II GZ 1357/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "F." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 650/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "F." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 650/16, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił [...][...] wstrzymania wykonania zaskarżonej przez tę spółkę decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2015 r. [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez zezwolenia, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] grudnia 2014 r. o wymierzeniu skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości [...] zł za urządzanie w styczniu 2014 r. gier na automatach o niskich wygranych bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w skardze spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka wskazała, że rok 2014 zakończył się zyskiem w wysokości [...] zł, to już pierwszy kwartał 2015 r. zakończył się stratą w wysokości -[...]zł. Rok 2013 zakończył się zyskiem netto w wysokości [...] zł, zaś 2014 r. zyskiem netto [...] zł, co wskazuje na stale pogarszającą się kondycję finansową Spółki, dla której najważniejszym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych (79%) oraz gry na automatach w salonach gier (18%), natomiast pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi wartość marginalną (2,5%). Spółka nie prowadzi innej działalności gospodarczej. W latach 2014-2015 nastąpiło wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach, co spowodowało znaczne pogorszenie kondycji finansowej Spółki. Łączna suma kar pieniężnych w sprawach, których wspólnym mianownikiem jest błędne przekonanie organu celnego o prowadzeniu przez spółkę działalności bez zezwolenia po jego I-instancyjnym, nieostatecznym cofnięciu, wynosi [...] zł, co stanowi istotną kwotę. Sytuacja finansowa Spółki jest niestabilna, a nałożona kara finansowa za rzekomy brak zezwolenia wraz z innymi karami pieniężnymi prowadzić będzie do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Sąd I instancji uznał, że wniosek spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem przedstawione przez stronę okoliczności nie pozwalają na przyjęcie, iż w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji zostanie spełniona dyspozycja art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedłożone przez Spółkę dokumenty nie obrazują w całości jej aktualnej sytuacji finansowej. Do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Spółka dołączyła odpis opinii biegłego rewidenta dla Zgromadzenia Wspólników, Rady Nadzorczej i Zarządu [...] z dnia 22 czerwca 2015 r., sprawozdania finansowego za 2014 r., sprawozdania zarządu, rachunku zysków i strat na dzień 30 listopada 2015 r. oraz bilansu na ten sam dzień. Do wniosku nie zostało załączone sprawozdanie finansowe za rok 2015 r. Wyjaśniając fakt nieprzedstawienia sprawozdania, Spółka wskazała, że na czas złożenia wniosku nie dysponuje ona tym dokumentem, gdyż sprawozdanie nie zostało jeszcze zatwierdzone przez zwyczajne walne zgromadzenie wspólników. Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości roczne sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Termin ten w przypadku Spółki przypadał ostatniego dnia czerwca 2016 r. Z treści wskazanego przepisu, który określa termin końcowy dla dokonania czynności, jednoznacznie wynika, że zatwierdzenie sprawozdania finansowego jest możliwe wcześniej i dla podmiotu, któremu zależy na wykazaniu okoliczności niebezpieczeństwa likwidacji prowadzonej działalności, sporządzenie takiego dokumentu i jego wcześniejsze zatwierdzenie - niż w końcowym terminie określonym w ustawie o rachunkowości - powinno być priorytetowe. Zatwierdzone sprawozdanie finansowe nie zostało przedstawione przez Spółkę także po upływie terminu wskazanego w art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości. WSA zauważył, że na dzień 30 listopada 2015 r. Spółka wykazała stratę, jednak w latach 2013 i 2014 działalność skarżącej przynosiła duże zyski. Spółka wskazuje, że pogarszająca się sytuacja firmy wynika z obciążenia Spółki karami nałożonymi w licznych postępowaniach administracyjnych, jak też z faktu, że w latach 2014-2015 nastąpiło wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach. Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą w wybranej przez siebie branży i fakt uzyskania nawet dużej straty w roku poprzedzającym złożenie wniosku nie świadczy w tym przypadku o niebezpieczeństwie wyrządzenia Spółce znacznej szkody poprzez zapłatę kary w wysokości [...] zł, ani też o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji przedsiębiorstwa. Wykazany przez spółkę zysk w 2013 r. wynosił około 6 milionów złotych, a rok 2014 zakończony mniejszym, ale jednak zyskiem w wysokości około pół miliona złotych. Jednocześnie działalność Spółki jest kontynowania w roku 2016 r. Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu I instancji [...] Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną interpretację i tym samym niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w bezpodstawnej odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jak również przyjęcie, że w realiach przedmiotowej sprawy wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy skarżąca w dostateczny sposób wykazała (przedkładając stosowną dokumentację), że zarówno ta jednostkowa kara pieniężna, jak również zbiorcza ich liczba (wobec spółki prowadzonych jest bowiem szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej) stanowi kwotę, której zapłata wykraczałaby poza możliwości płatnicze strony w realiach gospodarczej kondycji wyznaczonej przedmiotem jej działalności, w związku z czym wniosek spółki zasługiwał na uwzględnienie. W uzasadnieniu autor zażalenia wskazał na nieuzasadnioną odmowę wstrzymania wykonania decyzji, w sytuacji przedłożenia do akt dokumentów wskazujących na sytuacje finansową strony oraz realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków jakie może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji (którą wymierzono skarżącej karę w wysokości [...] zł), przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, w tym innych grożących kar pieniężnych, które łącznie wskazują na zasadność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie w jej przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przedłożone przez Spółkę dokumenty nie obrazują w całości jej aktualnej sytuacji finansowej. Przy tym Spółka w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą w wybranej przez siebie branży i fakt uzyskania nawet dużej straty w roku poprzedzającym złożenie wniosku nie świadczy w tym przypadku o niebezpieczeństwie wyrządzenia Spółce znacznej szkody poprzez zapłatę kary w wysokości [...] zł, ani też o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji przedsiębiorstwa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 października 2016 r. Spółka co prawda wskazała informacje dotyczące jej kondycji w 2014 i 2015 r. Z informacji tych wynika, że skarżąca funkcjonuje nadal, a 2014 r. miał zakończyć się dla niej zyskiem w wysokości [...] zł, zaś pierwszy kwartał 2015 r. – stratą w wysokości [...] zł. Skarżąca podkreśliła fakt systematycznego wygaszania zezwoleń na punkty gier na automatach oraz salony gier na automatach. Co istotne jednak powyższe argumenty nie zostały poparte jakąkolwiek dokumentacją źródłową. W aktach brak jest zarówno dokumentacji aktualnego stanu finansowego skarżącej, upomnień oraz pierwszych stron postanowień w przedmiocie wszczęcia kolejnych postępowań przeciwko [...] Powyższe mimo tego, że ww. dokumenty skarżąca wymieniła jako załączniki do zażalenia. Takie gołosłowne, niepoparte wiarygodnymi dokumentami, twierdzenia na etapie zażalenia nie mogą zostać uznane za skuteczne. To strona ubiegająca się o wstrzymanie wykonania decyzji, jako potencjalnie czerpiąca korzyść z dobrodziejstwa tej instytucji, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności (stosownie udokumentowanych) pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tek postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Bez odpowiedniej dokumentacji (np. w postaci aktualnego i zatwierdzonego sprawozdania finansowego za rok 2015 r.) nie jest możliwe zweryfikowanie kondycji finansowej strony i ocena, czy ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody albo spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.