II SA/Rz 360/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-11-22
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, która obecnie stanowi teren zielony, parking i ciąg pieszy w ramach kompleksu szkolnego, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi z powodu rzekomego niewykorzystania na cel wywłaszczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ infrastruktura taka jak parking, ciąg pieszy oraz tereny zielone stanowią integralną część osiedla mieszkaniowego i kompleksu szkolnego, co jest zgodne z pierwotnym przeznaczeniem nieruchomości. Organy błędnie zinterpretowały oświadczenie przedstawiciela szkoły o braku użytkowania, nie uwzględniając kontekstu funkcjonalnego i ewolucji inwestycji mieszkaniowych. Ponadto, sąd wskazał na niemożność retroaktywnego stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami do wywłaszczeń dokonanych przed ich wejściem w życie.Stan faktyczny
Gmina Miasto wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz poprzednich właścicieli. Organy uznały, że nieruchomość nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia (budowa osiedla mieszkaniowego), mimo że obecnie stanowi część kompleksu szkolnego, w tym parking, ciąg pieszy i tereny zielone. Gmina argumentowała, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a organy naruszyły przepisy K.p.a. i u.g.n.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził od Wojewody na rzecz Gminy Miasto zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [....] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto [...]kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] orzekającą m.in. o zwrocie na rzecz K. T. w 1/3 części, W. G. w 1/3 części, M. G. w 1/3 części, nieruchomości położonej w obr. [....], oznaczonych jako działki ewidencyjne nr 1082/20 o pow. 0,3500 ha (powstałej z podziału działki nr 1082/5), obj. Kw nr [...] oraz o nr 1082/22 o pow. 0,0088 ha ( powstałej z podziału działki nr 1082/12), obj. KW Nr [...] stanowiących własność Gminy Miasto zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w łącznej kwocie 26.473,24 zł.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 127 § 2 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.; dalej: "u.g.n.").
Organ I instancji dokonując zwrotu wywłaszczonych nieruchomości wskazał, że nie zostały one wykorzystane na cel wywłaszczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina Miasta reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Odwołanie oparto na zarzutach dotyczących naruszenia: art. 7 i art. 104 K.p.a. poprzez nie wypełnienie obowiązku wyczerpującego zabrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Wskazując, na to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, wskazano, że cała nieruchomość stanowi ogrodzony teren przylegający do szkoły będący integralną częścią infrastruktury szkolnej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości reguluje art. 136 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n. stała się zbędna na cel określony w decyzji
o wywłaszczeniu nieruchomości. Z kolei art. 137 ust. 1 u.g.n. zawiera dwie przesłanki zbędności nieruchomości: upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Art. 216 u.g.n. wymienionej ustawy poszerza zakres stosowania wyżej wymienionych przepisów do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule, w tym między innymi, nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1961 r., nr 18, poz. 94 ze zm.).
W tym trybie, jak wskazał organ odwoławczy, na podstawie aktu notarialnego nr Rep. [...] z dnia 7 sierpnia 1972 r., K.T., W.G., W. G. oraz M.G. zbyli na rzecz Skarbu Państwa działkę nr 32 położoną w obr. [...], która niezbędna była na realizację budowy osiedla mieszkaniowego B. III , zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1972 r. nr [...] wydaną przez Wydział Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej .
Na podstawie dokumentacji geodezyjno - prawnej organ stwierdził, że dawna działka nr 32 w obr. [...] odpowiada obecnie częściom istniejących działek nr 1082/5 i nr 1082/12, położonych w obr. [...].
Organy ustaliły również, że spadek po zmarłej W. G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 13 maja 1998 r. sygn. akt [...] nabyli K.T., W.G. oraz M.G. po 1/3 cz. każde.
