VII SA/Wa 2428/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-14

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] może być utożsamiana z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, a tym samym czy zgłoszenie robót budowlanych na tej działce jest prawidłowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] nie może być utożsamiana z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Wykonywanie planowanych robót budowlanych na tej działce wykracza poza zakres ustanowionej służebności i stanowi bezprawne naruszenie cudzej własności. W związku z tym, organ nadzorczy prawidłowo ocenił, że inwestor nie wykazał się wymaganym prawem do dysponowania nieruchomością, co skutkowało stwierdzeniem rażącego naruszenia przepisów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody, która uchyliła sprzeciw Prezydenta Miasta wobec zgłoszenia robót budowlanych. Inwestor zgłosił zamiar częściowej rozbiórki muru oporowego i wybrukowania podjazdu na działce nr [...]. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw, uznając roboty za przebudowę wymagającą pozwolenia i brak prawa do dysponowania działką. Wojewoda uchylił sprzeciw. GINB stwierdził nieważność decyzji Wojewody, wskazując na brak prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, gdyż zgłoszone roboty miały być wykonane poza terenem służebności przejazdu i przechodu, a inwestor nie uzyskał zgody wspólnoty mieszkaniowej będącej właścicielem działki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], stwierdzającą na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...], wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia przez [...] Sp. z o.o. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na częściowej rozbiórce muru oporowego i wybrukowaniu fragmentu podjazdu do garażu podziemnego na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...] i umarzającej postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru wskazał, że [...] Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia częściowej rozbiórki muru oporowego oraz wybrukowania fragmentu podjazdu do garażu podziemnego za murem oporowym na działce nr [...], dołączając plan sytuacyjno-wysokościowy, na którym strzałką oznaczono miejsce wykonania częściowej rozbiórki muru oporowego - w granicy działki nr [...] i [...] oraz kolorem zielonym miejsce wykonania podjazdu na działce nr [...], a nie na działce nr [...]. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012r. wniósł sprzeciw, wskazując że roboty określone jako częściowa rozbiórka muru oporowego stanowią jego przebudowę i wymagają pozwolenia na budowę, a ponadto inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane gdyż takiego prawa nie stanowi prawo przechodu i przejazdu przez działkę nr [...]. Wojewoda [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania inwestora decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji uznając za nieprawidłowe zakwalifikowanie rozbiórki części muru oporowego jako jego przebudowy i jednocześnie stwierdził, że służebność przejazdu i przechodu stanowi prawo do dysponowania działką na [...] na cele budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu nadzwyczajnym wskazał, że z akt sprawy wynika, iż działka nr [...], której użytkownikiem wieczystym jest [...] Sp. z o.o. w księdze wieczystej ma zapis, że na nieruchomości nr [...] ustanowiona jest nieodpłatna i na czas nieoznaczony służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu pasem gruntu, na którym urządzony jest wjazd do garaży znajdujących się w budynku usytuowanym na działkach [...],[...],[...] i [...] (...). Na załączonym do pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. (po wniesieniu sprzeciwu) szkicu roboty budowlane przewidziane zostały do realizacji poza terenem, na którym została ustanowiona służebność przejazdu i przechodu na rzecz [...] Sp. z o.o. Zamierzając wykonać w/w roboty budowlane inwestor powinien uzyskać uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej [...], którą tworzą współwłaściciele działki nr [...], wyrażającą zgodę na ich wykonanie. Brak uchwały oznacza, że inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Inwestor nie złożył także oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cel budowlane co do działki nr [...], której dotyczył pierwotnie dołączony do zgłoszenia szkic. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucił, że Wojewoda [...] nie zwrócił uwagi na to, że teren, na którym inwestor zamierza wykonać robot budowlane, zarówno wg mapy załączonej do zgłoszenia, jak i na mapie złożonej w toku postępowania odwoławczego nie pokrywa się z terenem służebności, z której inwestor wywodzi swoje prawo dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Tym samym działania podjęte przez [...] Sp. z o.o. i zaakceptowane przez Wojewodę [...] muszą zostać zakwalifikowane jako bezprawna ingerencja w prawa współwłaścicieli działki [...], tworzących Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...]. Stwierdzając nieważność kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013r organ nadzorczy uznał, iż jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 i art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestor - [...] Sp. z o.o. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności art. 7, 15, 77 i 156 § 1 k.p.a. oraz art. 3 pkt 11, art 4 oraz 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i art. 287 w zw. z art. 65 Kodeksu cywilnego, co miało istotny wpływ na wynik postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając skargę [...] Sp. z o.o. wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 556/14 uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2013 r., znak: [...]. Zdaniem sądu organ nadzoru nie wykazał aby postępowanie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Samo stwierdzenie, iż doszło do naruszenia przepisów procesowych bez uzasadnienia tego stanowiska i wykazania, że naruszenie to ma charakter rażący nie pozwala sądowi na skontrolowanie tej oceny organu, co już stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził także, iż organ nie uzasadnił swego stanowiska odnośnie rażącego naruszenia art. 4 i art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, iż zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości i musi uwzględniać skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2853/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom art. 144 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadnił swojego stanowiska. Wskazał, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób obszerny i dokładny przedstawił swoje stanowisko co do stanu faktycznego, wykazał rozbieżności które w jego ocenie wystąpiły na etapie zgłoszenia i w postępowaniu odwoławczym w zakresie m.in. lokalizacji zamierzonych przez inwestora robót budowlanych i co się z tym wiązało także prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które w jego ocenie doprowadziły do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd I instancji powinien zatem odnieść się do przedstawionego przez GINB stanu faktycznego i wypowiedzieć się co do zgodności z prawem decyzji, która wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, która na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz 1270 z późn zm) wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie należy stwierdzić, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób obszerny i dokładny przedstawił swoje stanowisko co do stanu faktycznego, wykazał rozbieżności które w jego ocenie wystąpiły na etapie zgłoszenia i w postępowaniu odwoławczym w zakresie m.in. lokalizacji zamierzonych przez inwestora robót budowlanych i co się z tym wiązało także prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które w jego ocenie doprowadziły do stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzorczy trafnie wskazał, że z załączonych do zgłoszenia dokumentów tj. planu sytuacyjno-wysokościowego na którym strzałką oznaczono miejsce wykonania częściowej rozbiórki muru oporowego - w granicy działki nr [...] i [...] oraz kolorem zielonym miejsce wykonania podjazdu na działce nr [...], a nie na działce nr [...] wynika, że roboty budowlane zostały zaplanowane poza terenem działki [...] na której została ustanowiona na rzecz inwestora służebność przejazdu i przechodu. Działka nr [...] stanowi własność członków Wspólnoty Mieszkaniowej [...], a inwestor nie załączył do zgłoszenia oświadczenia o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. W toku postępowania odwoławczego inwestor zmienił lokalizację zamierzonych robót budowlanych z działki nr [...] na działkę nr [...] co wynika z załączonej do odwołania mapy. Wojewoda [...] nie wzywał inwestora do wyjaśnienia powyższej rozbieżności w szczególności poprzez określenie, która mapa (czy mapa załączona do zgłoszenia czy też mapa złożona w toku postępowania odwoławczego) stanowi właściwy szkic usytuowania podjazdu oraz przewidzianego do rozbiórki muru oporowego. Organ nadzorczy prawidłowo ocenił postępowanie prowadzone przez Wojewodę [...] jako rażąco naruszające art. 7, 77 § 1, art. 15 k.p.a. oraz art. 4 i 30 ust 2 Prawa budowlanego. Kontrolowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013r, którą uchylono decyzję o sprzeciwie i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji zawiera rozstrzygnięcie stwarzające stan niepewności prawnej gdyż nie wiadomo w jakim kształcie zgłoszenie [...] zostało przyjęte – czy jako dokonane na działce nr [...] czy na działce nr [...]. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż zmiana lokalizacji planowanych robót budowlanych w toku postępowania odwoławczego jest niedopuszczalna, a inwestor dokonując takiej zmiany powinien dokonać nowego zgłoszenia do organu pierwszej instancji. Organ nadzorczy zarzucając rażące naruszenie wymienionych przepisów ustalił, że inwestor złożył jedynie oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane na której miał ustanowioną służebność przechodu i przejazdu. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego umożliwienie inwestorowi wykonywania prawa przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] nie oznaczało wyrażenia zgody na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Sposób w jaki służebność ma być wykonywana opisany został w księdze wieczystej [...] i nie budzi wątpliwości, że w jej zakres nie wchodzi zgoda na rozbiórkę muru oporowego i wybrukowanie fragmentu podjazdu do garażu podziemnego na działce nr [...]. Sąd podziela ocenę dokonaną przez organ nadzorczy odnośnie zakresu ustanowionej na rzecz inwestora służebności, który nie jest tożsamy z możliwością wykonywania zaplanowanych robót budowlanych. Służebność przechodu i przejazdu przez działkę nr [...] nie może być utożsamiana z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o jakim mowa w art. 32 ust 4 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane. Ze sposobu wykonywania służebności opisanego w księdze wieczystej nie wynika zgoda na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Wykonywanie planowanych robót budowlanych na tej działce wykracza poza treść służebności i tym samym jest bezprawnym naruszeniem cudzej własności. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2000 r., sygn. akt. SA/Rz 2826/98. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ nadzorczy prawidłowo ocenił, że inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowi rażące naruszenie art. 4 Prawa budowlanego. Naruszenie w sposób rażący wymienionych wyżej przepisów powodowała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło