II SA/Gl 818/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-11-07

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, ale posiadająca zdolność prawną, jest legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka jawna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, ale posiadająca zdolność prawną zgodnie z art. 33¹ Kodeksu cywilnego, jest legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Literalna wykładnia art. 1 ustawy z 2005 r. wykluczała spółki jawne, jednak wykładnia celowościowa i systemowa, uwzględniająca art. 33¹ k.c. oraz zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), prowadzi do wniosku o dopuszczalności takiego przekształcenia. Ograniczenie analizy do wykładni literalnej prowadzi do sprzeczności z celem ustawy i spójnością systemu prawa.
Stan faktyczny
Spółka jawna wystąpiła o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prezydent Miasta odmówił, uznając, że spółka nabyła prawo od spółki Skarbu Państwa i nie jest podmiotem uprawnionym. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że spółka jawna nie jest ani osobą fizyczną, ani prawną, a zatem nie mieści się w katalogu podmiotów uprawnionych do przekształcenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej M.S., A. K. w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] , 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 19 grudnia 2013 r. Spółka Jawna "A" M. S., A. K. z siedzibą w S. wystąpiła do Prezydenta Miasta S. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działki [...] i [...]. Decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S., działając na podstawie art. 1, art. 1b ust. 2 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. 2012, poz. 83) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o odmowie przekształcenia na rzecz wnioskującej Spółki prawa użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić osoby fizyczne i prawne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi tych nieruchomości, jak również ich następcy prawni. Powyższe uregulowania nie mają jednak zastosowania do nieruchomości oddanych w wieczyste użytkowanie państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. 2009, Nr 185, poz. 1439 oraz 2010, Nr 167, poz. 1129) Z przedłożonych dokumentów wynika, iż prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości zostało nabyte przez wnioskodawcę od Spółki "B" S.A. z siedzibą w B., która jest spółką Skarbu Państwa - na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r. rep. A nr [...]. W związku z powyższym, zdaniem organu I instancji, nieruchomość nie podlega przekształceniu w trybie przepisów wyżej powołanej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Od decyzji wydanej w I instancji Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego S. G., wniosła w przepisanym terminie odwołanie żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Przedmiotowej decyzji, tezy te szeroko motywując w uzasadnieniu, zarzuciła naruszenie: - art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że dla oceny dopuszczalności dokonania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości istotny jest nie status prawny aktualnego użytkownika wieczystego, ale status prawny użytkownika wieczystego z dnia 13 października 2005 r.; - art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1 tejże ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, iż Spółka nie ma prawa do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy (notabene w części nagłówkowej błędnie ją oznaczając). W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, a następnie podniósł, że zgodnie z art. 1 przywołanej wyżej ustawy z 29 lipca 2005 r. osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W myśl natomiast ust. 3 art. 1 tejże ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. W cytowanym przepisie ustawodawca wskazując podmioty uprawnione do domagania się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości posługuje się pojęciem osoby fizycznej i osoby prawnej, o których mowa w księdze pierwszej, tytule II, dziale I i II Kodeksu cywilnego. Jak następnie wywiódł Wojewoda [...] aktualnie użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest Spółka Jawna "A" M. S., A. K. Wnioskodawca jest zatem spółką jawną, której sposób powstania, zasady działania, rozwiązanie i likwidację uregulowano przepisami Kodeksu spółek handlowych. W art. 4 k.s.h. dokonano podziału spółek na osobowe i kapitałowe. Do spółek osobowych zaliczono: spółkę jawną, spółkę partnerską, spółkę komandytową oraz spółkę komandytowo - akcyjną, natomiast spółki kapitałowe to: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna. Powyższy podział związany jest między innymi przyznaniem spółkom kapitałowym osobowości prawnej oraz braku tego przymiotu w przypadku spółek osobowych (art. 12 k.s.h). Organ nadzoru zwrócił uwagę, iż poza osobami fizycznymi i prawnymi podmiotem stosunków cywilnoprawnych są także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, w doktrynie określane mianem "ułomnych osób prawnych". Do tej kategorii podmiotów należy właśnie spółka jawna. W cytowanym wyżej art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. ustawodawca przyznał jednak prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko dwóm podmiotom - osobom fizycznym i osobom prawnym. W ocenie organu nadzoru powyższy katalog należy traktować ściśle, co oznacza, że nie można go rozszerzać na inne rodzaje podmiotów niewymienione w przepisie. W świetle powyższego uznać należy, że wnioskująca Spółka nie spełnia przesłanki podmiotowej określonej w art. 1 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 3 tejże ustawy, nie zalicza się bowiem do żadnej kategorii podmiotów wskazanych w ww. przepisach. Tym samym nie przysługuje jej uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Podstawą działania organów administracji publicznej są przepisy prawa administracyjnego, a zatem ogólny przepis art. 331 Kodeksu cywilnego nie może stanowić podstawy orzekania w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z zasadą legalizmu, sformułowaną w art. 6 k.p.a., działania organów administracji muszą mieć swoje oparcie w przepisach prawa, rolą organu nie jest natomiast uzupełnianie ewentualnych luk prawnych. Wojewoda podkreślił, że w doktrynie brak jednolitego stanowiska w powyższym zakresie, natomiast powołane w odwołaniu wyroki wiążą jedynie w sprawach, w których zostały wydane i nie mogą przesądzać o stanowisku organu nadzoru w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wojewody [...] należało zatem odmówić wnioskującej Spółce Jawnej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jednakże z innych względów aniżeli wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Wbrew tezie Prezydenta Miasta w ocenie organu nadzoru z wnioskiem o przekształcenie mogą wystąpić również następcy prawni podmiotów wymienionych w art. 1 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy, jeżeli tylko poprzednikowi prawnemu służyło prawo użytkowania wieczystego w dniu 13 października 2005 r. Następstwo prawne dotyczy zatem wyłącznie prawa użytkowania wieczystego, a nie uprawnienia do przekształcenia- Wojewoda przywołał w tym miejscu wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/GI 993/12. Pismem z dnia 29 maja 2014 r. "A" Spółka Jawna M. S., A. K. z siedzibą w S., reprezentowana przez radcę prawnego S. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na wydaną przez organ II instancji decyzję domagając się uchylenia jej w całości. Zaskarżonej decyzji Wojewody [...] Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że spółka jawna nie jest podmiotem legitymowanym do występowania z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, - art. 331 kodeksu cywilnego w zw. z art. 8 w zw. z art. 22 kodeksu spółek handlowych poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencje przyjęcie, iż jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej, którym ustawy przyznają zdolność prawną, w tym spółkom osobowym, nie przysługuje prawo żądania przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. - art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji dokonanie interpretacji prawa w sposób sprzeczny z przepisami Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w szczególności z art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W konsekwencji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Prezydenta Miasta S., a także zasądzenie od Wojewody [...] kosztów sądowych według stosownych norm. Jednocześnie wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (wniosek ten nie został przez Sąd uwzględniony z uwagi na żądanie Wojewody aby sprawę skierować do rozpoznania na rozprawie). W uzasadnieniu Spółka wskazała m.in., że przepis art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. otrzymał wskazane brzmienie w wyniku nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011., Nr 187, poz. 1110). Celem wprowadzonej zmiany było, wedle uzasadnienia do projektu aktu, rozszerzenie zakresu podmiotowego ustawy na wszystkich użytkowników wieczystych. Tym samym poza pierwotnie uprawnionymi osobami fizycznymi zakresem podmiotowym ustawa objęła również osoby prawne, z zachowaniem jednak pewnych ściśle określonych wyłączeń. W niniejszej sprawie podmiotem wnioskującym o przekształcenie przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest spółka jawna tj. spółka osobowa, która zgodnie z art. 8 k.s.h. może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Przepis ten nadaje spółkom osobowym zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową. Nie nadaje im osobowości prawnej, tym niemniej z mocy art. 331 kodeksu cywilnego do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Wobec tego atrybuty w postaci zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych sytuują spółki osobowe, w tym spółki jawne, jako pełnoprawnych uczestników obrotu prawnego. Dyrektywy wykładni systemowej i celowościowej prowadzą zatem do wniosku, że skoro jednostki te zostały zrównane w obrocie prawnym z osobami prawnymi, to brak jest podstaw do pozbawiania ich uprawnień przysługujących bezpośrednio osobom prawnym. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego decyzję tę poprzedzającego wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Obie decyzje, choć z odmiennych przyczyn, zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zważyć w tym miejscu należy, że stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 tejże ustawy osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Zgodnie natomiast z ust. 3 tegoż artykułu z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 (...). Z kolei z mocy ust. 1b cytowanego artykułu powyższe uprawnienie nie ma jednak zastosowania do nieruchomości oddanych w wieczyste użytkowanie państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym. W toku postępowania administracyjnego na tle interpretacji przywołanej regulacji ujawniły się dwie kontrowersje pomiędzy orzekającymi w sprawie organami a wnioskującą o przekształcenie Spółką. Po pierwsze interpretując przywołany wyżej ust. 1b organ I instancji wywiódł z niego wniosek, iż Spółka nie jest podmiotem uprawnionym do skutecznego żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, albowiem prawo to nabyła od "B" S.A. z siedzibą w B., a więc Spółki Skarbu Państwa. Z tezą tą trafnie nie zgodził się Wojewoda [...]. Ograniczenia w możliwości dokonania przekształcenia określone w art. 1 ust. 1b ustawy odnoszą się bowiem wyłącznie do podmiotu składającego wniosek o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie zaś do sytuacji faktycznej i prawnej podmiotu będącego użytkownikiem wieczystym w dniu wejścia w życie ustawy (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/GI 993/2012). Jak wywiódł Sąd w uzasadnieniu przywołanego wyroku, a obecny skład pogląd ten podziela, wyłączenie z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy stanowi wyjątek od zasady uregulowanej w art. 1 ust. 1 ustawy, co oznacza, że podmioty wymienione w art. 1 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy nie mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, mimo że spełniają przesłanki określone w ust. 1 ustawy. Ratio legis takiego wyłączenia ustawodawca przedstawił w projekcie zmian ustawy, jest nim przekonanie, że tego rodzaju podmiotom do prowadzenia działalności wystarcza dotychczasowa forma władania nieruchomościami. Ustawodawca w uzasadnieniu projektu nie wskazywał na inne cele i motywy, dlatego nie ma podstaw do przyjmowania, że umożliwiając bardzo szerokie wykorzystanie instytucji przekształcenia, jednocześnie jakąś kategorię gruntów zamierzał objąć ochroną przed zmianą właściciela i likwidacją wieczystego użytkowania. Ustawa w obecnym brzmieniu ma zastosowanie do podmiotów, które spełniają określone w niej przesłanki. Następca prawny osoby prawnej, która była w określonej ustawą dacie użytkownikiem wieczystym nieruchomości, może zatem żądać przekształcenia przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, pod warunkiem że nie zachodzi w jego przypadku wyłączenie z art. 1 ust. 1b pkt 1-3 ustawy. Natomiast ograniczenia w możliwości dokonania przekształcenia określone w art. 1 ust. 1b ustawy odnoszą się do wnioskodawcy i będących w jego użytkowaniu wieczystym nieruchomości, nie zaś do sytuacji faktycznej i prawnej jego poprzednika prawnego. Na uprawnienia następcy prawnego nie ma zatem niweczącego wpływu okoliczność, że ze względu na wyłączenie z art. 1 ust. 1b pkt 2, poprzednik prawny nie mógłby skutecznie ubiegać się o dokonanie takiego przekształcenia na swoją rzecz. Pomimo to Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy dopatrując się innej przeszkody uniemożliwiającej zadośćuczynienie wnioskowi Spółki. Kontrowersja pomiędzy Wojewodą [...] oraz skarżącą Spółką, jaka zaistniała w kontrolowanej sprawie dotyczyła mianowicie możliwości zastosowania art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., traktującego o osobach fizycznych i prawnych, do jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, którym prawo przyznaje jednak zdolność prawną. Do takich jednostek organizacyjnych, zwanych także "ułomnymi osobami prawnymi", zaliczane są m.in. spółki osobowe, w tym jawne, wymienione w Kodeksie spółek handlowych. Zgodnie z art. 8 § 1 tej ustawy spółka osobowa może bowiem we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Próba odpowiedzi na pytanie czy spółka jawna może skorzystać z uprawnienia przewidzianego w art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. i skutecznie wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nie jest łatwa. Stan prawny nie jest bowiem w tym zakresie klarowny, także w doktrynie i judykaturze brak jednoznacznie wykształconych i utrwalonych poglądów. W zależności zaś od przyjętej metody wykładni prawa dojść można w tej mierze do przeciwstawnych poglądów. Jeśli bowiem zastosować jedynie wykładnię językową, literalną i ograniczyć się do rozważania dosłownej treści art. 1 przywołanej ustawy to wyprowadzony wniosek wspierać będzie pogląd wyrażony przez organ odwoławczy. Istotnie bowiem w cytowanym wyżej art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. ustawodawca przyznał prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie dwóm rodzajom podmiotów - osobom fizycznym i osobom prawnym, pomijając tym samym jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. Dokonując jednak wykładni celowościowej i systemowej, uwzględniającej zarówno cele i funkcje omawianej normy, jak też jej miejsce w całości systemu prawa i powiązania oraz zależności pomiędzy konkretnymi aktami dojść trzeba do wniosków zgoła odmiennych. Zgodzić się bowiem należy ze stroną skarżącą, że przepisy art. 1 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. należy interpretować mając na uwadze treść art. 33¹ Kodeksu cywilnego. Przepis ten generalnie nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Brak zaś racjonalnych podstaw do wyłączenia stosowania normy tej w odniesieniu do art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. i wykluczenia spółek osobowych, w tym spółek jawnych z zakresu działania ustawy o przekształceniu. Nadto wykluczenie podmiotów tych z kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z uwłaszczenia w trybie ustawy naruszałoby konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Z zasady tej wynika bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej grupy. Wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Cechą relewantną osób prawnych i spółek osobowych jest zdolność prawna, która nie pozwala na różnicowanie ich sytuacji w obrocie prawnym i nakazuje ich jednakowe traktowanie – por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 718/12. Pogląd ten zdaniem obecnego składu orzekającego należy w pełni podzielić. W efekcie ograniczenie analizy art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. jedynie do wykładni literalnej, tak jak to uczynił orzekający w sprawie Wojewoda [...], prowadzi do wniosków sprzecznych zarówno z wynikami wykładni systemowej, jak i celem przywołanej normy. Oczywistym bowiem zamiarem ustawodawcy towarzyszącym konstruowaniu i wprowadzeniu w życie, a następnie znowelizowaniu przywołanego artykułu było przyspieszenie i udrożnienie procesów przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, poszerzenie podmiotowe i przedmiotowe zakresu ustawy, w tym poszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do przekształceń. W konsekwencji, zdaniem Sądu, rozważając przedmiotową wątpliwość prymat należy przyznać wynikom otrzymanym wedle dyrektyw systemowych i funkcjonalnych. Wynik wykładni literalnej pozostaje bowiem w sprzeczności z ideą spójności systemu prawa oraz celami i funkcją analizowanej normy, a także statusem spółek, o których mowa, w innych niż przywołana ustawa aktach, w których status ten zrównano ze statusem osób prawnych. Tym samym, z uwagi na argumenty przedstawione powyżej, uznać zdaniem Sądu należy, iż pomimo, iż ustawa z 2005 r. wprost wskazuje jedynie osoby fizyczne i prawne oraz ich następców to jednak obejmuje zakresem podmiotowym także określone w 33¹ Kodeksu cywilnego jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, w tym występującą w postępowaniu spółkę jawną. Jednostki takie mają możliwość domagania się przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na takich samych zasadach jak osoby prawne. Stanowisko zajęte w niniejszym wyroku jest zbieżne ze stanowiskami wyrażonymi w nieprawomocnych wyrokach WSA w Gliwicach: z dnia 26 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 546/13, z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 547/13, dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1823/13, dotyczących uprawnień do przekształcenia stanowiących również spółki osobowe spółek komandytowo-akcyjnych, a także w nieprawomocnym wyroku tut. WSA z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1537/13 odnoszącym się do spółek jawnych. Podkreślenia wymaga zresztą, wobec opisanych wyżej wątpliwości prawnych i możliwych metod wykładni, iż organ administracji publicznej może odmówić wnioskodawcy przyznania żądanego uprawnienia bądź świadczenia jedynie wówczas gdy zarówno stan faktyczny sprawy, jak i stan prawny nie ulegają wątpliwości. Odmowa nie może bowiem opierać się li tylko na wyborze jednej z kolidujących ze sobą w danym przypadku metod wykładni. Pozbawienie podmiotu wnioskowanego uprawnienia nie może bowiem wynikać z zastosowania reguł interpretacyjnych, formalnie wprawdzie poprawnych, jednak pozostających w sprzeczności z harmonijnością systemu prawa i celem oraz funkcjami interpretowanej normy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni oceny prawne zawarte w niniejszym uzasadnieniu i wyda poprawną, należycie uzasadnioną decyzję. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. 2013, poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło