I SA/Łd 656/16
WyrokWSA w Łodzi2016-12-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia NSA Teresa Porczyńska, Sędzia WSA Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do zastosowania stawki 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeśli nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta, a rzeczywisty nabywca towaru nie jest podmiotem wskazanym na fakturach?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do zastosowania stawki 0% z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeśli nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta, a zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, że towary zostały dostarczone do nabywcy wskazanego na fakturach, który jednocześnie nie wykazał wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od polskiego dostawcy. Brak należytej staranności w doborze kontrahenta i nieudowodnienie faktycznego odbioru towaru przez wskazany podmiot uniemożliwia zastosowanie preferencyjnej stawki VAT.Stan faktyczny
Podatnik J. P. wykazał wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów (mięsa drobiowego) na rzecz węgierskiej firmy A. Węgierska administracja podatkowa poinformowała, że firma A nie wykazała nabycia tych towarów i jest nieosiągalna. Organy podatkowe uznały, że firma A nie była rzeczywistym odbiorcą towaru, co uniemożliwiło zastosowanie stawki 0% VAT. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, w tym zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za listopad 2010 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...][...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za listopad i grudzień 2010 r. oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzją z utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] określającą J. P. nadwyżkę podatku VAT naliczonego nad należnym do zwrotu za listopad i grudzień 2010 r.
Z akt sprawy wynika, że J. P. wykazał w/w okresie wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów (mięsa drobiowego) na rzecz kontrahenta węgierskiego: A, 4600 K., A. 8, Węgry (HU [...]), udokumentowane 29 fakturami.
Węgierska administracja podatkowa poinformowała, że podatnik A nie wykazał i nie rozliczył żadnych transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od J. P. Od 18 lipca 2011 r. A ma nowego dyrektora generalnego (w związku ze sprzedażą firmy) zamieszkałego na terytorium Ukrainy. Podmiot jest nieosiągalny pod adresem siedziby. Węgierski organ podatkowy skontaktował się i przesłuchał byłych przedstawicieli A na okoliczność działalności firmy. Oświadczyli oni, że nie dokonywali transakcji w zakresie mięsa drobiowego oraz że w ogóle nie znają firmy B Węgierski organ podatkowy podjął próbę kontaktu z obecnym dyrektorem generalnym firmy A, jednak korespondencja kierowana na Ukrainę nie została odebrana.
W związku z powyższym organ wspomnianą decyzją z [...]. uznał, że firma A nie była rzeczywistym odbiorcą towaru wywiezionego na terytorium Węgier w ramach WDT, a zatem brak jest podstaw do zastosowania przez podatnika stawki podatku 0%, o której mowa w art. 42 ust. 1 ustawy 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz w/w kontrahenta. W uzasadnieniu decyzji wskazano także, że nie jest kwestionowany sam fakt dokonania wywozu przez podatnika towaru z terytorium kraju na terytorium Węgier. Ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika jednak, że odbiorcą towaru nie była firma A wskazana na fakturach sprzedaży, jak i innych dokumentach przewozowych. W konsekwencji uznano sprzedaż towarów na rzecz A jako sprzedaż krajową i zastosowano wobec niej stawkę podatkową w wysokości 3 % i rozliczenie podatek VAT za listopad i grudzień 2010 r.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem podatnik wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie:
- art. 42 ust. 1, w związku z art. 42 ust. 4, art. 42 ust. 11 pkt 4, art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, poprzez odmówienie prawa do zastosowania stawki 0 % z tytułu dokonanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, pomimo, że spełniono wszystkie wymogi wskazane w tych przepisach, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie przysługuje podatnikowi prawo do zastosowania stawki 0 % z tytułu dokonanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, podczas gdy w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, powyższe przepisy powinny być interpretowane w ten sposób, że powinno przysługiwać prawo do zastosowania stawki 0 % oraz przyjęcie, że nie przysługuje podatnikowi prawo do zastosowania stawki 0 % z tytułu dokonanych wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, pomimo, że udowodniono, że został spełniony merytoryczny warunek zaistnienia WDT, tj. podatnik dokonał dostaw towarów na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej, w wyniku których przemieszczono towary z Polski do innego kraju Unii Europejskiej (na terytorium Węgier), a w takiej sytuacji kwestionowanie prawa do stawki 0 % z powodu naruszeń warunków formalnych w postaci uchybień w dokumentacji, które to jednak nie umożliwiają przedstawienia dowodów na spełnienie w/w warunku merytorycznego, narusza zasadę proporcjonalności;
- art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, przejawiające się oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny i z pominięciem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
- art. 121 o.p., poprzez naruszenie zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych polegające na kwestionowaniu po 4 latach w toku postępowania podatkowego prawa do stawki 0 % z tytułu wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów dokonanych w listopadzie i grudniu 2010 r., podczas gdy za te okresy przeprowadzona była już kontrola podatkowa, która nie ujawniła żadnych nieprawidłowości, w szczególności w zakresie dokumentów.
Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...]. zaznaczył, że warunkiem uznania danej dostawy za wewnątrzwspólnotową i zastosowania do niej stawki podatku 0 %, jest faktyczne przemieszczenie towarów pomiędzy państwami członkowskimi przez podatników zarejestrowanych i zidentyfikowanych na potrzeby tej transakcji jako podatnicy VAT UE oraz posiadanie dowodów potwierdzających wywóz i dostarczenie towarów objętych transakcją do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju dostawy. Z akt sprawy wynika, że podatnik posiada dokumentację w postaci faktur sprzedaży WDT, dokumentów potwierdzających wydanie towaru z magazynu, pokwitowań odbioru przez stronę węgierską, dokumentów handlowych (specyfikacji towaru) oraz dokumentów przewozowych (CMR). Przy czym to podatnik sporządził te dokumenty jako dokonujący transportu tych towarów. Podatnik załączył też do akt sprawy zestawienie dokumentów w postaci wydruków z nawigacji satelitarnej oraz współrzędnych położenia pojazdów z systemu spółki C S.A., która świadczyła na rzecz strony usługi zabezpieczenia przeciwko kradzieży samochodów, którymi dokonywane były poszczególne dostawy towarów. Powyższe dokumenty wskazują kiedy i w jaki sposób przebiegała podróż poszczególnych kierowców dokonujących wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów na rzecz kontrahenta węgierskiego. Należności wynikające z faktur WDT zostały uregulowane. Zapłata za towar w każdym przypadku następowała gotówką. Według zeznań kierowców zapłatę za dostarczony towar po przeliczeniu w zakresie zgodności kwoty przewozili kierowcy, którzy następnie, po powrocie wpłacali gotówkę w kasie siedziby firmy podatnika (na podstawie dokumentów księgowych KP).
Podsumowując organ wskazał, że przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, podatnik posiadał w swojej dokumentacji dowody takie jak: fakturę sprzedaży, pokwitowanie odbioru przez stronę węgierską, dokument handlowy (specyfikacje towaru) oraz dokument przewozowy (CMR) - wszystkie ostemplowane pieczątkami firmy A. Spełnione zostały zatem prawie wszystkie formalne przesłanki do zastosowania stawki 0 % do dokonanego WDT, poza przesłanką dotycząca przedłożenia dokumentu potwierdzającego przyjęcie towarów przez nabywcę w miejscu, pod które je dostarczono. W rozpatrywanej sprawie adres ten był inny niż adres siedziby firmy A. Ponadto okoliczność ta, w połączeniu z informacjami przekazanymi przez węgierskie organy podatkowe na temat w/w firmy, rzutuje w sposób istotny na materialną stronę przeprowadzonych transakcji.
Organ stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że towary zostały wywiezione z terytorium Polski na teren Węgier. Świadczą o tym przedstawione przez podatnika dowody oraz zeznania świadków. W opinii organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy jednak o tym, że faktycznym nabywcą towaru nie był kontrahent węgierski widniejący na tych dokumentach, a zupełnie inny podmiot. Dyrektor Izby Skarbowej podzielił pogląd podatnika, że nie można mu zarzucić udziału w oszustwie podatkowym, jednak uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie świadczy o tym, że podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta węgierskiego, z którym następnie kontynuował współpracę. W opinii organu okoliczności nawiązania i prowadzenia współpracy z firmą A jednoznacznie wskazują, że podatnik nie miał wiedzy z kim w rzeczywistości "zawierał" transakcje. Kontakt nawiązano z osobą, która miała być przedstawicielem handlowym węgierskiej firmy, i to wyłącznie telefoniczny. Zapłaty dokonywano wyłącznie gotówką, płacąc osobom, które - jak wynika z zeznań kierowców –"legitymizowały się pieczątką". Zatem podatnik nie dochował należytej staranności w doborze kontrahenta. Zdaniem organu nawiązanie współpracy zapoczątkował telefon od kontrahenta węgierskiego (zeznania J. P. i J. K. - dyrektora handlowego B). W aktach sprawy znajduje się przetłumaczony odpis z rejestru przedsiębiorstw, z którego wynika, że kontrahent węgierski prowadził działalność m.in. w zakresie sprzedaży hurtowej mięsa. Podatnik dokonał sprawdzenia ważności numeru unijnego NIP. Podatnik nie zawarł żadnej pisemnej umowy z kontrahentem węgierskim. Dodatkowo J. P. wskazał, że nie posiada żadnej wiedzy odnośnie możliwości logistycznych tego kontrahenta, posiadanych przez niego magazynów, środków transportu czy ewentualnego zatrudnienia. Wszystkie płatności zostały dokonane w formie gotówki w polskiej walucie na ręce kierowców, którzy po powrocie do kraju wpłacili ją do kasy firmy podatnika. Przesłuchana w charakterze świadka J. K. zeznała, że rozpoczęcie współpracy poprzedziła rozmowa telefoniczna w języku polskim - prawdopodobnie z B. S., która następnie przesłała pocztą elektroniczną dane kontrahenta węgierskiego. Świadek stwierdziła, że kolejnych zamówień towaru oraz ustaleń szczegółów dotyczących zamówienia dokonywała ta sama osoba, czyli B. S. Wskazała także, że: "nie wie czy B. S. była przedstawicielem, czy tylko tłumaczem firmy A. J. K. (wskazana przez J. P. jako osoba zajmująca się dostawami towarów) oświadczyła, że nie posiadała wiedzy o miejscu rozładunku towaru, czy osobie odbierającej towar. Potwierdziła także zeznania podatnika odnośnie braku wiedzy co do dalszego przeznaczenia towaru jak i przyczyn zakończenia współpracy handlowej. Nadto podatnik nie posiada nie tylko żadnej umowy handlowej z kontrahentem [...], ale także żadnej korespondencji i dokumentów dotyczących poszczególnych zamówień w zakresie np. terminu zamówienia, ceny, rodzaju i ilości asortymentu. J. P. celem sprawdzenia rzetelności kontrahenta węgierskiego potwierdził jedynie aktywność firmy A w zakresie zgłoszenia dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych - poprzez stronę internetową ec.europa.eu (data zapytania 2 listopada 2010 r.) oraz dokonał tłumaczenia odpisu rejestru przedsiębiorstw. Podatnik sam stwierdził, że "generalnie, zasadą jest odformalizowanie obrotu gospodarczego w powyższym zakresie, co sprowadza się do zawierania większości umów w formie ustnej". Podatnik wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonywał własnymi środkami transportu, a zatem zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o VAT, oprócz dokumentów wymienionych w art. 42 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy, powinien także posiadać również dokument, zawierający co najmniej dane określone w przepisie art. 42 ust. 4 od pkt 1 do pkt 5. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednak, że adres rozładunku dostarczonych towarów był inny niż adres siedziby nabywcy, a podatnik nie posiada dokumentów potwierdzających jaki był rzeczywisty adres miejsca pod którym dokonano dostawy towarów. Powyższe, w ocenie organu narusza dyspozycję art. 42 ust. 4 pkt 2 ustawy o VAT. Z akt sprawy wynika, że był to parking (zeznania jednego kierowcy), jednak nie ustalono rzeczywistego adresu. Tym samym żadne dokumenty przedłożone przez podatnika (w tym wydruki z nawigacji satelitarnej oraz współrzędnych położenia pojazdów wyjeżdżających z towarem na Węgry) nie wskazują faktycznego miejsca rozładunku towaru.
W opinii organu powyższy sposób działania wskazuje na "wręcz konspiracyjny" charakter dokonywanych dostaw. Kierowcy dokonujący dostaw jechali w wyznaczone miejsce z reguły dowiadując się o tym miejscu dopiero w trakcie jazdy (przez telefon), a następnie byli pilotowani do rzeczywistego miejsca rozładunku. Jak wskazał jeden z kierowców był to parking, gdzie przeładowywano towar (ok. 10 ton mrożonego mięsa o krótkim terminie ważności) do busów. W opinii organu to "dosyć specyficzny" rodzaj przeładunku mięsa. To w jaki sposób finalnie dokonywano dostaw koresponduje z treścią e-maila wysłanego przez B. S. do firmy podatnika: "podaję adres na który prosimy wystawiać faktury do około 15 listopada". Powyższe, w ocenie organu wskazuje na "oderwanie" miejsca dokonywania rzeczywistych dostaw towarów od danych firmy, na którą wystawione były faktury. Już sam zwrot "adres na który prosimy wystawiać faktury", nie firma, na którą należy wystawić fakturę, w kontekście okoliczności w jakich dokonywany był odbiór towarów przez nabywcę z Węgier wskazuje na fakt, że firma A nie jest rzeczywistym nabywcą towarów od J. P.
Organ podkreślił, że podatnik nie przedsięwziął wystarczających środków celem sprawdzenia kontrahenta [...]. Innymi słowy nie zachował należytej staranności przy doborze kontrahenta i w ten sposób był uczestnikiem oszustwa podatkowego w zakresie podatku VAT. Ograniczył się jedynie do sprawdzenia numeru identyfikacyjnego kontrahenta [...] i tłumaczenia odpisu z rejestru przedsiębiorców. W konsekwencji, w ocenie organu odbiorcą towaru nie była firma [...] wskazana na fakturach sprzedaży, jak i dokumentach przewozowych.
W skardze podatnik zarzucił naruszenie:
- art. 13 ust. 1 i 2 pkt 1, w związku z art. 7 oraz art. 42 ust. 1, art. 42 ust. 4, art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o VAT ;
- art. 70 § 6 pkt 1, w związku z art. 70 § 1 o.p.;
- art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, w związku z art. 188 oraz art. 187 § 1 i art. 191 o.p.
W treści skargi podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Dodatkowo podniósł, że w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT za listopad 2010 r. Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje bowiem wyraźnie, iż do czasu upływu terminu przedawnienia nie doszło do skutecznego zawieszenia jego biegu, a tym samym zobowiązania za miesiąc listopad 2010 r. uległy przedawnieniu z końcem 2015 r. Okoliczność wszczęcia postępowania karno-skarbowego 27 października 2015 r., którą badał organ drugiej instancji - nie ma istotnego znaczenia, gdyż do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania za listopad 2010 r. nie dość. że nie doszło do postawienia podatnikowi (ani żadnej innej osobie) zarzutów karno-skarbowych, związanych ze spornym zobowiązaniem, to przede wszystkim postepowanie karne, które miałoby skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia nie toczyło się (oraz nie toczy się) przeciwko podatnikowi (in personam). Co więcej, w toku prowadzonego postępowania karno-skarbowego nie doszło do chwili obecnej nawet do próby przeprowadzenia jakichkolwiek czynności procesowych, w tym tak oczywistych jak przesłuchanie osób związanych z prowadzoną przez podatnika działalnością, nie mówiąc już postawieniu komukolwiek zarzutów. Nadto zaznaczył, że wszczęcie postępowania karno-skarbowego, na które powołuje się organ pierwszej instancji, mające stanowić podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia, nigdy nie wyszło poza fazę in rem, bowiem nie postawiono komukolwiek jakichkolwiek zarzutów karno-skarbowych.
W takiej sytuacji nie może być mowy o tym, iż podatnik (który nigdy nie był nawet przesłuchiwany) został w jakikolwiek sposób powiadomiony o zmianie swojej sytuacji faktycznej czy też prawnej, a tym samym, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Innymi słowy jego status prawny, pozycja i zakres praw i obowiązków w związku z wszczętym postępowaniem karnym - skarbowym nie uległ jakiejkolwiek zmianie. W konsekwencji zobowiązanie za listopad 2010 r. uległo przedawnieniu, a zatem doszło do naruszenia art. 70 § 6 pkt 1, w związku z art. 70 § 1 o.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu uznał zarzuty skargi za bezzasadne, wyjaśniając, iż wbrew twierdzeniom skarżącego nie doszło do przedawnienia zobowiązania za listopada 2010 r.
W piśmie procesowym z 7 grudnia podatnik podtrzymał zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 70 § 1 o.p., w związku z art. 70 § 6 pkt 1 4 o.p.
Co do zasady, gdyby nie nastąpiły zdarzenia powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia "rozliczenia" podatku VAT za listopada 2010 r. przedawniłyby się z dniem 31 grudnia 2015 r. Decyzja zaskarżona została wydana [...] maja 2016 r. (a więc już po zakończeniu okresu przedawnienia). W wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., w sprawie P 30/11 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 o.p., w takim zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym to podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 o.p. jest sprzeczny z Konstytucją RP. Mimo, że opisywany wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma ściśle określony zakres czasowy, to uwagi w nim zawarte dotyczą także zawieszenia biegu terminu przedawnienia w sprawie niniejszej. Okolicznością bezsporną jest, że przed upływem terminu przedawnienia zostało wszczęte dochodzenie o przestępstwo skarbowe z art. 76 § 2, w związku z § 1 i art. 6 § 2 kks, polegające na wprowadzaniu w błąd organu podatkowego w składanych przez skarżącego deklaracjach VAT-7, za poszczególne miesiące 2010 r., co do wartości dostaw i podatku należnego.
Pismem z 27 października 2015 r. organ powiadomił podatnika na podstawie art. 70c o.p. o zawieszeniu terminu przedawnienia, zawiadomienie doręczono skarżącemu 13 listopada 2015 r., czego J.P. nie kwestionuje.
Tym samym uznać należy, że podatnik został zawiadomiony o postępowaniu karnym przed upływem terminu przedawnienia z art. 70 § 1 o.p., zatem bieg terminu przedawnienia zobowiązania za listopad 2010 r. został skutecznie zawieszony.
Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi, należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe zebrały dowody pozwalające na prawidłowe ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, oceniły je bez naruszania zasady swobodnej oceny dowodów, po czym dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego, przedstawiając w uzasadnieniu decyzji w sposób przejrzysty i logiczny końcowy wynik poczynionych ustaleń.
Zarzuty procesowe skargi koncentrują się przede wszystkim wokół naruszenia przez organy reguł prowadzenia postępowania w sprawie, w tym określonych przepisami Ordynacji podatkowej zasad: zaufania do organów państwa (art. 121 § 1 tej ustawy), prawdy materialnej (art. 122), zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1), swobodnej oceny dowodów (art. 191), jak również naruszenia przepisów dotyczących zasady czynnego udziału strony (art. 123), zasady otwartego systemu dowodów (art. 180 § 1). W ocenie sądu, żadna z powyższych norm nie została przez organy naruszona w toku postępowania.
Podstawą uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez sąd stanu faktycznego sprawy, który Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił w uzasadnieniu wydanej decyzji. Zdaniem sądu, konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych wywiedziona przez organ odwoławczy, co do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz [...] kontrahenta, znajduje pełne pokrycie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii czy zakwestionowane dostawy towarów, zafakturowane na rzecz [...] firmy A, są dostawami wewnątrzwspólnotowymi, opodatkowanymi preferencyjną stawą podatku 0%, czy też winny być opodatkowane stawką podatku właściwą dla dostaw tego towaru (mięsa drobiowego) na terytorium kraju.
Definicja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów została zawarta w art. 13 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów jest przede wszystkim jedną z czynności opodatkowanych wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy. Co do zasady, polega ona na wywozie towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7, na terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju, lecz w określonych w ustawie warunkach. Dostawą towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT jest "przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel". Rozporządzanie towarem jak właściciel należy rozumieć w sensie ekonomicznym. Zatem z przekazaniem praw do dysponowania towarem jak właściciel musi wiązać się również odpłatność, która będzie stanowić o dokonaniu transakcji pomiędzy podatnikami.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o VAT dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0%, pod warunkami określonymi w tym przepisie oraz ust. 3 tej regulacji. Powyższe przepisy są zgodne z przepisami VI Dyrektywy Rady z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku oraz następującej po niej Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.
O wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów możemy mówić wówczas, gdy rzeczywisty nabywca towaru jest podatnikiem VAT, zidentyfikowanym na potrzeby transakcji transgranicznych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju i faktycznie doszło do wywozu towaru z kraju do innego państwa członkowskiego. Zatem nie jest wystarczające - dla skorzystania z preferencyjnej stawki VAT - jedynie uwidocznienie na fakturze VAT danych nabywcy posiadającego numer nadany przez inne państwo członkowskie, czy też sam wywóz towarów z terytorium kraju. Istotnym warunkiem jest dokonanie dostawy na rzecz nabywcy, czyli przeniesienie prawa do rozporządzania towarem na rzecz tego nabywcy, posiadanie przez tego konkretnego nabywcę właściwego i ważnego numeru identyfikacyjnego, podanie tego numeru na fakturze dokumentującej wewnątrzwspólnotowa dostawę towarów oraz fizyczne przemieszczenie towarów z Polski do innego kraju członkowskiego. Dopiero spełnienie tych warunków pozwala na stosowanie 0% stawki VAT przez dostawcę przy jednoczesnym obowiązku zapłaty podatku przez nabywcę.
Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że organy obu instancji w sposób należyty wykazały, że dokumenty przedłożone przez skarżącego nie potwierdzają, iż wskazane na fakturach towary będące przedmiotem 29 transakcji zostały wywiezione na terytorium Węgier i dostarczone do nabywcy, tj. A.
Przypomnieć należy, iż węgierska administracja podatkowa poinformowała, że A nie wykazał i nie rozliczył żadnych transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od J. P., zaś od 18 lipca 2011 r. A ma nowego dyrektora generalnego zamieszkałego na terytorium Ukrainy, z którym nie można nawiązać kontaktu. Przedłożona przez podatnika dokumentacja potwierdza jedynie, że przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, podatnik posiadał w swojej dokumentacji dowody ostemplowane pieczątkami firmy A. Zatem wprawdzie spełnione zostały formalne przesłanki do zastosowania stawki 0 % do dokonanego WDT, to jednak nie została spełniona przesłanka dotycząca przedłożenia dokumentu potwierdzającego przyjęcie towarów przez nabywcę w miejscu, pod które je dostarczono. Adres ten bowiem był inny niż adres siedziby firmy A. W konsekwencji prawidłowe jest stwierdzenie organu, iż zgromadzony dowodowy wskazuje na to, że towary zostały wywiezione z terytorium Polski na teren Węgier, jednak faktycznym nabywcą towaru nie był kontrahent [...] widniejący na tych dokumentach, a zupełnie inny podmiot.
O nieuznaniu stronie wewnątrzwspólnotowych dostaw udokumentowanych spornymi fakturami VAT na rzecz w/w kontrahenta [...], przesądziły następujące ustalenia wynikające z zebranego w sprawie materiału dowodowego:
Po pierwsze sposób nawiązania i prowadzenia współpracy z firmą A wskazują, że podatnik nie miał wiedzy z kim w rzeczywistości zawierał transakcje. Kontakt z rzekomym przedstawicielem [...] firmy był wyłącznie telefoniczny. Zapłaty dokonywano wyłącznie gotówką, płacąc osobom, które posiadały jedynie pieczątkę, która miała potwierdzać, iż działają w imieniu [...] kontrahenta. Podatnik ograniczył się jedynie do przetłumaczenia odpis z rejestru przedsiębiorstw, z którego wynika, że kontrahent [...] prowadził działalność m.in. w zakresie sprzedaży hurtowej mięsa i sprawdzenia ważności numeru unijnego NIP. Skarżący nie zawarł żadnej pisemnej umowy z kontrahentem [...]. Sam zresztą wskazał, że nie posiada żadnej wiedzy odnośnie możliwości logistycznych tego kontrahenta, posiadanych przez niego magazynów, środków transportu czy ewentualnego zatrudnienia. Wszystkie płatności zostały dokonane w formie gotówki w polskiej walucie na ręce kierowców, którzy po powrocie do kraju wpłacili ją do kasy firmy podatnika. Także J. K., będąca dyrektorem handlowym ubojni podatnika zeznała, że rozpoczęcie współpracy poprzedziła rozmowa telefoniczna w języku polskim - prawdopodobnie z B. S., która następnie przesłała pocztą elektroniczną dane kontrahenta [...]. Podatnik nie ustalił nawet czy B. S. była przedstawicielem, czy tylko tłumaczem firmy A.
Po wtóre J. K. (osoba zajmująca się dostawami towarów) nie posiada wiedzy o miejscu rozładunku towaru czy osobie odbierającej towar, jak i wiedzy co do dalszego przeznaczenia towaru jak i przyczyn zakończenia współpracy handlowej. Podatnik nie posiada nie tylko żadnej umowy handlowej z kontrahentem [...], ale także żadnej korespondencji i dokumentów dotyczących poszczególnych zamówień w zakresie np. terminu zamówienia, ceny, rodzaju i ilości asortymentu.
Po trzecie podatnik wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dokonywał własnymi środkami transportu, a zatem powinien posiadać również dokument, zawierający co najmniej dane określone w przepisie art. 42 ust. 4 od pkt 1 do pkt 5 ustawy. Tymczasem adres rozładunku dostarczonych towarów był inny niż adres siedziby nabywcy, a podatnik nie posiada dokumentów potwierdzających jaki był rzeczywisty adres miejsca pod którym dokonano dostawy towarów.
Słusznie zatem organ uznał, że sposób działania podatnika był co najmniej niestandardowy. Kierowcy dokonujący dostaw jechali w wyznaczone miejsce z reguły dowiadując się o tym miejscu telefonicznie, w trakcie jazdy, po czym byli pilotowani do rzeczywistego miejsca rozładunku, na parking, gdzie przeładowywano towar do busów. Także specyficzna jest korespondencja e-mailowa, prowadzona przez B. S. z firmą podatnika, polegająca na wskazaniu "adresu do wystawiania faktur", co jak słusznie zauważył organ wskazuje na to, że A nie była rzeczywistym nabywcą towarów od J. P.
W tej sytuacji, zasadnie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że akta sprawy, w tym przedłożone przez podatnika dowody w żaden sposób nie uprawdopodobniają, że zostały złożone w imieniu [...] nabywcy.
W konsekwencji sąd, stwierdza, że przedstawione wyżej okoliczności wskazują, że J. P. nie zachował należytej staranności przy realizacji transakcji z [...] podmiotem. Chcąc skorzystać ze stawki 0% przewidzianej dla WDT powinien, jako podmiot wywodzący z określonej czynności skutki prawne, przedstawić takie dowody, (które potwierdzałyby okoliczność dostawy towaru z terytorium Polski do innego skonkretyzowanego podmiotu z kraju Unii Europejskiej, a nie tylko samą okoliczność wywozu towaru. Dowody takie powinny być rzetelne i nie budzić żadnych wątpliwości, że towary zostały odebrane przez nabywcę. Przy czym nie chodzi tu o jakiegokolwiek nabywcę, lecz o ten podmiot, który jest wskazany w dokumentach dostawy.
Zatem zarzuty naruszenia wskazany w skardze przepisów ustawy o VAT są nieuzasadnione. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżący nie posiada dokumentu potwierdzającego, że towar został dostarczony do [...] nabywcy wskazanego w fakturach VAT tak, aby mógł on rozporządzać nim jak właściciel, a ponadto nabywca ten (jak wynika z nadesłanych informacji przez stronę [...]) nie wykazał wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów od polskiego dostawcy. Dodać również należy, że organy podatkowe nie zakwestionowały faktu wywozu towarów z kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, zakwestionowały natomiast dostarczenie towaru do odbiorcy wskazanego na fakturze.
Pozostałe zarzuty skargi także nie mogą odnieść zamierzonego skutku, bowiem działania organów obu instancji nie wykraczały poza ramy określone przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, zaś decyzja organu II instancji wypełnia normy prawne określone w art. 120-123, art. 180-181, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 210 § 4 o.p. Ocena okoliczności sprawy została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, nadto jest ona prawidłowa, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wywody - konsekwentne, jasne i zrozumiałe, co wyklucza zasadność zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
.
Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) skarga została oddalona.
dc.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło