II FZ 20/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Ministra Rozwoju i Finansów (organ upoważniony: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1378/16 w zakresie przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi T[....] sp. z o.o. w K. na interpretację Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2016 r. nr IBPB-1-2/4510-392/16/BKD w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 28 listopada 2016 r., I SA/Gl 1378/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T[...] sp. z o.o. w K. na interpretację Ministra Finansów z 23 czerwca 2016 r., IBPB-1-2/4510-392/16/BKD w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę zgodnie z właściwością miejscową Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Sąd przywołał art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wskazał, że na podstawie upoważnienia zawartego w art. 13 § 3 Prezydent RP wydał w dniu 28 sierpnia 2008 r. rozporządzenie w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163, poz. 1016, dalej: "rozporządzenie Prezydenta RP"). W myśl § 1 tego rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Sąd uznał, że skoro skarga w tej sprawie została złożona na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, to z uwagi na siedzibę skarżącej, właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, jest on bowiem, stosownie do § 1 pkt 7 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), właściwy dla obszaru województwa łódzkiego, na terenie którego skarżąca ma siedzibę. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 59 §1 p.p.s.a. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi jako miejscowo właściwemu. 2. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, działający z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów, zaskarżył w całości powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: art. 59 § 1 i art. 13 § 3 p.p.s.a. w zw. z §1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP, poprzez błędne przyjęcie, że właściwym miejscowo wojewódzkim sądem administracyjnym dla rozpoznania niniejszej sprawy będzie sąd, na obszarze którego siedzibę ma T[...] sp. z o.o. w K. - tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, art. 13 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 14r § 1 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z:2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "o.p.") polegające na błędnym uznaniu, iż w tej sprawie ww. przepisy ustaw nie będą miały zastosowania, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że do rozpoznania niniejszej sprawy nie będzie właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, a więc sąd, na obszarze którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjengo w Gliwicach z 28 listopada 2016 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie jest niezasadne. Przepis § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP stanowi, że rozpoznawanie spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych dotyczących wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacje indywidualne), o których mowa w art. 14b o.p., przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Podstawę wydania zaskarżonej interpretacji stanowi, jak wynika z jej treści, art. 14b § 1 i § 6 oraz art. 14r o.p. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Od 1 stycznia 2016 r., możliwe jest złożenie wspólnego wniosku o wydanie interpretacji. Zgodnie z art. 14r § 1 o.p. może go złożyć dwóch lub więcej zainteresowanych uczestniczących w tym samym zaistniałym stanie faktycznym albo mających uczestniczyć w tym samym zdarzeniu przyszłym. We wniosku wskazują oni jeden podmiot, który jest stroną postępowania w sprawie interpretacji, oraz składają oświadczenie, o którym mowa w art. 14b § 4 (art. 14r § 2 o.p.). Interpretację indywidualną lub postanowienie w sprawie doręcza się podmiotowi wskazanemu jako strona. Pozostałym zainteresowanym doręcza się odpis interpretacji lub postanowienia (art. 14r § 3 o.p.). Z powołanych przepisów wynika zatem, że interpretacja wydana w wyniku wniosku wspólnego, nadal jest interpretacją indywidualną, a zatem interpretacją, o której mowa w art. 14b § 1 o.p. Tym samym właściwość sądu, który rozpoznawać będzie skargi na interpretacje indywidualne wydane na wniosek wspólny, określać będzie § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 2008 r. Dotyczy on bowiem spraw dotyczących wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, nie istnieją wątpliwości związane "z możliwością niezależnego zaskarżania interpretacji przez kilku zainteresowanych o różnych miejscach zamieszkania lub różnej siedzibie, co mogłoby powodować rozpatrywanie jednej interpretacji przez różne sądy", a także sytuacji w której strona wskazana w art. 14r § 2 o.p. "jako strona postępowania nie złoży wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a inni zainteresowani zechcą uzyskać stanowisko sądu w zakresie prawidłowości interpretacji". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela w pełni wypowiedź NSA w sprawie z 22 grudnia 2016 r., II FZ 889/16, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (art. 50 § 1 p.p.s.a., pominięto drugą część przepisu, bowiem nie ma ona znaczenia dla tej sprawy), jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają takie uprawnienie (art. 50 § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny musi mieć oparcie w przepisach prawa. O jego posiadaniu można mówić wówczas, gdy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2011 r., I OSK 1278/10). Interes prawny musi być interesem indywidualnym strony i dotyczyć bezpośrednio jej praw i obowiązków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2010 r., I OSK 1465/10, por. też J. Jagoda, Sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, LEX 2011, pkt 4.2.1, A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2016, str. 272-275 ). W art.14r § 2 o.p. jednoznacznie wskazano, że zainteresowani, występujący z wnioskiem wspólnym, zobowiązani są wskazać spośród siebie jeden podmiot, który będzie stroną postępowania. Temu wyłącznie podmiotowi doręcza się indywidualną interpretację, pozostali zainteresowani otrzymują jedynie jej odpis (art.14r § 3 o.p.). Art.14r § 2 o.p. uznać należy za przepis prawa materialnego, z którego wynika interes prawny polegający na możliwości żądania wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Jeżeli zgodnie z nim stroną postępowania (osobą, której przysługuje uprawnienie do uzyskania stanowiska organu interpretującego co do zastosowania prawa w określonym stanie faktycznym lub stanie przyszłym) jest tylko jeden z zainteresowanych, to tylko on może domagać się sądowej kontroli wydanej interpretacji. Pozostali zainteresowani, niewskazani we wniosku jako strona postępowania, mają jedynie interes faktyczny, ten jednak nie uprawnia ich do żądania sądowej kontroli legalności indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Byłoby niezgodne z intencją ustawodawcy, dążącego poprzez możliwość złożenia wniosku wspólnego do ujednolicenia interpretacji dla tych samych stanów faktycznych i przyszłych, dotyczących tej samej grupy osób, a także do ograniczenia ilości wydawanych w takich sprawach interpretacji, przyjęcie, że każdemu z podmiotów składających wniosek wspólny przysługuje prawo zaskarżenia interpretacji do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, że wystąpienie z wnioskiem wspólnym jest prawem, a nie obowiązkiem zainteresowanych, uczestniczących w tym samym stanie faktycznym lub mających w takim stanie uczestniczyć. Każdy z nich może zatem wystąpić z wnioskiem samodzielnym o wydanie indywidualnej interpretacji. Decydując się na wniosek wspólny i wskazując inny podmiot jako stronę, zainteresowany musi mieć świadomość, że nie będzie stroną (w znaczeniu materialnoprawnym i procesowym) postępowania interpretacyjnego. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał interpretację. Organ ten musi przekazać skargę wraz z aktami sprawy (art. 54 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Z akt tych wynikać powinno, czy podmiot, który wniósł skargę, jest podmiotem wskazanym przez pozostałych zainteresowanych jako strona. Sąd, do którego skarga zostanie przekazana, będzie mógł zatem ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Nie powinno tym samym dojść do sytuacji, gdy kilka podmiotów w różnych sądach będzie żądało kontroli legalności tej samej interpretacji. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd NSA wyrażony w postanowieniu z 22 grudnia 2016 r., II FZ 889/16, gdzie Sąd wskazał, że właściwy do rozpoznania skargi na interpretację indywidualną wydaną na wniosek wspólny (art.14r § 1 o.p.) jest sąd, na obszarze, którego ma siedzibę lub zamieszkuje zainteresowany (art.13 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta RP). Uprawniony do wniesienia skargi jest zainteresowany wskazany we wniosku jako strona postępowania (art.50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.14r § 2 o.p.). Z tych względów prawidłowo, stosownie do art. 59 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi, w na obszarze właściwości którego skarżąca ma siedzibę. Mając na względzie powyższe na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. zażalenie należało oddalić.