II SA/Gd 481/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-12-07

Skład orzekający: Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa Starosty dotycząca zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu w zakresie pododdziałów 10a i 10f, oparta na ocenie, że grunty te nadal spełniają definicję lasu, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Czynność Starosty jest zgodna z prawem, ponieważ zebrany materiał dowodowy, w tym opinie Nadleśniczego, protokoły oględzin oraz własne oświadczenia skarżącej, świadczą o tym, że działki nr [..] i [..] (pododdziały 10a i 10f) stanowią las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Zapisy w ewidencji gruntów i budynków nie decydują o leśnym charakterze gruntu, a ustalenia planów urządzenia lasów są dla nich wiążące. Ponadto, brak powiadomienia skarżącej o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu przez Wójta Gminy nie stanowi podstawy do zmiany planu, gdyż ustawa o lasach nie uzależnia skuteczności zatwierdzenia planu od takiego zawiadomienia, a właścicielowi przysługuje ochrona prawna poprzez zaskarżenie aktu zatwierdzenia do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca U. D. wniosła skargę na czynność Starosty z dnia 11 maja 2016 r., polegającą na odmowie zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi P. w zakresie pododdziałów 10a i 10f. Skarżąca twierdziła, że jej działki nie stanowią lasów, a jedynie użytki rolne i pastwiska, co potwierdzały decyzje Wójta Gminy zezwalające na wycinkę drzew. Starosta odmówił zmiany planu, wskazując, że na działkach występuje roślinność leśna, pniaki i ściółka, co potwierdza leśny charakter gruntów. Skarżąca zarzuciła naruszenie procedury, w tym brak zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi U. D. na czynność Starosty z dnia 11 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu oddala skargę. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga U. D. na czynność Starosty polegającą na odmowie zawartej w piśmie z dnia 11 maja 2016 r. rozstrzygnięcia usunięcia aneksem do Uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi P., gmina S., powiat K. sporządzonego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. zawartych w nim pododdziałów 10a i 10f. Jak wynika z akt sprawy skarga ta wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 4 stycznia 2013 r. Starosta zatwierdził Uproszczony plan urządzenia lasu dla wsi P., gmina S., powiat K. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2022 r. W planie tym ujęto również dotychczasowe grunty rolne znajdujące się na działkach nr [..]-[..] i oznaczono je jako pododdziały 9a, 10a, 10f i 10h. Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. skarżąca zwróciła się do Starosty o sporządzenie aneksu do tego planu poprzez usunięcie z niego pododdziału leśnego 10a, 10h, 10f i 9a. Wnioskująca powołała się przy tym na decyzje Wójta Gminy z dnia: 9 czerwca 1997 r., 16 lipca 2012 r. oraz z dnia 31 grudnia 2014 r. zezwalające na usunięcie drzew z terenu działki nr [..] i [..] a także z terenu działki nr [..] i [..], [..] i [..]. Starosta, pismem z dnia 9 listopada 2015 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany zatwierdzonego Uproszczonego planu urządzenia lasu dla obrębu ewidencyjnego P. – działki nr [..]-[..] (oddziały leśne 10a, 10h, 10f, 9a) w związku z zakwalifikowaniem zadrzewienia, znajdującego się w obrębie tych działek, do użytków leśnych. Następnie, pismem z dnia 11 maja 2016 r., Starosta poinformował wnioskującą, że dla pododdziałów 9a i 10h zostanie sporządzony aneks, a dla pododdziałów 10a i 10f nie wyraża zgody na dokonanie zmiany planu. Jak wyjaśnił bowiem, z posiadanych przez niego dokumentów, w tym pisma Nadleśniczego Nadleśnictwa z dnia 30 listopada 2015 r., wynika, że na obszarze pododdziałów 9a i 10h występuje roślinność runa o charakterze terenów otwartych (pastwisk, łąk) co może świadczyć o niskim zadrzewieniu byłego drzewostanu. Z kolei, pododdziały 10a oraz 10f co prawda zostały pozbawione części zadrzewienia, ale znaczną cześć ich powierzchni porasta runo leśne (roślinność leśna), a na pozostałej części wykształciła się ściółka iglasta. Ponadto, Nadleśniczy w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r., potwierdził istnienie drzewostanu w trakcie obowiązywania Uproszczonego planu, a podczas oględzin stwierdzono występowanie pniaków z roku 2015 i starszych oraz gałęzi i drewna ułożonego w stosy. Wykształcenie się ściółki leśnej oraz ślady niedawnej wycinki, w ocenie Starosty, potwierdzają poprawność zapisów Uproszczonego planu urządzenia lasu w zakresie istnienia na przedmiotowym obszarze lasu. Starosta podkreślił przy tym, że zmiana zatwierdzonego planu jest uzasadniona jedynie w szczególnych przypadkach, przeważających nad zasadą trwałości zatwierdzonej dokumentacji, a decyzja Wójta Gminy z dnia 24 marca 2014 r., w oparciu o którą został usunięty drzewostan, nie może stanowić przesłanki do sporządzenia wnioskowanego aneksu. Decyzja ta narusza bowiem kompetencje Starosty sprawującego nadzór nad zapisami Uproszczonego planu urządzenia lasu, a ponadto zezwala jedynie na wykonanie wycinki pielęgnacyjnej w ramach trzebieży. Zabiegi te polegają zaś na usuwaniu z drzewostanu pojedynczych drzew gospodarczo niepożądanych, a nie na wykonanie zrębu całkowitego. W reakcji na powyższe, pismem z dnia 1 czerwca 2016 r., U. D. wezwała Starostę do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nie usunięciu części działek nr [..] i [..] z Uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi P. Wzywająca, powołując się na przepisy ustawy o lasach, wskazała na: niezawiadomienie jej o pisemnym wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu; pozbawienie jej prawa do złożenia zastrzeżeń i wniosków oraz do złożenia odwołania od decyzji administracyjnej, skargi administracyjnej oraz ewentualnie skargi kasacyjnej. Wskazała także, że część z należących do niej działek, których dotyczą pododdziały 10a i 10f nie powinna w ogóle znaleźć się w sporządzonym Uproszczonym planie urządzenia lasu, gdyż nie spełniają one ustawowej definicji lasów. Powołała się przy tym na decyzję Wójta Gminy z której wynika istnienie na tych działkach użytków rolnych i pastwisk. Wskazała także na sprzeczność treści pisma Nadleśniczego z dnia 30 listopada 2015 r. z treścią protokołu oględzin z dnia 25 listopada 2015 r. w zakresie wzmianki w protokole jakoby nieruchomość w znacznej części była porośnięta runem leśnym. Podkreśliła również, że nie wydano jej, pomimo złożonego wniosku, protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 24 marca 2016 r., uniemożliwiając jej tym samym ewentualne wnioskowanie o wydanie opinii uzupełniającej oraz o wydanie opinii przez innego biegłego. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 15 czerwca 2016 r., Starosta podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując, że kierował się przy jego formułowaniu zarówno względami przyrodniczymi, zasadą ochrony lasów i utrzymania ciągłości ich użytkowania jak i słusznym interesem wnioskującej, starając się wyważyć argumenty obu opcji. Odnosząc się zaś do podniesionych przez wzywającą zarzutów Starosta wyjaśnił, że Projekt Uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi P., gmina S., powiat K. został sporządzony zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach a następnie został przekazany do Urzędu Gminy w S. celem jego wyłożenia do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie Urzędu. Starosta uznał przy tym, z uwagi na dużą ilość złożonych do projektu planu uwag i zastrzeżeń, że Wójt informował właścicieli lasów o wyłożeniu tego dokumentu. Przyjmując zaś, że Wójt nie zawiadomił wzywającej o wyłożeniu projektu uproszczonego planu wskazał, że w niniejszym postępowaniu szczegółowo rozpatrzył wniesione przez nią uwagi i zastrzeżenia, dokładając starań, aby wyważyć słuszny interes wzywającej jako właściciela nieruchomości oraz określone w ustawie o lasach zasady ochrony lasów. Stwierdził także, że uwagi te rozpatrzone zostały w taki sam sposób, jak rozpatrzone byłyby uwagi i zastrzeżenia złożone w trakcie wyłożenia projektu planu. W trakcie sporządzania Uproszczonego planu urządzenia lasu teren wzywającej spełniał ustawowe kryteria do uznania go za grunt leśny. Zgodnie z opiniami Nadleśnictwa z dnia 30 listopada 2015 r. i 28 kwietnia 2016 r. teren ten był silnie zadrzewiony. Pomimo dokonanej dewastacji wycinki drzewostanu wskazują bowiem na to pozostawione i zaobserwowane w trakcie oględzin liczne pniaki i pocięte drewno ułożone w stosy i potwierdzają to również zdjęcia map satelitarnych udostępnionych na stronie internetowej geoportal.gov.pl. Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Ponadto Nadleśniczy Nadleśnictwa negatywnie zaopiniował złożony przez wnioskującą projekt aneksu o usunięciu dwóch z wnioskowanych 4 pododdziałów z obowiązującego Uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi P. Decyzja Wójta Gminy z dnia 24 marca 2014 r., wydana na podstawie art. 83 i art. 86 ustawy o ochronie przyrody, nie może być argumentem przesadzającym o wprowadzeniu aneksu do Uproszczonego planu. Decyzja ta zezwalała bowiem jedynie na wycinkę pielęgnacyjną, polegającą na wykonaniu trzebieży, w trakcie której zostaną usunięte drzewa chore i połamane oraz nadmiernie zagęszczone. Decyzja nie przewidywała zrębu zupełnego, a taki stan jest obecnie na gruntach, co do których złożono wniosek. Nieprzesłanie wnioskującej protokołu oględzin wynikało zaś z faktu, że w piśmie z dnia 18 kwietnia 2016 r. wnosiła ona o protokół oględzin z dnia 31 marca b.r. W dacie tej nie przeprowadzono oględzin w niniejszej sprawie. Faktyczne oględziny gruntów, zresztą z udziałem wnioskującej, odbyły się dnia 24 marca 2016 r. Z uwagi zaś na dużą aktywność wnioskującej w toku postępowania organ uznał, że miała ona możliwość doprecyzowania, czy też ponowienia swojej prośby, czego jednak nie uczyniła. Przy czym, nieprzekazanie kopii protokołu nie stało na przeszkodzie, aby mogła wnioskować o przeprowadzenie innych dowodów. We wniesionej do Sądu skardze skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej czynności w całości. Uważa bowiem, że czynność ta narusza jej interes prawny ponieważ umieszczenie jej własności w Uproszczonym planie urządzenia lasu nakłada na nią szereg obowiązków administracyjnych i ogranicza jej uprawnienie do korzystania z nieruchomości w sposób dotychczasowy jako z działek rolnych. Ponadto, w jej ocenie, czynność ta narusza prawo zarówno materialne jak i procesowe. Naruszenie prawa materialnego polega na tym, iż przedmiotowe działki nie stanowią lasów w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. Naruszenie prawa procesowego dotyczy z kolei szeregu ewidentnych naruszeń w procesie ustanawiania Uproszczonego planu urządzenia lasu, a polegających w szczególności na: pozbawieniu skarżącej podstawowych uprawnień gwarantowanych przez odpowiednią procedurę, pozbawieniu jej prawa do uczestnictwa w odpowiednich etapach postępowania oraz na naruszeniu podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady legalizmu, praworządności oraz udziału strony w postępowaniu. Skarżąca podkreśliła, że nie zawiadomiono jej o wyłożeniu Uproszczonego planu urządzenia lasu do publicznej wiadomości, czym pozbawiono ją prawa do składania zastrzeżeń i wniosków. Wskazała także, że Starosta, decyzją z dnia 23 października 2015 r., zatwierdził klasyfikację gruntów zalesionych na działkach nr [..]-[..] i decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji z dnia 16 grudnia 2015 r. a sprawa przekazana została organowi I instancji do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że jakkolwiek w początkowej fazie postępowania nie był znany adres skarżącej to obwieszczenie było sformułowane wadliwie, gdyż nie zawierało istotnych informacji. Skarżąca powołała się ponadto na: zaświadczenie wydane przez Gminę w dniu 6 lipca 2016 r., w którym potwierdzono, że działki do niej należące mają charakter rolny a nie leśny; decyzję Wójta Gminy z dnia 24 marca 2014 r. stwierdzającą w sposób prawomocny i ostateczny, że drzewa przeznaczone do wycinki znajdują się w obrębie pastwisk, roli i nieużytków, a nie lasów. Skarżąca jest również zdania, ze procentowa ocena zadrzewienia zawarta w protokole Nadleśnictwa z dnia 25 listopada 2015 r. na działkach nr [..] i [..] jest niedokładna i została dokonana bez żadnych pomiarów. W odpowiedzi na wniesioną skargę Starosta wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo Starosta stwierdził, że nieprawdą jest, aby sporny grunt użytkowany był rolniczo przez właścicielkę i że to wprowadzenie go do Uproszczonego planu urządzenia lasu uniemożliwia jego dalsze rolnicze użytkowanie. W rzeczywistości jego rolnicze użytkowanie zostało bowiem dawno zaniechane, na skutek czego przedmiotowa nieruchomość pokryła się roślinnością leśną. Świadczą o tym również decyzje wydawane przez Wójta Gminy a w szczególności decyzja z dnia 16 lipca 2012 r., w uzasadnieniu której wskazano, że: "wycinka pielęgnacyjna tych drzew pozwoli na oczyszczenie istniejącego zadrzewienia, które wymaga zabiegów trzebieży. Wykonanie takich cięć pozwoli na usunięcie z drzewostanu nadmiaru drzew, głównie z powodu ich stopniowo wzrastających potrzeb życiowych oraz drzew chorych i uszkodzonych. W ten sposób poprawi się warunki wzrostu i rozwoju pozostałym drzewom". Starosta podkreślił ponownie, że obecny brak drzewostanu nie może być argumentem przesadzającym o wprowadzeniu aneksu do obowiązującego Uproszczonego planu urządzenia lasu. W piśmie z dnia 4 listopada 2016 r. skarżąca podkreśliła, że należące do niej działki zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego są działkami rolnymi i nigdy nie prowadzono na nich produkcji leśnej. Drzewa, które wyrosły na tych działkach są zaś pozostałością po plantacji choinek oraz są samosiejkami. Przed założeniem plantacji choinek na tym terenie uprawiano ziemniaki i zboża. Po usunięciu zbędnych nasadzeń na terenie działki nr [..] pozostało zadrzewienie na około 700 m2 w części suche i złej jakości a na działce nr [..] pozostały brzozy samosiejki częściowo połamane i pochylone na powierzchni około 900 m2 a także małe enklawy drzew przy granicach działek. Wycinka ta miała przywrócić działkom charakter rolny. Na działkach nr [..] i [..] na dzień dzisiejszy pododdziały 10a i 10f w ewidencji gruntów i budynków nadal pozostają rolne. Na terenie działki nr [..] realizowana jest zabudowa zagrodowa na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, pododdziały 10a i 10f graniczą tylko z działkami rolnymi a nie z lasami. Protokół oględzin Nadleśnictwa i Starostwa nie stwierdził występowania ściółki leśnej. Na działkach wyrosła roślinność charakterystyczna dla łąk i pastwisk: wysokie trawy i liczne kwiaty. Skarżąca podkreśliła, że po objęciu Uproszczonym planem urządzenia lasu pododdziałów 10a i 10f gospodarstwo rolne straci swój status i stanowić będzie: 1,32 ha – las, 0,72 ha – nieużytki, 0,56 ha – użytki rolne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Czynność Starosty jest zgodna z prawem. W sprawie brak jest bowiem okoliczności, które uzasadniałyby wprowadzenie zmiany do Uproszczonego planu urządzenia lasu we wsi P., gmina S., powiat K. ustalonego na okres od 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. w zakresie pododdziału 10a i 10f. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2015 r., poz. 2100), uproszczony plan urządzenia lasu to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Art. 19 ust. 2 tej ustawy wyjaśnia, że uproszczone plany urządzenia lasu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje zaś, że uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych – na zlecenie starosty. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że uproszczony plan urządzenia lasu kształtuje sytuację prawną właścicieli lasów, wpływając na sposób wykonywania prawa własności na obszarach objętych tym planem. Zapisy uproszczonego planu dotyczą uprawnień lub obowiązków poszczególnych właścicieli w tym sensie, że istnieje bezpośredni związek między jego zatwierdzeniem a ograniczeniem uprawnień właścicielskich poprzez określone w nim zadania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1883/06, niepubl.). Materialnoprawną podstawę podjętej czynności stanowił art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, zgodnie z którym zmiana planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22. Zgodzić należy się ze Starostą, że podstawą do dokonania zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu nie może być samo przekonanie właściciela działki o nieposiadaniu przez nią leśnego charakteru. Art. 3 ustawy o lasach wyjaśnia, że lasem jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Intepretując ten przepis należycie, należy nie tylko oprzeć się na wykładni językowej oraz funkcjonalnej, ale również celowościowej i systemowej, a tym samym należy uwzględnić wskazówki interpretacyjne wynikające z generalnej zasady ochrony ustroju leśnego, którą można wyinterpretować z łącznie czytanych przepisów interpretowanej ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach oraz ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz.1205, z późn. zm.) i ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. (Dz.U. nr 97, poz. 1051, z późn. zm.) (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1301/13, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc, przepisy ustawy o lasach mają na celu zachowanie lasów, ich ochronę oraz powiększanie zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową, jak to wynika z art. 1 tej ustawy. I co szczególnie istotne, przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2). Jak przewiduje przepis art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą (pkt 1); ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na bliżej opisane w tym przepisie wartości (pkt 2). Dodać też należy, że, jak stanowi art. 8 tej ustawy, gospodarkę leśną prowadzi się według następujących zasad: powszechnej ochrony lasów (pkt 1); trwałości utrzymania lasów (pkt 2); ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów (pkt 3); powiększania zasobów leśnych (pkt 4). Z kolei, ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów (art. 1), przewidując, że gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: 1) określone jako lasy w przepisach o lasach; 2) zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej; 3 pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych (art. 2 ust. 2). Ochrona gruntów leśnych polega zaś m.in. na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze (art. 3 ust. 2 pkt 1). Natomiast ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju, która w art. 1 pkt 3 wymienia lasy państwowe, jako jeden z rodzajów zasobów naturalnych, stanowi, że gospodarowanie tymi zasobami jest prowadzone zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju w interesie dobra ogólnego (art. 3), a dla osiągniecia tego celu właściwe organy administracji publicznej oraz inne podmioty, sprawujące na podstawie odrębnych przepisów zarząd nad zasobami naturalnymi wymienionymi w art. 1, mają obowiązek utrzymać, powiększać i doskonalić zasoby odnawialne (art. 4 pkt 1). Przy czym skoro użyte w tej ustawie pojęcie "lasy państwowe" nie zostało zdefiniowane na gruncie tej ustawy, należy posłużyć się przy definiowaniu pojęcia "las" użytego w art. 1 pkt 3 tej ustawy pojęciem "las" użytym w ustawie z 1991 r. o lasach (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt IV CSK 41/12, Lex nr 1232472). W świetle interpretowanego zgodnie z powyższymi zasadami wykładni, przepisu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, za las należy uznać zatem każdy grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b, i c tej ustawy (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków). Dodatkowe kryteria dotyczą bowiem tylko gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej (zob.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt IV CSK 353/08, OSNC-ZD 2009/4/99, Lex nr 527250; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt IV CSK 41/12, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I CSK 258/09, niepubl.). O tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach decyduje więc rzeczywisty stan gruntu, rzeczywisty cel, na który grunt jest wykorzystywany (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt IV CSK 353/08, OSNC-ZD 2009/4/99, Lex nr 527250). Zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy świadczy zaś o tym, że należące do skarżącej działki nr [..] i [..], stanowiące pododdział 10a i 10f, stanowią las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. W piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa wskazał, że: "Powierzchnia pododdz. 10a obecnie pozbawiona jest drzewostanu w ok. 70-80%, pozostała cześć to drzewostan modrzewiowy o zwarciu pełnym. Po wycince drzewostanu pozostały pniaki (tegoroczne oraz starsze), gałęzie i drzewo ułożone w stosy. Znaczną część powierzchni tego pododdz. Porasta runo leśne (roślinność leśna), na pozostałej części wykształciła się ściółka iglasta. Pododdz. 10f częściowo pozbawiony jest drzewostanu w ok. 50% (wycięto drzewostan o początkowo niskim zadrzewieniu), pozostała część porośnięta jest drzewostanem brzozowym (część drzew silnie pochylona) o zadrzewieniu 0,9 i zwarciu pełnym. (...) Pododdz. 10a, 10f oraz 10h stanowią część większego kompleksu leśnego i graniczą z innymi pododdziałami". Do pisma tego załączona została dokumentacja fotograficzna przedstawiająca leśny charakter pododdziału 10a i 10f. W aktach sprawy znajduje się również kopia protokołu z dokonanych przez Nadleśniczego w dniu 25 listopada 2015 r. oględzin lasu na terenie działek [..]-[..], potwierdzająca ustalenia dokonane w piśmie z dnia 30 listopada 2015 r. Zauważyć przy tym należy, że protokół tych oględzin został podpisany przez U. D. Ponadto, sama skarżąca w pismach składanych do akt sprawy wskazuje, że: "założone przez poprzedniego właściciela plantacje na gruntach rolnych służyły uzyskiwaniu choinek oraz drewna" (pismo z dnia 7 stycznia 2016 r.); "na gruntach rolnych ww. działek były założone plantacje drzewek iglastych" (pismo z dnia 7 stycznia 2016 r.). W protokole oględzin przeprowadzonych przez pracowników Starostwa Powiatowego w dniu 24 marca 2016 r. również wskazano, że: "pododdział 10a częściowo został pozbawiony drzewostanu pozostała część o pow. 700 m2 pozostawiono drzewostan zgodny z opisem taksacyjnym (...). Pododdział 10f częściowo został pozbawiony drzewostanu pozostała część porośnięta jest brzozami średniej jakości." Oględziny te również zostały przeprowadzone z udziałem skarżącej. O tym czy, dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, nie decyduje zaś zapis w ewidencji gruntów i budynków. Przeciwnie, to właśnie ustalenia uproszczonych planów urządzenia lasów powinno uwzględniać się w ewidencji gruntów i budynków i z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach wynika, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych wbrew planom urządzenia lasów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 1077/07 (Lex nr 496231) wskazał, że obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalenia granic i powierzchni lasów. Zmiany te nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzenia lasów, które stanowią szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów i przesadzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Wynikająca z planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 846/2007, LexisNexis nr 1996965). Tak samo dla oceny leśnego charakteru działek nie ma doniosłego znaczenia to, że o ich leśnym charakterze nie rozstrzygał wcześniej uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Sprawa dotycząca uproszczonego planu urządzenia lasu jest rozstrzygana bowiem na gruncie ustawy o lasach, która stanowi realizację zasady ochrony ustroju leśnego (zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową). Na gruncie tej ustawy brak jest jednak odpowiednika przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który pozwalałby na ustalenie charakteru nieruchomości, jako wykorzystywanej na cele rolne i leśne, na podstawie zapisów w katastrze nieruchomości opisujących daną nieruchomość jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak takiego przepisu w ustawie o lasach jest w pełni zrozumiały, skoro to właśnie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych, o czym stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o lasach, a co więcej - w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Podstawą do zamiany uproszczonego planu urządzenia lasu nie mogła być również zarzucana przez skarżącą okoliczność niepowiadomienia jej przez Wójta Gmina o wyłożeniu do wglądu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi P., co uniemożliwiło jej wniesienie zastrzeżeń i wniosków w tym planie. Z uwagi na tryb dokonania zatwierdzenia uproszczonego planu urządzenia lasu nie może być ten akt utożsamiony bowiem z decyzją w indywidualnej sprawie w rozumieniu art. 104 k.p.a., jakkolwiek przesądza o prawach i obowiązkach właścicieli lasów położonych na terenie objętym tym planem. Zatwierdzenie to ma charakter publicznoprawny i jest władczym aktem organu administracji publicznej. Nie stosuje się jednak do niego przepisów ogólnych postępowania administracyjnego przewidzianych dla rozstrzygnięcia administracyjnego w indywidulanej sprawie, jakim jest decyzja administracyjna. Ustawa o lasach, regulując procedurę zatwierdzania uproszczonego planu urządzenia lasu, nie przewiduje po stronie starosty zatwierdzającego uproszczony plan poinformowania właścicieli lasów (podmiotów prywatnych) o sporządzeniu i wyłożeniu do publicznego wglądu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, mimo że zostaje on wyłożony do publicznego wglądu w urzędzie gminy na okres 60 dni. To właściwy wójt gminy (burmistrz lub prezydent miasta) ma obowiązek zawiadomić na piśmie właścicieli lasów o tym, że taki projekt planu został sporządzony i wyłożony do publicznego wglądu. Informacja w tym przedmiocie powinna także zawierać pouczenie, że przyjęty projekt takiego planu będzie podstawą naliczania podatku leśnego. Co szczególnie istotne, ustawodawca w żaden sposób nie uzależnia skuteczności jakiejkolwiek czynności starosty w sprawie zatwierdzenia uproszczonego planu od dokonania przez właściwego wójta takiego poinformowania. Powiadomienie, o którym mowa w przepis art. 21 ust. 4 ustawy o lasach, pełni zatem jedynie rolę pomocniczą, a nie wiodącą. Co więcej, ustawa w art. 21 ust. 5 wskazuje, że 30-dniowy termin do złożenia przez zainteresowanych właścicieli lasów zastrzeżeń i wniosków w sprawie planu biegnie od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu. Jest to zatem jeden termin dla wszystkich zainteresowanych właścicieli lasów, nie zaś osobny termin biegnący odrębnie dla każdego z poszczególnych właścicieli lasów, liczony od dnia pisemnego zindywidualizowanego zawiadomienia każdego z tych podmiotów. Stąd też termin ten, niezależnie do oceny trafności i funkcjonalności takiego stanu rzeczy, jest w swej istocie niezależny od zawiadomienia właścicieli lasów o wyłożeniu planu do publicznego wglądu, co zresztą koresponduje z subsydiarnym charakterem powiadomienia, o którym mowa w art. 21 ust. 4 omawianej ustawy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Po 1301/13, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć w tym miejscu należy, że zainteresowany właściciel, który nie został poinformowany o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu uproszczonego planu i możliwości wniesienia uwag (wniosków lub zastrzeżeń) w tym zakresie nie jest mimo to pozbawiony ochrony prawnej. Po wydaniu aktu w przedmiocie zatwierdzenia uproszczonego planu otwarta jest bowiem droga do poszukiwania przez właściciela lasu ochrony na gruncie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaskarżenie samego aktu zatwierdzenia uproszczonego planu urządzenia lasu do sądu administracyjnego. Podstawy do wnioskowanej zamiany uproszczonego planu urządzenia lasu nie mogła stanowić także decyzja Wójta Gminy z dnia 24 marca 2014 r. zezwalająca skarżącej na wycinkę drzew z działek nr [..]-[..]. Jak wyjaśnił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2002 r. sygn. akt II SA 3073/00 (Lex nr 81978) bez zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu skarżący nie może zlikwidować całkowicie dotychczasowego drzewostanu w swoim lesie i podjąć ewentualnej przebudowy drzewostanu. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że odmowa usunięcia aneksem do Uproszczonego planu urządzenia lasu dla wsi P., gmina S., powiat K. sporządzonego na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. pododdziałów 10a i 10f, jako nieznajdująca podstaw, jest w pełni uzasadniona, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na oddalenie, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło