II OSK 2249/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-07-18
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Marzenna Linska-Wawrzon, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdy budowa została zakończona i obiekt jest użytkowany, możliwe jest zastosowanie procedury naprawczej z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, polegającej na nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie również do obiektów budowlanych wybudowanych z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, które zostały już zakończone i są użytkowane. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, co może obejmować nałożenie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego oraz wykonania niezbędnych robót budowlanych.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzje nakładające na inwestorów obowiązek wykonania ścian oddzielenia przeciwpożarowego w budynku inwentarsko-składowym. Budynek został zrealizowany z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę z 1968 r. w zakresie lokalizacji i konstrukcji. WSA uznał, że w takiej sytuacji możliwe jest zastosowanie procedury z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, polegającej na nałożeniu obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1497/16 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1497/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi K.K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej "PWINB") z dnia [...] 2016 r. w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w U. (dalej "PINB") z dnia [...] 2016 r.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 dalej "Pr. bud.") PINB nałożył na inwestorów M.P. i M.P. obowiązek wykonania w ścianie północno-wschodniej od strony działki nr [...] ściany oddzielenia pożarowego o odpowiedniej klasie w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem w terminie do 30 września 2016 r.
Zaskarżoną decyzją PWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud. nakazał M.P. i M.P. doprowadzić budynek inwentarsko-składowy zlokalizowany na działce nr ew. [...] w miejscowości Ł. do stanu zgodnego z prawem w terminie do 31 października 2016 r. poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na: 1) wykonaniu ściany północno-wschodniej budynku jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego poprzez zastąpienie części drewnianych murem o grubości 25 cm oraz wysunięciu tej ściany na co najmniej 30 cm poza lico ściany zewnętrznej budynku od narożnika południowo-wschodniego w kierunku południowo-wschodnim na całej wysokości, 2) alternatywnie: wyprowadzeniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego północno-wschodniej budynku ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,30 m, po obcięciu okapu dachu lub zamontowaniu wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego północno-wschodniej budynku pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem, 3) wykonaniu ściany szczytowej północno-zachodniej budynku jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego poprzez pogrubienie tej ściany w części strychowej do grubości 25 cm, 4) alternatywnie: wyprowadzeniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,30 m, po obcięciu okapu dachu lub zamontowaniu wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego północno-zachodniej budynku pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte wobec stwierdzenia że przedmiotowy budynek został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę z dnia [...] 1968 r. udzielonego przez Kierownika Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w U. Stwierdzone przez organy istotne odstępstwo od warunków określonych w zatwierdzonym pozwoleniu na budowę polegało na zmianie lokalizacji obiektu budowlanego, poprzez zbliżenie go do granicy działki od strony północno-wschodniej oraz północno-zachodniej. Organu ustaliły, iż budynek został usytuowany w zbliżeniu do granicy od strony północno-wschodniej w odległości od 1,30 m do 2,60 m oraz 2,40 m od strony północno-zachodniej, zamiast 5 m od strony północno-wschodniej i 6 m od strony północno-zachodniej. Nadto w uzasadnieniu decyzji PWINB wskazano, że wykonano budynek jako murowano-drewniany, zamiast murowany i o powierzchni zabudowy 100,77 m2, zamiast 96 m2.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. wskazano, że Sąd nie podziela stanowiska organu, że w przypadku robót, które już zostały zakończone, organ nadzoru budowlanego może podejmować jedynie czynności określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud. Jednocześnie Sąd zaaprobował stanowisko organów o zaistnieniu w sprawie przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud., co zdaniem WSA w Rzeszowie w konsekwencji skutkowało koniecznością wdrożenia procedury z art. 51 ust. 1 pkt 3 tej samej ustawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł PWINB, zaskarżając go w całości i zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego:
1. art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. w zw. z art. 51 ust. 4 Pr. bud. i art. 51 ust. 7 Pr. bud. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wobec obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z istotnym odstępstwem od tego pozwolenia, którego budowa została zakończona i który jest użytkowany – można wdrożyć procedurę naprawczą przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt Pr. bud. i nałożyć na inwestora, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych – a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. w sprawie dotyczącej budynku inwentarsko-składowego, zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę z dnia [...] 1968 r. udzielonego przez Kierownika Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w U.,
2. art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud. poprzez jego niezastosowanie w sprawie dotyczącej budynku inwentarsko-składowego, zrealizowanego w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę z dnia 9 lutego 1968 r.
Na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. pełnomocnik K.K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą błędnej, zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, wykładni art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., a w konsekwencji niezastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. Zgodnie z twierdzeniami skargi kasacyjnej, użytkowanego już obiektu budowlanego wybudowanego z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę niedopuszczalne jest zastosowanie procedury, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Zdaniem Skarżącego kasacyjnie przyjęcie przeciwnego poglądu jest błędne, co zostało uczynione przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny poddał zatem analizie powyższą kwestię.
W rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. w zw. z art. 51 ust. 4 Pr. bud. i art. 51 ust. 7 Pr. bud.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 Pr. bud., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych
w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zgodnie z art. 51 ust. 4 Pr. bud., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Zgodnie zaś z art. 51 ust. 7 Pr. bud., przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b (tj. w warunkach samowoli budowlanej), zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Przesądziwszy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę, organy nakazały doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.
Rozstrzygnięcia powyższe zakwestionował Sąd I instancji, wskazując, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. ma zastosowanie także do robót zakończonych, a w zależności od tego, czy inwestycja została zakończona, czy też wciąż jest realizowana, różna jest jedynie treść rozstrzygnięcia kończącego ten etap postępowania naprawczego.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że prawidłowy jest pogląd Sądu I instancji, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. znajduje zastosowanie także w odniesieniu do wybudowanych i użytkowanych obiektów budowlanych, które zostały zrealizowane z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że koniecznym warunkiem zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. jest funkcjonowanie w obrocie prawnym pierwotnego projektu budowlanego, od którego inwestor dokonał istotnych odstępstw (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2018 r., II OSK 1359/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt wybudowany został na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która funkcjonuje w obrocie prawnym. Niekwestionowany jest również fakt, że Inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od projektu budowlanego, stanowiącego integralną część pozwolenia na budowę z 1968 r.
Przesądziwszy zatem, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja, na podstawie której wzniesiony został przedmiotowy obiekt, Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, czy wobec użytkowanego już obiektu możliwe jest wdrożenie procedury z art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud.
Dalej zauważyć trzeba, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w odniesieniu do zakończonych już robót budowlanych znajduje zastosowanie art. 51 ust. 7 (por. wyroki NSA z dnia 29 maja 2019 r., II OSK 1811/17 i z dnia 24 lutego 2017 r., II OSK 1586/15, oba wyroki dostępne w CBOSA; zob. także A. Gliniecki [w:] A. Gliniecki (red.), Komentarz do art. 51 Prawa budowlanego, dostępny w LEX). Za pośrednictwem zaś art. 51 ust. 7 Pr. bud., do obiektów wykonanych w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Pr. bud., zastosowanie znajdują przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Pr. bud.
Zgodnie zaś z art. 51. ust. 7 w zw. art. 50 ust. 1 Pr. bud. będą to obiekty, które nie powstały w warunkach samowoli budowlanej i które powstały w wyniku robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że nie można rozumieć przepisu art. 51 ust. 7 Pr. bud. w ten sposób, że wyłącza on stosowanie przez organ nadzoru budowlanego innych rozstrzygnięć niż wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Pr. bud. Przepis art. 51 ust. 7 Pr. bud. nie stanowi przeszkody, aby doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem polegało na przedłożeniu dodatkowego projektu budowlanego, jego ocenie i ewentualnym zatwierdzeniu (zob. wyroki NSA z dnia 25 lutego 2014 r., II OSK 2286/12 i z dnia 26 lipca 2013 r., II OSK 687/12, oba wyroki dostępne w CBOSA).
Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i 51 Pr. bud., polega zaś na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 Pr. bud., doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego (to jest takiego, w którym zrealizowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym albo prawidłowo dokonanym zgłoszeniem).
W doktrynie wskazuje się ponadto, że niezrozumiałe jest, dlaczego w art. 51 ust. 7 obok przepisów "ust. 1 pkt 1 i 2" nie został wymieniony pkt 3 ust. 1. Nie ma to żadnego racjonalnego uzasadnienia, tym bardziej że z art. 51 ust. 4 jednoznacznie wynika, że przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 mają zastosowanie również do przypadków, kiedy budowa została zakończona, co zgodnie z terminologią ust. 7 jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że roboty budowlane "zostały wykonane" (por. A. Gliniecki [w:] A. Gliniecki (red.), Komentarz do art. 51 Prawa budowlanego, dostępny w LEX).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że z samego sformułowania art. 51 ust. 4 Pr. bud. wynika, że art. 51 ust. 1 pkt 3 tej samej ustawy znajduje zastosowanie tak do robót budowlanych będących w toku, jak i zakończonych. Przepis ten wprost stanowi bowiem, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Regulacja ta przewiduje zatem sytuację taką jak w kontrolowanej sprawie, to jest gdy roboty budowlane przeprowadzone zostały z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, jednakże budowa została już zakończona.
Przenosząc powyższe rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Sąd I instancji zasadnie uznał, że do przedmiotowego budynku inwentarsko-składowego znajduje zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. Ratio legis postępowania naprawczego z art. 50 i 51 Pr. bud. polega bowiem na doprowadzeniu obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotowy budynek inwentarsko-składowy został zrealizowany z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego, a w świetle art. 51 ust. 7 Pr. bud. możliwe jest nałożenie na Inwestorów obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Słusznie zatem Sąd I instancji uchylił decyzje organów, mając na uwadze ratio legis procedur naprawczych. Sąd I instancji trafnie wskazał przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadniając zajęte w sprawie stanowisko.
Wobec przesądzenia, że Sąd I instancji nie naruszył art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. w zw. z art. 51 ust. 4 Pr. bud. i art. 51 ust. 7 Pr. bud., bezzasadny okazał się zarzut niezastosowania przez Sąd art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zauważyć należy, iż opiera się ona na błędnym założeniu jakoby wieloletnie (w kontrolowanej sprawie nawet kilkudziesięcioletnie) użytkowanie budynku wzniesionego z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego skutkowało tym, iż użytkowanie to ma obecnie charakter legalny.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zaś zgodzić, albowiem jakikolwiek przepis, w tym w szczególności żaden przepis aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, jak i "ustaw budowlanych" obowiązujących od daty wzniesienia przedmiotowego obiektu, nie wiąże i nie wiązał z zaistnieniem przesłanki upływu określonego czasu użytkowania obiektu budowlanego, skutku w postaci legalizacji wzniesienia go z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, czy też skutku w postaci legalizacji jego użytkowania. Znamiennym jest, iż sam skarżący kasacyjnie także nie wskazuje tego rodzaju regulacji, w tym w szczególności nie wskazuje przepisów, z których tego rodzaju normę można by odkodować w drodze wykładni.
W aktach kontrolowanej sprawy brak nadto jakichkolwiek dowodów, czy też poszlak pozwalających na stwierdzenie, że w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego wydana została decyzja o pozwoleniu na jego użytkowanie, przesądzająca w sposób ostateczny o legalności tegoż użytkowania.
Nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja strony skarżącej kasacyjnie co do braku możliwości doprowadzenia do wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. w stosunku do obiektu od lat użytkowanego, co zdaniem autora skargi kasacyjnej uzasadniać ma wydanie w stosunku do tego obiektu decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. zmierzającej do wykonania wymaganych przepisami ścian oddzielenia przeciwpożarowego.
Autorowi skargi kasacyjnej zdaje się bowiem umykać, iż choć faktycznie, brak jest podstawy prawnej dla wstrzymania w drodze decyzji użytkowania obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach o jakich mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud., to sankcją za ewentualne niezastosowanie się przez inwestora do ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., jest wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 51 ust. ust. 5 tej samej ustawy. Jest to więc sankcja analogiczna, jak przewidziana w art. 51 ust. 3 pkt 2 Pr. bud. dla przypadku niewykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy.
Zauważyć nadto trzeba, iż decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Pr. bud. może nakładać nie tylko obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Użycie w powyższym przepisie spójnika "oraz" (a nie "albo", czy też "i") wyraźnie wskazuje, że zamiarem ustawodawcy było umożliwienie organom elastycznej reakcji na stwierdzone naruszenia prawa (istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i jego warunków), obejmującej zarówno samo nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, jak i połączenie tegoż obowiązku z równoczesnym wskazanie jakie roboty budowlane muszą być nadto zrealizowane w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Nadto autorowi skargi kasacyjnej umknęło, że wydanie w stosunku do przedmiotowego budynku decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. ograniczającej się do nakazania wykonania oddzielenia ścian oddzielenia pożarowego nie powoduje doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, a taki jest – co należy stanowczo podkreślić – cel postępowania naprawczego, albowiem nie likwiduje, zauważanej przecież przez organy nadzoru budowanego, niezgodności jego posadowienia z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi minimalnych odległości wznoszonych obiektów budowlanych od granic działek sąsiednich.
Mając na uwadze wymienione powyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika K.K. złożonego na rozprawie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło