II OSK 641/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 124/16 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] listopada 2015 r. nr [.]. w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. M. na rzecz K. M. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 124/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K. M. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] listopada 2015r. w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego dla [..] w związku z wnioskiem K. M.przeprowadził w dniu 16 lipca 2013 r. czynności kontrolne, w trakcie których ustalono, że w lokalu mieszkalnym nr [..] należącym do M. M.. w listopadzie 2012r. wykonano roboty budowlane polegające na: wymianie stolarki okiennej, wymianie tynków, zmianie lokalizacji ściany działowej między pokojami, usunięcia ściany działowej między przedpokojem a kuchnią, wymianie klepki dębowej na deskę drewnianą z ułożeniem warstw podłogowych wygłuszających. W toku kontroli inwestor okazał dokumentację dopuszczającą do sprzedaży użyte materiały budowlane zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych. Według oświadczenia M.M. prace budowlane dotyczące wymiany warstw podłogi polegały na wykonaniu wylewki samopoziomującej, ułożeniu płyt OSB, maty wygłuszającej, a następnie deski podłogowej o gr. 25mm z jednoczesnym zastosowaniem dylatacji technologicznych. Na styku ścian i podłogi wykonano również izolację akustyczną. Przedmiotowe roboty budowlane prowadzono pod nadzorem mgr inż. A. P. W trakcie prowadzonego postępowania M. M. dołączył do akt kopie dokumentacji w postaci m.in. oświadczenia prowadzącej nadzór inwestorski nad wykonywanymi robotami budowlanymi, iż remont lokalu mieszkalnego nr [..] został wykonany zgodnie obowiązującymi przepisami oraz projektem wykonawczym, a także karty charakterystyki maty dźwiękochłonnej oraz kleju do parkietu, z których wynika, że zostały zatwierdzone z przeznaczeniem do użytku w pomieszczeniach, jako podkład tłumiący pod m.in. parkiety oraz deski lite. Inwestor załączył ponadto projekt wykonawczy warstw podłogowych potwierdzający poprawność wykonanych robót budowlanych oraz ich zgodność z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Decyzją z dnia [..] lipca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [..], orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków na inwestora M.M., w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Od tej decyzji odwołała się K. M. wskazując, iż postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego prowadzone było niezgodnie ze złożonym przez nią wnioskiem, w którym wnosiła o sprawdzenie, czy modernizacja lokalu nr [..] dokonana została zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej z zakresu akustyki budowlanej, czy strop między kondygnacjami oddzielający lokale [..] oraz ściany spełniają wymagania co do izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych przewidziane przepisami. [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [.] lutego 2015 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powiatowy winien ustalić czy z uwagi na wykonane roboty budowlane w lokalu nr [.]. nie nastąpiło pogorszenie poziomu izolacyjności w stosunku do założeń projektowych. W sytuacji bowiem kiedy izolacyjność stropu pomiędzy lokalem nr [..] nie odpowiadałaby poziomowi wynikającemu z dokumentacji projektowej, a przyczyną byłyby nieprawidłowo wykonane prace remontowe, np. poprzez nieułożenie wszystkich koniecznych warstw podłogowych, bądź użycie niewłaściwych materiałów, koniecznym będzie nałożenie takiego zakresu robót, który doprowadzi akustykę pomiędzy w/w lokalami do stanu zgodnego z prawem. Postanowieniem z dnia [..] kwietnia 2015 r. organ powiatowy nałożył na M. M. obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych, zawierającej ocenę czy wykonane roboty budowlane w lokalu nr [..] miały wpływ na pogorszenie poziomu izolacyjności stropu pomiędzy lokalami nr [..] w stosunku do założeń projektowych oraz w zakresie spełnienia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. W dniu 11 sierpnia 2015 r. inwestor złożył Ekspertyzę techniczną, zgodnie z którą zakres wykonanych robót budowlanych nie pogorszył warunków izolacji akustycznej i nie obniżył właściwości użytkowych mieszkania [.] zastosowane materiały posiadają wyższe parametry techniczne niż te, które były wykonane w czasie wznoszenia budynku. Następnie K.M.przedłożyła opracowaną w dniu 5 sierpnia 2015 r. opinię wibroakustyka mgr inż. J. D., która wskazuje, że przedłożona ekspertyzy technicznej nie stanowi źródła wiedzy technicznej o akustycznym stanie stropu po wykonaniu robót budowlanych i nie została wykonana zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami budowlanymi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [..] decyzją z dnia [..] września 2015 r. odstąpił od nakładania na M.M. obowiązków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu powiatowego wykonana na zlecenie K. M.specjalistyczna opinia, nie wskazuje na pogorszenie poziomu izolacyjności w stosunku do założeń projektowych. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. M. W ocenie skarżącej nie dokonano oszacowania izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych oraz nie wykonano pomiaru izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych za pomocą stukacza znormalizowanego wskazanego w Polskiej Normie PN EN ISO 140-7, co potwierdza złożona przez skarżącą opinia wibroakustyka. Jednocześnie skarżąca wskazała, że z opinii przedstawionej przez inwestora nie wynika, czy ułożono wszystkie konieczne warstwy podłogowe, czy ich kolejność jest zgodna z prawem budowlanym, a także czy podłoga zawiera matę gumowo-korkową. Po rozpatrzeniu odwołania [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [.]. listopada 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego nie zachodzą podstawy do nakazania M.M. wykonania dodatkowych robót budowlanych. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w celu porównania wykonanych prac z istniejącą oryginalną warstwą posadzki znajdującą się w lokalu nr [..] dokonano odkrywki, która ujawniła, iż warstwa posadzki w lokalu należącym do skarżącej składa się z klepki drewnianej gr 22 mm, szlichty cementowej gr 30 mm oraz płyty pilśniowej twardej gr 6 mm. Zatem z dokonania porównania warstw podłogi w lokalach [..] nie można wywieść wniosku, że w lokalu [..] izolacja akustyczna jest wykonana gorzej niżeli w lokalu [..], w którym zachowały się oryginalne warstwy posadzki. W tej sytuacji argumenty podnoszone przez skarżącą w odwołaniu nie mają odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym, a co za tym idzie pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Roboty budowlane wykonane w lokalu nr [..] nie naruszają przepisów, stąd brak jest podstaw do nakładania na inwestora obowiązków z zakresu nadzoru budowlanego. Odnosząc się do dokumentacji przedłożonej przez skarżącą organ odwoławczy poparł argumentację organu powiatowego, iż opinia ta nie jest kontrdowodem w niniejszej sprawie. Ocenia ona jedynie wykonaną ekspertyzę pod względem formalnym, natomiast nie odnosi się ona w żadnym stopniu do istoty sprawy, czyli poprawności wykonania robót budowlanych w lokalu nr [..]. W ocenie [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokument, w którym dokonuje się innego opracowania technicznego, bez jednoczesnego wyprowadzenia własnych wniosków, nie może stanowić materiału dowodowego kwestionującego skutecznie przedłożoną ekspertyzę techniczną. Skargę na powyższą decyzję złożyła K. M. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że decyzje organów obu instancji znajdujące oparcie w art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego zapadły w warunkach naruszających normy art. 7 i 77 Kpa w zw. z § 326 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, bowiem nie zostały poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącej prowadzi do konkluzji, iż istotą postępowania organów winna być sygnalizowana obniżona izolacyjność akustyczna poziomych przegród budowlanych pomiędzy lokalem nr [..]. Tymczasem organy nadzoru budowlanego podejmując kontrolowane rozstrzygnięcia oparły się na przedłożonej ekspertyzie technicznej autorstwa Z. K., która sprowadza się jedynie do weryfikacji zakresu wykonanych robót budowlanych oraz zastosowanych wyrobów budowlanych, jednak nie zawiera wyników badań izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych stropów z pływającą podłogą zawierającą warstwę sprężystą firmy WAKOL z uwzględnieniem stropu konstrukcyjnego i podkładu podłogowego. Sąd nakazał uzupełnienie postępowania, w sposób pozwalający na wyjaśnienie okoliczności, czy roboty budowlane wykonane w lokalu nr [.] przy ul. M. w W. wpłynęły negatywnie na poziom izolacyjności akustycznej stropu w lokalu skarżącej w oparciu o metody badawcze określone w Polskich Normach. W tym celu organ powinien przeprowadzić pomiar izolacyjności akustycznej stropów i podłóg od dźwięków uderzeniowych zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi metody pomiaru izolacyjności akustycznej elementów budowlanych i izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych w budynkach przy użyciu znormalizowanego stukacza według Polskiej Normy PN-EN ISO 140-7. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M.M. zarzucił naruszenie: I. przepisów postępowania, mianowicie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe stwierdzenie zaistnienia w postępowaniu administracyjnym wad i uchybień skutkujących uwzględnieniem skargi na decyzję organu administracji, w tym: a) nieprawidłowe stwierdzenie, że decyzje organów obu instancji zapadły w warunkach naruszających normy art. 7 i 77 kpa w zw. z § 326 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w konsekwencji nieprawidłowe stwierdzenie, że nie zostały poprzedzone należycie przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w sytuacji, w której decyzje organów obu instancji zostały poprzedzone w pełni wystarczającym do wydania decyzji postępowaniem wyjaśniającym bez jakiegokolwiek naruszenia norm wskazanych w w/w przepisach; b) nieprawidłowe ustalenie, że organy administracji nie wyjaśniły czy doszło do "obniżonej izolacyjności akustycznej poziomowych przegród budowlanych pomiędzy lokalem nr [..]" w sytuacji, gdy kwestia ta została wyjaśniona i znajduje odzwierciedlenie w stwierdzeniu przez organy administracji, że izolacyjność akustyczna nie pogorszyła się po remoncie wykonanym przez M.M. - co stanowi wniosek wystarczający do wydania decyzji merytorycznej, bez potrzeby wykonywania dodatkowych badań, prób czy też sprawdzeń; c) nieprawidłowe ustalenie, że ekspertyza techniczna autorstwa Z.K.sprowadza się jedynie do weryfikacji wykonanych robót budowlanych z pominięciem izolacyjności akustycznej, w sytuacji, gdy przedmiotowa opinia wyraźnie wskazuje, że "zakres wykonanych robót budowlanych polegających na częściowym wyburzeniu ścianek w kuchni / przesunięciu ścianki pomiędzy pokojami o 10 cm oraz wymianie posadzki (...) nie pogorszyły warunków Izolacji akustycznej / nie obniżyły właściwości użytkowych mieszkania nr [..]."co wyraźnie zostało również uwzględnione przez organy administracji publicznej; d) nieprawidłowe ustalenie, że decyzje organów administracji zapadły w warunkach naruszających art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na oparciu rozstrzygnięcia na ekspertyzie technicznej opracowanej przez Z. K., pomimo, że zakres tej opinii nie był wystarczający w stanie faktycznym sprawy, w sytuacji gdy organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy I prawidłowo oceniły materiał dowodowy sprawy, z uwagi na fakt, że jest on w pełni wystarczający do wydania decyzji w sprawie. II. przepisów prawa materialnego tj. 1. § 330 w zw. z § 332 w zw. z § 2. ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 roku, poprzez ich niezastosowanie i w efekcie pominięcie, że w stanie faktycznym sprawy nie obowiązują przepisy wskazanego rozporządzenia, w zakresie przywołanym w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. w szczególności przepisy § 326 wskazanego rozporządzenia; 2. § 326 ust. 4 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 5 ust. 11 art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, poprzez ich zastosowanie, w sytuacji, gdy M. M. nie jest osobą odpowiedzialną za zaprojektowanie i wybudowanie budynku, w którym znajdują się przedmiotowe lokale mieszkalne, a zatem za ich izolacyjność akustyczną wynikającą ze sposobu zaprojektowania i wykonania budynku oraz jego części składowych, 3. art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji poprzez jego pominięcie, a przez to niesłuszne przyjęcie, że izolacyjność akustyczna musi wypełniać polskie normy, w sytuacji gdy stosowanie norm jest dobrowolne, nie zaś obligatoryjne. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie skargi K. M. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. M. wniosła o jej oddalenie, kwestionując zasadność podniesionych w niej argumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, bowiem wyrok Sądu pierwszej instancji pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu powiatowego zapadły z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organy nie wyjaśniły istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stanu faktycznego. Jak wynika z uzasadnienia wydanych decyzji organy ustaliły zakres robót budowlanych wykonanych w lokalu należącym do skarżącego kasacyjnie M. M., ale jednocześnie nie dokonały ich kwalifikacji, co miało istotne znaczenie dla ustalenia czy w sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 1422 z późn. zm. dalej: "rozporządzenie z 2002r."). Dlatego aby, by móc stwierdzić, czy wykonane roboty podlegały regulacjom wynikającym z powołanego rozporządzenia z 2002r., niezbędna jest należyta staranność w ustaleniu cech prowadzonych w obiekcie robót budowlanych i odniesienie ich opisu do ustawowych definicji z prawa budowlanego, a następnie skonfrontowanie poczynionych ustaleń z brzmieniem przepisów prawa budowlanego z daty przystąpienia do robót budowlanych celem sprawdzenia, czy roboty budowlane podlegały wyłączeniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia. Jak wynika z treści § 330 powołanego rozporządzenia z 2002r. jego przepisów nie stosuje się, z zastrzeżeniem § 2 ust. 1 i § 207 ust. 2 jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów, jak i wówczas gdy zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia jego przepisy stosuje się nie tylko przy projektowaniu nowych budynków, lecz również przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych z zastrzeżeniem § 207 ust. 2 dotyczącym bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, a także oświetlenia awaryjnego. Z powyższego wynika, że przepisy tego rozporządzenia mogą mieć zastosowanie do budynków już istniejących w ograniczonym zakresie ( nadbudowa, rozbudowa, przebudowa, zamian sposobu użytkowania, bezpieczeństwo pożarowe, wymiary schodów, oświetlenie awaryjne). Zatem w przypadku zakwalifikowania przez organy wykonanych przez skarżącego kasacyjnie robót budowlanych jako remontu, przepisy powołanego rozporządzenia z 2002r. nie znajdą w sprawie zastosowania. Natomiast jako prawidłową należałoby uznać konstatację Sądu I instancji co do konieczności wykonania badań w celu sprawdzenia izolacyjności akustycznej wykonanych przez skarżącego podłóg oraz przegród wewnętrznych w oparciu o § 326 rozporządzenia z 2002r., jeżeli wykonane przez skarżącego kasacyjnie roboty budowlane zostałyby zakwalifikowane jako przebudowa. Przy czym należy zwrócić uwagę, że brak jest podstaw do sprawdzania akustyczności stropów, które nie były objęte robotami, a nadto zostały zaprojektowane i wykonane w latach 40 XX wieku. W tej sytuacji trudno bowiem wymagać od inwestora, który dokonuje remontu mieszkania w budynku wzniesionym w zgodzie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, że dokona również przebudowy stropu w celu dostosowania jego parametrów technicznych do aktualnie obowiązujących przepisów o warunkach technicznych. Mając powyższe na uwadze, jako chybione należało uznać zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania ( błędnie wskazany art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. bez powołania pełnej jednostki redakcyjnej w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), bowiem Sąd prawidłowo ocenił zebrany w sprawie przez organy materiał dowody i uznał, że wymaga on uzupełnienia, błędnie jedynie wskazując, że na tym etapie postępowania w sprawie zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia z 2002r. Jako przedwczesne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie dotyczącym braku podstaw do zastosowania w sprawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem jak już wyżej wskazano wobec nie wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności stanu faktycznego, nie sposób jest ocenić, czy przepisy te faktycznie w sprawie znajdują zastosowanie. Odnosząc się do kwestii stosowania Polskich Norm wskazać należy, że ustawa z dnia 3 kwietnia 1993r. o normalizacji (Dz. U. Nr 55, poz. 251) w art. 19 ust. 3 wskazywała, że stosowanie Polskich Norm jest obowiązkowe, jeżeli normy te zostaną powołane w ustawach. Sytuacja ta zmieniła się z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 1483). Nie zawiera ona analogicznego do ww. art. 19 ust. 3 przepisu. Wręcz przeciwnie art. 5 wskazuje, że Polska Norma to norma krajowa przyjęta w drodze konsensu i zatwierdzona przez krajową jednostkę normalizacyjną. W ust. 3 tego przepisu wskazuje się, że stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. W tym miejscu podkreślić należy, że Polskie Normy nie są publikowane w urzędowych dziennikach promulgacyjnych. Kluczowego znaczenia przy tym nabiera treść art. 88 Konstytucji RP, nakładająca taki obowiązek na akty normatywne. Także przepis art. 87 ustawy zasadniczej, stanowiący katalog źródeł prawa, potwierdza słuszność twierdzenia, że Polska Norma sama w sobie nie może stanowić źródła prawa. Nie wyklucza to równocześnie przyjęcia tezy, że może być ona źródłem zasad wiedzy technicznej. Jak wynika z treści § 326 ust. 2 rozporządzenia z 2002r. przegrody wewnętrzne oraz podłogi powinny mieć izolacyjność akustyczną nie mniejszą od podanej w Polskiej Normie dotyczącej wymaganej izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych, wyznaczonej zgodnie z Polskimi Normami określającymi metody pomiaru izolacyjności akustycznej. Jak już wyżej wskazano powołana norma nie jest aktem prawnym (przepisem prawa powszechnie obowiązującego), co wynika, pośrednio z art. 5 ust. 1, 3 i 4 ustawy o normalizacji i wprost z art. 2 pkt 3 tej ustawy. Nie zmienia to jednak faktu, że norma ta jest odpowiednia do określania i obliczania izolacyjności akustycznej elementów budowlanych. W tej sytuacji gdy przepis prawa, którym niewątpliwie jest § 326 rozporządzenia z 2002r. wprost odsyła do Polskiej Normy, to powinna ona znaleźć w sprawie zastosowanie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, iż podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Konieczne jest przy tym podkreślenie, że w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 184 p.p.s.a., ale wyrażenia w uzasadnieniu innej oceny prawnej niż to uczynił Sąd I instancji, wiążąca jest ocena przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych względów ponownie rozpoznając sprawę, organ winien uwzględnić stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku ( por. wyrok NSA z dnia 13 października 2016r. sygn. akt II OSK 2355/15).