I SA/Łd 698/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Asystent Sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki Komandytowej z/s w P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia w wyniku wznowienia postępowania wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. oraz nadpłaty w tym podatku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. na rzecz strony skarżącej kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. w sprawie określenia Spółce komandytowej "A Spółka z o.o. III" z siedzibą w P. zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok, w wysokości 1.058.478,00 zł oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku. Pismem z dnia 15 października 2015 r. spółka wystąpiła do organu podatkowego "w sprawie aktualizacji deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2014" wraz z załącznikami i korektą deklaracji na podatek od nieruchomości na 2014 rok. W piśmie tym spółka podniosła, iż w dniu 25 lipcu 2014 r. ustanowiła odrębną własność dwóch lokali, co spowodowało, iż od sierpnia 2014 r. nastąpiła zmiana w sposobie naliczania podatku od nieruchomości. Zdaniem spółki podatek należało obliczyć przy zastosowaniu art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Spółka zażądała stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za miesiące od sierpnia do grudnia 2014 r. w kwocie 377.017 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. oceniło, że ww. pismo spółki z dnia 15 października 2015 r. jest wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm., powoływanej dalej w skrócie jako: "O.p.") i postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r. wznowiło postępowanie podatkowe. Organ podatkowy ocenił, że spełnione zostały przesłanki do wznowienia postępowania podatkowego, wynikające ze wskazanego przepisu, tj. a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji. Organ podatkowy wskazał, że nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji ostatecznej i nieznanym organowi podatkowemu jest akt notarialny z dnia 25 lipca 2014 r., którym ustanowiono odrębną własność lokali. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.: 1) uchyliło w całości własną decyzję ostateczną z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] r. Prezydenta Miasta P. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok w kwocie 1.058.478,00 zł oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 rok, 2) uchyliło w całości ww. decyzję organu podatkowego pierwszej instancji z dnia [...] r., 3) określiło spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 1.033.106,00 zł, 4) stwierdziło nadpłatę w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 25.372,00 zł, 5) odmówiło stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2014 w kwocie 351.645,00 zł. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji zarzucając m.in. naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 O.p., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez Kolegium orzekające w tym samym składzie, który orzekał również przy wydaniu decyzji uchylonej w przedmiotowym postępowaniu a wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w dniu [...] r. Ponadto spółka zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania dowodowego, przepisów prawa materialnego dotyczących nadpłaty oraz art. 3 ust. 5 ustawy o podatku od nieruchomości i art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali. Decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. wydaną na skutek wznowienia postępowania. Przyznając, że decyzję z dnia [...] r. wydano w tym samym składzie, który wydał decyzję ostateczną z dnia [...] r., organ podatkowy stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 O.p. ponieważ wymieniony przepis nie dotyczy sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Przepis ma, zdaniem organu podatkowego zastosowanie w przypadku kwestionowania danego rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji. Spółka wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. w zakresie, w jakim wymieniony organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 130 § 1 pkt 6 O.p., poprzez wydanie decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję przez Kolegium orzekające w tym samym składzie, który orzekał również przy wydaniu przez Kolegium decyzji w dniu [...] r.; 2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p., poprzez poczynienie w sprawie dowolnych, gdyż sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym, ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że podatnik przy wyodrębnieniu nieruchomości lokalowych nie określił tego, co stanowi nieruchomość wspólną, a ponadto wadliwym ustaleniu przez organ podatkowy tego, co składa się na nieruchomość wspólną i jaka jest jej powierzchnia; 3) art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z § 2 pkt 1 lit. b) O.p. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy -Ordynacja podatkowa oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników), poprzez wadliwe przyjęcie, że po stronie spółki nie wystąpiła nadpłata w podatku od nieruchomości za rok 2014 w wysokości wskazanej przez podatnika; 4) art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej również jako: "u.p.o.l." - w brzmieniu obowiązującym bezpośrednio przed dniem 1 stycznia 2016 r.), poprzez odmowę jego zastosowania do całej nieruchomości wspólnej (gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność) powstałej ex legę na nieruchomości spółki po ustanowieniu odrębnej własności lokali; 5) art. 2 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l., poprzez jego wadliwe zastosowanie w stanie faktycznym, gdzie doszło do ustanowienia odrębnej własności lokali i powstania z mocy prawa nieruchomości wspólnej, a której to składniki w postaci gruntu oraz części budynku winny podlegać w takiej sytuacji w całości opodatkowaniu zgodnie z przepisem art. 3 ust. 5 u.p.o.l. pozostającym normą szczególną względem naruszonego art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.; 6) art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali, poprzez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że w skład nieruchomości wspólnej wchodzą jedynie niektóre powierzchnie danej nieruchomości i budynku na niej posadowionego, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, iż stanowią ją grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali; 7) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o księgach wieczystych i hipotece, poprzez jego niezastosowanie i dowolne przyjęcie zakresu przedmiotowego nieruchomości wspólnej, podczas gdy organa podatkowe są związane domniemaniem wynikającym z tego przepisu, a które to domniemanie nakazywało przyjąć; że nieruchomość wspólna powstała na nieruchomości spółki składa się nie tylko z elementów, o których twierdziło Kolegium w zaskarżonej decyzji, lecz wszystkiego tego, co nie wchodziło w skład wyodrębnionych lokali; 8) art. 14k § 1 w zw. z art. 141 w zw. z art. 14m § 1 pkt 1 i 2 O.p. w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 września 2015 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 6 ust. 1, 3, 9 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez odmowę udzielenia spółce ochrony prawnej, jaka przyznana jej została wskazanymi przepisami oraz nieuwzględnienie materialnych skutków zastosowania się przez spółkę do wydanej przez Prezydenta Miasta P. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...] r., pomimo że skutki podatkowe związane ze zdarzeniem, któremu odpowiadał stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji, miały miejsce po dacie doręczenia skarżącej wskazanej interpretacji; 9) art. 14 m § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 59 pkt 10 O.p. w zw. z art. 14m § 2 pkt 1 O.p. w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji istnienia pozytywnej dla skarżącej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego i wystąpienia skutków prawnych związanych ze zdarzeniem, o którym rozstrzygnięto w tej interpretacji, po doręczeniu wskazanej interpretacji Spółce. Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia prawa spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumenty, które stanowiły uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W ocenie sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Z przywołanego przepisu wynika, że m.in. członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Po pojęciem "zaskarżonej decyzji" należy rozumieć nie tylko decyzję wydaną na skutek złożonego odwołania, ale także decyzję wydaną w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Sądowi znany jest pogląd przeciwny, zgodnie z którym zaskarżona decyzja to wyłącznie decyzja wydana w administracyjnym toku instancji. W myśl tego stanowiska wyłączenie przewidziane w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. nie odnosi się do trybów nadzwyczajnych, ponieważ w ich przypadku nie chodzi o zaskarżenie decyzji jako takiej, lecz o złożenie wniosku, którego celem jest rozpoznanie odmiennej od rozstrzygniętej uprzednio sprawy (ustalenie, czy samo postępowanie lub wydana w jego wyniku decyzja dotknięte są jedną z kwalifikowanych wad prawnych). Nie jest to więc rozpoznanie sprawy co do meritum w jej pełnym zakresie przedmiotowym. Przedmiot tej sprawy jest nowy w stosunku do sprawy, która została załatwiona decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2014 r. sygn. akt II FSK 622/13). Szanując powyższy pogląd i argumenty, które legły u jego podstaw, sąd uznał jednak, że tak (wąsko) rozumiana przesłanka wyłączenia powoduje, że te same osoby (w rozpoznawanej sprawie członkowie samorządowego kolegium odwoławczego), które rozpatrywały sprawę i wydały ostateczną decyzję podatkową, dokonują oceny tej decyzji pod kątem istnienia wad kwalifikowanych postępowania podatkowego, w wyniku którego taka decyzja została wydana, przewidzianych art. 240 § 1 O.p. Należy zgodzić się z twierdzeniem, że przedmiot sprawy w postępowaniu nadzwyczajnym jest inny niż w trybie zwykłym, ale przecież ocena dotyczy tej samej decyzji z trybu zwykłego. Nie można więc uznać, że jest to całkiem inna sprawa, ponieważ dotyczy tego samego zobowiązania podatkowego. Mając na uwadze, że celem przepisów regulujących wyłączenie pracownika organu podatkowego oraz organu podatkowego jest wyeliminowanie wszelkich przyczyn mogących skutkować jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu pracownika organu lub samego organu w rozpoznawaniu określonej sprawy, omawiany przepis należy interpretować w ten sposób by usunąć wszelkie obawy, że ocena nie będzie obiektywna (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2015 r. sygn. akt I FSK 1133/14). Jest okolicznością niesporną, że w rozpoznawanej sprawie decyzja ostateczna w sprawie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014 została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., w tym samym składzie, który następnie rozpoznawał wniosek spółki o wznowienie postępowania i wydał decyzję w postępowaniu wznowieniowym jako organ pierwszej instancji. Powyższe stanowi naruszenie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Mając powyższe na uwadze organ podatkowy powinien rozpoznać wniosek o wznowienie w innym składzie niż ten, który wydał decyzję ostateczną w dniu [...] r. Sąd odstąpił od oceny zasadności pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze mając na uwadze, że w szczególności kwestia wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca spółka, powinna być, w pierwszej kolejności przedmiotem oceny organu podatkowego orzekającego w prawidłowym składzie. Mając na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800). DB