V SA/Wa 1278/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-25
Skład orzekający: Marek Krawczak, Irena Jakubiec-Kudiura, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakup przez grupę producentów rolnych od swojego członka budynku chłodniczo-przechowalniczego po cenie znacznie wyższej niż koszt jego wybudowania, przy jednoczesnej świadomości członków grupy o niższych kosztach budowy, stanowi sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej, sprzeczne z celami systemu wsparcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakup przez grupę producentów rolnych od swojego członka budynku chłodniczo-przechowalniczego po cenie znacznie wyższej niż koszt jego wybudowania, przy jednoczesnej świadomości członków grupy o niższych kosztach budowy, stanowi sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania pomocy finansowej. Działanie to jest sprzeczne z celami systemu wsparcia, takimi jak optymalizacja kosztów produkcji i efektywne wydatkowanie środków publicznych. W związku z tym, odmowa przyznania pomocy finansowej była zasadna.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o pomoc finansową na pokrycie kosztów inwestycji. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organ odwoławczy odmówił przyznania pomocy, uznając, że spółka sztucznie stworzyła warunki do jej uzyskania poprzez zakup od członka grupy budynku chłodniczo-przechowalniczego po cenie znacznie przewyższającej koszt jego wybudowania, o czym spółka miała wiedzę. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. WSA oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak Sędziowie: WSA Irena Jakubiec-Kudiura WSA Michał Sowiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako Skarżąca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej jako Prezes ARiMR) nr [...] z [...] marca 2016r. uchylająca w zaskarżonej części decyzję w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i dokonanej obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oraz odmawiająca przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 11 691 176,78 zł.
Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] stycznia 2012r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. wraz m. in. operatem szacunkowym, sporządzonym przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego P.T.
W dniu 27 lutego 2012 r. Skarżąca została wezwana do złożenia wyjaśnień, które złożyła w dniu 8 marca 2012r. wraz z zmianą do wniosku, polegającą na zmianie adresu siedziby.
Organ I instancji zlecił rzeczoznawcy majątkowemu S.G. wycenę zakupionej przez Skarżącą zabudowanej nieruchomości, która odbyła się w dniu 21 marca 2012 r. Ponadto w dniu [...] marca 2012 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w siedzibie Skarżącej, która wykazała koszty niekwalifikowane w wysokości 4 117,86 zł.
Decyzją nr [...] z [...] maja 2012r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej jako Dyrektor ARiMR) - przyznał stronie pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 17.291.153,24 zł.; oraz odmówił przyznania pomocy w wysokości 5.845.588,39 zł i dokonał obniżki należnej kwoty finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 5.843.588,39 zł.
Od przedmiotowej decyzji strona odwołała się zaskarżając ją w części, tj. co do odmowy przyznania pomocy i co do obniżki pomocy.
Po rozpatrzeniu odwołania wydana została przez Prezesa ARiMR decyzja nr [...] z [...] sierpnia 2012r. uchylająca w całości zaskarżoną decyzję nr [...] i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania.
Strona wniosła o wyeliminowanie z obrotu prawnego w/w decyzji - poprzez stwierdzenie jej nieważności, gdyż decyzja wychodziła poza zakres zaskarżenia wskazany w odwołaniu od decyzji organu I instancji nr [...].
Decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2015 r. stwierdzona została nieważność decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2012r. w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji organu I instancji w części przyznającej stronie pomoc finansową. Tym samym ostała się decyzja Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] maja 2012 r. w części przyznającej stronie pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 17.291.153,24 zł.
W wyniku rozpatrzenia sprawy przekazanej przez Prezesa ARiMR do ponownego rozpatrzenia decyzją nr [...] z [...] marca 2014r. Dyrektor ARiMR odmówił w całości przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 28.982.330,02 zł. - stwierdzając, iż Strona stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności.
Decyzję nr [...] z [...] marca 2014 r. Grupa zaskarżyła w całości do Prezesa ARiMR.
Po rozpatrzeniu w/w odwołania, decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2014r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora ARiMR.
Przedmiotowa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 sierpnia 2015r. sygn. akt: V SA/Wa 2900/14, uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. Prezesa ARiMR i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] marca 2014r. oraz uchylił decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. w części nieobjętej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2015 r. o stwierdzeniu nieważności części decyzji Prezesa ARiMR z [...] sierpnia 2012 r. nr [...].
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a." i zawartą tam wyraźną, jednoznaczną intencją ustawodawcy było i jest zapobieżenie dwutorowości postępowań administracyjnego i sądowoadministracyjnego.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy wbrew prezentowanemu powyżej stanowisku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2015 r. stwierdził w części nieważność wydanej w oparciu o art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2012r., która stanowiła podstawę do działania organów w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, wszczętym wnioskiem Skarżącej spółki z [...] stycznia 2012 r. - mimo wcześniejszego skierowania w dniu 16 września 2014 r. przez Skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Prezesa ARiMR Nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] marca 2014 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw – które były wydane w następstwie cyt. decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2012r.
Sąd, rozpoznając skargę na zaskarżone decyzje tj. decyzję Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] marca 2014 r., był bowiem zobowiązany również do kontroli decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., mocą której ponownie było prowadzone postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy na wniosek Skarżącej z [...] stycznia 2012 r., gdyż całe to postępowanie – w myśl art. 134 i art. 135 p.p.s.a. – podlegało ocenie Sądu niezależnie od zarzutów skargi.
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę stanął na stanowisku, iż z uwagi na ewidentnie wadliwą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2015 r., której jednakże nie jest władny wyeliminować z obrotu prawnego w tym postępowaniu, nie może zaakceptować stanu prawnego, który jest konsekwencją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2015 r.
Tym samym Sąd uznał, iż należy w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym wyeliminować jakiekolwiek działania organów poczynione po wszczęciu postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] maja 2012r. na podstawie odwołania skierowanego przez Spółkę w dniu 15 czerwca 2012 r. do Prezesa Agencji, albowiem zasadnym jest, żeby organ odwoławczy tj. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoznał zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wolą Skarżącej spółki odwołanie od części decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] maja 2012 r.
W tym stanie rzeczy, co podkreślił Sąd o zakresie toczącego się postępowania odwoławczego (czy do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, czy do całego rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji) decyduje strona składająca odwołanie. Nie może zatem organ II instancji poddać kontroli niezaskarżoną część decyzji organu I instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Oznaczałoby to bowiem działanie organu odwoławczego w tym zakresie z urzędu, bez wniesionego w tej części odwołania. Postępowanie odwoławcze nie może być wszczęte z urzędu, może być wszczęte wyłącznie wskutek wniesienia środka zaskarżenia (odwołania) przez uprawniony podmiot i jest w pełni oparte na zasadzie skargowości. Tymczasem w odwołaniu od decyzji wydanej w I instancji w dniu [...] maja 2012 r. strona określiła zakres zaskarżenia tej decyzji.
Poza sporem w ocenie Sądu pozostaje natomiast okoliczność, iż w części niezaskarżonej decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Oznacza to, że biorąc pod uwagę treść odwołania, a zwłaszcza zakres zaskarżenia decyzji określony w odwołaniu, dopuszczalne jest zastosowanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie sentencja decyzji organu I instancji z [...] maja 2012 r. składa się z trzech punktów. Taka konstrukcja decyzji administracyjnej, gdzie o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie określonych praw rozstrzyga organ w kilku punktach decyzji zezwala na przyjęcie w postępowaniu odwoławczym rozwiązania określonego w treści art. 138 § 2 k.p.a. w odniesieniu do tej części decyzji, która została zaskarżona.
Sąd podkreślił, że brak było podstawy prawnej do zastosowania przez organ w części niezaskarżonej art. 138 § 2 k.p.a. i późniejszego ponownego orzekania co do całego wniosku Skarżącej, co miało miejsce w zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] marca 2014 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, co winno skutkować uchyleniem wskazanych decyzji jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania.
Sąd nie orzekł jednakże w zakresie decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., albowiem – z uwagi na treść decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2015 r. – ta część decyzji Prezesa ARiMR nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Sąd wskazał, że organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a., tj. dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji, która powinna spełniać wymogi przewidziane w art. 107 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie, co podkreślił Sąd organ II instancji zastosował art. 138 § 2 k.p.a., a zatem przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Co więcej samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, nie jest samodzielną przesłanką do wydania decyzji kasatoryjnej, niezbędnym bowiem jest dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu organ odwoławczy rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania winien zatem rozważyć charakter i istotę wad zaistniałych w postępowaniu przed organem I instancji oraz możliwość ich naprawienia bez uszczerbku dla stron. Organ odwoławczy stosując przepis art. 138 § 2 k.p.a. powinien w uzasadnieniu decyzji kasatoryjnej przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. Właściwy sens przepisu art. 138 § 2 k.p.a. można bowiem wydobyć jedynie w zestawieniu ze znaczeniem przepisu art. 136 k.p.a., skoro wady postępowania dowodowego przed organem I instancji mogą być dwojakiego rodzaju: – takie, które organ odwoławczy może usunąć przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego albo – takie, które wymagają przekazania sprawy organowi I instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Mając powyższe na względzie zdaniem Sądu z uzasadnienia decyzji Prezesa ARiMR nr [...] wynika niezbicie, iż mógł on sam – w oparciu o wskazaną w art. 136 k.p.a. możliwość przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy – orzec w sprawie w granicach zakreślonych odwołaniem Skarżącej z 15 czerwca 2012r. od części decyzji Dyrektora [...] ARiMR z [...] maja 2012 r.
Po zwrocie akt organowi, Prezes ARiMR decyzją nr [...] z [...] marca 2016r. uchylił w zaskarżonej części decyzję w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i dokonanej obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania oraz odmówił przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 11 691 176,78 zł.
W treści uzasadnienia organ podkreślił, że jest zobowiązany do podporządkowania się w pełnym zakresie – na mocy art. 153 p.p.s.a. ocenie prawnej, przedstawionej w prawomocnym uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2015r. sygn. akt: V SA/Wa 2900/14.
Następnie zaznaczył, że Skarżąca Grupa winna realizować cel polegający na wydatkowaniu środków zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (tj. art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych). Na realizację ww. celów mają wpływ w szczególności koszty podjętych przez przedsiębiorcę (jakim bez wątpienia jest Strona) inwestycji, a dokładnie ich wysokość. Zatem, gdy Grupa podejmuje decyzję, iż niezbędna jest jej do dalszego działania oraz spełnienia warunków niezbędnych do uznania jej za organizację nowa inwestycja (tj. budynek spełniający warunki chłodniczo-przechowalnicze), musi dokonać analizy sposobu realizacji takiej inwestycji (czy poprzez zakup, czy też poprzez samodzielne wybudowanie budynku) w kontekście wpływu tych kosztów na działanie Grupy oraz realizację podjętych przez nią celów, w szczególności celu dotyczącego obniżenia kosztów produkcji oraz celów wskazanych w art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych.
Jak wskazał w myśl art. 122 lit c rozporządzenia nr 1234/2007 z 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizacją rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007r., str. 1, z późn. zm.) szczegółowe cele, jakie winny spełniać działania realizowane przez grupy producentów rolnych to:
- zapewnienie planowania i dostosowywania produkcji do popytu, w szczególności w odniesieniu do jakości i ilości;
- koncentracja dostaw i umieszczanie na rynku produktów wytwarzanych przez ich członków;
- optymalizacja kosztów produkcji oraz ustabilizowanie cen producenta.
W związku z powyższym w ocenie Prezesa ARiMR dokonanie przez Grupę zakupu budynku w dniu 20 grudnia 2011 r., podczas gdy został on oddany do użytkowania w dniu 17 października 2011r., zamiast wybudowania tegoż budynku samodzielnie, doprowadziło do znaczącego wzrostu kosztów produkcji, w tym głównie amortyzacji, tym samym nie pozwalając na optymalizację kosztów produkcji.
Organ odwołał się do art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347/549 z dnia 20 grudnia 2013 r.) i podkreślił, że osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Powyższy nakaz został również powtórzony w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1). W pkt 53 preambuły rozporządzenia nr 543/2011 prawodawca unijny wskazał, iż należy ustanowić środki dotyczące kontroli koniecznych do zapewnienia prawidłowego stosowania niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 oraz odpowiednie sankcje stosowane w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Środki te powinny obejmować zarówno szczegółowe kontrole i sankcje ustanowione na poziomie Unii, jak również dodatkowe kontrole i sankcje krajowe. Odzwierciedlenie powyższego punktu preambuły znalazło się w art. 145 rozporządzenia nr 543/2011, zgodnie z którym nie naruszając jakichkolwiek przepisów szczegółowych określonych w niniejszym rozporządzeniu lub rozporządzeniu (WE) nr 1234/2007 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, odnośnie do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Po rozpoznaniu sprawy, w oparciu o powyższe Prezes ARiMR uznał, że brak jest podstaw do przyznania pomocy finansowej dla Skarżącej Grupy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w, zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. W trakcie postępowania organ odwoławczy ustalił, że Grupę tworzy 6 udziałowców (członków rodziny) tj. [...]. Wszyscy udziałowcy Grupy posiadają ten sam adres zamieszkania i prowadzenia działalności tj. [...].
Organ odwoławczy podkreślił, że bezsporna jest okoliczność, że Grupa w dniu 20 grudnia 2011 r. zakupiła od M.K. budynek chłodniczo-przechowalniczy położony na działkach ewidencyjnych nr [...] (położonych w obrębie P., gmina K.) za kwotę 44.021.700 zł oraz fakt, że M.K. zapłacił za wykonanie usługi, polegającej na wybudowaniu budynku chłodniczo-przechowalniczego położonego na działkach ewidencyjnych nr [...], na podstawie faktury nr [...] z [...] lipca 2012 r. na kwotę 7 806 560 zł.
Prezes ARiMR ustalił ponadto, że Grupa w dniu [...] marca 2011 r. wystąpiła do Dyrektora ARiMR o zatwierdzenie dokonania zmiany PDU (Plan Dochodzenia do Uznania) m.in. poprzez zadeklarowanie w II połowie 2011r. zakupu budynku chłodniczo-przechowalniczego położonego na działkach ewidencyjnych nr [...] za kwotę 12.000.000 zł. Powyższy budynek w chwili deklarowania przez Stronę jego zakupu nie istniał. W tym okresie M.K. (będący wówczas wiceprezesem Grupy) dopiero podejmował kroki zmierzające do załatwienia spraw administracyjnych poprzedzających rozpoczęcie procesu budowlanego.
Organ odwoławczy stwierdził również, że M.K. w dniu [...] czerwca 2011 r. uzyskał pozwolenie na budowę oraz że, w dniu [...] października 2011 r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku chłodniczo-przechowalniczego. Także niekwestionowanym przez Grupę jest fakt, że w dniu 15 listopada 2011r. Strona zapłaciła M.K. zaliczkę na poczet zakupu ww. budynku w wysokości 8.800.000 zł, a w dalszej kolejności w dniu 20 grudnia 2011 r. podjęła uchwałę o zakupie nieruchomości oraz zawarła w tym dniu umowę kupna-sprzedaży budynku chłodniczo-przechowalniczego za kwotę 44.021.700 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, iż nie można uznać działań Grupy polegających na zakupie budynku chłodniczo-przechowalniczego za kwotę 44.021.700 zł za działanie zgodne z celem, jakim jest obniżenie kosztów produkcji oraz z celami wskazanymi w art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Trudno bowiem uznać, że w przypadku wykonywania ww. inwestycji przez M.K. inni członkowie Grupy oraz zarazem osoby zasiadające w jej zarządzie, nie miały wiedzy dotyczącej faktu budowy ww. budynku, a tym bardziej kosztów ewentualnego jego wykonania.
Ponadto, zdaniem Prezesa ARiMR podkreślić należy, że tuż po zakończeniu budowy przez M.K. i wydaniu pozwolenia na użytkowanie budynku pozostali członkowie rodziny podejmują uchwałę o zgodzie Grupy na zapłatę zaliczki na poczet zakupu budynku w wysokości 8.800.000 zł, co tym bardziej może świadczyć o tym, że pozostali członkowie rodziny, a zarazem członkowie Grupy oraz osoby zasiadające w jej zarządzie miały wiedzę co do możliwych kosztów, z jakimi wiąże się samodzielne wybudowanie budynku chłodniczo-przechowalniczego, a co za tym idzie musiały mieć świadomość, że koszty te będą niższe od tych, które Strona zapłaciła za zakup budynku i że dla realizacji celu, jakim jest obniżenie kosztów produkcji, korzystniejszym dla działalności Grupy jest wybudowanie samodzielne takiego budynku.
Prezes ARiMR zaznaczył, że wbrew twierdzeniom Strony, od samego początku nie istniało ryzyko, że Grupa nie zakupi od M.K. budynku. Każde z działań Grupy poprzedzających rozpoczęcie przez M.K. procesu inwestycyjnego, miało dać Grupie oraz samemu członkowi pewność, że wybudowany przez niego budynek będzie zaakceptowany przez organ. Organ odwoławczy nadmienia również, że sama okoliczność, że Grupa od początku precyzyjnie wskazuje zarówno warunki techniczne budynku (zbieżne z warunkami budynku, który planował wybudować M.K.) oraz jego położenie, wprost wskazuje, jaki konkretnie budynek nabędzie. Dlatego też Prezes ARiMR nie może dać wiary dowodowi w postaci umowy pośrednictwa oraz pisma z biura pośrednictwa i twierdzeniom Strony, iż w każdej chwili mogła ona zrezygnować z zakupu budynku od swojego członka. Co znamienne i co wynika także z ww. dowodów dostarczonych przez Stronę, Grupa miała wiedzę, że budynek o takich parametrach nie znajduje się w obrocie.
Mając powyższe na uwadze, Prezes ARiMR stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 145 rozporządzenia nr 543/2011, zgodnie z którym, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzeczy beneficjentów, odnośnie do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Odnosząc się do zarzutów odwołującego się, Prezes ARiMR zaznaczył, że sam fakt prowadzenia rodzinnej grupy, czy też nabywania nieruchomości od członka Grupy, nie stanowi samodzielnej przesłanki do uznania, że w danej sprawie doszło do "stworzenia sztucznych warunków". W niniejszej sprawie przedstawione okoliczności dopiero w powiązaniu z innymi faktami (m in. synchronizacją działań Grupy i jej członka w celu wprowadzenia danej inwestycji do PDU, posiadanie wiedzy przez Grupę w zakresie faktycznych kosztów wykonania budynku), stanowiły przesłankę do uznania, że w przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków celem otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej przedstawionych przez Stronę operatów szacunkowych, organ odwoławczy wskazał, że nie podważają one tezy, iż zakup budynku chłodniczo-przechowalniczego od swojego członka za kwotę 44.021.700 zł nie odpowiadał faktycznej cenie rynkowej tej nieruchomości, a tym bardzie nie podważa faktu, iż członek Grupy, działając z nią w porozumieniu mógł wybudować budynek chłodniczo-przechowalniczy za znacznie mniejszą kwotę, niż cena, która Stroną za niego zapłaciła. Trudno zatem uznać argument Grupy, iż udowodniła ona, poprzez samo twierdzenie M.K., nie poparte żadnymi innymi dowodami, że koszty, jakie faktycznie poniósł, były znacznie wyższe, niż podana na fakturze nr [...] z [...] lipca 2012 r. kwota 7.806.560 zł. Trudno bowiem uznać, że przedsiębiorca, jakim jest M.K., dokonywał nakładów na wybudowanie budynku znacznie wyższych niż 7.806.560 zł i nie był w stanie udokumentować chociaż części tych wydatków.
Na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości, alternatywnie o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania:
1.1. błędne zastosowanie art. 15 w zw. z art. 139 w z w. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP w zw. z niezastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a., poprzez uchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy w oparciu o art. 145 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 tj. stwierdzenie, iż Strona stworzyła sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności, pomimo że:
a) organ I instancji oparł zaskarżoną decyzję z [...] maja 2012 r. m.in. o art. 103a ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z 22 października 2007 r., art. 47 ust. 1, art. 116 ust. 1 i art. 117 ust. 1 rozporządzenia 543/2011, tj. stwierdził w wyniku oceny dowodów przez organ, iż kwota 7.974.117,86 PLN stanowi koszt niekwalifikowany do objęcia pomocą finansową;
b) zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ odwoławczy, orzekając na podstawie art, 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego niż wcześniej organ I instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie decyzja tak wydana narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającą z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 78 Konstytucji RP;
c) naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności potwierdza także pismo Departamentu Prawnego organu II instancji do Departamentu Odwołań organu II instancji z [...] lutego 2016 r. w niniejszej sprawie, znak pisma [...] - w aktach sprawy;
1.2. błędne zastosowanie art. 80 i art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 w zw. z 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 157 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez:
1.2.1. przyjęcie, że organ może samodzielnie ocenić i rozstrzygnąć rozbieżności między kilkoma istotnie rozbieżnymi operatami sporządzonymi przez uprawnionych rzeczoznawców majątkowych,
pomimo że:
a) zgodnie z art. 157 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku rozbieżności choćby dwóch operatów, oceny ich prawidłowości dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych;
b) w przypadku istotnych rozbieżności między operatami szacunkowymi dotyczących wartości tej samej nieruchomości, organ ma obowiązek wystąpić do organizacji rzeczoznawców majątkowych celem oceny ich prawidłowości;
c) zgodnie z zasadami logiki, organ nie dysponuje tak specjalistycznymi wiadomościami z danej dziedziny, by rozstrzygnąć spór między osobami zawodowo do tego przygotowanymi i mającymi wieloletnie doświadczenie w danej specjalności;
1.2.2. pominięcie wniosku dowodowego Strony o zwrócenie się przez organ do Komisji Arbitrażowej Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego między rzeczoznawcami majątkowymi, którzy są twórcami operatów szacunkowych w niniejszej sprawie w celu oceny ich prawidłowości, pomimo okoliczności podniesionych powyżej, w zarzucie nr 1.2.1. lit. "a" - "c";
1.2.3. przyjęcie, iż Skarżąca nie udowodniła, aby koszty budowy budynku były wyższe aniżeli koszty podane na fakturze nr [...] z [...] lipca 2012 r. na kw. 7.806.560 PLN pomimo, iż dowodzi tego operat szacunkowy sporządzony przez biegłą sądową T.S. (załącznik nr 2 do pisma Skarżącej z 20 maja 2014 r.), wyceniający wartość odtworzeniową budynku na kw. 29.013.310 PLN (bez wartości gruntu);
1.2.4. zaniechanie przez organ poczynienia własnych, konkretnych ustaleń co do wysokości kosztów budowy budynku;
1.2.5. przyjęcie, iż trzy operaty szacunkowe przedstawione przez stronę nie są wiarygodne, ponieważ przeczy im treść faktury nr [...] z [...] lipca 2012 r. na kwotę 7.806.560 PLN, pomimo że:
a) ta sama faktura przeczy także operatowi sporządzonemu na zlecenie organu, który wycenia wartość inwestycji na kwotę 28.000.000 PLN, a który mimo to został uznany przez organ I instancji za wiarygodny;
b) sprzecznym z zasadami logicznej i spójnej oceny dowodów jest przyjęcie, iż faktura nr [...] z [...] lipca 2012 r. na kwotę 7.806.560 PLN podważa wiarygodność operatów wyceniających wartość inwestycji na ok. 36.000.000-37.000.000 PLN i jednoczesne przyjęcie przez organy, iż ta sama faktura nie podważa wiarygodności operatu wyceniającego wartość inwestycji na 28.000.000 PLN;
c) operat, w szczególności operat biegłej sądowej rzeczoznawcy T.S. sporządzony metodą odtworzeniową, jest szczególnie wiarygodnym dowodem;
d) w świetle art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami faktura wystawiona przez wykonawcę budynku nie może przesądzać o nieprawidłowości operatu;
e) z analizy całości materiału dowodowego, jak w lit. "a" - "e" powyżej wynika, iż stan faktyczny ustalony przez organy nie znajduje oparcia w żadnym z pięciu operatów szacunkowych sporządzonych przez uprawnionych rzeczoznawców na zlecenie organu i na zlecenie Strony, wyjaśnienia Strony i zeznania świadków;
wskutek czego zdaniem strony skarżącej organ II instancji błędnie przyjął, iż strona nie udowodniła, aby koszt budowy budynku był wyższy aniżeli wartość faktury nr [...] z [...] lipca 2012r., a w konsekwencji błędnie ustalił, że Strona stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, a kosztów w części przewyższającej w/w kwotę wskazaną na w/w fakturze - nie poniosła, co doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 145 rozporządzenia 543/2011 i odmowy przyznania pomocy finansowej;
1.3. błędne zastosowanie art. 7, 77 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosków Strony o przesłuchanie biegłych na rozprawie i dopuszczenie dowodu z konfrontacji autorów operatów, pomimo że przeprowadzenie takiego dowodu najprawdopodobniej pozwoliłoby ustalić przyczyny istotnych rozbieżności między operatami, a następnie pozwoliłoby doprowadzić do ich usunięcia, co miałoby istotne znaczenie dla oceny, czy Strona stworzyła sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności oraz dla oceny w zakresie ustalenia poniesienia przez Stronę i kwalifikowalności kosztów zakwestionowanych przez organ I instancji, wbrew odmiennej ocenie organu II instancji;
2. naruszenie prawa materialnego tj.
2.1. błędną wykładnię art. 145 rozporządzenia 543/2011 w zw. z art. 60 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej z 20 grudnia 2013 r. w zw. z art. 193 rozporządzenia nr 1234/2007, poprzez przyjęcie, iż niezrealizowanie jednego z celów systemu wsparcia uzasadnia stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem ETS, podzielanym przez Sądy krajowe, "stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków wymaga ustalenia przez organy, iż ubiegający się o płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu, przy czym nie można odmówić finansowania projektu gdy dana inwestycja może mieć inne uzasadnienie niż tylko płatność w ramach systemu wsparcia";
2.2. błędne zastosowanie art. 145 rozporządzenia 543/2011 w zw. z art. 60 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1306/2013 w zw. z art. 193 i 122a lit. "c" rozporządzenia nr 1234/2007, poprzez przyjęcie przez organ II instancji, iż działania Strony wypełniały znamiona stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności, pomimo że:
a) zakup budynku chłodniczo - przechowalniczego przez Skarżącą, kwestionowany przez organ II instancji, spełnia m.in. cel obniżenia kosztów produkcji oraz stabilizacji cel produktów i inne cele systemu wsparcia - co wynika z rezultatów przeprowadzonych przez organy kontroli;
b) nawet gdyby przyjąć, iż inwestycja Strony naruszyła cel działania we wskazany przez organ sposób, naruszenie to musiałoby mieć jedynie charakter pośredni - podczas gdy prawidłowe zastosowanie art. 145 rozporządzenia 543/2011 wymaga ustalenia bezpośredniego naruszenia celu danego działania, na co słusznie wskazuje pismo Departamentu Prawnego do Departamentu Odwołań z [...] lutego 2016r. w niniejszej sprawie, znak pisma [...] - w aktach sprawy;
c) organ II instancji nie ustalił, jakie były rzeczywiste, konkretne koszty wybudowania budynku;
d) różnica między kosztem wybudowania budynku a kosztem jego nabycia nie może per se stanowić o stworzeniu sztucznych warunków, albowiem zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, cena zakupu kompletnego, wybudowanego budynku jest zawsze wyższa niż koszt jego budowy, albowiem wartość ceny sprzedaży budynku zawiera także zysk budującego, koszty transakcji.
Jak wyjaśnił w dalszej części uzasadnienia jego autor odmowa przez organ I instancji przyznania pomocy finansowej nastąpiła wyłącznie z powodu uznania wskazanych tam kosztów za niekwalifikowane, a zatem zakwestionowano wniosek co do wysokości, ale uznał prawo do przyznania pomocy. Podczas gdy zaskarżona decyzja kwestionuje prawo skarżącej do otrzymania jakiejkolwiek pomocy finansowej, ze względu na zastosowanie przepisów prawa materialnego o charakterze sankcyjnym.
Wnoszący skargę podkreślił, że w jego ocenie dla strony skarżącej jest dalece bardziej niekorzystna podstawa prawna przyjęta przez organ II instancji aniżeli w decyzji organu I instancji, co narusza zakaz reformationis in peuis w powiązaniu z zasadą dwuinstancyjności.
Strona skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że organ nie dysponuje tak specjalistycznymi wiadomościami dotyczącymi szacowania wartości inwestycji by rozstrzygnąć ten spór bez pomocy osób zawodowo do tego przygotowanych i obowiązkiem organu – wobec skali rozbieżności - było wystąpienie do organizacji rzeczoznawców celem oceny prawidłowości przedstawionych operatów szacunkowych.
Autor skargi zaznaczył również, że organ II instancji pominął wyniki licznych kontroli przeprowadzonych w spółce, które zakończyły się wynikiem pozytywnym dla strony i w których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości – czego dowodzą protokoły kontroli z [...] grudnia 2012r., z [...] grudnia 2013r. czy z [...] marca 2014r.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w treści zaskarżonej decyzji.
Pismem z 4 listopada 2016r. stanowiącym uzupełnienie skargi strona skarżąca podtrzymała argumentację i zarzuty zawarte w skardze i wskazała na naruszenie:
1. art. 4. ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich w związku z art. 193 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 o jednolitej wspólnej organizacji rynku w zw. art. 145 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że działania Skarżącej wypełniały znamiona stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści i w konsekwencji odmowę przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania;
2. § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 czerwca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania poprzez niezastosowanie i odmowę przyznania pomocy finansowej Skarżącej z pominięciem ustalenia wartości rynkowej inwestycji;
3. art. 9 z zw. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu Decyzji analizy pojęcia sztucznych warunków;
4. art. 8 k.p.a. tj. zasady zaufania obywateli do organów Państwa poprzez następcze kwestionowanie zatwierdzonej zmiany do PDU polegającej w szczególności na zakupie budynku chłodniczo-przechowalniczego położonego na działkach ewidencyjnych nr [...].
Autor pisma podkreślił, że celem wsparcia finansowego jest zrealizowana przez Grupę inwestycja, która zapewnia magazynowanie produktów wytworzonych w gospodarstwach członków.
Pismem z 10 listopada 2016r. pełnomocnik organu w uzupełnieniu akt administracyjnych przedłożył m.in. PDU z 2010r. oraz zatwierdzone zmiany z 2011r.
Pismem z 17 listopada 2016r. pełnomocnik organu – w odpowiedzi na wezwanie Sądu – przedłożył opinię Departamentu Prawnego znak pisma [...] z [...] lutego 2016r. oraz operat szacunkowy sporządzony przez T.S.
Pismem z 21 listopada 2016r. pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że prawidłowa wartość inwestycji oszacowana przez Grupę została wskazana we wniosku o zmianę PDU z [...] lutego 2011r.
Przy piśmie z 21 listopada 2016r. pełnomocnik organu nadesłał decyzję Prezesa ARiMR z [...] października 2016r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Dyrektora ARiMR o ustaleniu nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy przy tym rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą.
Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a więc nie tylko samą wykładnię w ścisłym tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego i dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006r., VII SA/Wa 1803/06, LEX nr 304131). Z kolei wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym przyszłym rozpoznaniu sprawy, określają one sposób ich postępowania w przyszłości. Mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi więc ścisły związek (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006r., I OSK 1377/05, LEX nr 281309 czy wyrok NSA z dnia 13 września 2006r., II FSK 1099/05, LEX nr 262073).
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. uchylić ją jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a – c); stwierdzić jej nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie jej z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy i nadesłanych przez strony dokumentów stwierdził, iż wytyczne wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt: V SA/Wa 2900/14 zostały wykonane prawidłowo, a zaskarżoną decyzję wydano bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że organ nie rozpoznał – zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz wolą Skarżącej – odwołania od części decyzji Dyrektora ARiMR z [...] maja 2012 r. nr [...]. Tym samym organ został zobowiązany do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy objętej decyzją organu I instancji i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a. tj. dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, organ sam – w oparciu o treść art. 136 k.p.a. miał możliwość przeprowadzenia postępowania i orzec w sprawie w granicach zakreślonych odwołaniem skarżącej z 15 czerwca 2012 r.
W związku z powyższym, Sąd rozpoznający sprawę uznał, że Prezes ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał wystarczających i przekonywujących ustaleń faktycznych, które pozwalają na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o odmowie przyznania stronie pomocy w całości (z uwagi na stworzone sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności) oraz wyeliminowanie z obrotu prawnego tej części decyzji uchylającej Prezesa ARiMR nr [...], która odnosiła się w istocie do rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy i obniżki pomocy.
Zatem zadaniem Prezesa ARiMR pozostawało – wobec prawomocnego rozstrzygnięcia przyznającego stronie pomoc finansową w kwocie 17.291.153,24 zł (na mocy decyzji Dyrektora ARiMR Nr [...] z [...] maja 2012 r.) - rozpatrzenie odwołania strony od decyzji Dyrektora ARiMR z [...] maja 2012 r.- w zaskarżonej części, tj. co do odmowy przyznania pomocy i co do obniżki pomocy.
W ocenie Sądu, dokonana przez organ odwoławczy ocena okoliczności sprawy jest logiczna, racjonalna, zgodna z doświadczeniem życiowym, a nadto uwzględnia sformułowane wytyczne w wyroku tut. Sądu z 25 sierpnia 2015 r. i wskazania tam zawarte.
Odnosząc się do zarzutów złożonej skargi wskazać należy, że pomimo jej oparcia na zarzutach prawa procesowego i materialnego większość z nich została oparta na ocenie tych samych okolicznościach faktycznych, sprowadzających się zasadniczo w zakresie zarzutów procesowych do niewyjaśnienia określonych okoliczności faktycznych i wadliwej ich oceny, w zakresie prawa materialnego zaś do niewłaściwego ich zastosowania w okolicznościach sprawy. To zaś uzasadnia co do zasady łączną ich ocenę, choć standardowo w pierwszej kolejności analizie podlegają te pierwsze, gdyż dopiero ocena prawidłowości decyzji w tym aspekcie uzasadnia ocenę prawidłowości zastosowania tych drugich. Zarzuty skargi obejmują kilka ich grup. Są to: zaniechanie przez organ wbrew wytycznym obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego na okoliczność stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności, zaniechanie rozstrzygnięcia skali rozbieżności operatów szacunkowych, zaniechanie ustosunkowania się do twierdzeń strony zawartych w odwołaniu, wadliwa ocena materiału dowodowego, czy rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącej oraz błędną wykładnię art. 145 rozporządzenia nr 543/2011.
Ocenę merytoryczną tak sformułowanych zarzutów należy zacząć od tego, że organ II instancji władny był do przeprowadzenia ewentualnego uzupełniającego postępowania dowodowego (co też w niniejszej sprawie uczynił dołączając do akt sprawy dodatkowe dokumenty m.in. PDU) oraz zmiany podstawy prawnej, jaka stanowiła uzasadnienie dla odmowy przyznania pomocy. Należy przy tym wskazać, że w okresie pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a wydaniem decyzji przez Prezesa ARiMR, w przedmiotowej sprawie został zgromadzony obszerny materiał dowodowy na skutek postępowania dowodowego, przeprowadzonego na podstawie uchylonej decyzji organu odwoławczego wydanej w trybie 138 § 2 k.p.a. Pomimo, iż decyzja ta została uchylona to postępowanie dowodowe nie zostało zakwestionowane lub zniesione. Po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania w przedmiotowej sprawie i zgromadzeniu całego materiału dowodowego, organ odwoławczy w sposób prawidłowy uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 145 rozporządzenie Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1), zgodnie z którym nie naruszając jakichkolwiek przepisów szczegółowych określonych w niniejszym rozporządzeniu lub rozporządzeniu (WE) nr 1234/2007, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, odnośnie do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Po przeprowadzonym postępowaniu organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r.
Przede wszystkim Sąd wskazuje, że środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (z budżetu unijnego, jak i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 z 25 października 2012r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżet, ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz. Urz. Ul L nr 298 z 26 października 2012 r.) oraz art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.).
W art. 122 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm.), zostały wskazane szczegółowe cele, jakie winny spełniać działania realizowane przez grupy producentów rolnych tj.:
- zapewnienie planowania i dostosowywania produkcji do popytu, w szczególności w odniesieniu do jakości i ilości;
- koncentracja dostaw i umieszczanie na rynku produktów wytwarzanych przez ich członków;
- optymalizacja kosztów produkcji oraz ustabilizowanie cen producenta.
Grupa w składanych przez siebie planach dochodzenia do uznania wskazywała następujące cele, które zamierzała w okresie przejściowym realizować, tj.:
1) planowanie produkcji owoców i warzyw i dostosowanie jej do popytu, zwłaszcza pod kątem jakości i ilości;
2) koncentracja podaży oraz organizowanie i prowadzenie wspólnej sprzedaży owoców i warzyw;
3) obniżenie kosztów produkcji i stabilizacja cen producentów;
4) wspieranie stosowania zasad uprawy, technologii produkcji, w szczególności korzystnych dla środowiska zasad gospodarki ściekami w celu ochrony jakości zasobów wody, gleby i krajobrazów i zachowania lub stymulowania zróżnicowania życia biologicznego;
5) realizowanie wszelkich innych, w granicach dozwolonych prawem, wniosków i postulatów członków Spółki.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż nie można uznać działań Grupy polegających na zakupie budynku chłodniczo-przechowalniczego za kwotę 44.021.700 zł za działanie zgodne z celem, jakim jest obniżenie kosztów produkcji oraz z celami wskazanymi w art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Organy orzekające w sprawie zasadnie wywiodły, że w przypadku grupy rodzinnej, jaką jest Skarżąca, na którą składają się m in. dwoje rodziców oraz trójka ich dzieci, nie sposób uznać, że pozostali członkowie rodziny nie wiedzą nawet orientacyjnie, jakie kwoty każdy z członków Grupy musiał zapłacić za wykonanie usługi budowlanej. Tym bardziej, gdy cała rodzina deklaruje się takim samym miejscem zamieszkania i miejscem prowadzenia działalności. Zatem w przypadku wykonywania spornej inwestycji przez M.K., inni członkowie Grupy oraz zarazem osoby zasiadające w jej zarządzie, miały wiedzę dotyczącą faktu budowy obiektu, a tym bardziej kosztów ewentualnego jego wykonania.
Zdaniem Sądu, należy też zwrócić uwagę na fakt, że Skarżąca dokonując zmiany PDU w marcu 2011 r. również wskazała cenę, za jaką nabędzie budynek, tj. kwotę 12.000.000 zł (strona 38 - 42 PDU). Jak wynika, z treści Planu Grupa stanęła przed koniecznością zwiększenia obecnej powierzchni chłodniczo-przechowalniczej, zatem Grupa musiała mieć wiedzę w tym zakresie. W tej sytuacji, nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego podjęcie przez Grupę kilka miesięcy później decyzji o zakupie budynku od swojego członka, za kwotę ponad trzykrotnie większą od pierwotnie planowanej.
Ponadto, w ocenie Sądu, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w piśmie z 21 listopada 2016 r. (karta nr 171 akt sąd.), Skarżąca nie wykazała, że szacunkowa wartość inwestycji wskazana we wniosku z [...] marca 2011 r. (Skarżąca przywołała nieprawidłową datę wniosku) oznaczona została błędnie w wyniku niedopatrzenia, przy korekcie wniosku o zmianę PDU z [...] lutego 2011 r. Należy bowiem zauważyć, iż z opisu zmian we wniosku z [...] marca 2011 r. w zakresie działań inwestycyjnych planowanych w II półroczu III roku realizacji planu (2011) wynika jednoznacznie, iż doszło do licznych zmian w zakresie parametrów technicznych planowanej inwestycji, w szczególności powierzchnia zabudowy budynku uległa zmniejszeniu z ok. 10.980 m2 do ok. 6.588 m2, co wyklucza możliwość potraktowania zmiany zapisu w zakresie szacunkowej wysokości inwestycji jako oczywistej omyłki Skarżącej.
Kolejnym potwierdzeniem tezy, że Skarżąca miała świadomość, jakie koszty mogą się wiązać z wybudowaniem ww. budynku, jest również to, że na projekcie budowlanym jako inwestor widnieje Grupa J., zatem już na wcześniejszym etapie Skarżąca musiała mieć styczność z tym projektem, a co za tym idzie, musiała mieć szacunkową wiedzę, co do kosztów jego wykonania.
Zatem podjęte przez Grupę działanie, polegające na zakupie budynku chłodniczo-przechowalniczego za kwotę 44.021.700 zł, podczas gdy członkowie Grupy oraz osoby nią zarządzające miały świadomość i wiedzę, że tę inwestycję można zrealizować za kwotę znacznie niższą, a podjęły takie działanie jedynie w celu uzyskania wyższej pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, było sprzeczne z celem dotyczącym obniżenia kosztów produkcji oraz celami wskazanymi w art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych tj. wydatkowaniem środków zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Ponadto, w ocenie Sądu, chronologia kolejnych zdarzeń poprzedzających zakup budynku tj. wystąpienie w marcu 2011 r. przez Grupę ze zmianą PDU wprowadzającą do realizacji zakup budynku, następnie zbieżność dat podejmowania przez M.K. działań zmierzających do wybudowania ww. budynku (wystąpienie o pozwolenie na budowę, otrzymanie pozwolenia na użytkowanie) oraz równoległe działania Grupy (tj. otrzymanie zgody na zmianę PDU, zapłata zaliczki na poczet zakupu) wskazują na synchronizację oraz wcześniejsze umówienie, co do podejmowanych działań. Powyższe czynności wskazują, że Skarżąca celowo pomija okoliczność, że zamiarem Grupy oraz jej poszczególnych członków było działanie naruszające warunek dotyczący obniżenia kosztów produkcji oraz warunek wskazany w art. 30 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 966/2012 oraz art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych tj. wydatkowanie środków zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalny dobór metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, a w dalszej kolejności otrzymanie pomocy.
Także sam fakt, iż Grupa w PDU z marca 2011 r. posługiwała się twierdzeniami, iż planuje zakupić budynek już wybudowany świadczy o z góry powziętym zamiarze. Tym bardziej, że Grupa miała wiedzę i świadomość, że ten budynek nie istnieje. Dlatego nie można uznać za zasadny argument Skarżącej, że w PDU zwyczajowo pisze się o planowanej inwestycji polegającej dopiero na wybudowaniu budynku w takim sensie jakby ten budynek był już wybudowany, czemu przeczą nawet złożone przez Skarżącą kolejne wersje PDU.
Jak trafnie zostało wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, faktem przemawiającym również za tym, że Skarżąca miała zamiar nierealizowania celu polegającego na obniżeniu kosztów produkcji i stabilizacji cen producentów, jest to, że Skarżąca była wskazana jako inwestor w złożonym przez M.K. projekcie budowlanym oraz okoliczność, że dane dotyczące planowanego budynku są zbieżne z warunkami technicznymi zawartymi w projekcie budowlanym oraz w pozwoleniu na budowę, nawet w części dotyczącej położenia budynku w zakresie działek ewidencyjnych oraz fakt, iż budynek wraz z działkami ewidencyjnymi miał być wydzielony spośród już istniejących działek ewidencyjnych. Zatem Skarżąca musiała dokonać analizy projektu i znać potencjalne koszty, jakie musiały wiązać się z samodzielnym wybudowaniem budynku, a co za tym idzie, musiała wiedzieć, że koszty te będą znacznie niższe od tych, które mogłaby Grupa wykazać w przypadku zakupu takiej nieruchomości.
W związku z tym w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 145 rozporządzenia nr 543/2011 i organ odwoławczy prawidłowo uznał, że cele, które miała realizować Grupa czyli obniżenie kosztów produkcji i stabilizacja cen producentów, a także wydatkowanie środków zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów – nie zostały zrealizowane.
W ocenie Sądu, koszt inwestycji został sztucznie zawyżony pomimo, że odnosi się do kosztu kwalifikowanego. Działania podmiotu prowadziły bowiem do stworzenia sztucznych warunków i pozorności poniesionych kosztów w powiązaniu z celami, jakie winny realizować Grupy producenckie.
Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że synchronizacja działań Grupy i jej członka w celu wprowadzenia danej inwestycji do PDU, posiadanie wiedzy przez Grupę w zakresie faktycznych kosztów wykonania budynku stanowiły okoliczności do uznania, że w przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków celem otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują bowiem na istnienie zamierzonej koordynacji działań pomiędzy M.K. a Grupą w zakresie spornej inwestycji. Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przez organ odwoławczy dyspozycji art. 145 rozporządzenia 543/2011 i uznał grupę tych zarzutów za nieuzasadnione.
Kolejne zarzuty skargi zdają się wskazywać na niezrozumienie przez skarżącą Grupę istoty związania oceną i wytycznymi wyroku sądowego co do dalszego postępowania organu, gdyż nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie administracyjnym. Winien on jednak w tym procesie wykorzystać wszystkie możliwości ustalenia stanu faktycznego, nie wyłączając także pomocy osób posiadających wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, o ile posiadana przez niego wiedza jest w danej sprawie niewystarczająca. Nie budzi zatem wątpliwości uznaniowy charakter korzystania z dowodu opinii biegłego, bowiem nie każdy stan faktyczny musi być ustalany w oparciu o takie dowody. Zatem podniesiony zarzut naruszenia art. 80 i art. 75 k.p.a. w zw. z art. 84 w zw. z 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 157 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może zostać uwzględniony.
Odnosząc się w tym miejscu do kolejnej grupy zarzutów skargi dotyczących przedstawionych przez Skarżącą operatów szacunkowych, należy wskazać, że organy administracyjne rozpoznające sprawę mają prawo i obowiązek ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. dowodową wartość złożonego operatu szacunkowego oraz zbadać, czy przedłożona im opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna oraz ewentualnie żądać jej uzupełnienia. Żadne argumenty nie przemawiają za tym, aby organy rozpoznające sprawę na podstawie tego dokumentu nie mogły samodzielnie ocenić jego wartości dowodowej i ewentualnie żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień, co do jego treści. W szczególności nie można podzielić poglądu, iż zakwestionowanie prawidłowości operatu może nastąpić jedynie poprzez zlecenie jego oceny organizacji rzeczoznawców majątkowych.
Przedłożone przez Grupę operaty szacunkowe nie podważają tezy, iż zakup budynku chłodniczo-przechowalniczego od członka Grupy za kwotę 44.021.700 zł nie odpowiadał faktycznej cenie rynkowej tej nieruchomości, a tym bardzie nie podważają faktu, iż członek Grupy, działając z nią w porozumieniu mógł wybudować budynek chłodniczo-przechowalniczy za znacznie mniejszą kwotę, niż cena, którą Grupa za niego zapłaciła. Nie sposób zatem uznać argument Skarżącej, iż udowodniła ona, że koszty jakie faktycznie poniósł M.K., były znacznie wyższe, niż podana na fakturze nr [...] z [...] lipca 2012 r. kwota 7.806.560 zł. Trudno bowiem uznać, że przedsiębiorca, jakim niewątpliwe jest M.K., dokonywał nakładów na wybudowanie budynku znacznie wyższych niż 7.806.560 zł i nie był w stanie udokumentować chociaż części tych wydatków.
Należy podkreślić, iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822) potwierdzeniem spełniania przez grupę warunków przyznania pomocy finansowej, o której mowa w § 1 ust. 1, jest złożenie faktury albo dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, potwierdzających wysokość kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji lub jej etapu. Zasadnie organ odwoławczy wywiódł, iż Skarżąca nie wykazała, że koszty poniesione na wybudowanie spornego budynku przekraczały wartość z faktury nr [...] z [...] lipca 2012r.
W ocenie Sądu, zasada przyznawania pomocy finansowej jedynie do wartości zakupionej przez grupę producentów nieruchomości określonej w fakturze lub innym dokumencie o równoważnej wartości dowodowej, która ma zastosowanie również do nabywanej przez grupę infrastruktury od swoich członków, ma za zadanie eliminowanie przypadków zawyżania cen transakcyjnych ponad wartość rynkową przedmiotu inwestycji, a tym samym zapobieganie nadmiernemu dofinansowaniu inwestycji. W kontekście wykładni TSUE odnośnie przesłanek stosowania art. 145 rozporządzenia 543/2011 (wyrok z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12) nie może budzić wątpliwości, iż organy obu instancji były uprawnione do dokonania oceny pozwalającej na stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności w świetle całości okoliczności rozpatrywanego przypadku. Analiza stanu faktycznego w zakresie braku wykazania stosownym dokumentem kosztów poniesionych na wybudowanie spornego budynku uprawniała organ odwoławczy do stwierdzenia, iż podstawowym celem wybranego sposobu realizacji rozpatrywanego projektu inwestycyjnego była wypłata pomocy z systemu wsparcia.
Złożone przez Skarżącą operaty szacunkowe (wykonane różnymi metodami) muszą być zatem ocenione w kontekście m.in. faktury nr [...] z [...] lipca 2012 r., czy też w kontekście wykonanego na zlecenie organu operatu szacunkowego. Bez wątpienia faktura nr [...], którą organ odwoławczy uznał za wiarygodną (także Grupa nie kwestionowała jej wysokości), podważa kwoty przedstawione w operatach przez Grupę.
Tym samym niezrozumiały jest wniosek o zwrócenie się do Komisji Arbitrażowej Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego pomiędzy rzeczoznawcami majątkowymi, którzy są twórcami operatów szacunkowych w przedmiotowej sprawie. Wskazać należy, że ocena znaczenia tego dowodu dla rozstrzygnięcia kwestii wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 145 rozporządzenia nr 543/2011 pozostawała w gestii organu administracji. Jednak istotne również jest to, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że opinia eksperta przedstawiona na zlecenie strony nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., gdyż na tej podstawie to organ administracji publicznej, a nie strona, powołuje biegłego. W związku z tym prawidłowo wywiódł organ odwoławczy, że przedłożone przez Skarżącą operaty stanowiły jedynie dowód, który podlegał ocenie w toku postępowania.
Nie naruszono również uprawnień Skarżącej wynikających z określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności. Za prawidłowością dokonanej przez organ II instancji zmiany podstawy prawnej jest fakt, że istota sprawy pozostała taka sama, jak również ocena dokonanej przez organ II instancji na zmienionej podstawie jest tożsama z oceną dokonaną już wcześniej w poprzedniej decyzji Prezesa ARiMR uchylonej przed wyrokiem sądu administracyjnego. Należy również wskazać, że przez zmianę podstawy prawnej nie doszło do zmiany tożsamości sprawy, gdyż zachowany został podmiot, przedmiot i stan faktyczny sprawy przy niezmienionym stanie prawnym. Oceny Sądu nie zmienia także opinia Departamentu Prawnego ARiMR wyrażona w piśmie z [...] lutego 2016r., w której wyrażono możliwość odmiennego przyjęcia przez Sąd argumentów przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Ma ona charakter instrukcyjny, związany z organizacją pracy organu, a znaczenie stanowiska tam zawartego pozostaje do oceny departamentu odpowiadającego za wydanie zaskarżonej decyzji.
Zważywszy na powyższe podkreślić należy, że organ przeprowadził ponownie postępowanie odwoławcze mając na uwadze wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 sierpnia 2015r. sygn. akt: V SA/Wa 2999/14. A zatem decyzje organów obu instancji zostały wydane bez naruszenia przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz bez naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 153 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło