II SA/Po 617/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-11-10
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za niezłożenie w terminie sprawozdania o masie odebranych odpadów komunalnych, której wysokość jest sztywno określona przez ustawę, jest zgodna z Konstytucją RP, a także czy decyzja nakładająca karę została wydana przez właściwy organ w prawidłowej procedurze?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że kara pieniężna nałożona za niezłożenie w terminie sprawozdania zerowego, której wysokość jest sztywno określona przez ustawę bez możliwości miarkowania, budzi wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP. Ponadto, sąd stwierdził, że materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie, czy decyzja została wydana przez Zarząd Związku Międzygminnego jako organ kolegialny, z zachowaniem wymaganej procedury.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne za niezłożenie w terminie sprawozdania o masie odebranych odpadów. Organ I instancji nałożył karę, uznając, że przedsiębiorca, mimo złożenia sprawozdania zerowego z opóźnieniem, był zobowiązany do jego złożenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące uprawnienia Zarządu Związku Międzygminnego do wydania decyzji oraz bezpodstawnego zastosowania przepisów ustawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 5.217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. H.-U. "A.-I." S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 5.217,- (pięć tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Zarząd Związku Międzygminny "P. R. G. O. K." w P. (dalej: "Związek Międzygminny") na podstawie art. 9n ust. 1 i 6, art. 9x ust. 1 pkt 5 oraz art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm.) nałożył na S. K., prowadzącego działalność regulowaną w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i działającego pod firmą P. H.-U. "A..-I." S. K. w P., karę pieniężną w wysokości [...] zł za niezłożenie w terminie sprawozdania o masie odebranych poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że skarżący został w dniu [...] maja 2014 r. wpisany do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości pod numerem [...] Mając zatem na uwadze art. 9n ust. 1-3 i 6 powołanej ustawy był on zobowiązany do złożenia sprawozdania o masie odebranych poszczególnych rodzajów odpadów komunalnych, a w przypadku nieodbierania ich w danym półroczu – do przekazania sprawozdania zerowego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika zarazem, że skarżący złożył sprawozdanie zerowe w dniu [...] listopada 2015 r., czyli 108 dni po upływie terminu do dokonania tej czynności. Kara pieniężna w takim przypadku wynosi [...] zł za dzień opóźnienia, co łącznie daje kwotę [...]zł.
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. S. K. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wpis do rejestru działalności regulowanej nie oznacza automatycznie, że powinien być uznany za podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Ustawodawca nie definiuje bowiem wyrażenia "podmiot obierający odpady komunalne", wobec czego na gruncie językowych reguł wykładni należy przyjąć, że określenie to odnosi się tylko do podmiotu, który odbiera już odpady. Tymczasem skarżący nie rozpoczął odbierania wspomnianych odpadów w rozważanym okresie, a nie może więc być kwalifikowany jako podmiot odbierający odpady. Konsekwentnie zatem nie był on zobowiązany do składania sprawozdań, o jakich mowa w art. 9n powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 9n ust. 1, 2 i 6, art. 9x ust. 1 pkt 5 oraz art. 9 zd ust. 1 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, podzielając w pełni ustalenia faktyczne i prawne poczynione przez organ I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło zarazem, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie rozważanej kary pieniężnej był Związek Międzygminny. Podmiot ten powstał bowiem na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, dalej: "u.s.g."). Związek Międzygminny działa na podstawie przepisów powszechnie wiążących oraz Statutu ogłoszonego przez Wojewodę Wielkopolskiego w obwieszczeniu z dnia [...] grudnia 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 5969 z późn. zm.). Jak wynika przy tym z § 32 ust. 3 powołanego Statutu, do zadań Zarządu Związku Międzygminnego należy w szczególności wydawanie decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej, należących do właściwości Związku Międzygminnego. Następnie organ II instancji przytoczył przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, wskazując zarazem, że art. 9n ust. 6 cytowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw został zmodyfikowany przez art. 1 pkt 29 ustawy z dnia [...] listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 87). Zmiana ta nastąpiła w dniu [...] lutego 2015 r., a więc już po tym, jak skarżący został wpisany do rejestru podmiotów odbierających odpady komunalne. Niemniej okoliczność ta nie usprawiedliwia niedopełnienia obowiązku sprawozdawczego. W razie niedopełnienia przez organ I instancji obowiązku powiadomienia o omawianej zmianie stanu prawnego skarżący może ubiegać się o przyznanie ulgi w spłacie kary pieniężnej. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji.
Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. S. K., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. H.-U. "A.-I." S. K., zaskarżył powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie (1) art. 39 ust. 4 u.s.g. przez uznanie, że Zarząd Związku Międzygminnego posiadał upoważnienie do wydania indywidualnej decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej oraz (2) art. 9n powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez bezpodstawne zastosowanie wyrażonej tam normy prawnej.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że podstawą uprawnienia Zarządu Związku Międzygminnego do wydawania decyzji administracyjnych nie może być art. 64 ust. 1 u.s.g. czy tym bardziej wymieniony wcześniej Statut Związku Międzygminnego. W tej mierze należałoby bowiem odwołać się do art. 39 ust. 4 u.g.n. Jak wynika z kolei z tego przepisu, Zarządu Związku Międzygminnego mógłby wydawać decyzje administracyjne jedynie w przypadku uprzedniego wyrażenia na to zgody przez Radę Miasta P.. Brak takiej uchwały prowadzi do wniosku, że kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane bez wymaganego upoważnienia. Skarżący zaznaczył również, że wymierzona mu kara pieniężna jest zbyt dolegliwa. Nieuchylenie zaskarżonej decyzji doprowadzi bowiem do konieczności zakończenia działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego i zwolnienia zatrudnionych przez niego pracowników. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] lutego 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna, choć z innych powodów niż w niej podniesiono.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250). Zgodnie z art. 9n ust. 1 powołanej ustawy, podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do sporządzania półrocznych sprawozdań. Jak wynika przy tym z art. 9n ust. 2 cytowanej ustawy, sprawozdanie jest przekazywane wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta w terminie do końca miesiąca następującego po upływie półrocza, którego dotyczy. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 9n ust. 6 wymienionej ustawy, że podmiot, o którym mowa w art. 9n ust. 1 tejże ustawy, który w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, w terminie, o jakim mowa w art. 9n ust. 2 tejże ustawy, sprawozdanie zerowe.
Przytoczona wyżej treść art. 9n powołanej ustawy została ustalona przez art. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 87). W wyniku tej nowelizacji wprowadzony został w szczególności art. 9n ust. 6 cytowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przewidujący konstrukcję sprawozdania zerowego. Należy przy tym zauważyć, że omawiana zmiana weszła w życie w dniu 1 lutego 2015 r. Uwaga ta ma istotne znaczenie, gdyż w okresie poprzedzającym wymienioną datę przyjmowano w orzecznictwie, że obowiązek sprawozdawczy dotyczy wyłącznie podmiotu, który rozpoczął już faktycznie odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 718/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1333/14).
Obecnie referowany pogląd należy jednak uznać za nieaktualny w świetle postanowień art. 9n ust. 6 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Treść wymienionego przepisu wskazuje bowiem wyraźnie, że ustawodawca objął obowiązkiem sprawozdawczym także podmioty, które faktycznie nie odbierały odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w danym okresie sprawozdawczym. W konsekwencji nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem S. K., według którego wyrażenie "podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości" odnosi jedynie do podmiotu, który faktycznie odbierał wspomniane odpady. Taki rezultat wykładni pozostawałby bowiem w oczywistej sprzeczności z art. 9n ust. 6 cytowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który expressis verbis odnosi powyższe wyrażenie także do podmiotu, który "w danym półroczu nie odbierał na terenie danej gminy odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości" (verba legis). Podobne stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 196/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Konsekwentnie zatem należy uznać, że skarżący był zobowiązany do złożenia sprawozdania, począwszy od pierwszego półrocza 2015 r. (ustawa nowelizująca weszła w życie 1 lutego 2015 r.). Obowiązek ten powinien być wykonany do dnia [...] lipca 2015 r., zgodnie z art. 9n ust. 2 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Konkluzji tej nie zmienia fakt nie odbierania przez skarżącego odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w poruszanym okresie sprawozdawczym. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika notomiast, że S. K. złożył sprawozdanie zerowe za pierwsze półrocze 2015 r. w dniu [...] listopada 2015 r. (k. 24-25 akt adm.). Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do naruszenia art. 9n ust. 1, 2 i 6 wymienionej ustawy.
Jak wynika z art. 9x ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o jakim mowa w art. 9n tejże ustawy – podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Z kolei art. 9zb ust. 1 cytowanej ustawy wskazuje, że kary pieniężne, o jakich mowa w art. 9x ust. 1 i 2 tejże ustawy, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o jakim mowa w art. 9b ust. 2 tej ustawy.
W rozpatrywanej sprawie organem I instancji, który wydał decyzję na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, był według sentencji decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] (k. 30 akt adm.), Zarząd Związku Międzygminnego "P. R. G. O. K." w P. (dalej: "Związek Międzygminny"). Skarżący wywodził przy tym, że Zarząd Związku Międzygminnego nie był w niniejszej sprawie uprawniony do nałożenia na niego przedmiotowej kary pieniężnej z uwagi na brak uchwały Rady Miasta P., podjętej w trybie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, dalej: "u.s.g."). Z takim stanowiskiem zdaniem Sądu nie można jednak zgodzić.
Trzeba bowiem zauważyć, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do zadań własnych gminy na podstawie art. 3 ust. 1 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W art. 3 ust. 2 pkt 3 cytowanej ustawy przewiduje się ponadto, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terminie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Ustawodawca wskazuje ponadto w art. 3 ust. 2a wymienionej ustawy, że w razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa jest w art. 3 ust. 2 tejże ustawy, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku.
Jak wynika z kolei z art. 64 ust. 1 u.s.g., w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne. Ustawodawca przewiduje zarazem w art. 62 ust. 2 u.s.g., że uchwały o utworzeniu związku podejmują rady zainteresowanych gmin. Z kolei art. 64 ust. 3 u.s.g. wyjaśnia, że prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku. Jak wynika z przywołanych przepisów utworzenie związku międzygminnego i przyjęcie jego statutu następuje więc poprzez podjęcie przez rady zainteresowanych gmin stosownych uchwał. Należy także zauważyć, że Statut Związku Międzygminnego "P. R. G. O. K." w § 32 ust. 3 pkt 7 wskazuje, że do kompetencji Zarządu Związku należy wydawanie decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej nalezących do właściwości Związku. Takie kompetencje Związku i treść Statutu zostały zaaprobowane przez Radę Miasta P. w stosownej uchwale podjętej w trybie art. 64 u.s.g., co zastępuje konieczność wydania odrębnej dodatkowej uchwały z art. 39 ust. 4 u.s.g. Tym samym należy zdaniem Sądu uznać, że powołanie wspomnianego Związku Międzygminnego i obwieszczenie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie Statutu wymienionego Związku Międzygminnego (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 5969 z późn. zm., dalej: "Statut") skutecznie przeniosło na Związek kompetencję do wydania decyzji administracyjnym na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W konsekwencji, wbrew twierdzeniom skarżącego, Związek Międzygminnym był podmiotem uprawnionym do nałożenia rozważanej kary pieniężnej.
Niemniej zdaniem Sądu wątpliwości budzi inne zagadnienie związane także z wydaniem opisanej wyżej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. Jak wskazano wyżej zgodnie z § 32 ust. 3 pkt 7 Statutu, do zadań Zarządu Związku Międzygminnego należy w szczególności wydawanie decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości tego Związku. Trzeba zaznaczyć również, że według § 29 ust. 1 Statutu Zarząd Związku liczy sześciu członków. Jak wynika zarazem z § 30 ust. 1 Statutu, Zarząd Związku działa kolegialnie na posiedzeniach zwoływanych przez jego Przewodniczącego, przy czym w myśl § 30 ust. 2 Statutu Zarząd podejmuje uchwały zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy jego składu osobowego. Ponadto § 30 ust. 7 Statutu wskazuje, że uchwały w imieniu Zarządu Związku Międzygminnego podpisuje Przewodniczący Zarządu, a podczas jego nieobecności – Zastępca Przewodniczącego Zarządu.
Mając na uwadze powyższe przepisy, należy stwierdzić, że decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej na mocy art. 9x ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach powinna być podjęta w formie uchwały Zarządu Związku Międzygminnego jako organu kolegialnego. Rozstrzygnięcie to powinno zatem wskazywać osoby orzekające, tj. członków wspomnianego Zarządu. Ponadto do akt sprawy powinien być także załączony protokół wskazujący na datę posiedzenia, na którym sprawa nałożenia kary pieniężnej była rozpatrywana, skład osobowy Zarządu Związku Międzygminnego, listę członków Zarządu obecnych na posiedzeniu i wynik głosowania. Dopiero wtedy możliwe jest stwierdzenie, czy wymogi z § 29 i § 30 Statutu zostały zachowane.
Na podstawie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy nie można natomiast jednoznacznie określić, czy wymogi te zostały zachowane. Sentencja decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. zawiera wskazanie, że rozstrzygnięcie wydał Zarząd Związku Międzygminnego. Niemniej decyzja ta została podpisana przez M. S., pełniącą funkcję Zastępcy Przewodniczącego Zarządu, wraz z adnotacją "Z upoważnienia Zarządu Związku Międzygminnego «[...]»". Nie wiadomo jednak, kiedy odbyło się posiedzenie Zarządu, kto w nim uczestniczył i czy uchwała o nałożeniu kary pieniężnej została podjęta w wymagany sposób. Bez tych danych nie można z kolei uznać kontrolowanego rozstrzygnięcia za prawidłowe.
Dotychczasowe wątpliwości wzmacnia dodatkowo przedłożona przez organ I instancji uchwała nr [...] Zarządu Związku Międzygminnego z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie upoważnienia pracowników Biura Związku do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w tym wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń (k. 57 akt adm.). W § 1 ust. 1 tejże uchwały upoważnia się bowiem m.in. M. S. do załatwiania w imieniu wspomnianego Zarządu opisanych tam spraw administracyjnych, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. Tym samym powstają wątpliwości, w jakim trybie podjęta została decyzja z dnia [...] stycznia 2016 r. i kto ją w istocie podjął – czy Zarząd Związku czy M. S., jako osoba upoważniona przez Zarząd do wydawania decyzji administracyjnych.
Należy przy tym podkreślić, że zdaniem Sądu nie istnieją prawne możliwości przekazania władczych kompetencji organu kolegialnego do wydawania decyzji administracyjnych pojedyńczej osobie. Takie rozstrzygnięcie prowadziłoby bowiem w istocie do obejścia przepisu ustanawiającego Zarządu Związku Międzygminnego jako organ kolegialny, skoro w rzeczywistości działałby on jako organ monokratyczny, a decyzje administracyjne podejmowane byłyby jednoosobowo.
Podsumowując dotychczasowe rozważania, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, jak i treść decyzji z art. [...] stycznia 2016 r. nie pozwalają stwierdzić, czy rozstrzygnięcie to zostało wydane przez Zarząd Związku Międzygminnego jako organ kolegialny i czy została zachowana odpowiednia procedura z § 29 i § 30 Statutu.
Sąd pragnie zarazem wskazać, że w art. 9x ust. 1 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca przewiduje nałożenie kary pieniężnej (1) za odbieranie odpadów komunalnych bez wymaganego wpisu do rejestru działalności regulowanej, (2) mieszkanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych ze zmieszanymi odpadami komunalnymi lub selektywnie zebranymi odpadami różnych rodzajów, (3) nieprzekazanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do przetwarzania odpadów komunalnych albo do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, (4) przekazanie nierzetelnego sprawozdania oraz (5) nieprzekazanie sprawozdania w terminie. W przypadkach ujętych w art. 9x ust. 1 pkt 2-4 cytowanej ustawy wskazano zarazem górną i dolną wysokości kary, pozostawiając organom administracji pewien luz decyzyjny. Ponadto w art. 9zc ust. 1 wymienionej ustawy przewiduje się, że przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o jakich mowa w art. 9x ust. 1 pkt 2-4 tejże ustawy, właściwy organ bierze pod uwagę stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasową działalność podmiotu.
Analiza przytoczonych przepisów prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że sytuacja prawna podmiotów wymienionych w art. 9x ust. 1 pkt 2-4 powołanej ustawy kształtowana jest asymetrycznie względem sytuacji prawnej pozostałych podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, a w szczególności w porównaniu do sytuacji prawnej podmiotu opisanego w art. 9x ust. 1 pkt 5 tejże ustawy. W przypadku złożenia sprawozdania po terminie ustawodawca wyznacza sztywno wysokość kary za każdy dzień opóźnienia, a nadto nie przewiduje żadnej okoliczności pozwalającej na uwzględnienie indywidualnych okoliczności związanych z naruszeniem omawianego obowiązku. Taka regulacja rodzi zatem wątpliwości co do jej zgodności z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.).
Sąd pragnie w tej mierze zauważyć, że podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt SK 6/12 (Dz. U. poz. 926), na tle art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r., poz. 627 z późn. zm.). W orzeczeniu tym stwierdzono bowiem, że obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu, w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności tego czynu, są niezgodne z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Podobnie w rozpatrywanej sprawie art. 9x ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kształtuje w sposób sztywny karę pieniężną za niezłożenie sprawozdania – każdego, nawet sprawozdania zerowego, mimo na ogół niskiej szkodliwości takiego czynu – bez prawa do miarkowania dolegliwości przez organy administracji publicznej.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 9zb ust. 1 powołanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co miało wpływ na wynik kontrolowanego postępowania, oraz z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.
Rozpatrując ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno ustalić, czy decyzja z dnia [...] stycznia 2016 r. została wydana zgodnie z § 29 i § 30 Statutu, a w szczególności czy została ona prawidłowo podjęta w drodze uchwały jako konsekwencji kolegialności Zarządu Związku Międzygminnego. Organ II instancji powinien ponadto wnikliwie rozważyć, czy argumentacja zaprezentowana w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] lipca 2014 r. może znaleźć również zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło