VI SA/Wa 1921/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania kopii dokumentów oddala skargę Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) powołując się na art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 115 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., poz. 271 ze zm. dalej P.f.) oraz art. 73 § 1 i 2, art. 74 § 2 oraz art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia B. Sp. z o. o. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy znak: [...], dotyczących postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia spółce B. zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "S." w [...], przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że: 1. Wnioskiem z [...] marca 2016 r. B. Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej zwana "stroną skarżącą", "skarżącą") zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej "[...]WIF w [...]", o przesłanie na adres siedziby spółki kopii dowodów, na podstawie których możliwe jest, według organu, stwierdzenie, iż spółka utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki. Wniosek dotyczył akt postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia stronie skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "S." w [...] przy ul. [...]. Skarżąca podniosła, iż przejęła ww. aptekę od innych właścicieli i nie ma wiedzy, jakimi dokumentami dysponuje [...]WIF w [...], a jakie dokumenty będące w dyspozycji strony skarżącej nie zostały włączone do materiału dowodowego. 2. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...], powołując się na art. 123 k.p.a. oraz art. 74 § 2 w związku z art. 73 § 2 k.p.a., postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2016 r., odmówił sporządzenia i wydania kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy znak: [...]. Po rozpoznaniu zażalenia spółki na powyższe postanowienie, Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, że kwestie związane z udostępnianiem stronom, ich pełnomocnikom akt postępowań administracyjnych reguluje art. 73 k.p.a. Zdaniem GIF strona nie wykazała, iż ma ważny interes w tym, aby sporządził i wydał jej kopie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczących cofnięcia wyżej określonemu przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "S." w [...], przy ul. [...]. Zdaniem GIF zawarte w uzasadnieniu zażalenia stwierdzenie strony skarżącej, iż nie może ona przejrzeć akt sprawy w siedzibie organu, ponieważ jej siedziba znajduje się w innym mieście nie jest wykazaniem ważnego interesu strony. Strona może skorzystać z przewidzianych w art. 73 k.p.a. uprawnień albo osobiście, albo przez pełnomocnika. Zatem w tym celu strona może np. udzielić pełnomocnictwa radcy prawnemu lub adwokatowi działającemu na terenie miasta [...]. Organ odwołał się również do wyroku NSA z 6 grudnia 2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 11/11 podzielając zaprezentowaną tam wykładnię art. 73 § 1 k.p.a., gdzie wskazano m.in., że strona nie może domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie. Według organu odwoławczego, żądanie strony nie znajduje również uzasadnienia w świetle art. 73 § 2 k.p.a. GIF podkreślił, że skarżąca spółka może zapoznać się z aktami sprawy w trybie określonym w art. 73 § 1 k.p.a. w siedzibie organu I instancji. W skardze do tutejszego Sądu spółka zarzuciła ww. postanowieniem GIF z [...] sierpnia 2016 r. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ pierwszej instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a ponadto załatwieniu sprawy wbrew słusznemu interesowi strony, który nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym; 2) art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, przez mechaniczne stosowanie prawa, nie bacząc przy tym na zasady współżycia społecznego i dobro jednostki, co uniemożliwiło stronie skuteczną obronę jej interesów w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a także świadczy o ukierunkowanym działaniu organu, 3) art. 73 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez naruszenie prawa strony do zapoznania się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, co uniemożliwiło stronie skuteczną obronę jej interesów w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a także świadczy o ukierunkowanym działaniu organu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że art. 73 k.p.a. przyznaje stronom możliwość zapoznania się z aktami oraz sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów, a także możliwość żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów bądź żądania wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Stosownie więc do treści przedmiotowego przepisu, realizacji zasady jawności służyć ma możliwość przeglądania akt sprawy w każdym stadium postępowania oraz sporządzania z nich notatek, odpisów i kserokopii. Według strony, nie budzi przy tym wątpliwości, że również sporządzanie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki zaliczyć należy do pojęcia udostępnienia akt w rozumieniu art. 73 § 1 k.p.a. W przypadku, gdy organ posiada techniczne możliwości sporządzenia kserokopii, powinien umożliwić skarżącym jej wykonanie, za ewentualnym zwrotem związanych z tym kosztów. Organ powinien umożliwić stronie uzyskanie kserokopii, szczególnie, gdy na terenie urzędu działa odpowiedni punkt usługowy. Według skarżącej, należy umożliwić stronie sporządzenie kserokopii na jej koszt, z kolei organ może domagać się zwrotu poniesionych kosztów wykonania kserokopii. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując żądanie skarżącej spółki zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., a następnie powtórzone w zażaleniu od postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że dotyczyło ono umożliwienia stronie w trybie art. 73 § 1 k.p.a. prawa sporządzenia kopii z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy toczącej się w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "S." w [...], przy ul. [...]. Prawidłowo zatem organ uznał, że żądanie spółki nie znajduje umocowania w art. 73 § 2 k.p.a., gdyż skarżąca nie wnosiła o uwierzytelnienie sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii akt sprawy lub wydanie jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, a jedynie o przesłanie kopii (kserokopii) dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.  Nie ma przy tym wątpliwości, że akta rozpoznawanej sprawy administracyjnej nie są opatrzone klauzulą tajności, a także organ nie wyłączył dostępu do akt sprawy ze względu na ważny interes, co stanowiłoby wyłączenie do zasady udostępniania akt sprawy stronom postępowania (v. art. 74 k.p.a.). Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżone postanowienie nie narusza art. 73 § 1 k.p.a., a także – w świetle tego, co już powiedziano – art. 73 § 2 k.p.a. Prawo do obrony w toku rozpoznania sprawy administracyjnej zostało zawarte w zasadach ogólnych k.p.a. i jest zagwarantowane przez możliwość przygotowania tej obrony, którą zapewnia jawność akt sprawy (v. B. Adamiak, glosa do wyroku WSA w Białymstoku II SA/Bk 122/12, opubl. OSP 2013 Nr 12). Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a k.p.a.). Należy zgodzić się z organem, że powyższy przepis (art. 73 § 1 k.p.a.) dający stronie możliwość utrwalenia akt, nie nakłada na organ obowiązku technicznego sporządzania kopii. Z takim natomiast żądaniem wystąpiła strona skarżąca na gruncie sprawy poddanej niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej. Tym samym wyznaczyła ona wskazany wyżej zakres udostępnienia akt sprawy. Wykładnia literalna powołanego przepisu wskazuje, iż organ obowiązany jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do sporządzania notatek i odpisów z akt sprawy, a nie sporządzać na żądanie strony takie odpisy. W związku z tym, że przepis ten nie uwzględnia zaistniałego postępu technicznego w zakresie kopiowania dokumentów, przyjąć należy jego wykładnię rozszerzającą i uznać, że organ ma obowiązek umożliwić stronie sporządzanie odpisów dokumentów z akt sprawy w zależności od posiadanych możliwości technicznych i organizacyjnych. Jeżeli organ ma takie możliwości (odpowiednie urządzenia, pracownicy), powinien sporządzić kserokopie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy lub umożliwić stronie sporządzenie odpisów z akt sprawy w formie kserokopii za zwrotem związanych z tym kosztów (vide: wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 104/10,cbois). Strona nie może się jednak domagać w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie. To organ decyduje bowiem w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy. W niniejszej sprawie skarżąca spółka uzyskała informację od organu, że cyt. "Wnioskodawca może zapoznać się z aktami przedmiotowej sprawy w trybie określonym w art. 73 § 1 k.p.a. w Delegaturze w [...] (ul. [...]) Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...], w godzinach od 9.00 do 14.00 od poniedziałku do piątku, po uprzednim uzgodnieniu terminu" (vide uzas. postanowienia z [...] kwietnia 2016 r.) co przeczy stwierdzeniom strony skarżącej, jakoby odmówiono jej sporządzenia kopii dokumentów w trybie art. 73 § 1 k.p.a. Tym samym, w ocenie Sądu, należy uznać, że organ zapewnił stronie możliwość obrony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że jedyny powoływany przez nią argument, że nie może przejrzeć akt sprawy w siedzibie organu ([...]), ponieważ siedziba spółki znajduje się w innym mieście ([...]), stanowi uzasadnienie dla zarzutu naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. Strona mogła bowiem działać samodzielnie lub za pośrednictwem ustanowionego przezeń pełnomocnika. Jak już wskazano wyżej, organ dał skarżącej spółce możliwość wglądu w akta sprawy i ich udostępnienie poprzez sporządzenie kserokopii znajdujących się w tych aktach dokumentów czy też całości akt sprawy. Uwzględniając powyższe, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako że była pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.