II GZ 1269/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 2477/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 2477/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 30 czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że Przewodniczący Wydziału V zobowiązał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania skarżącej spółki (tj. odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców obejmującego datę wniesienia skargi) oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. W wezwaniu tym wyznaczono termin 7 dni na dokonanie powyższych czynności, pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec niemożności doręczenia adresatowi przesyłki zawierającej ww. wezwanie została ona pozostawiona na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym Warszawa 27. Pierwsze awizo miało miejsce w dniu 19 września 2016 r., powtórne zaś w dniu 27 września 2016 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Tym samym czternastodniowy termin do odbioru przesyłki upłynął z dniem 3 października 2016 r. Sąd I instancji powołał art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), z którego wynika, że warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest terminowe uzupełnienie jej braków formalnych. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu określającego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentowania skarżącej spółki oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia - wskutek nieobecności strony pod adresem podanym w skardze, było dwukrotnie awizowane jak tego wymaga art. 73 p.p.s.a. Wobec nieodebrania awizowanej przesyłki – złożono ją do akt ze skutkiem doręczenia na dzień 3 października 2016r. (czternasty dzień od daty pierwszego awizo, które miało miejsce 19 września 2016r.). Termin siedmiodniowy na uzupełnienie braków formalnych liczony był zatem od dnia 4 października 2016r. i upływał 11 października 2016r. Wobec niewypełnienia powyżej wskazanych obowiązków Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła M.Sp. z o.o. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie zażalenia. W uzasadnieniu podał, że nieodebranie przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, było "zbiegiem okoliczności" takich jak: przeniesienie siedziby spółki pod nowy adres, nieobecność w Warszawie zarówno pełnomocnika do odbioru, jak i Prezesa Zarządu, w okresie gdy Sąd przesłał przesyłkę. Do zażalenia załączyła odpis z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców oraz informację dotyczącą wartości przedmiotu zaskarżenia. W odpowiedzi na zażalenie Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzić należy, iż stosownie do art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę, a przepis art. 29 p.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. M. Niezgódka – Medek. Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX/el 2013 r.). Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu strony skarżącej jest niewątpliwie odpis z KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca spółka, a który do akt sprawy nie został złożony. Dla oceny prawidłowości wniesienia skargi konieczne jest nie tylko ustalenie składu osobowego organu zarządzającego, ale i sposobu reprezentacji. Dopiero wszystkie te dane pozwalają na ocenę prawidłowości wniesionej skargi. Zwrócić bowiem należy uwagę na obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę skargowości – podstawową rzeczą pozostaje ustalenie, czy osoba składająca w cudzym imieniu skargę jest należycie umocowana do dokonania tej czynności, a tym samym czy wyraża w tym zakresie wolę podmiotu uprawnionego do jej złożenia. Brak takiego umocowania poddaje w wątpliwość, czy zainicjowanie postępowania sądowoadministracyjnego miało nastąpić, a tym samym czy wolą strony jest poddanie kontroli wskazanych w piśmie aktów. Inicjowanie postępowania przez osobę do tego nieuprawnioną, nawet jeżeli dokonuje tego w imieniu podmiotu uprawnionego, nie jest równoznaczne z wyrażeniem w tym zakresie woli samego zainteresowanego i nie może skutecznie inicjować merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (porównaj: postanowienie NSA z dn. 23.11.2012 r., sygn. akt I OSK 2698/12, LEX nr 1239441, postanowienie NSA z dn. 20.08.2013 r., sygn. akt I FSK 1435/13, npubl., postanowienie NSA z dn. 12.03.2013 r., sygn. akt I OSK 306/13, npubl.). W odniesieniu do spółek kapitałowych uzupełnienie przedmiotowego braku w praktyce polega na przedstawieniu odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie natomiast z treścią art. 215 i art. 216 p.p.s.a., w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeśli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Z przepisów tych wynika zatem, że to strona wnosząca pismo wszczynające postępowanie sądowe zobowiązana jest do określenia wartości przedmiotu zaskarżenia, od której uzależniona będzie wysokość opłaty sądowej - wpisu. Zaniechania w powyżej opisanym zakresie stanowią brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. i w sytuacji, gdy strona nie uzupełni w tym terminie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca została wezwana prawidłowo do uzupełnienia braków formalnych skargi, zarówno poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie osoby podpisanej pod skargę do reprezentowania skarżącej spółki, jak i podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego doręczono skarżącej w dniu 3 października 2016 r., w trybie art. 73 p.p.s.a. i od dnia następnego rozpoczął się bieg terminu na uzupełnienie braku formalnego. Wobec nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych skargi, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skargę tę odrzucając. Odnosząc się do okoliczności podniesionych w zażaleniu, należy stwierdzić, że mogłyby one zostać podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi. Początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wyznaczać będzie data doręczenia niniejszego orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.