I OSK 380/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 239/16 w sprawie ze skargi J.S. na zarządzenie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 lutego 2016 r., nr 4086/16/VII/M w sprawie zmiany zarządzenia w sprawie ustalenia zasad struktury i wielkości wyłączeń ze sprzedaży lokali mieszkalnych i budynków mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J.S. na zarządzenie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 lutego 2016 r., nr 4086/16/VII/M, w sprawie zmiany zarządzenia w sprawie ustalenia zasad struktury i wielkości wyłączeń ze sprzedaży lokali mieszkalnych i budynków mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż kwestionując zarządzenie organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy wykazać, że zaskarżone zarządzenie negatywnie wpływa na sferę prawno-materialną skarżącego oraz bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Zdaniem Sądu, z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży, a jedynie pierwszeństwo nabycia nieruchomości, jeżeli została ona przez właściwy organ przeznaczona do sprzedaży. Będąc dysponentem mienia znajdującego się w gminnym zasobie nieruchomości uprawniony organ gminy może je przeznaczać do sprzedaży, a także wyłączać je ze sprzedaży. W ten sposób każda gmina realizuje swoje uprawnienia właścicielskie. Wojewódzki Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie nie narusza interesu prawnego skarżącej, nie wpłynęło bowiem ono na zmianę posiadanych przez nią uprawnień z tytułu najmu lokali mieszkalnych. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła J.S., prawidłowo reprezentowana, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię, tj. przez nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca nie miała interesu prawnego, który zostałby naruszony przez zarządzenie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 lutego 2016 r. Konsekwencją takiego wniosku było postanowienie WSA w Gdańsku o odrzuceniu skargi bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Stanowi to także naruszenie praw skarżącej wynikających z art. 75 ust. 1 w zw. z art. 64 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Gdyni wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. J.S. wniosła skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta Gdyni w sprawie zmiany zarządzenia w sprawie ustalenia zasad struktury i wielkości wyłączeń ze sprzedaży lokali mieszkalnych i budynków mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, odrzucając skargę, stwierdził, iż zaskarżone zarządzenie nie narusza interesu prawnego J.S., nie wpłynęło bowiem ono na zmianę posiadanych przez nią uprawnień z tytułu najmu lokali mieszkalnych. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone w pkt 5 organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżyć taki akt do sądu administracyjnego. Przy rozpoznawaniu skargi złożonej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w pierwszej kolejności Sąd musi zbadać, czy skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, czy została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej oraz czy narusza indywidualny interes strony. Zdaniem sądu wszystkie te przesłanki warunkujące merytoryczne rozpoznanie wniesionej skargi zostały spełnione. W niniejszej prawie zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy J.S. ma interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia Prezydenta Miasta Gdyni, a więc czy narusza ono jej indywidualny interes. Zaskarżone zarządzenie nr 4086/16VII/M Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 9 lutego 2016 r. zmieniło zarządzenie nr 16889/06/IV/M tego organu z dnia 14 listopada 2006 r. i rozszerzyło wielkość wyłączeń ze sprzedaży lokali mieszkalnych i budynków mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób gminy m.in. o lokal najmowany przez J.S. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca kasacyjnie [...] czerwca 2015 r. złożyła wniosek o sprzedaż lokalu mieszkalnego w zasobach komunalnych miasta Gdyni położonego w Gdyni przy ul. P. [...], a więc zanim organ wyłączył to mieszkanie ze sprzedaży. J.S. zainicjowała postępowanie w celu nabycia najmowanego lokalu, jednakże zaskarżone zarządzenie Prezydenta Miasta Gdyni sprawiło, że sprawa wykupu pozostała bez biegu. Interes prawny skarżącej wynika zatem z przysługującego jej prawa najmu tego lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład gminnego zasobu nieruchomości oraz wynikającego z art. 34 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 2147) prawa pierwszeństwa w zainicjowanym już postępowaniu w sprawie jego wykupu. Wobec tego należało uznać, że zaskarżone postanowienie narusza interes prawny J.S. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.