II SA/Rz 273/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie -skargę oddala- Przedmiotem skargi L.P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zwanego dalej SKO lub Kolegium, z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], wydana w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Starosta [...] orzekł o skierowaniu L.P. na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii A1, A, B1, B, T z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji L.P. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania podniósł, że organ nie wyjaśnił w sposób należyty stanu faktycznego oraz nie uzasadnił decyzji w sposób jasny i umożliwiający właściwe sfomułowanie zarzutów. L.P. zgodził się na dobrowolne leczenie odwykowe, które rozpocznie się z dniem 31 grudnia 2015 r. Organ nie uwzględnił tego, że termin badania przypada w okresie trudnym dla pacjenta, bowiem w przeddzień rozpoczęcia terapii wymagającej odpowiednich przygotowań, do jakich należy między innymi dwutygodniowa abstynencja ewentualnie detokstykacja. W decyzji nie wyjaśniono jakiego typu zastrzeżenia posiada organ wobec stanu zdrowia kierowcy. Wymienioną na wstępie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśniło w niej, że stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm., dalej: "u.k.p.") starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Informację o takich zastrzeżeniach organ I instancji powziął na podstawie wniosku Prokuratura Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] o wszczęcie postępowania w sprawie skierowania odwołującego na badania lekarskie w celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami w związku ze stwierdzeniem w opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia 7 października 2015 r. zespołu uzależnienia od alkoholu i konieczności leczenia odwykowego w warunkach ambulatoryjnych. Dowód ten w ocenie SKO stanowił dostateczne uzasadnienie do wydania przedmiotowego skierowania. Podkreślono przy tym, że decyzja kierująca na badania nie przesądza o stanie zdrowia kierowcy, a jedynie zmierza do rozwiania istniejących w tym zakresie wątpliwości. Z rozstrzygnięciem organu II instancji nie zgodził się L.P., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której zażądał uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nienależytym rozpoznaniu sprawy i wydaniu decyzji obarczonej brakami w zakresie uzasadnienia faktycznego, w szczególności nieodnoszącej się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu oraz - art. 107 § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji, która wobec braku uzasadnienia faktycznego powinna zostać uchylona. Powtórzył argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu podkreślając, że organ nie wskazał w decyzji motywów swojego rozstrzygnięcia oraz nie wziął pod uwagę trudnego położenia, w jakim się znalazł się skarżący kierując go na badania w przeddzień rozpoczęcia leczenia odwykowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] o skierowaniu L.P. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zagadnienie to reguluje ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. Nr 30, poz. 627 ze zm., dalej "u.k.p."), która w art. 75 ust. 1 pkt 5 stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p., według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przytoczone wyżej regulacje prawne posługują się pojęciami niedookreślonymi nie wskazując precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania kierowcy na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne". Okoliczności ustalone przez organ muszą zatem przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że z uwagi na stan zdrowia w stosunku do kierującego mogą występować przeciwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu i powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało zatem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Sformułowanie "uzasadnione zastrzeżenia" zawarte w art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Oczywistym jest bowiem to, że psychofizyczna, kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem warunkującym to bezpieczeństwo, a wszelkie niedomagania w tym zakresie mogą istotnie wpłynąć na jego pogorszenie. Dla zachowania bezpieczeństwa niezbędne jest więc czuwanie nad tym, by osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w czasie późniejszym, kiedy korzystają z tych uprawnień. Stąd też i ingerencja organów administracji w postaci sprawdzenia stanu zdrowia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 605/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Z akt sprawy wynika, iż przyczyną wystąpienia przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania w rozpoznawanej sprawie była treść opinii psychologiczno – psychiatrycznej z dnia 30 września 2015 r. sporządzonej na potrzeby powadzonego przez tę Prokuraturę postępowania o sygn. akt [...] w sprawie skierowania L.P. na leczenie odwykowe. Mając na względzie treść tej opinii Prokuratura wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem o skierowanie skarżącego na takie leczenie. Z opinii wynikało, że u skarżącego rozpoznano rozwinięty pełnoobrazowy zespół uzależnienia od alkoholu ze wskazaniem, że wymaga specjalistycznego leczenia odwykowego w zakładzie stacjonarnym – Szpitalu Psychiatrycznym w [...] W opinii wyszczególniono występujące u skarżącego typowe psychofizyczne objawy uzależnienia polegające w szczególności na występowaniu kilkunastotygodniowych ciągów alkoholowych oraz mechanizmu nałogowego regulowania uczuć przejawiającego się silną i nieuświadomioną potrzebą regulowania stanów napięcia emocjonalnego za pomocą alkoholu, którego działanie na centralny układ nerwowy badanego ma charakter skłaniający do zachowań agresywnych. Wskazano na wystąpienie u badanego silnego pragnienia lub poczucia przymusu zażywania alkoholu, upośledzenia kontroli nad piciem oraz fizjologicznych objawów w stanie odstawienia, takich jak osłabienie sprawności psychoruchowej oraz rozdrażnienie. W ocenie Sądu treść opisanej wyżej opinii sporządzonej przez osoby posiadające specjalistyczną wiedzę z zakresu psychiatrii i psychologii w sposób bezsprzeczny uprawniała organy orzekające do skierowania skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami i ustalenia czy choroba alkoholowa nie poczyniła takich zmian w organizmie kierowcy, które wskazują na zmniejszenie jego sprawności w tym zakresie, tym bardziej, że aktualnie skarżący nie zachowywał abstynencji, ale znajdował się w okresie uzasadniającym skierowanie na leczenie odwykowe. Treść opinii uprawdopodabniała zatem istnienie "uzasadnionych" i "poważnych" zastrzeżeń w rozumieniu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami ocenianych w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym w sytuacji gdyby skarżący skorzystał z przysługujących mu uprawnień do kierowania pojazdami. Podkreślić należy, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. W wyniku przeprowadzonego badania może się jednak okazać, że mimo stwierdzenia u skarżącego zespołu uzależnienia alkoholowego jest on w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty sformułowane w skardze. Postępowanie było prowadzone z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a sprawa została wyjaśniona wszechstronnie i wystarczająco dla podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia. Okoliczności takie jak dobrowolne zgłoszenie się skarżącego na leczenie odwykowe, które miało rozpocząć się w dniu 31 grudnia 2015 r. oraz niezadowalające, bo przypadające w okresie abstynencji czy detoksykacji poprzedzającej leczenie odwykowe, ustalenie terminu badania w okresie miesiąca liczonego od dnia doręczenia decyzji czyli od dnia 15 grudnia 2015 r., nie mogły wpłynąć na treść kontrolowanego rozstrzygnięcie w kierunku pożądanym przez skarżącego. Ustaleniami kluczowymi w przedmiotowej sprawie popartymi stosowną dokumentacją medyczną były bowiem uzasadnione i poważne zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącego. Termin badania nie pokrywał się natomiast z okresem leczenia odwykowego. Sąd podziela pogląd skarżącego, co do braku uzasadnienia decyzji organu I instancji. Niemniej zważywszy, że uzasadnienie prawne i faktyczne zaskarżonej decyzji SKO jest wyczerpujące i przekonujące, a postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało w niniejszej sprawie prawidłowo Sąd uznał, że naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy wprawdzie nie odniósł się wprost do wszystkich podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów, ale objęte nimi kwestie dobrowolnego zgłoszenia na leczenie czy też terminu badania, podnoszone także w skardze, co wyjaśniono powyżej, nie mają żadnego realnego wpływu na wynik sprawy. Szczegółowe odniesienie się przez ten organ do zarzutów zawartych w odwołaniu nie mogłoby bowiem skutkować wydaniem rozstrzygnięcia o innej treści. W takim stanie rzeczy skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.