Brak realizacji celu wywłaszczenia organy ustaliły na podstawie przeprowadzonych w dniu 21 marca 2013 r. oględzin. Na ich podstawie zostało stwierdzone, że wywłaszczona nieruchomość stanowi obecnie część istniejących działek nr 1082/5 oraz nr 1082/12. Oględziny wykazały, że odpowiadająca dawnej działce nr 32 część działki nr 1082/12 zagospodarowana jest jako część parkingu ciąg pieszy, natomiast pozostała część wywłaszczonej nieruchomości (odpowiadająca działce nr 1082/5) stanowi teren zielony, w obrębie którego położone częściowo są dwa boiska szkolne. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie domagają się zwrotu części nieruchomości wykorzystywanej pod boiska szkolne. Przedstawiciel Zespołu Szkół im. [...] oświadczył w trakcie oględzin, że obszar wywłaszczonej nieruchomości jest użytkowany przez szkołę jedynie w części obejmującej boiska szkolne.
W świetle powyższego organ stwierdził, że w decyzji o lokalizacji inwestycji wywłaszczona nieruchomość została przeznaczona na realizację zadań takich jak budowa żłobka, liceum ogólnokształcącego oraz szkoły podstawowej.
Z przeprowadzonych oględzin wynika, że jedynie część nieruchomości została wykorzystana zgodnie z tym celem, a strony nie domagają się zwrotu tej części nieruchomości.
W świetle powyższego, zdaniem organu odwoławczego, słusznie organ I instancji przyjął, że pozostała część powinna podlegać zwrotowi.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał, że o realizacji celu wywłaszczenia nie może przesądzać sama zgodność usytuowania na nieruchomości budynków szkolnych z pierwotnym projektem, a istotny jest sposób wykorzystania nieruchomości. Kwestią zasadniczą dla rozstrzygnięcia było ustalenie sposobu wykorzystania nieruchomości. Zdaniem organu odwoławczego sam fakt objęcia nieruchomości ogrodzeniem kompleksu szkolnego nie przesądza jeszcze o jej wykorzystaniu zgodnym z celem wywłaszczenia. Istotne znaczenie ma tutaj okoliczność, iż na zwracanym terenie nie znajdują się jakiekolwiek urządzenia, o których można by bez wątpliwości powiedzieć, że stanowią one niezbędną część tego kompleksu szkolnego, taką część stanowią oczywiście boiska szkolne, jednakże wnioskodawcy nie domagają się zwrotu terenu, na którym są one zlokalizowane. O fakcie braku wykorzystania zwracanej części nieruchomości na cele wywłaszczenia dobitnie świadczy stanowisko przedstawiciela użytkownika nieruchomości - Zespołu Szkół im. [...] , zapisane w protokole z oględzin nieruchomości, zgodnie z którym zwracany teren nie jest w żaden sposób użytkowany przez szkołę.
W skardze na powyższą decyzje Gmina Miasta domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art 216 ust. 1 u.g.n. w zw. z art 136 ust. 3 u.g.n. poprzez uznanie, że wybudowanie parkingu i ciągu pieszego nie jest realizacja celu publicznego budowy osiedla mieszkaniowego,
- naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak całościowej i logicznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego,
- naruszenie art. 9 u.g.n. i art. 142 ust. 1 u.g.n. poprzez zaakceptowanie określenia przez organ I instancji terminu zwrotu odszkodowania niepokrywającego się z dniem wykonalności decyzji,
- naruszenie art. 141 ust. 2 u.g.n. poprzez zaakceptowanie ustanowienia przez organ I instancji hipoteki pod warunkiem,
- akceptację orzekania bez podstawy prawnej o wygaszaniu trwałego zarządu.
W ocenie strony skarżącej cel wywłaszczenia została zrealizowany. Wskazano, że przy ocenie powyższego należy brać pod uwagę stan zagospodarowania bezpośredniego otoczenia. Powołując się na wyrok WSA z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 775/06 wskazała, że jeśli celem wywłaszczenia był plac ćwiczeń dla wojska a nieruchomość wprawdzie niezabudowana ale znajduje się wewnątrz kompleksu wojskowego, to nie można uznać że cel nie został zrealizowany. Podobnie wskazała jest w niniejszej sprawie, gdzie szkoła została wybudowana, powstało również osiedle mieszkaniowe B. III. Wskazała, że oprócz parkingu i ciągu pieszego na działkach znajduje się teren zielony, jest to teren znajdujący się w kompleksie szkolnym, w ramach szkolnego ogrodzenia. Powyższych okoliczności nie może podważać oświadczenie Zespołu Szkół im. [...], na które powołuje się organ, ze część stanowiąca skarpę z zadrzewieniem jest nieużytkowana. W ocenie Skarżącej przedstawicie Zespołu Szkół składając tej treści oświadczenie miał na myśli, że na przedmiotowej nieruchomości nie znajduje się żadna zorganizowana infrastruktura sportowa
Ponadto zwróciła uwagę na nieprawidłowe określenie terminu zwrotu, który zgodnie z art. 9 u.g.n. powinien pokrywać się z terminem wykonalności decyzji. Za zbędne uważa również zastrzeżenie dotyczące powstania zabezpieczenia hipotecznego. Organ może orzec tylko o ustanowieniu hipoteki. Z redakcji pkt 4 decyzji Starosty wynika, ze decyzja mogłaby stanowić podstawę wpisu hipoteki już w 31 dniu od ostateczności decyzji co jest niemożliwe w świetle art. 9 u.g.n. – hipoteka nie może obciążać nieruchomości wierzyciela czyli gminy, która do dnia dokonania przez sąd administracyjny oceny legalności decyzji zwrotowej jest właścicielem nieruchomości ( postanowienie SN z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II CSK 298/12). Ponadto Wojewoda P. utrzymując decyzję Starosty w mocy usankcjonował wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Art. 142 ust. 1 u.g.n., który stanowi podstawę nie wymienia wygaszenia trwałego zarządu o czym orzekł Starosta Przemyśli. Zgodnie z art. 138 ust. 1 u.g.n. następuje to z mocy prawa z dniem ostateczności decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji, wywłaszczona nieruchomość została przeznaczona na realizację zadań takich jak budowa żłobka, liceum ogólnokształcącego oraz szkoły podstawowej. Zagospodarowanie zgodne z celem odnosi się do części nieruchomości przeznaczonej na boiska szkolne, co do której wniosek został wycofany. Sam fakt objęcia nieruchomości ogrodzeniem kompleksu szkolnego nie przesądza o jej wykorzystaniu zgodnie z celem wywłaszczenia, istotne jest faktyczne wykorzystanie. Nie zgodził się również z zarzutem dotyczącym terminu zwrotu odszkodowanie. Powołując się na art. 142 ust. 1 u.g.n. wskazał, że rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało pozostawione uznaniu organu. Zgodził się, że rozstrzygniecie w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu w sytuacji, gdy część zwracanej nieruchomości znajdowała się w trwałym zarządzie Straży Miejskiej , Zespołu Szkół Specjalnych im. [...] oraz Środowiskowego Domu Samopomocy , a który wygasa z chwilą ostateczności decyzji orzekającej o zwrocie, ale w ocenie organu uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podobnie jak zarzut błędnego warunkowego zabezpieczenia hipotecznego należności z tytułu zwrotu odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W rozpoznawanej sprawie roszczenie zwrotowe zostało skierowane do prawa własności nieruchomości, która została wywłaszczona na specyficzny cel. Była nim budowa osiedla mieszkaniowego. Tego rodzaju inwestycja ma charakter złożony i wieloetapowy, a zatem jej realizacja może trwać niejednokrotnie dłuższy okres czasu.
Teren zajęty pod osiedle mieszkaniowe nie musi być także w całości pokryty różnymi budynkami, budowlami. W szczególności mogą na nim występować obszary tzw. zielone, rekreacyjne czy strefy ochronne.
Aktem notarialnym [...] z dnia 07.08.1972 r. na rzecz Skarbu Państwa została wywłaszczona dz.nr 32 obr. [...] o pow. 86 ha 59 ar na podstawie decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury [...] z dnia z dnia [...] stycznia 1972 r pod budowę osiedla mieszkaniowego "B. III". Działka ta w dniu wywłaszczenia stanowiła współwłasność po 1/3 części Państwa: K. T., W. G., M. G. i W. G.. Spadek po zmarłej W. G. nabyli po 1/3 części K.T., M.G. i W.G. co zostało potwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny Sygn. akt [...] z dnia13.05.1998 r.. Wniosek o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości złożyły osoby uprawnione tj. K.T., M.G. i W.G..
W toku postępowania w oparciu o dokumenty przekazane przez Prezydenta Miasta (pismo znak [...] z dnia 10.04.2015 r.) stwierdzono, że na dzień sporządzenia aktu notarialnego obowiązywała decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury znak [...] z dnia [...] marca 1972 r - która uchylała decyzję z dnia [...] stycznia 1972 r. nr [...]- tożsamą (identyczną) z decyzją [...]z dnia [...] stycznia 1972 r. W związku z powyższym decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury znak [...]z dnia [...] marca 1972 r. wraz z załącznikiem graficznym została uznana za dokument stanowiący podstawę zwrotu wywłaszczonej dz. 32 obr. [...]. Zgodnie z załącznikiem graficznym do w/w decyzji wywłaszczona działka została przeznaczona na zadania oznaczone następującymi symbolami:
• teren oznaczony symbolem B (Żłobki)
• teren oznaczony symbolem J (Liceum Ogólnokształcące)
• teren oznaczony symbolem C (Szkoły Podstawowe).
Objęta ostatecznie żądaniem zwrotowym część dawnej działki nr 32 to aktualnie działka nr 1082/20 o powierzchni 0,35 ha i działka nr 1082/22 o powierzchni 0,0088 ha poł. w obr. [...]. Działka nr 1082/20, powstała z podziału działki nr 1082/5 i działka nr 1082/22 powstała z podziału działki nr 1082/12. Działki te tworzą jeden kompleks.
Na działce nr 1082/22 położony jest fragment parkingu na samochody (teren ogrodzony) i chodnik. Zaś działka nr 1082/20 to teren szkoły, ogrodzony – ogrodzenie na podmurówce, porośnięty trawą i drzewami. Znajdują się tam 4 latarnie (protokół oględzin z dnia 4 sierpnia 2015 r.).
Organy przyjęły, że działki nr 1082/20 i nr 1082/22 nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia, tj. na budowę szkoły podstawowej. Aktualnie stan tych działek, zdaniem organów, świadczy o tym, że nie zostały one wykorzystane zgodnie z nim.
Sąd nie podziela tego stanowiska. Przede wszystkim działka nr 1082/20 stanowi ogrodzony teren szkoły. Wraz z boiskami sportowymi, budynkiem szkoły, drogami, chodnikiem stanowi pewną całość. Znajdują się na niej drzewa, krzewy, a przede wszystkim są to tereny zielone należące o szkoły.
Wnioski, jakie organy wysunęły z jednorazowego stwierdzenia przedstawiciela szkoły o tym, że działki te nie są w żaden sposób użytkowane przez szkołę są nietrafne. Rację ma skarżąca stwierdzając, że według dokumentów z okresu wywłaszczenia, działka nr 32 obr. [...] nie była przeznaczona bezpośrednio pod zabudowę. Owszem, miała pozostawać w obszarze inwestycji pod szkołę jednakże należy pamiętać, iż w akcie notarialnym nabycia jako cel nabycia wskazano budowę osiedla mieszkaniowego B. III. Na nabytej działce powstał w części (parking oraz ciąg pieszy. Taki sposób zagospodarowania jest zgodny z celem nabycia. Przy ocenie czy cel nabycia został zrealizowany bierze się bowiem pod uwagę stan zagospodarowania bezpośredniego otoczenia. Jeśli np. celem wywłaszczenia był plac ćwiczeń dla wojska a nieruchomość wprawdzie niezabudowana ale znajduje się wewnątrz kompleksu wojskowego, to nie można uznać, iż cel nie został zrealizowany (wyrok WSA z dnia 6.02.2007r. II SA/Rz 775/06). Szkoła niewątpliwie została wybudowana. Co więcej, powstało osiedle mieszkaniowe B. III. NSA w wyroku z dnia 13.06.2014 r. sygn. akt I OSK 2768/12 wskazał, iż za budowę osiedla mieszkaniowego uznać należy nie tylko wznoszenie budynków mieszkalnych, ale także obiektów i urządzeń technicznych stanowiących infrastrukturę osiedla mieszkaniowego. Parking i ciąg pieszy taką infrastrukturą oczywiście jest.
