Z kolei organy administracyjne obu instancji uznały, że przyznanie skarżącej pomocy finansowej w ramach likwidacji barier architektonicznych nie jest możliwe, gdyż pomoc ta przyznawana jest jedynie osobom niepełnosprawnym, które mają trudności z poruszaniem się, a skarżąca do tych osób nie należy.
Rozpoznając skargę, WSA podał, że całkowicie daje wiarę skarżącej, że jej sytuacja finansowa i zdrowotna jest trudna, jednakże zgodnie z zasadami osobom niepełnosprawnym dofinansowania na likwidację barier architektonicznych zostały ściśle określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 127, poz. 721 ze zm.) oraz w wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 926 ze zm.).
Z treści przepisów rozporządzenia jednoznacznie wynika, że o dofinansowanie na likwidację barier architektonicznych mogą się ubiegać jedynie te osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się. Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżąca jest wprawdzie osobą niepełnosprawną, ale porusza się samodzielnie. Tym samym, organy administracyjne w sposób właściwy ustaliły i dokonały oceny stanu faktycznego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Skarżąca jest z pewnością osobą wymagającą wsparcia oraz pomocy, nie może to jednak być pomoc w postaci dofinansowania ze środków PFRON, gdyż przyznanie skarżącej takiego dofinansowania byłoby działaniem niezgodnym z przepisami prawa.
M. S. od wyroku Sądu I instancji złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz przyznanie - na podstawie art. 209 i 250 p.p.s.a. - od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu - adwokata B. S. wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, według norm prawem przepisanych, które nie zostały uiszczone w żadnej części.
Skarżąca zarzuciła:
na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucam naruszenie prawa materialnego, a to:
- § 6 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatów, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z 25 czerwca 2002 roku (dalej: Rozporządzeniem), przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym i przyjęciu, że "samodzielne poruszanie się" wyklucza spełnienie przesłania "posiadania i trudności w poruszaniu się", podczas gdy sformułowanie "trudności w poruszaniu się" jest na tyle pojemne, że mieści w sobie przypadki samodzielnego poruszenia się, któremu jednak muszą towarzyszyć określone komplikacje, przeciwności lub przeszkody.
Na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucam naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 106 § 4 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wzięcia pod uwagę z urzędu faktów powszechnie znanych w postaci objawów jakie towarzyszą epilepsji, a które mają wpływ na trudności w poruszeniu się;
- art. 145 § 1 pkt. 1 lit, a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uchylenia zaskarżonej decyzji organu administracji, podczas gdy z akt sprawy w sposób niewątpliwy wynika, że w postępowaniu administracyjnym doszło do obrazy prawa materialnego (§ 6 pkt. 1 Rozporządzenia) oraz przepisów postępowania (art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie podjęto stosownych czynności dowodowych, które doprowadziłyby do ustalenia, czy skarżąca posiada "trudności w poruszaniu się".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej należy ocenę sprawy poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).
W związku z powyższym, przed przystąpieniem do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej podkreślić należy, że błędna wykładnia prawa materialnego może polegać na nieprawidłowym odczytaniu normy prawnej wyrażonej w przepisie, mylnym zrozumieniu jego treści lub znaczenia prawnego, bądź też na niezrozumieniu intencji ustawodawcy (vide wyrok NSA z 13.09.2005 r., sygn. akt II OSK 16/05; wyrok NSA z 23.02.2005 r., sygn. akt OSK 539/04; wyrok NSA z 2.02. 2005 r., sygn. akt OSK 1026/04 niepublikowane). Błąd zatem, jakiego może dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny, może dotyczyć nieprawidłowego odczytania normy, mylnego zrozumienia przepisu, bądź niezrozumienia intencji ustawodawcy. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno - językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany.
W ocenie NSA brak podstaw do przyjęcia, iż podnoszone w petitum skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przypisy postępowania są niezasadne.
W związku z powyższym przypomnieć należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Formułując zarzuty w zakresie uchybienia przepisów postępowania, skarżąca kasacyjnie powinna wskazać te przepisy, które wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany był zastosować rozpatrując sprawę. Wynika to z faktu, że podstawą skutecznego zarzutu w tym zakresie mogą być jedynie takie naruszenia, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Z judykatury dotyczącej tego zagadnienia wynika, że zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., do którego może dojść wówczas, gdyby Sąd I instancji wyszedł poza granice danej sprawy, nie rozpoznał zarzutów skargi, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, albo dokonał kontroli tylko w granicach zarzutów, mimo istnienia wad kontrolowanego aktu nie podniesionych w skardze (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt II GSK 860/12).
Innymi słowy chcąc skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej powinien był wykazać, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1580/11).
Sąd I instancji rozpoznał sprawę w jej całokształcie, nie przekraczając przy tym jej granic. Okoliczność, iż Sąd I instancji podzielił ocenę organów, z którą nie zgadza się skarżąca, nie może przesądzać o naruszeniu wymienionego przepisu.
Również nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że w obliczu rozpoznawanej sprawy, organy uwzględniły cały materiał dowodowy - na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji - i wyjaśniły na jakiej podstawie odmówiono przyznania dofinansowania z wniosku skarżącej, podkreślając przy tym, że skarżąca porusza się samodzielnie.
Podniesiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja skarżącej, w istocie zmierza do zakwestionowania merytorycznej oceny sprawy, a w konsekwencji dokonanej przez organ subsumcji stwierdzonego stanu do mającej w niniejszej sprawie zastosowanie normy prawnej wynikającej z § 6 pkt 1 rozporządzenia. Kwestionuje ona bowiem dokonaną ocenę prawną i wnioski, jakie stanowiły jej podstawę. Skarżąca w istocie podejmuje polemikę z przedstawioną argumentacją, nie kwestionując jej poprzez zarzuty skargi kasacyjnej.
Przechodząc do oceny zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego podkreślić należy, że zgodnie z § 6 rozporządzenia o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się na likwidację barier architektonicznych - osoby niepełnosprawne, które mają trudności w poruszaniu się, jeżeli są właścicielami nieruchomości lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości albo posiadają zgodę właściciela lokalu lub budynku mieszkalnego, w którym stale zamieszkują.
Wskazać należy, że sam fakt posiadania orzeczenia o niepełnoprawności przez osobę ubiegającą się o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w celu likwidacji barier architektonicznych, stawia tę osobę w szerokim kręgu osób uprawnionych, jednakże należy pamiętać, że krąg ten ulega zawężeniu, wobec zastosowania przez ustawodawcę przesłanki dookreślonej w postaci: "jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności". Z orzeczenia o niepełnosprawności nie zawsze bowiem wynika wprost, że funkcjonowanie osoby wnioskującej, zostanie utrudnione wobec napotkania barier architektonicznych, które ze względu na użyte rozwiązania techniczne, konstrukcyjne lub warunki użytkowania, uniemożliwią lub utrudnią tej osobie swobodę ruchu. Bariery techniczne zaś to przeszkody wynikające z braku zastosowania lub niedostosowania, odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności przedmiotów lub urządzeń. W takim postępowaniu jedynym dowodem mogącym przesądzić o istnieniu takowych barier może być dokumentacja medyczna - zaświadczenia i opinie lekarskie, wypisy z leczenia szpitalnego itp.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone w tym zakresie zmierza do ustalenia, czy przyznanie dofinansowania w danym zakresie jest uzasadnione rodzajem niepełnosprawności.
Ustawodawca przyjął założenie, że organ refunduje tylko te zadania, które umożliwiają osobie niepełnosprawnej wykonywanie codziennych czynności i normalne funkcjonowanie w otoczeniu, a nie zadania podnoszące standard życia. Zgodnie z językowym znaczeniem "bariera" oznacza m.in. naturalną przeszkodę, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się osoby ubiegającej się o dofinansowanie.
Tym samym, dla ustalenia, czy w danym przypadku mamy do czynienia z istnieniem barier architektonicznych, ustalić należy, jaki charakter ma niepełnosprawność wnioskodawcy i czy jest ona tego rodzaju, że powoduje istnienie barier w poruszaniu się/ przemieszczaniu się osoby wnioskującej. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, by skarżąca kasacyjnie była osobą całkowicie pozbawioną orientacji, niepotrafiącą samodzielnie poruszać się po otoczeniu. Z ustaleń organu wynika natomiast, że skarżąca kasacyjnie cierpi na liczne schorzenia i jest ona osobą niepełnosprawną i tego faktu żaden z organów nie kwestionuje. Schorzenia skarżącej nie są jednakże, takimi schorzeniami, które miałyby wpływ lub mają wpływ na dysfunkcję narządów ruchu, koniecznych do przyznania środków z dofinansowania PFRON w ramach likwidacji barier architektonicznych związanych z poruszaniem się.
Dokonana przez organy i przyjęta przez Sąd I instancji ocena, nie jest dowolna i mieści się w kompetencjach organu administracji.
Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło