I SA/Wa 1104/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. K., P. K., K. G. i A. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 119/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz R. K., P. K., K. G. i A. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący: R. K., P. K., K. G., A. B. pismem z [...] grudnia 2015 r. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 119/15. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości [...] zł i o zasądzenie kosztów postępowania. Wyrokiem z 12 czerwca 2015 r. Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżących o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" Rej. Hip. [...], dawna działka nr [...] o pow. [...] m2 w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył organowi grzywnę w kwocie [...] zł. Skarżący podnieśli, że doręczenie wyroku nastąpiło [...] września 2015 r., a zatem termin do rozpoznania wniosku upłynął [...] listopada 2015 r. Do dnia złożenia skargi wyrok nie został wykonany. Pismem z [...] listopada 2015 r. skarżący wezwali organ do wykonania wyroku. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 201 Or. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 tej ustawy jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Prezydent podniósł, że ze względu na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz brak możliwości zabezpieczenia środków finansowych nie było możliwe zakończenie sprawy w terminie wskazanym w wyroku Sądu. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżących rozszerzył żądania skargi poprzez orzeczenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wniósł o zasądzenie na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 ppsa w maksymalnej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ppsa i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 119/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi 24 września 2015 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 24 listopada 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent nie wydał decyzji. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę prawie roczne przekroczenie wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy Sąd uznał, że grzywna w żądanej przez skarżących kwocie [...] zł jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku. Wymierzenie grzywny na podstawie przepisu art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 I 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1672/07 lex nr 459927). Z powyższych omówionych przyczyn Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy represyjną i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] zł., która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ppsa -Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 12 czerwca 2015 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi Prezydent nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie, pomimo wydania w sprawie wyroku ze skargi na bezczynność. Zważyć należy, że niewykonanie wyroków sądów niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwić sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak również do władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny oraz orzeczenie w zakresie rażącego naruszenia prawa stanowią wystarczającą dolegliwość dla organu mobilizującą go do wydania orzeczenia. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 154 § 1, § 2 zd. 2, § 6 ppsa oraz art. 151 ppsa orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.