V SA/Wa 4752/15

WyrokWSA w Warszawie2016-12-01

Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sławomir Fularski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zakwestionował wysokość kosztów kwalifikowanych inwestycji, opierając się wyłącznie na średnich cenach rynkowych z katalogów, bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego lub powołania biegłego, mimo istnienia rozbieżności w wyliczeniach?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 84 k.p.a., poprzez niewłaściwe zebranie i ocenę materiału dowodowego. Nie można zgodzić się z organem, że jego pracownicy dysponują wiedzą specjalistyczną pozwalającą na weryfikację kosztorysów powykonawczych. Kwestionowanie kosztów wyłącznie na podstawie średnich cen rynkowych z baz danych, bez dalszego postępowania dowodowego lub opinii biegłego, jest nieprawidłowe. Cena rynkowa nie jest tożsama ze średnią ceną rynkową, a organy powinny badać wszystkie dowody potwierdzające lub negujące wysokość ceny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiającą przyznania i obniżającą kwotę pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji. Organ odwoławczy zakwestionował wysokość kosztów budowy budynku przechowalni owoców, opierając się na analizie kosztorysu powykonawczego i średnich cenach rynkowych z katalogów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących kwalifikowanych kosztów inwestycji oraz niewłaściwą ocenę dowodów przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w części dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej pomocy oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej. Zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant - specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i dokonania obniżki kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej pomocy w wysokości 169.193,82 zł (sto sześćdziesiąt dziewięć tysięcy sto dziewięćdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt dwa grosze) oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej w wysokości 169.193,82 zł (sto sześćdziesiąt dziewięć tysięcy sto dziewięćdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt dwa grosze); 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] [...] Sp. z o.o. w W. kwotę 7.001 zł (siedem tysięcy jeden złoty) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2015 roku, nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR" "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania G. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "Grupa, "Strona") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ I instancji") nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. orzekł o : - uchyleniu w części zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy przyznania pomocy na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania i nałożenia kary finansowej na pokrycie kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie do uznania oraz: - przyznaniu dodatkowej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł za pierwsze półrocze piątego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...] zł; - odmowie przyznania wnioskowanej kwoty pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł; - dokonaniu obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna: W dniu [...] września 2013 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. (I półrocze 5 roku realizacji PDU). Z powodu wątpliwości dotyczących przedłożonego przez Stronę kosztorysu powykonawczego z dnia [...] czerwca 2013 r. dotyczącego budowy budynku przechowalni owoców, organ I instancji zwrócił się do biegłego kosztorysanta o weryfikację przedłożonego przez Grupę dokumentu. W dniu [...] stycznia 2014 r., biegły kosztorysant złożył w organie I instancji kosztorys weryfikacyjny. Grupa w dniu [...] lutego 2014 r. złożyła wyjaśnienia wskazując, że zakres prac wykazany w kosztorysie powykonawczym z dnia [...] czerwca 2013 r. dotyczącym budowy budynku przechowalni owoców jest zgodny z zakresem prac wykazanym w planie dochodzenia do uznania i faktyczną realizacją inwestycji. W zakresie natomiast poprawności przyjętych stawek w kosztorysie powykonawczym z dnia [...] czerwca 2013 r. dotyczącego budowy budynku przechowalni owoców Grupa złożyła wydruki z baz realnych cen kosztorysów I. dla dolnych cen pracy sprzętu oraz oferty wynajmu żurawi samochodowych z dnia [...] lutego 2014 r. W dniu [...] marca 2014 r. Grupa złożyła w organie I instancji oświadczenie dotyczące braku odpowiedzialności zarządu spółki za włączenie do wniosku o przyznanie pomocy finansowej kosztów uznanych przez Dyrektora ARiMR. W oparciu o zebrany materiał dowodowy, po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej złożonego przez skarżącą jako wstępnie uznaną grupę [...], Dyrektor ARiMR w dniu [...] marca 2014 r., decyzją nr [...]: - przyznał pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości [...] zł, za I półrocze 2013 roku realizacji planu dochodzenia do uznania z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...] zł; - przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, za I półrocze 2013 roku realizacji planu dochodzenia do uznania, z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...] zł; - odmówił pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł, z czego pomoc ze środków UE wynosi: [...] zł; - dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił w całości zaskarżoną decyzję [...] z dnia [...] marca 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 2 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2643/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. Prezesa ARiMR w zakresie dotyczącym uchylenia decyzji organu I instancji w częściach przyznających pomoc finansową oraz uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. Realizując wytyczne WSA zawarte w wyroku Sądu z dnia 2 marca 2015 r. Prezes ARiMR w dniach [...] czerwca 2015 r. oraz [...] lipca 2015 r. wystosował do Strony wezwania do przedłożenia wyjaśnień w zakresie wskazanych pozycji w kosztorysie powykonawczym z dnia [...] czerwca 2013 r. Pismem z dnia [...] lipca 2015 r. Grupa wyjaśniła, że w przedmiotowej sprawie zostały wniesione wszelkie możliwe wyjaśnienia. Prezes ARiMR ponownie rozpoznając odwołanie wskazał, że z uwagi, iż Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji tylko w części dotyczącej odmowy przyznania kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości [...] zł oraz nałożonej kary finansowej w wysokości [...] zł, organ II instancji tylko w tym zakresie prowadził postępowanie odwoławcze. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do uchylenia decyzji Dyrektora ARiMR z dnia [...] marca 2014 r. w części dotyczącej przyznania pomocy oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji i orzeczenia co do istoty sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że środki wypłacane w ramach pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw są środkami budżetowymi (budżetu unijnego i krajowego) i jako takie podlegają szczególnej ochronie i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności oraz w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Prezes ARiMR zauważył, że Grupa we wniosku o przyznanie pomocy przedstawiła do rozliczenia inwestycję polegającą na budowie magazynu oraz zakupie wyposażenia. Zadeklarowana we wniosku o przyznanie pomocy finansowej wartość poniesionych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, zrealizowanych w okresie objętym wnioskiem, przyjętych do naliczenia pomocy finansowej przez Stronę wyniosła [...] zł. Na powyższą kwotę składały się następujące koszty: - budowa budynku przechowalni II etap - wartość netto [...] zł określona na podstawie kosztorysu powykonawczego z dnia [...] czerwca 2013 r.; - zakup i montaż urządzeń do przechowywania (urządzenia chłodnicze, generatory, płuczki co, wózki widłowe) - wartość netto [...] zł określona w oparciu o faktury, dowody realizacji płatności oraz protokoły odbioru zakupu ładowarki teleskopowej M. - wartość netto [...] zł określona w oparciu o faktury, dowody realizacji płatności oraz protokoły odbioru. W przedmiotowej sprawie Dyrektor ARiMR po uwzględnieniu analizy złożonego przez Grupę kosztorysu powykonawczego "Budowa [...] II etap" na łączną kwotę [...] zł (netto), odmówił Grupie przyznania pomocy w kwocie [...] zł, której wysokość wynikała z sumowania różnicy między łączną wnioskowaną kwotą pomocy, a łączną należną kwotą pomocy finansowej wynoszącą [...] zł, tj. 75 % z kwoty [...] zł stanowiącej pomniejszenie kosztów inwestycji oraz obniżką w tej samej kwocie, tj. [...] zł, dokonaną stosownie do przepisów art. 116 ust. 1, w związku art. 117 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011. Strona kwestionowała decyzję w zakresie odmowy przyznania przez Dyrektora ARiMR kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji w wysokości [...] zł, tj. kosztów związanych ze zrealizowaniem inwestycji zaplanowanej na II etapie budowy planowanym do realizacji w II półroczu 5 roku PDU, zgodnie z danymi zawartymi w planie dochodzenia do uznania. Prezes ARiMR wskazał, że mając na względzie zasadę równego traktowania wszystkich aplikujących o przyznanie pomocy podmiotów, ARiMR, jako agencja płatnicza weryfikuje wnioski o przyznanie pomocy oraz załączniki wymagane przepisami rozporządzenia wykonawczego, w oparciu o jednakowe i obiektywne zasady oraz kryteria oceny. W odniesieniu do załączników, którymi w przypadku inwestycji budowlanych, są składane przez podmioty kosztorysy powykonawcze, ocena dokonywana jest przy wykorzystaniu informacji dotyczących kosztów i cen, między innymi w oparciu o katalogi norm i normatywów np. KNR, KNNR, KNZ, KNRW, NNRNKB) oraz w oparciu o bazy cen katalogowych (np. B., S., E., O. itp., przyjmując średnią cenę jednostkową robót budowlanych. Stosowanie powyższych źródeł informacji w zakresie oceny przedkładanych wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy kosztorysów powykonawczych na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, mających na celu potwierdzenie spełniania warunków przyznania pomocy. Z dokumentacji projektowej wynika, że realizowana inwestycja budowlana jest typową i standardową konstrukcją dla budynku przechowalni owoców, w związku z czym przyjęta metodyka kosztorysowania jest w pełni uzasadniona i zgodna z obowiązującymi standardami i przepisami prawa. Prezes ARiMR dokonując analizy ww. inwestycji, ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poddał weryfikacji kosztorys powykonawczy z dnia [...] czerwca 2013 r. złożony przez Stronę, uznając, że pracownicy ARiMR (Centrali ARiMR) przeprowadzający powyższe czynności dysponują wystarczającą wiedzą specjalistyczną w tym zakresie (tj. wykształcenie lub doświadczenie praktyczne w zakresie budowlanym, w tym w szczególności w kosztorysowaniu prac budowlanych). W konsekwencji organ II instancji uznał, że powołanie biegłego do sporządzenia opinii w tym zakresie nie jest wymagane. Organ odwoławczy zauważył, że analiza obejmuje pozycje kosztorysu powykonawczego "Budowa [...] II etap" na łączną kwotę [...] zł (netto), zakwestionowane na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy oraz wykluczenie z objęcia dofinansowaniem kosztów kwalifikowanych zakupu materiałów budowlanych ujętych w pozycjach kosztorysu dotyczących ścian zewnętrznych i wewnętrznych, sufitu, posadzki, stolarki oraz doków do realizacji inwestycji, gdyż zostały one ujęte w kolejnym II etapie budowy planowanym do realizacji w II półroczu piątego roku PDU. Następnie organ odwoławczy opisał pozycje kosztorysu powykonawczego, dla których zakwestionowano przyjęte ceny jednostkowe wraz z wyliczeniem cen jednostkowych rynkowych dla danych robót budowlanych. Wskazał, że przeprowadzona przez Prezesa ARiMR ocena kosztorysu powykonawczego pod nazwą Budowa budynku [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. wykazała wartość pozycji kosztorysowych na poziomie [...] zł. Organ odwoławczy stwierdził, że po dokonanej analizie kosztorysowej redukcja kwoty pozycji kosztorysowych wynosi [...] zł (na kwotę pomniejszenia składają się redukcje następujących pozycji: 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 w kosztorysie powykonawczym z dnia z [...] czerwca 2013 r.). Różnica między łączną wnioskowaną kwotą pomocy, a łączną należną kwotą pomocy finansowej wynosi zatem [...] zł, co stanowi 4,6% kwoty pomocy należnej. Stosownie zaś do art. 116 ust. 1, w związku art. 117 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r., organ odwoławczy ustalił łączną kwotę pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji do wypłaty za okres od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., po uwzględnieniu kwoty odmowy w wysokości [...] zł oraz obniżenia w tej samej wysokości [...] zł. Prezes ARiMR podniósł, że w zakresie niekwalifikowanych kosztów wchodzących w skład ustalonej kwoty obniżki, Strona nie przedłożyła żadnych dowodów i nie przedstawiła argumentów skutkujących uznaniem, że płatność powinna być przyznana w kwocie ostatecznie wnioskowanej bez zastosowania obniżek o jakich mowa w art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011. Braku odpowiedzialności Grupy nie uzasadnia, zdaniem organu II instancji, okoliczność zapewnienia sobie przez Grupę wsparcia ze strony podmiotów profesjonalnie zajmujących się sporządzaniem kosztorysów. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że znajomość zasad dotyczących przyznawania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, wynikająca z profesjonalnego prowadzenia działalności przez grupy producentów, powinna skutkować dołożeniem należytej staranności w przygotowaniu dokumentacji. Nie może ujść uwadze organu również fakt, że złożony przez Stronę wniosek dotyczy ostatniego roku realizacji planu dochodzenia do uznania, zatem zdobyte we wdrażaniu przez Grupę planu dochodzenia do uznania doświadczenie uzasadnia twierdzenie, iż weryfikacja składanych dokumentów pod względem finansowym winna być przejawem należytej dbałości Grupy o własne interesy. To Grupa jest bowiem stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania pomocy finansowej w ramach grup producentów owoców i warzyw. Przedstawiciele Strony własnoręcznym podpisem potwierdzili zaś znajomość zasad przyznawania pomocy finansowej. Zdaniem Prezesa ARiMR wskazanie w złożonym wniosku o przyznanie pomocy finansowej niekwalifikowanych kosztów, pomimo działania w zaufaniu do specjalistów, z którymi Grupa zapewniła sobie współpracę w ramach inwestycji budowlanych, w pełni obciąża Grupę. To bowiem Strona dokonała wyboru specjalistów z zakresu zasad kosztorysowania. Jeżeli zatem konsekwencją działalności ww. specjalistów w ramach umów zawartych z Grupą jest deklaracja zawyżonych kosztów realizacji inwestycji, to nikt inny, tylko Strona ponosi winę w ich wyborze względem organów administracji, którym przedłożone zostały niekwalifikowane koszty, również nikt inny tylko Grupa ponosi odpowiedzialność. To Strona jest odpowiedzialna za przedstawione dane, a ewentualne błędy popełnione przez osoby wykonujące czynności na jej zlecenie nie zwalnia Strony z odpowiedzialności za nie. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę stan faktyczny, jak i obowiązujące przepisy prawa, Prezes ARiMR nie dopatrzył się przesłanek umożliwiających odstąpienie w całości od zastosowania obniżek od płatności należnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dołączył do materiałów dowód w postaci kosztorysu powykonawczego (IlI Etap) Budowa budynku [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Biorąc pod uwagę ww. kosztorys oraz kosztorys powykonawczy "Budowa budynku [...] II etap", a w szczególności pozycje dotyczące, wykonania [...] oraz [...] uznał, iż poniesione koszty budowy budynku [...] zostały ujęte w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania. Celem inwestycji była budowa budynku [...] o powierzchni ok. [...] m2 wysokiego składowania o ładowności ok. [...] ton, który to cel został osiągnięty. Prezes ARiMR uznał, że Grupa spełniła cele działania określone w przepisach szczegółowych, cele zapisane w planie dochodzenia do uznania oraz uzyskała status wstępnego uznania, następnie status organizacji rynku owoców i warzyw. Jednocześnie stwierdził, że nie znajduje podstaw do uznania braku odpowiedzialności Grupy związanych z zaistnieniem przesłanek do zastosowania rygoru wynikającego z przepisu art. 116 ust. 1, w związku art. 117 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 543/2011, albowiem organ nie dopatrzył się przesłanek umożliwiających odstąpienie w całości od zastosowania obniżek od płatności należnej. Skargę na wskazaną na wstępie decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] PLN oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] PLN wniosła skarżąca. Autor skargi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: - błędnej wykładni § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2013 r. poz. 872) w zw. z pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U nr 98, poz. 822) - Wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, poprzez przyjęcie, że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków są koszty do wysokości cen rynkowych określanych przez organ na etapie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy, pomimo że kwalifikowanymi kosztami inwestycji polegającej na budowie budynków, są wszelkie koszty budowy związane z inwestycją ujętą w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, określone w pkt 1 ww. załącznika, do wysokości kwoty zatwierdzonej w planie dochodzenia do uznania; - błędnego zastosowania § 4 ust. 3 i 6 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2013 r. poz. 872) poprzez przyjęcie, że składany przez Skarżącą kosztorys powykonawczy określa wysokość kwalifikowanych kosztów inwestycji, pomimo że ww. § 4 ust. 3 stanowi, iż wysokość pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji określa się na podstawie złożonej przez skarżącą faktury lub dokumentu o równoważnej wartości dowodowej, z czego wynika, że kosztorys powykonawczy nie stanowi podstawy określenia wysokości kosztów określonych prac, ponieważ są one badane na podstawie złożonych faktur oraz potwierdzeń przelewów, a celem kosztorysu powykonawczego jest jedynie potwierdzenie, zakresu wykonanych prac i ilości zakupionych materiałów. Dodatkowo § 4 ust. 6 stanowi, iż wysokość pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji jest przyznawana do wysokości kosztów poniesionych na zrealizowanie inwestycji ujętych w danym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającej kwoty zatwierdzonej w planie dochodzenia do uznania; - błędnego zastosowania z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz.U. z 2013 r. poz. 872) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r., Nr 5, poz. 27) w zw. z art. 111 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dn. 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, poprzez przyjęcie, że skarżąca zawyżyła we wniosku część kwalifikowanych kosztów inwestycji polegającej na budowie budynku, pomimo że wysokość tych kosztów została zatwierdzona w planie dochodzenia do uznania decyzją Marszałka Województwa [...], poprzedzoną pozytywną opinią Dyrektora ARiMR, do czego zobowiązywały przepisy art. 9 ust.2 pkt 1) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868 z późn. zm.); - błędnego zastosowania art. 117 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dn. 7 czerwca 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do sektora owoców i warzyw, poprzez przyjęcie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za włączenie do wniosku niekwalifikowanej kwoty pomocy finansowej i nałożenie na nią kary, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżąca nie włączyła do wniosku kosztów niekwalifikowanych, czyli takich, które nie dotyczą inwestycji ujętych w planie dochodzenia do uznania w umówionej wcześniej z organem kwocie wydatków i takiej odpowiedzialności nie ponosi. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, dotyczącej odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] PLN oraz dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w kwocie [...] PLN. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Pismem procesowym z dnia 15 września 2016 r. skarżąca uzupełniła zarzuty skargi podnosząc, że doszło również do naruszenia przepisów postępowania tj: 1. błędne zastosowanie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez: 1.1.arbitralne i dowolne przyjęcie przez organ II instancji, że ceną rynkową poszczególnych elementów inwestycji budowlanej zrealizowanej przez Stronę, wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mogą być wyłącznie ceny średnie rynkowe, z wyłączeniem cen wyższych niż średnie, a niższych niż maksymalne ceny rynkowe, pomimo że zasady doświadczenia życiowego nie dają podstaw do utożsamiania stawek rynkowych ze stawkami średnimi rynkowymi; 1.2. przyjęcie przez organ II instancji, że rynkowość ceny ustala się wyłącznie na podstawie dowodu w postaci ogólnopolskich katalogów cen, pomimo iż w orzecznictwie NSA i WSA w Warszawie przyjmuje się, że niedopuszczalna jest ocena rynkowości i kwalifikowalności cen wskazanych w kosztorysie powykonawczym wyłącznie w oparciu o powszechnie publikowane cenniki, a ustalenie, czy ceny i stawki wskazane w kosztorysie są rynkowe, powinno uwzględniać wszystkie konkretne cechy konkretnej, rozliczanej inwestycji, jej konkretną lokalizację i czas budowy, indywidualne, szczególne uwarunkowania procesu budowy konkretnej, rozliczanej inwestycji; 1.3. pominięcie i niewyjaśnienie przez organ II instancji wpływu na cenę budowy budynku specyfiki i szczególnych uwarunkowań jego budowy wskazywanych przez Stronę, właściwych dla budynków [...] przeznaczonych dla owoców, takich jak (pismo Strony z dn. [...].II.2014 r., k. 45) wykonanie konstrukcji stalowej z użyciem stali o podwyższonej jakości we wszystkich jej parametrach, z uwagi na prawny wymóg wykorzystywania przez Stronę rozliczanego budynku przez okres 10 lat (§ 1 ust. 1 pkt 3 lit. "b" rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dn. 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, Dz. U. z 2013 r., poz. 872, zwanego dalej w treści pisma "rozporządzeniem w sprawie przyznawania pomocy finansowej"), a cena obejmuje także koszty załadunku, rozładunku, pracy przygotowujących do montażu oraz przemieszczania po placu budowy, zamiast czego organ II instancji wycenił koszt budowy typowego budynku magazynowego; 1.4. przyjęcie przez organ II instancji, iż badanie rynkowości cen inwestycji w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 4 lit. "a" rozporządzenia w sprawie przyznawania pomocy finansowej wymaga oddzielnego zbadania rynkowości każdego zakupionego w ramach inwestycji materiału i każdej wykonanej w ramach w inwestycji roboty budowlanej, wykazanej w kosztorysie powykonawczym, pomimo że: a) Strona realizowała inwestycję w systemie zleconym, przeprowadzając postępowanie ofertowe na budowę całego budynku, następnie zawierając w dn. [...].IX.2012 r. umowę na wybudowanie całego budynku i otrzymując od generalnego wykonawcy budynku fakturę nr [...] z dn. [...].VI.2013 r. obejmującą łączną cenę wykonania całego II etapu realizacji budynku; b) taka praktyka dowodowa została uznana za nieprawidłową przez WSA w Warszawie w wyroku z dn. 15 lipca 2016 r.. sygn. VIII SA/Wa 917/15; 1.5. zaniechanie przez organ II instancji oceny dokumentów urzędowych, z których wynika, że wykazywane przez Stronę koszty inwestycji zostały uznane za rynkowe m.in. przez organ I instancji: a) opinii z dn. [...].IX.2009 r. organu I instancji - pozytywnie opiniującej plan Strony dochodzenia do uznania; b) opinii z dn. [...].IX.2012 r. organu I instancji - pozytywnie opiniującej o zmianę planu dochodzenia do uznania, przeprowadzone wcześniej postępowanie ofertowe wraz z zebranymi w jego toku ofertami i zawarte w nim oszacowanie kosztu rozliczanej inwestycji; c) prawomocnej decyzji Marszałka Województwa [...] z dn. [...].X.2009 r. zatwierdzającej plan dochodzenia do uznania wraz ze wskazanym w nim planowanym kosztem rozliczanej inwestycji (str. 87-88 PDU], d) prawomocnej decyzji Marszałka Woj. [...] z dn. [...].X.2012 r. zatwierdzającej zmianę PDU wraz ze wskazanym w nim planowanym kosztem rozliczanej inwestycji (str. 87 i 88 PDU), pomimo że: a) dokumenty te, mające walor dokumentów urzędowych, w szczególności prawomocna decyzja administracyjna, powinny stanowić jeden z istotnych dowodów rynkowości cen podanych przez Stronę w obu kosztorysach powykonawczych; b) ww. dokumenty urzędowe korelują z pozostałym materiałem dowodowym w sprawie, wymienionym w uzasadnieniu niniejszego zarzutu; 1.6. pominięcie przez organ II instancji wskazywanego przez Stronę (pismo z dn. [...].11.2014 r., k. 45) faktu, iż podpisanie umowy z wykonawcą poprzedzone było postępowaniem ofertowym, którego wyniki - oferty i ich wartość - zostały pozytywnie zweryfikowane przez organ I instancji na etapie opiniowania zmiany PDU, pomimo że: a) przeprowadzenie przez Stronę postępowania ofertowego pozytywnie zweryfikowanego przez organ I instancji, m.in. pod kątem spójności handlowej, rzetelności szacunków, kwalifikowalności działań i wydatków, także dowodzi rynkowości cen; b) pominięcie faktu przeprowadzenia przez grupę producentów postępowania ofertowego na budowę całego budynku przy ocenie rynkowości stawek, zostało uznane za nieprawidłowe przez WSA w Warszawie w wyroku z dn. 15 lipca 2015 r. sygn. VIII SA/Wa 917/15: 2. niezastosowanie art. 77 § 4 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez pominięcie i niewyjaśnienie przez organ II instancji faktów znanych organowi II instancji z urzędu, tj. ze sprawy o przyznanie pomocy finansowej za II półrocze 2012 r. (I etap budowy), zakończonej decyzją organu II instancji z dn. [...].VI.2015 r. nr [...], uchyloną wyrokiem WSA w Warszawie z dn. 10.VI.2016 r., sygn. V SA/Wa 3636/15, tj.: 2.1. faktu udzielenia Stronie przez generalnego wykonawcę ponadstandardowej 3- letniej gwarancji na rozliczane roboty budowlano-montażowe i aż 10 - letniej gwarancji na gazoszczelność rozliczanych komór chłodniczych, mającej wpływ na wysokość ceny budowy, w tym na wysokość poszczególnych cen w kosztorysach, 2.2. faktu, iż lokalizacja rozliczanej inwestycji w pow. [...], jej realizacja w okresie, gdy na tym obszarze realizowano kilkadziesiąt takich samych lub bardzo podobnych inwestycji, spowodowały lokalny, ponadprzeciętny wzrost popytu i cen, pomimo że: a) zgodnie z orzecznictwem NSA i WSA, organ powinien przy tym każdorazowo baczyć, czy okoliczności istotne dla zweryfikowania tej przesłanki nie stanowią faktów znanych organowi z urzędu, w szczególności z innych toczących się przed tym organem postępowań, gdyż takie fakty - zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. - nie wymagają dowodu; b) tak długa gwarancja, przekraczająca podstawowy (ówcześnie 1-roczny) okres gwarancji, a jednocześnie odpowiadająca wymaganiom rozporządzeń regulujących przyznawanie pomocy finansowej, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, musiała mieć istotny wpływ na cenę wykonania na rzecz Strony rozliczanego budynku, przy czym koszt ponadpodstawowej gwarancji jest kosztem kwalifikowanym, o charakterze kosztu pośredniego, wliczanego do kosztu zakupu (tak WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z dn. 11 maja 2016 r., sygn. VIII SA/Wa 772/15, a nawet organ II instancji - Prezes ARiMR w decyzji nr [...] z dn. [...] czerwca 2015 r. w sprawie z wniosku Grupa Producentów Owoców i Warzyw "E." sp. z o.o. o przyznanie pomocy finansowej); c) bazy cen S. i I. są jedynie informacją statystyczną i zawierają jedynie ceny obliczone dla całych województw, nie różnicując cen na poszczególne powiaty, mimo bardzo dużego zróżnicowania cen w obrębie woj. [...], zaś baza I. nie dookreśla nawet maksymalnych i minimalnych stawek rynkowych i przedstawia jedynie informacje o średnich stawkach rynkowych; 3. błędne zastosowanie art. 75 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie dołączenia do akt sprawy akt postępowania w przedmiocie wydania przez organ I instancji opinii o zmianie zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, w toku którego organ I instancji weryfikował postępowanie ofertowe przeprowadzone przez Stronę, pozyskane oferty i ich wartość, do czego był zobowiązany ustawowo, w ustawowo wymaganym zakresie, i nie wniósł do nich jakichkolwiek zastrzeżeń, pomimo że znajdujące się w nich oferty stanowią dowód rynkowości cen przyjętych przez Stronę, uznany wcześniej przez organ I instancji za wiarygodny; 4. błędne zastosowanie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w z w. z art. 117 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 543/2011, poprzez przyjęcie, iż Strona ponosi odpowiedzialność za włączenie do wniosku niekwalifikowanej kwoty [...] PLN pomimo że: a) organ II instancji pominął, że Strona przeprowadziła postępowanie ofertowe przed zatwierdzeniem przez organ I instancji zmiany PDU, a ostateczna cena budowy mieściła się w jego wynikach; b) organ II instancji pominął, że cena budowy mieściła się w wartości prac uznanej za kwalifikowaną przez organ I instancji w Opinii z dn. [...].IX.2009 r. pozytywnie opiniującej plan Strony PDU, w Opinii organu I instancji z dn. [...].IX.2012 r. o zmianie PDU, w prawomocnej decyzji z dn. [...].X.2009 r. Marszałka Woj. [...] zatwierdzającej PDU i w prawomocnej decyzji z dn. [...].X.2012 r. Marszałka zatwierdzającej zmianę PDU, w których to aktach m.in. organ I instancji pozytywnie zweryfikował wyniki postępowania ofertowego przeprowadzonego przez Stronę, zgromadzone w jego toku oferty i wynikającą z nich rynkowość całej kwoty dochodzonej przez Stronę; c) nie sposób przyjąć, iż Strona ponosi jakąkolwiek winę za włączenie do wniosku kwoty niekwalifikowanej, w sytuacji gdy kwota ta zostaje oszacowana w postępowaniu w oparciu o uznaniowe szacunki biegłych kosztorysantów, których wyniki zależą od uznaniowego doboru wyjściowych liczb, wskutek czego kwotę niekwalifikowaną biegły kosztorysant powołany przez organ I instancji pierwotnie oszacował na kwotę [...] PLN, organ I instancji - na kwotę [...] PLN, zaś organ II instancji - na kwotę [...] PLN; które to okoliczności, każda z osobna i wszystkie łącznie, wykluczają odpowiedzialność skarżącej za włączenie tej kwoty do wniosku, wskutek czego organ II instancji błędnie zastosował art. 117 ust. 3 akapit 2 rozporządzenia Komisji nr 543/2011. Nadto, Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj.: 1. pisma Strony z dn. [...].XII.2014 r., wniesionego do Organu II instancji w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej za II półrocze 2012 r., na okoliczność (1) przekazania przez Stronę organowi II instancji informacji o udzielenia Skarżącej przez wykonawcę rozliczanego budynku 36 miesięcznej gwarancji na roboty budowlano-montażowe i 120 miesięcznej gwarancji na gazoszczelność komór; (2J pominięcia w/w okoliczności, znanej organowi II instancji z urzędu, w niniejszej sprawie; 2. pisma Strony z dn. [...].11.2015 r., wniesionego do Organu II instancji w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej za II półrocze 2012 r., na okoliczność jak w pkt II.1. petitum niniejszego pisma; 3. gwarancji na roboty budowlane udzielonej Skarżącej przez wykonawcę rozliczanego budynku, na okoliczność (1) udzielenia Skarżącej przez wykonawcę rozliczanego budynku 36 miesięcznej gwarancji na roboty budowlano- montażowe i 120 miesięcznej gwarancji na gazoszczelność komór, (2) poniesienia związanych z tym kosztów, stanowiących koszt kwalifikowany, podlegający refundacji, (3) niewyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez organ II instancji; 4. informacji publicznej z dn. 09.VI.2016 r. udzielonej przez Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budo walnego, na okoliczność (1) gwałtownego wzrostu ilości inwestycji budowlanych w powiecie [...] polegających na budowie hal przemysłowych i magazynowych w roku 2012; (2) lokalnego, występującego tylko w powiecie [...] wzrostu popytu w 2012 r. na hale przemysłowe i magazynowe; (3) lokalnego wzrostu cen, niewidocznego w ogólnopolskich bazach cen; (4) niewyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez Organ II instancji. Zdaniem skarżącej dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych powyżej, w pkt II petitum, jest niezbędne dla wyjaśnienia sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Sąd oddalił ww. wnioski dowodowe skarżącej, uznając, że ich przeprowadzenie nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, że okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 r., sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok NSA z 7 października 2002 r., sygn. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Należy zauważyć, że skarżąca stawia zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadne przede wszystkim są zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej zaś sytuacji co najmniej przedwczesna jest ocena przez Sąd naruszeń dotyczących przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3, art. 80 i art. 84 k.p.a. w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego. Nie można bowiem zgodzić się z organem odwoławczym, że jego pracownicy dysponują wiedzą która pozwoli zweryfikować prawidłowość wyliczeń kosztorysu powykonawczego. Należy zauważyć, że organ I instancji celem merytorycznej oceny prawidłowości sporządzenia kosztorysu powykonawczego powołał biegłego z zakresu kosztorysowania. Niewątpliwie materia kosztorysowania - poprawności formalnej i merytorycznej wymaga wiedzy specjalistycznej. Organ odwoławczy nie wykazał zaś w żaden sposób, że jego pracownicy dysponują taką wiedzą. Kwestia prawidłowego wyliczenia nie jest kwestią prostych matematycznych wyliczeń a organ odwoławczy nie uzasadnił, że jego pracownicy w sposób wiarygodny dokonali weryfikacji kosztorysów powykonawczych. Nie można wprawdzie negować stanowiska organu, że katalogi, cenniki, bazy cen katalogowych, między innymi S. czy bazy I. mogą być wykorzystywane do ocen kosztorysów powykonawczych. Sąd w pełni zgadza się jednak ze stanowiskiem skarżącej, że zaniechanie przez organy powołania innych oprócz katalogów (baz) cen dowodów pozwalających na ustalenie rzeczywistej oraz odzwierciedlającej sytuację rynkową wysokości cen realizacji inwestycji jest nieprawidłowe. Jeżeli więc organy ARiMR kwestionują wysokość kosztów realizacji inwestycji, to powinny przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe, potwierdzające bądź też negujące wysokość ceny wybranej przez skarżącą oferty. Nie jest zaś wystarczające w tej materii zanegowanie kosztów realizacji tylko na podstawie baz cen. Powyższe stanowisko skarżącej znajduje potwierdzenie w powoływanym przez nią orzecznictwie sądów administracyjnych, tj. w wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 439/13, z dnia 30 maja 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3575/15, z 10 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3836/15, z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 917/15 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1106/14. Zauważyć należy, że na gruncie § 2 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. nr 98, poz. 822), znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, nie ma podstaw do utożsamiania "cen rynkowych" z cenami katalogu S. lub bazie I. Cena rynkowa jest odbiciem sytuacji na rynku i dla jej prawidłowego ustalenia przywołany katalog może być jednym z dowodów. Jak wynika akt sprawy oraz z przeprowadzonych przez organ odwoławczy weryfikacji kosztorysów powykonawczych różne wartości "cen" rynkowych są przyjmowane przez inwestora, inne przez biegłego kosztorysanta przed organem I instancji, a jeszcze inne wartości przyjmują pracownicy organu odwoławczego uznając, że tylko średnie wartości dotyczące kwestii budowy hal lekkich ustalone przez nich na podstawie stosownych katalogów są prawidłowe. Przepis § 2 ust.1 pkt 4 lit. a) ww. rozporządzenia wskazuje, że kosztorys winien być sporządzony z "zastosowaniem cen rynkowych", a nie z zastosowaniem "średnich cen rynkowych". Zgodzić się wiec należy ze skarżącą, że brak jest podstaw do utożsamiania stawek rynkowych ze stawkami średnimi rynkowymi. Potwierdza to również orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 925/15, z dnia 15 lipca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 917/15, z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt V Sa/Wa 2714/14). Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. w sytuacji gdy wymagane są wiadomości specjalne organ może i powinien zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego do czego zobowiązują przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. W tym zakresie organ odwoławczy nie przeprowadził uzupełniającego dowodu z opinii biegłego celem wyjaśnienia kwestii prawidłowości sporządzenia kosztorysu powykonawczego pomimo, że wystąpiły zdecydowane rozbieżności pomiędzy wyliczeniem inwestora, oceną prawidłowości sporządzenia kosztorysu przez biegłego oraz własną oceną prawidłowości sporządzenia kosztorysów powykonawczych dokonaną przez pracowników organu odwoławczego celem ustalenia ceny rynkowej wykonanych prac. W ocenie Sądu wobec tak znacznych rozbieżności proces weryfikacji winien być powtórzony przez organy administracji. Z tego też względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części w której decyzja ta została zaskarżona, tj. odmowy przyznania wnioskowanej kwoty pomocy finansowej w wysokości [...] zł i dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę jeszcze raz winien dokonać oceny kwalifikowalności kosztów w części zakwestionowanej wyżej powołanej kwoty, odnieść się do całokształtu dowodów zgromadzonych w sprawie, poddać je ponownej weryfikacji korzystając z pomocy specjalisty w zakresie kosztorysowania, z jednoczesnym uwzględnieniem, że bazy cen katalogowych mogą stanowić jedną z płaszczyzn weryfikacji cen określanych jako rynkowe. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 §1 pkt lit. c) p.p.s.a. orzekł jak punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), bowiem skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło