I SA/Wa 1666/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-02
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta powinien zostać ukarany grzywną za niewykonanie wyroku zobowiązującego go do ustalenia odszkodowania za nieruchomość, mimo że podjął pewne czynności w tym kierunku i część wniosku została rozstrzygnięta?Ratio decidendi
Sąd wymierzył Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 500 zł za niewykonanie wyroku zobowiązującego do ustalenia odszkodowania, uznając, że organ pozostawał w bezczynności co do nierozstrzygniętej części wniosku. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę podjęte przez organ czynności, częściowe rozstrzygnięcie wniosku oraz dużą liczbę podobnych spraw.Stan faktyczny
K. S. złożył skargę na niewykonanie przez Prezydenta Miasta wyroku WSA z dnia 18 czerwca 2014 r., który zobowiązał organ do ustalenia odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy. Pomimo upływu terminu i wcześniejszego wymierzenia grzywny przez WSA w innym wyroku, Prezydent Miasta nie rozstrzygnął w całości wniosku o odszkodowanie. Organ argumentował, że nieruchomość była objęta dekretem z 1945 r. i prowadzone jest postępowanie odszkodowawcze, a także wskazał na dużą liczbę spraw.Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 500 zł. 2. Stwierdził, że bezczynność Prezydenta Miasta w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz K. S. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta Miasta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 132/14 1. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz K. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 16 września 2016 r. K. S. wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 132/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej jako: ugn) wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...],[...] i [...] oznaczonej hip. [...]. W wyroku tym Sąd, stwierdził jednocześnie, iż bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący w ww. skardze wniósł o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa) oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu 1 października 2014 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 1 grudnia 2014 r. Następnie po rozpoznaniu skargi skarżącej i J. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1051/15, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł za niewykonanie przytoczonego wyżej wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonania ww. wyroku, jednak Prezydent [...] nie zastosował się do tego wezwania i nie wydał decyzji odszkodowawczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy [...], a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ugn. Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za powołaną na wstępie nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ wyjaśnił, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] ustalono odszkodowania za cześć nieruchomości o pow. 1247 m2. Następnie decyzjami Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] i z dnia [...] października 2015 r., nr [...] ustalono odszkodowanie za 50% gruntu ww. nieruchomości. Organ wskazał również, że pismem z dnia 26 października 2016 r. strony zostały poinformowane, że z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe załatwienie sprawy w terminie określonym w przytoczonym na wstępie wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 stycznia 2016 r. (powinno być 2017 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa).
Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie przytoczonego na wstępie wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., skarżący wezwał Prezydenta [...] do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469).
Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111).
Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pomimo prawomocnego wyroku z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1051/15, zapadłego w sprawie niewykonania przez organ przytoczonego na wstępie wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r. do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął w pozostałej części przedmiotowego wniosku o ustalenie odszkodowania. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 132/14 pozostawał zatem w bezczynności co do nierozstrzygniętej części wniosku.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za uzasadnioną, co skutkowało wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 500 zł. Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd miał na uwadze częściowe rozstrzygnięcie wniosku o ustalenie odszkodowania, jak również znaną Sądowi z urzędu dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań za tzw. nieruchomości [...]. Sąd uwzględnił także, że organ sporządził wymagany w sprawie operat szacunkowy, nie można zatem przyjąć iż uchylał się od procedowania w zakresie objętym wnioskiem. Tak określona wysokość grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 154 § 6 ppsa.
Sąd podkreśla, że niewykonywanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa
Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.
Zgodnie z art. 154 § 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 132/14, nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem w toku postępowania organ dokonał szeregu czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego oraz częściowo rozstrzygnął wniosek o ustalenie odszkodowania.
Z powyższych względów, w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 zw. z art. 154 § 6 ppsa i § 2. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło