II SA/Wa 346/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Adam Lipiński, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego - oddala skargę - Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. orzekającą o odmowie przyznania M. B. pomocy finansowej na uzyskanie w drodze budowy domu jednorodzinnego w [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, iż M. B. pełni służbę w Policji od dnia [...] września 2002 r., aktualnie w PP [...] KPP w [...]. Policjantem w służbie stałej został mianowany z dniem 25 listopada 2005 r. Od tego dnia decyzją Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. przyznano mu równoważnik pieniężny za brak lokalu wg stawki dla policjanta, a od dnia [...] sierpnia 2006 r. (data zawarcia związku małżeńskiego) wg stawki dla policjanta posiadającego członków rodziny. W dniu 19 listopada 2015 r. do Komendanta Powiatowego Policji w [...] wpłynął wniosek M. B. w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego o pow. pokoi 36,02m2, pow. użyt. 70,21m2, na działce nr geod. [...] przy ul. [...], późniejsza [...], tj. w miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby, w którym jak oświadczył, zamieszka od dnia 1 lutego 2016 r. Do wniosku załączył potwierdzoną za zgodność kserokopię: - wypisu aktu notarialnego - umowa sprzedaży - Rep. [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. dot. nabycia działki niezabudowanej w [...] przy ul. [...] nr geod. [...], - zawiadomienia dot. wpisu w księdze wieczystej, stan z dnia [...]października 2015 r., - projektu budowlanego jednorodzinnego budynku mieszkalnego realizowanego przez A. i M. B. w [...], - decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i o udzieleniu pozwolenia na budowę dla PP. [...]. i [...]., - dziennika budowy nr ]...] z dnia [...] maja 2012 r. - tom [...] - zawiadomienia A. i M. B. złożonego w PINB w [...] o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], z dnia [...] września 2015 r., zawiadomienia Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nadaniu numeru porządkowego istniejącemu budynkowi mieszkalnemu jednorodzinnemu na działce nr [...] w [...] oraz oświadczenia policjanta dot. czasu przejazdu w obie strony na trasie [...] – [...] i [...] – [...] (miejscowość pobliska) z dnia [...] listopada 2015r. i przyczyn braku możliwości zamieszkania w nowo wybudowanym domu z dnia 26 listopada 2015 r. Do wniosku załączono również 6 szt. fotografii pomieszczeń uzyskanego domu jednorodzinnego. W oparciu o przedstawione dokumenty Komendant Powiatowy Policji w [...] uznał, że w dniu [...] listopada 2015r. tj. w dacie złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej policjant posiadał w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby zdatny do zamieszkania od 18 września 2015 r., zgodny z normami zaludnienia (pow. pokoi min. 2x7m2) dom jednorodzinny, co jest negatywną przesłanką do przyznania mu wnioskowanej pomocy na wskazany cel. W efekcie decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. orzekł o odmowie przyznania M. B. pomocy finansowej na uzyskanie w drodze budowy domu jednorodzinnego w [...]. W odwołaniu od tej decyzji M. B. zarzucił nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o Policji, skutkiem czego wydane zostało błędne rozstrzygnięcie. Wskazał, że celem pomocy finansowej jest przyznanie środków dla zrekompensowania funkcjonariuszowi części wydatków poniesionych przez niego na uzyskanie domu (lokalu mieszkalnego), lub do poniesienia wkrótce. Tymczasem jego potrzeby mieszkaniowe na dzień ubiegania się o pomoc finansową, tj. na dzień [...] listopada 2015 r. nie były zaspokojone, wobec braku przede wszystkim podstawowego, elementarnego wyposażenia niezbędnego do zapewnienia sobie i żonie funkcjonowania w codziennym życiu, takich jak: kuchennej płyty grzewczej, piekarnika czy lodówki, jak również innego wyposażenia niezbędnego do zamieszkania i godnego w nim funkcjonowania, takich jak: łóżek, stołu i innego wyposażenia meblowego. Nie posiadając wystarczających środków finansowych wystąpił z wnioskiem do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przyznanie pomocy finansowej na powyższe cele. Środki te są niezbędne do zamieszkania w uzyskanym budynku. Fakt odbioru technicznego budynku, zdeterminowany warunkami kredytowymi nie przesądza o braku podstaw do jej przyznania. Przedmiotowa pomoc dotyczy nowo wybudowanego domu i pozwoli na pokrycie nie tylko wydatków na jego wyposażenie i na zamieszkanie w domu, lecz również na spłatę zobowiązań finansowych z tytułu zaciągniętego kredytu na realizację inwestycji. Organ II instancji uznał zarzuty za bezpodstawne. Dokonując analizy przepisów art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 i art. 95 ustawy o Policji organ podniósł, iż w sprawie niniejszej istotna jest okoliczność, czy w dacie złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego policjant miał w odpowiedni sposób zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Przepis § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów stanowi, że pomoc finansową przyznaje się jednorazowo policjantowi w służbie stałej, na jego wniosek po dołączeniu dokumentów potwierdzających fakt "ubiegania się" przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Wskazuje on, iż pomoc finansowa ma wiązać się z podjęciem działań mających na celu w przyszłości doprowadzenie do uzyskania lokalu mieszkalnego, o czym świadczą użyte pojęcia "uzyskanie" i "ubieganie się". Organ wskazał, iż w wyroku z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 1118/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, dokonując wykładni pojęcia "uzyskanie" lokalu mieszkalnego uznał za możliwe do przyjęcia jego dwa rozumienia: pierwsze - formalne, utożsamiające "nabycie" z "uzyskaniem"; drugie - materialne, gdzie "uzyskanie" będzie oznaczało faktyczną możliwość zaspokojenia przez policjanta potrzeby mieszkaniowej, bowiem nie zawsze nabyty lokal nadaje się od razu do zamieszkania. W sprawie Sąd uznał, że wniosek podlegałby uwzględnieniu jedynie wówczas, gdyby w dacie jego złożenia nie nastąpiło jeszcze materialne "uzyskanie" lokalu, co z kolei wiązałoby się z koniecznością prowadzenia prac remontowych w lokalu mieszkalnym w takim wymiarze, który decydowałby o faktycznej niemożliwości jego zasiedlenia. Organ wskazał, że także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OPS 7/08, co prawda odnoszącej się do funkcjonariuszy Służby Więziennej, jednakże z powodu podobnej regulacji prawnej znajdującej również zastosowanie w sprawach pomocy finansowej dla policjantów, uznał, że przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu przez funkcjonariusza będzie możliwe (uzasadnione) jedynie w sytuacji, kiedy jego potrzeby mieszkaniowe nie były zaspokojone na dzień złożenia wniosku w tym zakresie. Jednocześnie wskazał, iż nabycie domu mieszkalnego (lokalu mieszkalnego) przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy, choć zasadą jest możliwość jej udzielenia tylko w razie niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w dacie zgłoszenia żądania, a więc wtedy, gdy w tej dacie funkcjonariusz nie dysponuje odpowiednim pod względem powierzchni i położenia lokalem mieszkalnym (domem). W niniejszej sprawie policjant nie wykazał, aby w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, tj. w dniu [...] listopada 2015 r., zachodziły istotne przeszkody do zasiedlenia posiadanego domu jednorodzinnego. Za słusznością takiego stwierdzenia przemawia: – analiza zapisów osób z uprawnieniami o postępie robót w dzienniku budowy, – fakt złożenia przez małżonków B. w dniu [...] września 2015 r. i przyjęcia w PINB w [...] zawiadomienia o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego, – oświadczenie strony dot. przyczyn braku możliwości zamieszkania w nowo wybudowanym domu przy ul. [...] w [...], z dnia [...] listopada 2015 ., – stan pomieszczeń w wybudowanym domu jednorodzinnym wg fotografii udostępnionych przez zainteresowanego. W ocenie organu z powyższych materiałów zgromadzonych w sprawie z udziałem M. B. nie wynika, że w dacie złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej tj. na dzień [...] listopada 2015 r. uzyskany przez niego po wybudowaniu i formalnie oddany do użytkowania dom jednorodzinny przy ul. [...] w [...], zgodny z przysługującymi policjantowi dwiema normami zaludnienia (tj. pow. pokoi min. 2x7m2) nie spełniał wymogów technicznych i sanitarnych, nie nadawał się do zamieszkania. Również w odwołaniu od skarżonej decyzji sfunkcjonariusz nie podnosi tych kwestii, natomiast za cel wnioskowanej pomocy finansowej obrał doposażenie mieszkania w sprzęty codziennego użytku takie jak: kuchenna płyta grzewcza, piekarnik, lodówka, łóżka, stół i inne wyposażenie meblowe oraz spłatę zobowiązań finansowych związanych z zaciągniętym na realizację inwestycji kredytem bankowym. Wykazane przez niego braki w wyposażeniu domu nie czynią niemożliwym korzystanie z niego i wyłączenie go z użytkowania. W tych okolicznościach, fakt posiadania przez M. B. w dacie złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej domu jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], tj. w miejscowości pobliskiej od miejsca pełnienia służby, zdatnego do zamieszkania i zgodnego z normami zaludnienia stanowi przesłankę negatywną do przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej organu Policji, a tym samym do pomocy finansowej na wnioskowany cel. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.B. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] odmawiającej przyznania pomocy finansowej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucił, błędną interpretację obowiązujących przepisów prawa materialnego, pomijającą cel przyznania funkcjonariuszowi pomocy finansowej, co nie mogło uzasadniać odmownej decyzji w jego sprawie. Według skarżącego, brak w przepisach ograniczenia czasowego, co do wystąpienia o przyznanie pomocy finansowej pozwala stwierdzić, że wniosek w tej sprawie może być złożony w każdym czasie, tj. przed lub po zakończeniu budowy domu jednorodzinnego. Podnosi także, że na uzyskanie domu jednorodzinnego w [...] przy ul. [...] zaciągnął kredyt hipoteczny, z obowiązkiem jego spłaty w comiesięcznych ratach wraz z odsetkami przez okres 20 lat. Nie podziela także stwierdzenia organu Policji, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone, bowiem pomimo formalnego zakończenia budowy i uzyskania zgody na użytkowanie, wybudowany dom jednorodzinny nie nadawał się do zamieszkania, gdyż brak było w nim podstawowego wyposażenia niezbędnego do codziennego godnego funkcjonowania, tj. kuchennej płyty grzewczej, piekarnika, lodówki, łóżek, stołu i innego wyposażenia meblowego. To na powyższe cele, nie posiadając wystarczających środków finansowych, w dniu [...] listopada 2015 r. wystąpił z wnioskiem do Komendanta Powiatowego Policji w [...], środki te były mu niezbędne do zamieszkania w uzyskanym domu jednorodzinnym, a do tego czasu nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu uprawnień funkcjonariuszy Policji do posiadania lokalu mieszkalnego (domu), przez co spełnił warunek do przyznania mu wnioskowanej pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, zawarty w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Na poparcie swojego stanowiska powołał wyrok NSA I OSK 81/11 z dnia 11 maja 2011 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo funkcjonariusza Policji do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu uregulowane jest w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. OPS 1/99 wyjaśnił, iż pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, nie przysługuje policjantowi, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy). Przedstawiony w tej uchwale pogląd, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1298/13 (https://cbois.nsa.gov.pl) został już ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i nie budzi żadnych wątpliwości prawnych. Także Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 powołał się również na to stanowisko. W związku z tym stwierdzić należy, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie stosownego lokalu tylko w takim wypadku gdy spełnia warunki do otrzymania lokalu w drodze decyzji. W art. 95 ust. 1 ustawy o Policji określone są przesłanki, które wykluczają możliwość przydzielenia takiego lokalu. Jedną z takich przesłanek jest fakt posiadania w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny z daty złożenia stosownego wniosku. Na ten dzień dokonuje oceny czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji – nie przysługuje pomoc finansowa. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku, przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ, zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w przypadku gdy potrzeby te są już zaspokojone, nie przysługuje pomoc finansowa. Jednocześnie podkreślił, co jest podnoszone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także Trybunału Konstytucyjnego, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu samego pełnienia służby w charakterze policjanta ale jako jedna z form pomocy w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli więc policjant wykorzystując własne zasoby finansowe zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, to pomoc finansowa mu nie przysługuje. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dom mieszkalny, już po jego wybudowaniu i po braku sprzeciwu organów budowlanych na jego użytkowanie. W takiej sytuacji oczywistym jest, że skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ w terminie 21 dni nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji (art. 54 ustawy – Prawo budowlane). To organ budowlany dokonuje oceny czy obiekt przeznaczony na cele mieszkaniowe spełnia warunki do jego użytkowania, tj. zamieszkania. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] orzekł dnia [...] września 2015 r., iż zgodnie z art. 54 ustawy – Prawo budowlane, można przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, tj. zamieszkania w przedmiotowym domu, a więc skarżący mógł w nim zamieszkać. Ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla oceny czy skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Organ prawidłowo więc uznał, że skarżący składając wniosek miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co oznaczało, że nie przysługuje mu przedmiotowa pomoc finansowa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.