Oprócz parkingu i ciągu pieszego na zwróconych działkach w większości istnieje teren zielony. Jest to teren znajdujący się w kompleksie szkolnym, w ramach szkolnego ogrodzenia. Na mapie zasadniczej widać, iż istnieją tam schody. Rzeczywiście podczas oględzin w dniu 21.03.2013 r. przedstawiciel Zespołu Szkół im. [...] stwierdził, iż część stanowiąca skarpę z zadrzewieniem jest nieużytkowana, jednakże zaskarżony organ zbyt pochopnie zinterpretował to oświadczenie jako dowód na brak realizacji celu nabycia, naruszając tym samym art. 7 i 77 kpa. Sam fakt ogrodzenia istniejącego tam od dawna świadczy o tym, iż teren jest przez szkołę wykorzystywany. Przedstawiciel Zespołu Szkół mówiąc o braku użytkowania miał na myśli brak zorganizowanej infrastruktury sportowej ale nie to, że działka nie jest w ogóle wykorzystywana na potrzeby uczniów. Teren ten stanowi dla nich teren rekreacji podczas przerw szkolnych, są tam przecież schody, które umożliwiają tam poruszanie się.
Przeznaczenie terenu pod budowę szkoły oznacza przeznaczenie go także pod konieczną infrastrukturę szkoły: boiska, chodniki, parkingi i zieleń. Te wszystkie elementy są konieczne dla jej prawidłowego funkcjonowania.
Zresztą z opisu technicznego do planu zagospodarowania terenu osiedla mieszkaniowego B. II i III będącego załącznikiem do w/w decyzji Prezydium WRN z dnia [...] marca 1972 r. wynika, że "B. III – budynki mieszkalne usytuowane na stokach wzgórza orientowane elewacjami uprzywilejowanymi ku terenom zielonym, które tworzą główne wnętrze zielone wypełnione usługami podstawowymi oświaty (żłobek, przedszkole, szkoła, liceum) i częściowo usługami osiedlowymi".
W tym zakresie należy przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1519/14, iż przy ocenie realizacji celu, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględniać nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę infrastruktury osiedla (ciągi komunikacyjne, sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze oraz tereny zieleni osiedlowej) niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania. Osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanistycznym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców.
Kwestia ustalenia celu wywłaszczenia pozostaje w ścisłym związku z problematyką możliwego rozszerzenia lub modyfikacji przeznaczenia nieruchomości określonego w decyzji wywłaszczeniowej, co w konsekwencji powoduje, że zmiana ta nie będzie traktowana jako wykorzystanie nieruchomości na cel niezgodny z celem wywłaszczenia.
Modyfikację celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru.
Analiza realizacji celu wywłaszczenia nie może abstrahować od kontekstu funkcjonalnego z daty wywłaszczenia nieruchomości, w tym od specyfiki wieloletnich inwestycji mieszkaniowych, które nie ograniczają się tylko do wzniesienia budynków, ale obejmują także budowę pozostałej infrastruktury życia codziennego na osiedlu mieszkaniowym, w tym parkingów, placów sportowych czy zieleni towarzyszącej.
W realiach niniejszej sprawy nawet gdyby przyjąć, że doszło do modyfikacji celu wywłaszczenia to miała ona nieistotny charakter. Na działkach objętych kontrolowanymi decyzjami mimo, że nie ma obiektów szkolnych to wobec zachowania tożsamości funkcji tego terenu zaplanowanego w dacie wywłaszczenia jako "wnętrze zielone uzupełnione usługami podstawowymi oświaty" wraz z elementami infrastruktury osiedla mieszkalnego w postaci parkingu, chodnika, lamp, stwierdzić trzeba, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.
W kontrolowanych decyzjach organy wadliwie zajęły odmienne stanowisko, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy.
Jak wynika z okoliczności sprawy aktualny stan zagospodarowania przedmiotowych działek istnieje najprawdopodobniej od kilkudziesięciu lat.
Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za utrwalonym w orzecznictwie poglądem, według którego, ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie powinna odnosić się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2876/12, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Retroaktywne działanie przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest możliwe (patrz: pkt 6.2 uzasadnienia prawnego wyroku TK z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, OTK-A 2014/3/31; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2502/12, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1436/13).
W ponownym postępowaniu organy jednoznacznie ustalą tę kwestią.
Odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi w tej sytuacji jest oczywiście bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.ps.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło