IV SAB/Wa 254/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej M. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r., sprecyzowanym pismem z dnia 18 lipca 2016 r., M. S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] o ustaleniu odszkodowania w wysokości 1.097.700,00 zł na rzecz M. S. za nieruchomość położoną w gminie [...] w obrębie [...], stanowiącą działkę nr [...] o pow. 1,7913 ha przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, przeznaczoną pod realizację inwestycji drogowej pn. "[...]" oraz zobowiązującej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do jednorazowej wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Do skargi została załączona kopia pisma z dnia 26 kwietnia 2016 r., którym skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwała Ministra Infrastruktury i Budownictwa do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o oddalenie skargi. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie odpisu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skierowanego do Ministra Infrastruktury i Budownictwa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego oraz dowodu nadania wezwania na adres organu bądź dokumentu potwierdzającego złożenie wezwania osobiście. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 listopada 2016 r. Ostatni dzień terminu do usunięcia braków formalnych skargi przypadł zatem na dzień 23 listopada 2016 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej nadesłał pismo z dnia 17 listopada 2016 r., w którym poinformował, że do skargi dołączony był odpis pisma z dnia 26 kwietnia 2016 r. zawierającego wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa oraz załączył kserokopię ww. wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4). Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej "k.p.a.", na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (§ 1). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2). Zażalenie bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa służy kwestionowaniu przekroczenia maksymalnego ustawowego terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny. W stosunku do Ministra Infrastruktury i Budownictwa brak jest w postępowaniu administracyjnym organu wyższego stopnia, zatem w tej sytuacji skarżąca przed wniesieniem skargi do sądu zobligowana była wystąpić do tego organu w myśl art. 37 § 1 k.p.a. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie wezwała Ministra Infrastruktury i Budownictwa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do usunięcia naruszenia prawa. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej przedłożył pismo z dnia 26 kwietnia 2016 r. zatytułowane "zawezwanie do zaprzestania naruszenia prawa", jednakże zostało ono skierowane do organu w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie przysługiwało skarżącej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wykładnia językowa ww. przepisu prowadzi do konkluzji, że odnosi się on do skarg na akty i czynności, a nie na bezczynność w zakresie wydania aktu. Należy bowiem mieć na względzie, że w art. 52 § 3 p.p.s.a. jest mowa o "aktach i czynnościach", natomiast przepis ten nie normuje sytuacji bezczynności. W przypadku, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia, czyni to w sposób wyraźny w cytowanym art. 37 k.p.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt I FSK 1375/16, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. stanowi przesłankę skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 1083/14, Lex nr 1467706). W niniejszej sprawie wniesienie skargi powinno zatem zostać poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym do Ministra Infrastruktury i Budownictwa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Skarżąca nie wykazała, aby tryb wniesienia skargi został wyczerpany, zaś nieuzupełnienie braku formalnego skargi w postaci załączenia do niej odpisu środka prawnego przewidzianego w art. 37 k.p.a. uzasadnia odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 2120/10, Lex nr 687104). Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.