I SA/Gd 1151/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-11-22
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Marek Kraus, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół zajęcia ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym jest wadliwy, jeśli nie zawiera jednoznacznego wskazania wierzyciela, a jedynie tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej, mimo zmiany właściwości wierzyciela wynikającej z rozporządzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli doszło do błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia ruchomości, nie stanowi to wady czynności egzekucyjnej skutkującej jej uchyleniem. Wskazano, że protokół powinien zawierać oznaczenie podmiotu, który wystawił tytuł wykonawczy, a w tym przypadku był to Dyrektor Izby Celnej. Ponadto, sąd podkreślił, że zarzut dotyczący własności zajętych ruchomości powinien być zgłoszony w trybie wniosku o wyłączenie rzeczy spod egzekucji, a nie w skardze na czynność egzekucyjną.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej, które oddaliło skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu 3 automatów do gier. Spółka zarzuciła wadliwość protokołu zajęcia, w szczególności brak wskazania prawidłowego wierzyciela zgodnie z nowym rozporządzeniem, a także podniosła, że zajęte ruchomości nie stanowią jej własności. Organy egzekucyjne uznały czynności za prawidłowe, wskazując na zgodność protokołu z wzorem i właściwość organu wystawiającego tytuł wykonawczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 maja 2016r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego z dnia 8 kwietnia 2016r. w postaci zajęcia ruchomości, będących urządzeniami do gier: APEX nr [...], DAYTONA GOLD nr [...] oraz APOLLO nr [...].
Postanowienie organu II instancji zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
Pismem z dnia 31 marca 2016r. Dyrektor Izby Celnej w W., będący organem egzekucyjnym, przekazał Dyrektorowi Izby Celnej odpis tytułu wykonawczego z dnia 24 sierpnia 2015 r. nr [...], celem dokonania czynności rekwizycyjnych wobec zobowiązanego, "A" Sp. z o.o., tj. zajęcia, odbioru i sprzedaży 3 automatów do gier o nazwie: APEX nr [...], DAYTONA GOLD nr [...] oraz APOLLO nr [...].
W dniu 8 kwietnia 2016r. pracownik organu rekwizycyjnego dokonał zajęcia ww. ruchomości, poprzez wpisanie ich do protokołu zajęcia ruchomości i jego podpisanie, w obecności osób uczestniczących przy sporządzaniu przedmiotowego protokołu.
Następnie organ pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. poinformował spółkę o dokonaniu powyższego zajęcia. W treści pisma Dyrektor Izby Celnej poinformował również zobowiązaną, że w przypadku nieuregulowania w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego pisma należności objętych wspomnianym tytułem wykonawczym z dnia 24 sierpnia 2015r., organ rekwizycyjny przystąpi do procedury sprzedaży zajętych ruchomości.
Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. "A" Sp. z o.o. wniosła skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez organ rekwizycyjny - Dyrektora Izby Celnej, polegającą na zajęciu w dniu 8 kwietnia 2016 r. ruchomości spółki, w postaci 3 urządzeń do gier, żądając uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej czynności.
Zaskarżonej czynności spółka zarzuciła naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 599), dalej jako "u.p.e.a.", poprzez zaniechanie określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego, wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej. Spółka podniosła, iż organ egzekucyjny w zawiadomieniu nie wskazał prawidłowego wierzyciela, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r., poz. 1494), wierzycielem właściwym na terenie całego kraju jest Dyrektor Izby Celnej w S. i to właśnie on winien być w protokole czynności egzekucyjnej wymieniony jako wierzyciel.
Postanowieniem z dnia 17 maja 2016r. Dyrektor Izby Celnej oddalił jako nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia ruchomości, będących urządzeniami do gier: APEX nr [...], DAYTONA GOLD nr [...] oraz APOLLO nr [...], dokonaną protokołem zajęcia ruchomości z dnia 8 kwietnia 2016 r.
W zażaleniu na to postanowienie "A" Sp. z o.o. wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, zarzucając:
1. naruszenie art. 124 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwanego dalej w skrócie: "k.p.a."), poprzez wskazanie w sentencji postanowienia błędnej podstawy prawnej, powołując się na art. 54 § 5a u.p.e.a., który nie jest kompatybilny z podjętym przez organ rozstrzygnięciem,
2. naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez oddalenie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do zaniechania określenia w protokole wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu.
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie .
Organ wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia ruchomości, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 97 u.p.e.a. i następnych.
Następnie stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej, działając jako organ rekwizycyjny, dokonał zgodnie przepisami prawa czynności egzekucyjnych, polegających na zajęciu ww. ruchomości i jednocześnie w dniu 21 kwietnia 2016 r. powiadomił zobowiązaną spółkę o dokonaniu powyższego zajęcia. Zatem zostały wypełnione wymogi z art. 98 § 2 u.p.e.a.
Następnie organ II instancji wskazał, że w protokole zajęcia ruchomości z dnia 8 kwietnia 2016 r. poborca oznaczył wierzyciela, który wystawił tytuł wykonawczy z dnia 24 sierpnia 2015 r., tj. Dyrektora Izby Celnej. W ocenie organu, okoliczność zmiany wierzyciela z Dyrektora Izby Celnej na Dyrektora Izby Celnej w S., wynikająca z przepisów rozporządzenia, wskazanych przez stronę, nie stanowi wady czynności egzekucyjnej, skutkującej uznaniem skargi na tę czynność za uzasadnioną.
Podobnie, za niezasadny organ II instancji uznał zarzut naruszenia art. 67 § 2 pkt 4 w zw. z art. 67 § 1 u.p.e.a., ponieważ w protokole zajęcia ruchomości z dnia 8 kwietnia 2016 r. prawidłowo wskazano numer tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę zajęcia ruchomości.
Ponadto protokół zajęcia ruchomości sporządzony został zgodnie z ustalonym wzorem, stanowiącym załącznik nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015r. poz. 2310).
Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 67 § 1 u.p.e.a.. Czynność egzekucyjna zajęcia ruchomości została dokonana w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 24 sierpnia 2015 r. nr [...], uprzednio doręczony "A" Sp. z o.o.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 § 1 k.p.a., poprzez wskazanie w sentencji postanowienia wadliwej podstawy prawnej, tj. art. 54 § 5a u.p.e.a., który nie jest kompatybilny z podjętym przez organ rozstrzygnięciem, organ II instancji zauważył, że w istocie Dyrektor Izby Celnej w podstawie postanowienia powołał art. 54 § 5a, zamiast art. 54 § 5 u.p.e.a. Jednak, w ocenie organu II instancji, powyższe uchybienie nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej i nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia kwestionowanego postanowienia.
Końcowo, Dyrektor Izby Skarbowej odnotował, iż przywołany w zażaleniu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/11, nie odnosi się do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej spółka, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, podniosła zarzuty naruszenia:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność, jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, a zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki i znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;
2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny zaniechał określenia wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej;
3.art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1494 ze zm.), poprzez błędną wykładnię przejawiającą się w uznaniu, że pomimo wejścia w życie wskazanego rozporządzenia, wierzycielem w stosunku do wszczętych przed tą datą postępowań egzekucyjnych jest organ, który inicjował postępowanie egzekucyjne, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić do wniosku, że z dniem wejścia w życie wskazanego rozporządzenia wierzycielem zgodnie z treścią art. 5 § 1 pkt 4) u.p.e.a. jest Dyrektor Izby Celnej w S., co w konsekwencji winno znaleźć odzwierciedlenie w czynnościach egzekucyjnych podejmowanych w ramach takich postępowań egzekucyjnych;
4. art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zaniechanie wskazania w protokole zajęcia i odbioru ruchomości wierzyciela, nie stanowi naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie czynności egzekucyjnej, podczas gdy stanowi ono istotne naruszenie prawa procesowego, a czynność egzekucyjna obarczona taką wadą winna zostać uchylona;
5. art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy, jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana.
Stawiając te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając zarzuty i wnioski skargi, spółka podniosła, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność, jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika nie będącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona. Skarżąca podkreśliła, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. Okoliczność ta winna zostać przez organ jednoznacznie wyjaśniona przed dokonaniem jakichkolwiek czynności egzekucyjnych.
Ponadto, organ odwoławczy dopuścił się także naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny zaniechał określenia wierzyciela, ograniczając się jedynie do wskazania tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej.
Jednocześnie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 5 § 1 pkt 4) u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego, rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1494 ze zm.). Zdaniem spółki, nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem organu, jakoby przedmiotowy protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawierał w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy, gdyż wskazanie jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej od dnia 1 października 2016 r. nie koresponduje z treścią ww. rozporządzenia.
W ocenie spółki, na trafność podnoszonego powyżej zarzutu wskazuje sam organ odwoławczy, twierdząc, że okoliczność ta "nie stanowi wady czynności egzekucyjnej, skutkującej uznaniem skargi na tą czynność za uzasadnioną''. Skarżąca podkreśliła, że z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić. W jej ocenie, stanowi to wadliwą wykładnię art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie, że zaniechanie wskazania w protokole zajęcia i odbioru ruchomości wierzyciela nie stanowi naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie czynności egzekucyjnej, podczas gdy stanowi ono istotne naruszenie prawa procesowego, a czynność egzekucyjna obarczona taką wadą winna zostać uchylona.
Prawidłowo wystosowane zawiadomienie o zajęciu, determinuje prawidłowość samej czynności egzekucyjnej. Protokół jako dowód przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej, musi wiernie obrazować jej przebieg oraz zawierać w treści wszystkie elementy obligatoryjne, wynikające z art. 67 § 4 u.p.e.a., co w orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości.
W związku z tym, w ocenie skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej dopuścił się również naruszenia art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., przejawiającego się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana. Formalizm czynności egzekucyjnych, ich istota oraz okoliczność, że protokół z czynności ma obowiązek wiernie i prawidłowo odzwierciedlać przebieg z czynności organu egzekucyjnego, powoduje, że niemożliwym jest sanowanie nieprawidłowości w niewskazaniu wierzyciela poprzez wskazanie, że mimo to zobowiązany może zidentyfikować wierzyciela. Rolą organu egzekucyjnego jest takie przeprowadzenie czynności egzekucyjnej oraz sporządzonego z niego protokołu, aby zobowiązany nie mógł mieć żadnych wątpliwości, który obowiązek czynnością tą jest egzekwowany, na jakiej podstawie oraz z inicjatywy jakiego wierzyciela. Tym bardziej, gdy czynność egzekucyjna dokonywana jest bez udziału zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lipca 2016 r. który po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 maja 2016r., którym oddalono skargę na czynność egzekucyjną organu rekwizycyjnego z dnia 8 kwietnia 2016r. w postaci zajęcia ruchomości.
Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej wobec skarżącej spółki egzekucji poborca skarbowy w dniu 8 kwietnia 2016r. dokonał zajęcia trzech automatów do gier. Z przeprowadzonej czynności sporządzono protokół zajęcia ruchomości, który został podpisany przez poborcę skarbowego oraz osoby uczestniczące przy tej czynności.
Z powodu nieobecności przedstawicieli spółki przy dokonywaniu czynności, odpis protokołu został doręczony skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 21 kwietnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej poinformował również zobowiązaną, że w przypadku nieuregulowania w terminie 7 dni od daty, należności objętych wspomnianym tytułem wykonawczym z dnia 24 sierpnia 2015r., organ rekwizycyjny przystąpi do procedury sprzedaży zajętych ruchomości.
Na powyższą czynność egzekucyjną - zajęcia ruchomości w postaci automatów do gier, pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. spółka wniosła skargę.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez "czynność egzekucyjną" rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
W postępowaniu tym bada się zgodność z przepisami prawa i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że skarga może dotyczyć tylko okoliczności, które nie są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia, co jest również zgodne z przyjętą linią orzecznictwa, gdzie wskazuje się, że w skardze można podnieść okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13, wyrok NSA SA/Kr 206/96 niepubl., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 644/08, LEX nr 489600, oraz z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 379/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W związku z powyższym, przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.
Art. 97 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę.
Treść jaką powinien zawierać protokół określa art. 67 § 4 i art. 67 § 2 u.p.e.a. Powinien on zawierać, m.in. oznaczenie wierzyciela. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.).
Do zajęcia wymienionych powyżej automatów do gier zastosowano protokół zajęcia i odbioru ruchomości, którego treść odpowiada wzorowi dokumentu stanowiącego załącznik nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310). Protokół ten odpowiada wymogom określonym w art. 67 § 2 i § 4 u.p.e.a.
Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że czynność egzekucyjna zajęcia ruchomości została dokonane zgodnie z przepisami u.p.e.a.
W skardze spółka podniosła, że organ odwoławczy naruszył art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494), poprzez przyjęcie, że pomimo wejścia w życie wskazanego rozporządzenia, wierzycielem w stosunku do wszczętych przed tą datą postępowań egzekucyjnych jest organ, który inicjował postępowanie egzekucyjne, czyli Dyrektor Izby Celnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S.
Należy zauważyć, że wskazany art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. stanowi, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających m.in. z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych właściwy dyrektor izby celnej. Zgodnie natomiast z przepisem § 3 rozporządzenia Ministra Finansów zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania z dnia 15 września 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1494) w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (tj. 1 października 2015 r.), dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.
W rozpatrywanej sprawie należności z tytułu kary pieniężnej wynikają z decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 maja 2015 r. utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 lipca 2015 r., a zatem powstały one przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia, i nie zostały zapłacone. W związku z powyższym od dnia 1 października 2015 r. wierzycielem w sprawie tych należności jest, jak to podnosi strona, Dyrektor Izby Celnej w S.
W protokole zajęcia ruchomości z dnia 8 kwietnia 2016 r. jako wierzyciela rzeczywiście wskazano Dyrektora Izby Celnej. Nie oznacza to jednak, że w protokole tym błędnie oznaczono wierzyciela, bowiem z dokumentu tego wynika, że należy w nim wskazać jako wierzyciela ten podmiot, który wystawił tytuły wykonawcze, na co wskazuje zawarty w nim zwrot "(...) objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez (...)".
Ze znajdującego się w aktach tytułu wykonawczego z dnia 24 sierpnia 2015 r. (a zatem wystawionego przed wejściem w życie wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r.) wynika, że podmiotem wnoszącym o wszczęcie egzekucji, na podstawie art. 26 u.p.e.a., był Dyrektor Izby Celnej.
Przepis art. 26 § 1 u.p.e.a. stanowi, że egzekucję administracyjną wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W konsekwencji, prawidłowo w protokole zajęcia ruchomości jako wierzyciela wskazano Dyrektora Izby Celnej. To ten bowiem organ wystawił tytuł wykonawczy. Tym samym nowelizacja wymienionego wyżej rozporządzenia nie miała wpływu na prawidłowość oznaczenia wierzyciela w protokole z dnia 8 kwietnia 2016 r.
Niezależnie od tego wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym różnicuje się wpływ wad na ważność dokumentów, o których mowa w art. 67 u.p.e.a. Przykładowo w wyroku z dnia WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3767/06 stwierdzono, że wprawdzie brak w zawiadomieniu o zajęciu informacji o terminie płatności należności oraz informacji o wysokości wszystkich stóp procentowych uchybia art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a., jednakże nie ma to bezpośredniego wpływu na zasadność i prawidłowość dokonywanej czynności egzekucyjnej.
Z kolei w wyroku z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3600/06, WSA w Warszawie odnosząc się do powołanego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a., polegającego na: błędnym określeniu wierzyciela, braku informacji o terminie płatności należności i rodzaju odsetek, błędnym określeniu rodzaju zobowiązania z tytułu wykonawczego, uznał, iż uchybienia te nie stanowiły naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności.
Zdaniem Sądu, także w realiach rozpoznawanej sprawy nawet gdyby przyjąć, że błędnie określono wierzyciela, to uchybienie to i tak nie skutkowałoby nieważnością dokonanej czynności egzekucyjnej.
W świetle powyższego organ nie naruszył art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a.
W skardze spółka podniosła również, że zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, posiada je na podstawie umów zobowiązaniowych, zatem czynność egzekucyjna powinna być uchylona. Podkreślić należy, że zarzut ten został podniesiony dopiero w skardze do Sądu i poza stwierdzeniem, że skarżąca nie jest właścicielem zajętych ruchomości nie przedstawiono w tym zakresie żadnych dowodów.
Ponadto trzeba zauważyć, że poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada. Poborca skarbowy nie jest ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł do rzeczy, którą dysponuje (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, str. 328).
Osoba roszcząca sobie prawo do zajętej rzeczy może bronić swych praw zgłaszając wniosek o wyłączenie rzeczy spod egzekucji (art. 38 § 1 u.p.e.a). W takiej sytuacji nie jest jednak możliwe w ramach skargi na czynności egzekucyjne podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl.)
Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Organ nie naruszył również art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez obciążenie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy organ egzekucyjny powinien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie z niej wynikało z inicjatywy jakiego wierzyciela została ona dokonana. Zarówno w protokole zajęcia ruchomości, jak i w tytule wykonawczym wyraźnie wskazano, że wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej. Zobowiązany nie jest zatem obciążony ciężarem identyfikacji wierzyciela.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło