II GSK 974/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-03
Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Stanisław Gronowski, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących rejestrowania czasu pracy kierowcy za pomocą tachografu może być podstawą do zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym, który dotyczy naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że naruszenie przepisów dotyczących rejestrowania czasu pracy kierowcy za pomocą tachografu (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) nie podlega pod art. 92b ustawy o transporcie drogowym, który ma zastosowanie wyłącznie do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Sąd uznał również, że przedsiębiorca nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c ust. 1 u.t.d., ponieważ nie przedstawił dowodów na to, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że nastąpiło ono wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę D. K. za nierejestrowanie przez kierowcę wskazań urządzenia rejestrującego dotyczących prędkości, aktywności i przebytej drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając naruszenie przepisów postępowania w zakresie niewyjaśnienia okoliczności egzoneracyjnych. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę D. K., zasądzając od D. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 847/14 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od D. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
| Wyrokiem z 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Go 847/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim po rozpoznaniu |
|sprawy ze skargi D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej |
|uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili |
|uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz D. K. 200 złotych tytułem zwrotu kosztów|
|sądowych. |
| Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] czerwca 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor |
|Transportu Drogowego nałożył na D. K. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym, polegające |
|na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy |
|wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Decyzja wydana została na podstawie art. 92a |
|ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2013 r. poz. 1414 - dalej jako u.t.d.). |
|W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2014 r. na drodze krajowej [...] w S. zatrzymano do kontroli ciągnik siodłowy |
|marki Scania nr rej. [...] z naczepą marki SCHMITZ. Pojazdem kierował A. A., który wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy z|
|Norwegii do Polski. W wyniku kontroli stwierdzono, że kierowca w dniu [...] kwietnia 2014 r. dopuścił się kierowania pojazdem bez |
|wykresówki, kiedy to opuścił prom w T. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w ten sposób chciał wykazać pełny, |
|9-godzinny wypoczynek, pomimo że musiał go przerwać wyjazdem z promu. W ten sposób kierowca chciał zaoszczędzić na czasie, ponieważ |
|otrzymał od pracodawcy zlecenie wykonania kolejnego załadunku. Kierowca wyjaśnił, że przed zjazdem z promu w Szwecji pracodawca |
|wyznaczył mu rozładunek i załadunek, które miały nastąpić w tym samym dniu lecz w różnych miejscach. Ażeby zrealizować plan kierowca |
|musiał jak najszybciej udać się na miejsce rozładunku. |
|Decyzją z [...] września 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) nie uwzględnił odwołania strony i utrzymał w mocy |
|decyzję organu pierwszej instancji. GITD wskazał na treść art. 9 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i |
|Rady z dnia 15 marca 2006 r. zgodnie z którym, na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 8, w przypadku gdy kierowca towarzyszy |
|pojazdowi transportowanemu promem lub pociągiem i wykorzystuje regularny dzienny okres odpoczynku, okres ten można przerwać nie więcej|
|niż dwukrotnie innymi czynnościami trwającymi łącznie nie dłużej niż godzinę. |
|Dokonując analizy wykresówek organ odwoławczy wskazał, że [...] kwietnia 2014 r. kierowca wjechał na prom w Ś. o godz. 13:40. Kolejną |
|wykresówkę kierowca rozpoczął w miejscowości T. w Szwecji o godz. 22:45. Okres pomiędzy wyjęciem pierwszej tarczy, a włożeniem drugiej|
|tarczy wyniósł 9 godzin i 5 minut. Powyższe ma istotne znacznie, gdyż wbrew błędnemu poglądowi zawartemu w odwołaniu dwukrotne |
|przerwanie okresu odpoczynku, w myśl art. 9 ust. 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, jest dopuszczalne w wypadku regularnych |
|odpoczynków dziennych, a więc trwających minimum 11 godzin, bądź dziennych dzielonych wynoszących 12 godzin, odbieranych według |
|schematu 3 godziny + 9 godzin. Odpoczynek kierowcy mógł być zatem zakwalifikowany według normy 9 – godzinnej, a zatem zjazd z promu |
|nie stanowił dozwolonej przerwy w odbiorze odpoczynku. Zdaniem organu zachowanie kierowcy wynikało z konieczności wykonania dwóch |
|zadań przewozowych, tj. rozładunku na trasie Polska - Norwegia i załadunku na trasie Norwegia – Polska. |
|Odnosząc się do zarzutu skarżącego organ stwierdził, że w jego ocenie nie zachodziła potrzeba powtórzenia dowodu z przesłuchania w |
|charakterze świadka kierowcy, bowiem przyznał on, że zjechał z promu bez używania wykresówki. Za niecelowe organ uznał przesłuchanie w|
|charakterze świadka przedsiębiorcy wykonującego dany transport drogowy. Organ wyjaśnił, że nie ma obowiązku przeprowadzania dowodów na|
|okoliczności dostatecznie wyjaśnione innymi dowodami. Dalej organ stwierdził, że dla rozstrzygnięcia danej sprawy przesłanki właściwej|
|dyscypliny i organizacji pracy nie będą miały znaczenia, albowiem w przedmiotowej sprawie art. 92b u.t.d. nie znajdzie zastosowania. |
|Treść tego przepisu wskazuje, że dotyczy on spraw, w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów czasu prowadzenia pojazdu, |
|wymaganych przerw i okresach odpoczynku, natomiast nie znajdzie zastosowania w sprawach związanych z użytkowaniem urządzeń |
|rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. |
|Uwzględniając skargę, Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć |
|istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. |
|Mając na uwadze treść art. 92a ust. 1 u.t.d. WSA wskazał, że sankcje zawarte we wskazanym przepisie odnoszą się do podmiotów |
|wykonujących transport drogowy, którymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy. Stosownie do treści art. 10 ust. 2 Rozporządzenia |
|(WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych |
|odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również |
|uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ.U. L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę |
|kierowców, o których mowa w ust. 1, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz |
|przepisy rozdziału II niniejszego rozporządzenia. |
|Tym samym to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy kierowców, jak również przeprowadzanie regularnych |
|kontroli przestrzegania przepisów prawa. Jednakże odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za czyny osób wykonujących |
|transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorstwa |
|z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną spełnione szczegółowe warunki |
|określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10, Lex nr 920618). |
|Sąd I instancji wskazał, że przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy określa art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt|
|1 ustawy o transporcie drogowym. Ocena prawidłowości zastosowania czy odmowy zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie |
|zaistnienia materialnoprawnych przesłanek zwalniających podmiot wykonujący transport drogowy od odpowiedzialności za zaistniałe |
|naruszenia (tzw. okoliczności egzoneracyjne) możliwa jest jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. W |
|ocenie Sądu I instancji stan faktyczny został ustalony prawidłowo, ale jedynie w odniesieniu do faktu zaistnienia naruszeń ujawnionych|
|w wyniku kontroli na drodze przeprowadzonej 24 kwietnia 2014 r. Natomiast co podnoszonych przez skarżącego okoliczności |
|egzonoracyjnych, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia stanu faktycznego. |
|Zdaniem Sądu I instancji w okolicznościach sprawy przesłuchanie kierowcy dotyczyło jedynie okoliczności związanych z ujawnionym |
|naruszeniem przepisów, polegającym na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na |
|wykresówce lub karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. W piśmie z 7 |
|maja 2014r., przedsiębiorca wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcę prowadzącego pojazd. Wniosek ten nie został |
|uwzględniony, jednak odmowa przeprowadzenia wnioskowanego dowodu motywowana przeprowadzeniem już takiego przesłuchania była , w ocenie|
|WSA, bezpodstawna i nastąpiła z naruszeniem art. 78 k.p.a. bowiem wniosek dowodowy skarżącego dotyczył innych okoliczności niż, te na |
|które kierowca został przesłuchany w charakterze świadka w postępowaniu kontrolnym. |
|Takie działanie stanowiło naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 i art. 80 k.p.a. Tym samym, wbrew stanowisku organu, stan faktyczny sprawy w |
|zakresie powoływanych przez stronę okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez kierowcę nie |
|został wyjaśniony wyczerpująco, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne przyjęcie, że nie zachodzą |
|przesłanki do zastosowania art. 92b i 92c u.t.d. |
|Sąd I instancji uznał, że błędna jest wykładnia przepisu art. 92b ustawy przyjęta przez organ orzekający w sprawie. Przyjęcie, że |
|przepis ten nie może odnosić się do naruszenia opisanego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie ma oparcia w|
|obowiązującym stanie prawnym. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3821/85 stosowanie urządzeń rejestrujących mogących wskazywać |
|okresy aktywności, określone w rozporządzeniu (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się |
|do transportu drogowego ma na celu zapewnienie skutecznej kontroli stosowania tego prawodawstwa. Obowiązek stosowania takich urządzeń |
|rejestrujących może zostać nałożony tylko na pojazdy zarejestrowane w Państwach Członkowskich; ponadto niektóre z tych pojazdów mogą, |
|bez powodowania trudności, zostać wyłączone z zakresu niniejszego rozporządzenia. Z powyższego wynika, że stosowanie urządzeń |
|rejestrujących ma na celu kontrolę czasu aktywności oraz czasu odpoczynku kierowcy, nadto zapis innych parametrów jazdy. To z kolei |
|służyć ma poprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Stosowanie urządzeń rejestrujących ma bezpośredni związek z przestrzeganiem czasu |
|prowadzenia pojazdów, zachowaniem wymaganych przerw oraz okresów wypoczynku. Nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub |
|cyfrowego urządzenia rejestrującego wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, wbrew twierdzeniom |
|organu, stanowi naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Urządzenia |
|rejestrujące mają przyczynić się do zagwarantowania przestrzegania przepisów w powyższym przedmiocie, dlatego naruszeń w tym zakresie |
|nie można rozpatrywać w oderwaniu od czasu pracy kierowcy – w rozumieniu art. 92b ustawy o transporcie drogowym. |
|Sąd I instancji zalecił aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy sprawę, w ramach postępowania odwoławczego, organ przeprowadził |
|uzupełniające postępowanie, a co najmniej o dowód z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy oraz przedsiębiorcy w trybie i na |
|zasadach wynikających z k.p.a. oraz dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego z dochowaniem wymogów wynikających z art. 7, art. |
|77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. |
|Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego zarzucając; |
|1) naruszenie przepisów postępowania; |
|- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 2, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które |
|mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej konstatacji, że organ nie podjął |
|wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przejawiającej się w uznaniu, iż organ nie wyjaśnił |
|dokładnie czy naruszenie w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na |
|wykresówce Iub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi nie mieściło się w |
|okolicznościach przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. (w szczególności poprzez brak przesłuchania na ww. okoliczności po raz |
|kolejny kontrolowanego kierowcy) , podczas gdy art. 92b u.t.d. odnosi się wyłącznie do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów o |
|czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowcy, nie odnajdując zastosowania do obsługi i użytkowania |
|urządzeń rejestrujących, natomiast organ w uzasadnieniu decyzji szczegółowo odniósł się do przesłanek egzoneracyjnych wskazanych w |
|art. 92c u.t.d. i wyjaśnił dlaczego nie widzi podstaw dla ich uwzględnienia, zwłaszcza wobec treści zeznań kierowcy, który |
|przesłuchany do protokołu kontroli wskazał, iż w dniu zaistnienia naruszenia wykonywał zlecone przez stronę zadanie transportowe |
|mające zakończyć się rozładunkiem w Szwecji, lecz strona postępowania tego samego dnia zleciła kierowcy kolejne zadanie transportowe z|
|Norwegii do Polski i kierowca, aby zdążyć zrealizować kolejne zadanie transportowe podczas przeprawy promowej nie odebrał pełnych 9 |
|godzin odpoczynku, zjechał z promu bez włożonej tarczy tachografu i włożył ją do urządzenia rejestrującego dopiero po upływie 9 godzin|
|(Vide: karta 7 akt sprawy) - z uwagi na powyższe ponowne przesłuchanie kierowcy w zakresie okoliczności i powodów zaistnienia |
|naruszenia (wobec jego uprzedniego przesłuchania także i na tą okoliczność) było bezcelowe oraz błędnym przyjęciu przez Sąd I |
|instancji, iż powyższe normy prawne ciężarem dowodu na okoliczności objęte hipotezą art. 92c ust. 1 i art. 92b ust. 1 u.t.d. obarczają|
|organ, a w rezultacie uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego |
|materiału dowodowego, bowiem nie przeprowadził dowodów na okoliczności objęte treścią ww. przepisów, co w konsekwencji doprowadziło do|
|uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy sam Sąd w skarżonym wyroku wskazał, iż to przedsiębiorca winien wykazać, iż nie miał wpływu na |
|powstanie naruszeń lub też w sprawie wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć (Vide: strona 6 in fine i strona 7 skarżonego |
|wyroku); |
|2) naruszenie przepisów postępowania; |
|- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 2, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które|
|mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niezasadnym uznaniu przez Sąd, iż stawiając skarżącemu zarzut wykonywania |
|transportu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy, nie uwzględniono wniosków dowodowych zmierzających do wykazania przesłanek, o |
|których mowa w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym w szczególności wniosku strony o ponowne przesłuchanie kontrolowanego |
|kierowcy, podczas gdy organ w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania wobec strony z dnia [...] kwietnia 2014 r. pouczył |
|stronę o treści przepisów na podstawie których skarżący mógł uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie i wezwał |
|stronę do wykazania czy w sprawie zaistniały takie okoliczności, wobec szczegółowego odniesienia się do argumentacji skarżącego i |
|wyjaśnienia faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł swe rozstrzygnięcie oraz powodów dla których nie uznał |
|argumentacji strony, wskazującej na brak jej wpływu na powstałe naruszenia lub niemożność przewidzenia przez nią zdarzeń lub |
|okoliczności powodujących uchybienia i wobec niebudzącej wątpliwości treści zeznań kontrolowanego kierowcy, które potwierdzały tak sam|
|fakt stwierdzonego naruszenia, jak i przyczynę jego powstania tj. nakładanie przez stronę w krótkich odstępach czasu kolejnych zleceń |
|transportowych na znacznych dystansach (w transporcie międzynarodowym), co przy pokonywanych przez kierowcę odległościach, wobec braku|
|zmiennika musiało doprowadzić do przekroczenia czasu jazdy, wymaganych przerw lub odpoczynków względnie popchnąć kierowcę (wobec chęci|
|nie wykazania tych naruszeń na wykresówce) do dopuszczenia się naruszenia nierejestrowania swych aktywności, co wyklucza w rezultacie |
|możliwość wyłączenia odpowiedzialności strony za dopuszczenie do powstania naruszeń na skutek obarczania kierowcy kolejnymi zadaniami |
|transportowymi w bezpośrednich i krótkich odstępach czasu, uniemożliwiających uczynienie przez kierującego zadość normom prowadzenia |
|pojazdów, wymaganych przerw i odpoczynków; |
|3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: |
|- art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż norma ta może |
|znaleźć zastosowanie także do naruszeń dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących tachografów, a tym samym i niewłaściwe |
|zastosowanie wskazanej normy prawnej do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, podczas gdy treść art. 92b ust. 1 u.t.d. jest |
|jednoznaczna i nie pozostawia wątpliwości, że jej hipoteza odnosi się wyłącznie do naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów o |
|czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów odpoczynku kierowcy, a jako przepis o charakterze wyjątkowym nie może być w |
|żadnym razie interpretowana w sposób rozszerzający; |
|- art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2011 r. u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w dopuszczeniu |
|możliwości ewentualnego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie, uzależniając to od dodatkowych ustaleń faktycznych, wobec |
|okoliczności, iż skarżący (pomimo jego stosownego pouczenie o treści ww. przepisu już w zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu |
|postępowania administracyjnego z dnia 28.04.2014 r.) nie wykazał za pomocą dowodów w szczególności listów przewozowych, zleceń |
|transportowych, iż nakładanie na kierowcę kolejnych zadań przewozowych umożliwiło mu przestrzeganie obowiązujących przepisów w |
|zakresie nom prowadzenia pojazdów, odbierania wymaganych przerw i odpoczynków i tym samym kierowca nie musiał ukrywać swych aktywności|
|dopuszczając się naruszenia ich nierejestrowania, natomiast sam kierowca przesłuchany w charakterze świadka wskazał, iż właśnie |
|nakładanie kolejnych zleceni transportowych w transporcie międzynarodowym w bezpośrednich i krótkich odstępach czasu przez stronę |
|przymusiło go do braku rejestracji swych aktywności, co wyklucza w rezultacie możliwość zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. |
|Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania |
|przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów |
|postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. |
| |
|Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |
| |
|Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a pod uwagę |
|bierze z urzędu jedynie nieważność postępowania - z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wystąpienia których w|
|niniejszej sprawie nie dopatrzono się. Naczelny Sąd Administracyjny orzekał zatem w granicach związania granicami skargi kasacyjnej. |
|Związanie skargą kasacyjną oznacza natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza |
|innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto. Przedmiotem oceny Sądu mogą być więc jedynie te zarzuty |
|kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. |
|W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego|
|wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik |
|sprawy. |
|Mając powyższe na uwadze skład orzekający uznał, że podstawy, na których oparto skargę kasacyjną uzasadniają wniosek o uchylenie |
|zaskarżonego wyroku. |
|Rozpoznawana skarga kasacyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania |
|oraz naruszeniu przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. |
|Należy wyjaśnić, że w sprawie, w której skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj.|
|na naruszeniu prawa materialnego oraz na naruszeniu przepisów postępowania, co do zasady, w pierwszej kolejności trzeba odnieść się do|
|zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem wówczas, gdy zostanie przesądzone, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I |
|instancji za podstawę orzekania jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do oceny zasadności zarzutów |
|prawa materialnego. |
|Z analizy podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania wynika, że ich istotą jest zakwestionowanie |
|nakazanej przez Sąd I instancji konieczności uwzględnienia wniosków dowodowych ukaranego przedsiębiorcy. |
|Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutom tym nie można odmówić słuszności. Z akt sprawy wynika, że kierowca przesłuchiwany |
|podczas kontroli, niejako "na gorąco" zeznał, iż nie odebrał na promie 9 godzin odpoczynku i dlatego zjechał z promu bez wykresówki. |
|Wykresówkę tą włożył dopiero po upływie 9 godzin aby wykazać odpoczynek, co potwierdzają te wykresówki, a mianowicie - w dniu [...] |
|kwietnia 2014 r. kierowca wjechał na prom w Ś. o godzinie 13:40, zaś kolejną wykresówkę kierowca włożył w T. w Szwecji o godzinie |
|22:45. Okres pomiędzy wyjęciem pierwszej tarczy przy wjeździe na prom a włożeniem drugiej tarczy wyniósł 9 godzin i 5 minut. |
|W tym stanie rzeczy rację ma skarżący kasacyjnie, że realizację zaleceń Sądu I instancji poprzez ponowne przeprowadzenie postępowania |
|wyjaśniającego i przesłuchanie kierowcy oraz przedsiębiorcy na bliżej nie sprecyzowane okoliczności egzoneracyjne z art. 92b i art. |
|92c u.t.d. należało potraktować jako działanie nieusprawiedliwione bezspornymi okolicznościami sprawy. |
|Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego trzeba powiedzieć, że możliwość obciążenia przedsiębiorcy |
|odpowiedzialnością za stwierdzone naruszenia przewiduje art. 92a u.t.d., a katalog szczegółowych kar zawiera załącznik nr 3 do ustawy.|
|W myśl lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia |
|rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi podlega |
|karze w wysokości 5.000 zł. Przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia zawarte natomiast zostały|
|w art. 92b i art. 92c ustawy. Treść art. 92b ustawy wyraźnie stanowi, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia |
|przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Uzupełnieniem tej regulacji jest treść załącznika|
|nr 3 do u.t.d, gdzie w tabeli pod lp. 5 jako wyszczególnienie naruszeń, zawarte są jedynie naruszenia przepisów o czasie prowadzenia |
|pojazdu, obowiązkowych przerwach i odpoczynku, zaś naruszenia dotyczące tachografów są ujęte pod lp. 6 załącznika nr 3 u.t.d. |
|Idąc tym tokiem rozumowania Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił także zarzut dotyczący naruszenia art. 92b ust. 1 u.t.d. zawarty |
|w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej i uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do naruszenia lp.6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. |
|Z kolei art. 92c u.t.d. ma zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz |
|nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których |
|przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. |
|Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały |
|przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1, jak |
|i w art. 92c ust. 1 u.t.d. (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1597/14, |
|dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). |
|W związku z tym co zostało wyżej powiedziane za usprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracyjny uznał też zarzut naruszenia art. 92c |
|ust. 1 u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że w ustalonym stanie faktycznym przesłanki |
|egzoneracyjne określone w tym przepisie mogły być spełnione. Biorąc pod uwagę charakter naruszenia oraz fakt, że to naruszenie |
|związane było z koniecznością szybkiej realizacji przez kierowcę następnego zlecenia, należy uznać za niewiarygodne twierdzenia D. K.,|
|że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Ponadto ma rację skarżący organ, że ukarany przedsiębiorca nie przedstawił żadnych |
|dokumentów mogących potwierdzać, że nakładanie na kierowcę kolejnych zadań umożliwiło mu przestrzeganie obowiązujących przepisów i |
|norm, a tym samym kierowca nie był zmuszony do ukrywania swej aktywności. |
|W tym stanie rzeczy skoro D. K. nie wykazał, że stwierdzone naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, na które nie miał wpływu, prawidłowo|
|organy administracji wymierzyły przedsiębiorcy karę pieniężną. Natomiast Sąd I instancji uwzględniając skargę błędnie przyjął, że |
|konieczna jest kontynuacja postępowania dowodowego pomimo, iż okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, zaś przedsiębiorca nie złożył w |
|toku postępowania administracyjnego dowodów, które mogłyby wykazać brak jego odpowiedzialności za powstałe naruszenie. Za takie dowody|
|nie można uznać wniosku o ponownie przesłuchanie kierowcy oraz przesłuchanie przedsiębiorcy jako strony postępowania. |
|Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że Sąd I instancji nie dokonał poprawnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. |
|Uwzględnienie przez Sąd I instancji skargi niewątpliwie musi się wiązać z dokonaniem oceny stosowanych przepisów w postępowaniu przed |
|organami. Ta ocena w rozpoznawanej sprawie była wadliwa bowiem przyjmuje, że doszło do naruszeń przepisów postępowania, z czym w |
|świetle powyższej argumentacji nie sposób się zgodzić. |
|Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a następnie |
|rozpoznał skargę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. |
|O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło