II SA/Lu 618/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przyłącza kanalizacji sanitarnej oddala skargę. Decyzją z [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. w T. L. na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia [...]. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z 1974r.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zmianami) odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przyłącza kanalizacji sanitarnej wykonanego z rury kamionkowej o średnicy 150mm i długości 18,50m, przebiegającej przez działki nr geod. 12,11,10 położone przy ul. [...] w T. L.. W motywach decyzji organ podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte [...]. na wniosek J. K. właściciela działki nr geod. 11. Podczas kontroli przeprowadzonej [...]. ustalono, że inwestor A. K. wykonał samowolnie w latach 1990 - 1994 przyłącze kanalizacyjne z rury kamionkowej o średnicy 150mm, długości 18,5m. Powyższe przyłącze do budynku mieszkalnego wykonane jest na odcinku od studzienki kanalizacyjnej "S4" na działce nr geod. 12 A. K. przez działkę nr geod. 11 do studzienki kanalizacyjnej "S5" na działce nr geod. 10, stanowiącą również jego własność. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia [...]. - Prawo budowlane budowa przyłącza wymagała pozwolenia na budowę, którym jednak inwestor nie dysponuje. Z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane wynika, że art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994r. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe, stąd w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Według ekspertyzy technicznej z [...]. PGKiM Sp. z o.o. w T. L. przyłącze zostało wykonane prawidłowo pod względem technicznym i powinno służyć tylko i wyłącznie do odprowadzania ścieków sanitarnych z budynków mieszkalnych. W dniu [...]. PGKiM w T. L. przedłożyło uzupełnienie "ekspertyzy technicznej" przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynków mieszkalnych należących do A. K.. Stwierdzono, że przyłącze kanalizacji sanitarnej na działkach nr geod. 10, 11 i 12 zostało wykonane prawidłowo pod względem technicznym. Spadek przyłącza kanalizacji sanitarnej od studzienki kanalizacyjnej "S4" do studzienki "S5" na długości 18,50m wynosi 3,27% i jest zgodny z wymaganiami normy [...] (wg normy: minimalny spadek dla średnicy dn. 150mm wynosi 1,5%). Wobec powyższego decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił nakazania rozbiórki przyłącza. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z kolei wyrokiem z dnia [...]. ( II SA/Lu 291/10 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje. W kolejnym etapie postępowania decyzją z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. L. ponownie odmówił nakazu rozbiórki wykonanego samowolnie przyłącza kanalizacji sanitarnej, która w postępowaniu odwoławczym została utrzymana w mocy decyzją Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...]., ( II SA/Lu 650/11) obie decyzje uchylił z uwagi na konieczność wezwania inwestora do uzyskania decyzji właściwego organu, ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego przyłącza z powodu braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu obejmującego działki, przez które przebiega przyłącze. Pismem z [...]. zobowiązano inwestora o wystąpienie z wnioskiem do Burmistrza Miasta o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego przyłącza kanalizacji sanitarnej, a [...]. postępowanie w sprawie zawieszono. Po przedłożeniu [...]. decyzji Burmistrza Miasta T. L. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z [...]. postanowieniem z dnia [...]., podjęto postępowanie. W uzasadnienia swojego stanowiska organ wyjaśnił, że stosownie do art. 37 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1/ znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2/ powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Żadna z tych przesłanek nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wykonanie przedmiotowego przyłącza jest zgodne z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wydanej w dniu [...]., z kolei według ekspertyzy technicznej opracowanej przez PGKiM Sp. z o.o. w T. L. wraz z jej uzupełnieniem przedłożonym w dniu [...]. przyłącze zostało wykonane prawidłowo pod względem technicznym i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ zwrócił uwagę, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia naruszenie stanu posiadania działki nr [...] oraz brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do rozbiórki, gdyż przepisy prawa budowlanego z 1974r. takiego skutku nie przewidują. Wkroczenie w cudzą sferę własności, także w wyniku budowy przyłącza, należy do kategorii spraw cywilnych i podlega właściwości sądów powszechnych. Wszelkie przewody kanalizacyjne należą do przedsiębiorstwa wodno - kanalizacyjnego (zgodnie z art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego). Jeśli właściciel działki ma zamiar "odciąć" przewód kanalizacyjny, to powinno spotkać się to z interwencją właściwego przedsiębiorstwa wodno - kanalizacyjnego. W świetle przepisów Prawa budowlanego wydaje się, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nie jest właściwy w tej sprawie. Sprawa ma definitywnie charakter cywilny z zakresu regulowania stosunków właścicielskich w obrębie 2 nieruchomości. W ocenie organu przedmiotowa samowola budowlana nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Dodatkowo świadczy o tym fakt, iż w trakcie prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie J. K. przez 5 lat podkreślał, że nie domaga się rozbiórki przedmiotowego przyłącza, nie chce, aby jego posesja została rozkopana, a nawet proponował zwrot kosztów za rury kamionkowe, z których wykonane jest przyłącze. Żądał natomiast zamurowania wlotu tego przyłącza w studzience kanalizacyjnej na działce nr geod. 12 (bez rozbiórki rur kamionkowych przebiegających przez jego działkę), aby nie mogło być ono użytkowane. Jako nieuzasadniony organ uznał zarzut braku możliwości zabudowy działki z uwagi na pobudowane samowolnie przyłącze kanalizacyjne i sieć wodociągową jest nieuzasadniony. Działki o nr geod. 12, 11 i 10 obecnie nie są objęte planem zagospodarowania przestrzennego. J. K. do chwili obecnej nie czynił żadnych starań odnośnie dodatkowej zabudowy działki budowlanej. W swoim zeznaniu z dnia [...]. zeznał, że ma zamiar rozbudować budynek gospodarczy w kierunku własnej działki. Obecnie jeszcze nie występował z wnioskiem do Starosty [...] o wydanie pozwolenia na budowę. W dniu [...]. złożył kserokopię decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...]. wydaną przez Burmistrza Miasta T. L. ustalającą warunki zabudowy na terenie działki o nr [...], ark. 28 przy ul. [...] dla zamierzenia budowlanego polegającego na budowie garażu na terenie działki nr [...]. Obowiązujące obecnie warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002r. z późn. zmianami) nie uzależniają lokalizacji budynków od uzbrojenia podziemnego na własnej działce. Projekt budowlany niezbędny do opracowania w celu uzyskania pozwolenia na budowę powinien uwzględnić istniejące uzbrojenie i zagospodarowanie terenu. Odnosząc się do złożonego przez skarżącego "zastrzeżenia" z [...]. do PGKiM w T. L. organ zauważył, że nie ma w nim wzmianki o naruszeniu jego prawa własności i o uniemożliwieniu zabudowy działki. Znajduje się natomiast zapis, zgodnie z którym, jeżeli przy wykonywaniu urządzenia przekroczono bez winy umyślnej granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba że bez uzasadnionej zwłoki sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo, że grozi mu niewspółmierna wielka szkoda. Może żądać albo stosownego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, albo wykupienia zajętej części gruntu, jak również tej części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze. Właścicielowi nieruchomości przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z jego nieruchomości. Jeśli zgoda taka była udzielona, to obecne roszczenie o likwidację przyłącza uznać należy za nieuzasadnione. Z kolei z kserokopii oświadczenia będącego w aktach sprawy z dnia [...]. wynika, że kolektor sanitarny wraz z przyłączami kanalizacyjnymi z wejściem w ul. [...] był budowany przez ośmiu użytkowników na wspólny koszt. Z zapisów wynika, że powodem zastrzeżenia był brak udziału w kosztach budowy kolektora kanalizacyjnego A. K. z uwagi na podłączenie drugiego budynku mieszkalnego z działki nr geod. 12. Obecnie rozwiązanie problemu partycypacji w kosztach budowy kolektora sanitarnego i przyłączy nie należy do organu nadzoru budowlanego i nie może być podstawą wydania nakazu rozbiórki przyłącza. Decyzją z [...]. Inspektor Nadzoru Budowlanego powyższą decyzję utrzymał w mocy. Także w ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw do nakazania rozbiórki przyłącza w oparciu o art. 37 ust.1 ustawy prawo budowlane z dnia [...]. Wybudowane samowolnie przyłącze kanalizacji nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Decyzja Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...]. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej potwierdza, że przedmiotowe przyłącze kanalizacji sanitarnej znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a więc brak jest przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Z ekspertyzy technicznej opracowanej przez PGKiM Sp. z o.o. w T. L. wraz z jej uzupełnieniem przedłożonym w dniu [...], wynika natomiast, że przyłącze zostało wykonane prawidłowo pod względem technicznym i nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Z kart inwentaryzacji studni kanalizacji sanitarnej S4 i S5, które zawiera operat kontrolnego pomiaru studni i przyłączy na działkach nr [...] i 12 wykonanego w dniu [...]., wchodzący w skład uzupełnienia ekspertyzy technicznej spornego przyłącza, wynika, iż przyłącze zrealizowane zostało na głębokości odpowiednio od 1,63m do 1,75m poniżej poziomu terenu. Istniejący budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy z działkami nr [...] i w odległości 3,75m od granicy z działką nr [...]. Budynek mieszkalny na działce nr [...] usytuowany jest w granicy z działką nr [...] i w odległości 4,0 m od granicy z działką nr [...]. Spadek przedmiotowego przyłącza kanalizacji sanitarnej o długości 18,50m od studzienki kanalizacyjnej S4, usytuowanej na działce nr [...], do studzienki S5 znajdującej się na działce nr [...], wynosi 3,27 % i jest zgodny z wymaganiami określonymi w normie [...] Organ zaznaczył, że według decyzji Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...]., o ustaleniu warunków zabudowy, dopuszczalne jest wybudowania na działce nr [...] garażu z niezbędną infrastrukturą przy granicy z działką nr [...] (bliźniacza zabudowa). Decyzja została wydana po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, jak też po przeprowadzeniu oceny stanu faktycznego i prawnego działki nr [...]. Stwierdzono w niej, że aktualny stan zabudowy i uzbrojenia terenu w obszarze analizowanym oraz uwarunkowania wynikające z odnoszących się do tego terenu opracowań planistycznych pozwalają na realizację wnioskowanej przez J. K. inwestycji, która będzie zgodna z obowiązującymi opracowaniami planistycznymi przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury technicznej. Przebieg przyłączy wodociągowych pozostaje bez wpływu na możliwość zabudowania działki, bowiem ich trasa usytuowana jest w tej części działki, która nie może być zabudowana z uwagi na linię zabudowy oraz odległość budynku mieszkalnego od granicy z sąsiednią działką nr [...]. Powyższe potwierdza treść mapy zasadniczej, której dokumenty potwierdzające jej aktualność w terenie przyjęto do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Starostwie Powiatowym w T. L. w dniu [...]. i zaewidencjonowano pod nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. zarzucił decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwe ustalenie, że przebieg przyłączy wodociągowych pozostaje bez wpływu na możliwość zabudowania działki, bowiem ich trasa usytuowana jest w tej części działki, która nie może być zabudowana z uwagi na linię zabudowy oraz odległość budynku mieszkalnego od granicy z sąsiednią działką nr [...]. Tymczasem przyłącze przebiega przez tę część działki, która znajduje się w strefie zabudowy przedzielając ją w taki sposób, że nie jest już możliwe usytuowanie na działce jakiegokolwiek obiektu budowlanego, lub rozbudowę budynku gospodarczego już istniejącego. W tych realiach wobec wybudowania przyłącza bez wymaganego prawem zezwolenia oraz istnienia stanu niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia obowiązkiem organu było orzeczenie nakazu rozbiórki bezprawnie wybudowanego przyłącza. Zgodnie natomiast z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z [...] r. ( II SA/Lu [...] ) niemożliwość realizacji inwestycji na nieruchomości sąsiedniej stanowi niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego powtórzył swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Słusznie oczywiście uważają organy rozpatrujące sprawę, że w sytuacji budowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995r. winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm. ). Wprost stanowi o tym art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2010 r. Nr [...], poz. 1623 ze zm.), według którego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe – ustawy Prawo budowlane z 1974r. bez względu na datę realizacji inwestycji. Kwestia ta nie była jednak kwestionowana w toku postępowania, co wynika również z tego, że ten tryb postępowania wskazał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w swoich wyrokach z [...]. ( II SA/Lu 291/10 ) i 20 grudnia 2011r. ( II SA/Lu 650/11 ), podzielając ustalenia organów, zarówno co do daty budowy przyłącza, jak i wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. Skłonić należy się również do prezentowanej przez organy oceny o braku podstaw do nakazania rozbioru przyłącza. Zgodnie z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. Obowiązek ten zachodzi jednak tylko wówczas, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę ( pkt 1 ), lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ( pkt 2 ). Jednocześnie jednak ustawodawca przewidział wyjątek od tej zasady stanowiąc w art. 40 Prawa budowlanego, że w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przez zgodność z prawem należy w tym wypadku należy rozumieć nie tylko zgodność z przepisami Prawa budowlanego (w tym warunkami technicznymi), ale również zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia oraz brak niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek warunkujących dopuszczalność rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego trzeba wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 ( opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) rozstrzygnął problem niejednolitej dotychczas w orzecznictwie, wykładni wspomnianego już przepisu art. 37 ust.1 pkt 1, stwierdzając, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których w nim mowa w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym, że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Oznacza to, że przy ocenie zgodności istniejącej samowoli z przeznaczeniem terenu, zasadą jest stosowanie obowiązujących w czasie orzekania przez organy, przepisów planistycznych. Wobec braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak jak w niniejszej sprawie, wykazanie, że samowolnie wykonany obiekt budowlany lub urządzenie budowlane znajduje się na terenie, który obecnie dopuszcza się tego rodzaju zabudowę musi mieć podstawę w decyzji o warunkach zabudowy, na co wskazał WSA w Lublinie w powołanym już wyroku z [...]. W rozpoznawanej sprawie na wniosek inwestora Burmistrz Miasta T. L. decyzją z [...]. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przyłącza do kanalizacji sanitarnej dla działki nr [...], poprzez działkę nr [...] przy ulicy [...] w T. L.. Z pieczątki znajdującej się na decyzji wynika, że stała się ostateczna [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że tego rodzaju inwestycja jest możliwa do zrealizowania także obecnie. Nie ma również podstaw do kwestionowania zasadności stanowiska organów, według których przedmiotowe przyłącze kanalizacyjne powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie wspomnianego niebezpieczeństwa musi być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości i znajdować odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organy nadzoru budowlanego, prowadzące postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. muszą dokonać jednoznacznego ustalenia, że wybudowanie obiektu spowodowało realne wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2, co uniemożliwia przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie określonym w art. 40 tej ustawy. Z wykonanej dla potrzeb postępowania ekspertyzy technicznej opracowanej przez PGKiM Sp. z o.o. w T. L. [...]. wraz z jej uzupełnieniem przedłożonym w dniu [...], wynika jednoznacznie, że przyłącze biegnące od studni oznaczonej szkicach jako S5 znajdującego się na działce nr [...] do studni S4 usytuowanej na działce nr [...], stanowiących własność A. K., zostało wykonane prawidłowo pod względem technicznym. Z kart inwentaryzacji studni kanalizacji sanitarnej S4 i S5, które zawiera operat kontrolnego pomiaru studni i przyłączy na działkach nr [...] i 12 wykonanego w dniu [...]., wchodzący w skład uzupełnienia ekspertyzy technicznej spornego przyłącza, wynika, iż przyłącze zrealizowane zostało na głębokości odpowiednio od 1,63m do 1,75m poniżej poziomu terenu. Istniejący budynek gospodarczy usytuowany jest w granicy z działkami nr [...] i w odległości 3,75m od granicy z działką nr [...]. Budynek mieszkalny na działce nr [...] usytuowany jest w granicy z działką nr [...] i w odległości 4,0 m od granicy z działką nr [...]. Spadek przedmiotowego przyłącza kanalizacji sanitarnej o długości 18,50m od studzienki kanalizacyjnej S4, do studzienki S5, wynosi 3,27 % i jest zgodny z wymaganiami określonymi w normie [...] W ekspertyzie zakwestionowano jedynie przyłączenie kanalizacji deszczowej do studni kanalizacyjnych, co usunięto przez zakorkowanie wlotów kanalizacji deszczowej. Wynika z tego, że przyłącze wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i może być bezpiecznie użytkowane zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Zasadnie zatem dokonano w sprawie oceny, że przedmiotowy budynek nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani też pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a zatem że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...]. Prawo budowlane, uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki. Oceny powyższej nie zmienia powoływana przez skarżącego w piśmie z [...]. okoliczność zalewania jego domu, co miało być efektem złego stanu technicznego przyłącza. Przeczy temu treść orzeczenia technicznego z kwietnia 2008r. sporządzonego przez rzeczoznawcę budowlanego w zakresie instalacji i sieci sanitarnych o stanie przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego skarżącego, według której przyczyna zalewania piwnic w jego budynku są ścieki deszczowe z dachów i utwardzonych szczelnych podwórzy posesji nr [...] Warto podkreślić, że wprawdzie art. 37 nakazuje rozbiórkę przy spełnieniu opisanych w nim przesłanek, to z powyższych przepisów nie wynika jednak, że w każdym przypadku właściwe organy powinny dążyć do rozbiórki obiektu wybudowanego bez stosownych zezwoleń, a jedynie, że rozbiórka jest konieczna, jeżeli nie jest możliwe doprowadzanie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia [...]. ( III RN [...] OSNP [...]/40 ) słusznie zwrócił uwagę, że przymusu rozbiórkowego o jakim stanowi art.37 ust.1 pkt. 2 nie uzasadnia samo pogorszenie się warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, ale ma być ono kwalifikowane cechą niedopuszczalności. Wyrażenie ustawowe niedopuszczalne pogorszenie należy do kategorii zwrotów ogólnych, których konkretyzacja wymaga oceny wielu elementów dotyczących naruszyciela, przedmiotu naruszenia, intensywności pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a także pokrzywdzonego naruszeniem otoczenia. Stąd też nie bez znaczenia w tej sprawie jest obiektywna ocena, co do charakteru wykonanych czynności, znaczenia wykonanej budowy dla właścicieli działki [...] i dla poprawy standardów ich życia codziennego. Bez wątpienia kanalizacja i wodociąg należą do urządzeń niezbędnych dla zaspokojenia elementarnych potrzeb człowieka. Jest też oczywiste, że wykonane przyłącze kanalizacyjne ma pozytywny wpływ na środowisko. Powyższej oceny nie może zmienić podniesiony w skardze zarzut nieuwzględnienia braku możliwości dalszej zabudowy działki nr [...] lub rozbudowy już istniejącego na niej budynku gospodarczego. Kwestia ta nie ma bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Może być wprawdzie rozważana jako ograniczenie lub nawet uniemożliwienie wykonywania prawa własności nieruchomości przez skarżącego, zauważyć jednak należy, że art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy w ogóle nie uzależnia legalizacji samowoli budowlanej od wykazania braku naruszenia prawa własności. Nie może zatem być rozpatrywana w kategorii niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, jak uważa skarżący. Ograniczenia w wykonywaniu prawa własności, co jest efektem braku zgody właściciela nieruchomości na budowę, stanowi zagadnienie o charakterze cywilnym i nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego w omawianym postępowaniu. W tym przypadku możliwe jest dochodzenie ochrony prawnej na drodze powództwa cywilnego. Obiekt budowlany bądź inne prace budowlane wykonane w ramach samowoli budowlanej, które nie spełniają przesłanek orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., podlegają wyłącznie rygorom przewidzianym w art. 40 tej ustawy, które umożliwiają legalizację niezależnie od tego, czy obiekt bądź prace budowlane zostały zrealizowane na gruncie w całości pozostającym w wyłącznej dyspozycji inwestora. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej ocenianej na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974 r. nie jest zatem uzyskanie zgody właściciela gruntu bądź przedłożenie dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przewiduje odmienne, niż aktualnie obowiązujący w tym przedmiocie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przesłanki usankcjonowania samowoli inwestora. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm. ) skargę należało oddalić.