II OZ 1260/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3737/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3737/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił K. B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2014 r. doręczono skarżącej w dniu 21 lipca 2014 r. Skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu, a następnie przekazana przez Sąd do organu w dniu 22 sierpnia 2014 r. Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1913/14 odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu. Następnie Sąd podniósł, że K. B. w dniu 2 grudnia 2014 r. wniosła do Sądu, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2567/14 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zażalenie K. B. na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 442/15. Dalej Sąd zauważył, że K. B. pismem z dnia 5 lutego 2015 r. wniosła ponownie za pośrednictwem organu skargę na tę samą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. odrzucił skargę jako wniesioną po terminie, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2557/15 uchylił powyższe postanowienie. Sąd ten wskazał, że w rozpatrywanej sprawie pozostał nierozpoznany złożony przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucenie skargi było zatem przedwczesne, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien najpierw rozpoznać powyższy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3737/15 rozpoznając wniosek skarżącej odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 430/16 uchylił powyższe postanowienie, gdyż w jego ocenie zachodziły sprzeczności między określeniem przedmiotu rozpoznania i przedmiotu rozstrzygnięcia w sentencji postanowienia Sądu pierwszej instancji, a także w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie wniosek skarżącej z dnia 5 lutego 2015 r. zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że siedmiodniowy termin dla dokonania czynności, jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu został zachowany w niniejszej sprawie. Skarżąca o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi dowiedziała się bowiem z postanowienia WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2015 r. odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 30 stycznia 2015 r., czyli w tym dniu skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W rezultacie Sąd uznał, że z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej P.p.s.a., złożony został w dniu 5 lutego 2015 r. wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Sąd wskazał jednak, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca twierdzi, że była przekonana, iż termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg dopiero po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi. Uchybienie terminu do złożenia wniosku wynika więc, w ocenie Sądu, z błędnej interpretacji prawa, co nie jest okolicznością obiektywnie usprawiedliwiającą opóźnienie. Takie rozumowanie, zdaniem Sądu, nie ma żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Podkreślając zatem, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. B., zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że w okolicznościach tej sprawy brak jest przesłanek uzasadniających uznanie za usprawiedliwiony wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Zdaniem skarżącej Sąd rozpoznając wniosek nie wziął pod uwagę jej podeszłego wieku i złego stanu zdrowia, które to okoliczności prawidłowo ocenione powinny prowadzić do uwzględnienia wniosku. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku reguluje art. 87 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 powołanego przepisu stanowi, iż w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z § 3 tego przepisu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie przepisy powyższe zostały zastosowane w sposób prawidłowy. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi Sąd oddalił z uwagi na nieuprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu, zasadnie przyjmując, że wniosek ten złożony został z zachowaniem terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zauważyć należy, że brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Odnosząc się zatem do zarzutów zawartych w zażaleniu należy stwierdzić, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca dowiedziała się wraz z doręczeniem jej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2014 r., co jak sama przyznała nastąpiło w dniu 27 października 2014 r. Tak więc wbrew argumentacji zażalenia, istotne pozostaje jedynie ustalenie, że strona uzyskała obiektywną wiedzę, iż uchybiła temu terminowi i od tego momentu ustały przyczyny jego uchybienia. Kwestionowanie tego faktu mogło się odbyć albo przez złożenie skargi kasacyjnej, o zasadach i terminie wniesienia której skarżąca została poinformowana w piśmie przesyłającym odpis postanowienia z dnia 13 października 2014 r., albo w sytuacji uznania, że do uchybienia terminu jednak doszło ale bez winy skarżącej przez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wniesionego w terminie 7 dni liczonych od dnia, w którym skarżąca uzyskała stosowną wiedzę o tym fakcie. W tym miejscu należy podkreślić, że sąd wydając konkretne rozstrzygnięcie w sprawie nie ma obowiązku w świetle art. 6 P.p.s.a. udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata, czy radcy prawnego pouczeń co do wszystkich możliwych zachowań. Obowiązek sądu odnosi się do pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu postępowania i dających stronie gwarancje prawa do obrony. Pouczeń takich Sąd udzielił skarżącej przesyłając jej odpis postanowienia z dnia 13 października 2014 r. Natomiast obowiązek ten nie obejmuje, np. pouczenia o treści przepisów przewidujących przywrócenie terminu. Sąd nie jest bowiem uprawniony do dokonywania czynności procesowych zamiast strony, a informacje dla strony, pochodzące od sądu administracyjnego, nie mogą dotyczyć kierunku rozstrzygnięcia sprawy czy przewidywanej w danej sprawie wykładni prawa materialnego. Tym samym okoliczność, że pozostawał otwarty termin do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 13 października 2014 r. i skarżąca rozważała czy nie wnieść skargi kasacyjnej nie usprawiedliwia zwlekania ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, skoro o uchybieniu terminu do jej wniesienia wiedziała. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja strony nie uprawdopodobnia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącej w uchybieniu powyższego terminu, dlatego też prawidłowo Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przepisy proceduralne zakładają bowiem pewien miernik należytej staranności, z którym strona powinna działać we wszczętym przez siebie postępowaniu. Staranności wymaga się zwłaszcza w przestrzeganiu stosownych terminów. Dopuszczenie się zatem choćby lekkiego niedbalstwa, czy też nieznajomość prawa nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu. Również podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy choroba w rzeczywistości nie uniemożliwiła stronie zachowanie terminu procesowego. Załączone bowiem do wniosku karty informacyjne leczenia szpitalnego skarżącej dotyczą okresu kwiecień, lipiec i grudzień 2013 r., podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą został złożony w grudniu 2014 r. Tak więc wyłącznie złe samopoczucie strony w tym okresie i odczuwane przez nią dolegliwości nie mogą być potraktowane jako przyczyna usprawiedliwiająca bezczynność strony. Normy wymuszające dokonywanie określonych czynności we wskazanym w ustawie terminie mają bowiem na celu nie tylko zdyscyplinowanie strony, lecz służą również zapewnieniu sprawności postępowania sądowego, gwarantując pewien poziom bezpieczeństwa obrotu prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, dlatego też na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.