I SA/Wa 1606/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz P. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. D. wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...]wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/15. Skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przed Prezydentem toczy się postępowanie o odszkodowanie za nieruchomość przy ul. [...]. Wyrokiem z 22 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyznaczył Prezydentowi czteromiesięczny termin na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie, licząc od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd uznał, iż bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z niewykonaniem powyższego wyroku tutejszy Sąd wyrokiem z 6 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 286/16 wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 500 zł oraz stwierdził, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo, iż oba wyroki są prawomocne, a wyznaczony przez Sąd termin na zakończenie postępowania upłynął, Prezydent nie wydał decyzji. Skarżąca podniosła, że pismem z [...] sierpnia 2016 r. wezwała organ do wydania decyzji oraz do wykonania prawomocnego wyroku. W ocenie skarżącej Prezydent [...] pozostaje bezczynny i w sposób rażący narusza przepisy prawa. Nie wykonuje prawomocnego wyroku sądu, przez co w sposób ewidentny go lekceważy. Nie wykonał prawomocnego wyroku, także po ukaraniu go grzywną w wysokości [...] zł. Skarżąca zarzuciła, że Prezydent nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach swojej bezczynności oraz okolicznościach, z powodu których niemożliwe było zakończenie postępowania w terminie wyznaczonym mu zarówno przez Sąd, jak i wcześniej przez Wojewodę [...] oraz w terminach, które sam sobie wyznaczył. W ocenie skarżącej Prezydent pozostaje bezczynny, a bezczynność ta ma charakter rażący. Skarżąca podniosła, że po złożeniu skargi na bezczynność Prezydent nie prowadził postępowania mimo tego, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stoi na przeszkodzie kontynuowaniu postępowania. Prezydent zobowiązany był prowadzić postępowanie, bez względu na fakt, że akta znajdowały się w Sądzie. Stan bezczynności Prezydenta [...], utrzymywał się także po wniesieniu skargi z [...] stycznia 2016 r. o ukaranie grzywną. Skarżąca podniosła, że uzasadnione jest wymierzenie grzywny w wysokości, znacznie przekraczającej kwoty [...] zł, gdyż organ pozostaje w zwłoce od [...] maja 2012 r., nie wykonał prawomocnego wyroku Sądu, zlekceważył termin wyznaczony mu przez Sąd pomimo, iż wynosił on 4 m-ce i był dwukrotnie dłuższy, od tego, który przewiduje kodeks postępowania administracyjnego, zlekceważył termin wyznaczony mu przez Wojewodę [...], zlekceważył wyrok o ukaraniu grzywną w wysokości [...] zł, nie dochował terminów na zakończenie postępowania, które sam sobie wyznaczył, od dnia wniesienia skargi na bezczynność i o ukaranie grzywną nie podjął żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania, nie zawiadomił stron postępowania o przyczynach uniemożliwiających wydanie decyzji. Zdaniem skarżącej nałożenie na organ administracji publicznej grzywny w górnej granicy spowodowałoby, że Prezydent nie lekceważyłby w przyszłości prawomocnych wyroków sądu. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie o odszkodowanie za grunt nieruchomości położonej [...] przy ul. [...] uregulowanej w KW nr [...] d. [...] Hip. nr [...]. Pismem z [...] października 2016r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy. Jednocześnie jako datę zakończenia postępowania wskazano dzień [...] stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ppsa i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z 22 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy [...] w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi [...] sierpnia 2015 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął [...] grudnia 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent nie wydał decyzji. Podkreślić należy, że tutejszy Sąd wyrokiem z 6 maja 2016 r. w sprawie o sygn. akt. I SA/Wa 286/16 wymierzył Prezydentowi grzywnę w kwocie [...] zł. Jednakże pomimo ukarania organ nie wykonał wyroku. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę prawie roczne przekroczenie wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, fakt, że organ już wcześniej został ukarany grzywną, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł (tj. sześciokrotnie wyższej od wcześniej wymierzonej) jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku z 22 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/15 . Wymierzenie grzywny na podstawie przepisu art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 I 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1672/07 lex nr 459927). Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ppsa -Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 22 maja 2015 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi Prezydent nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie, pomimo wydania w sprawie wyroku wymierzającego mu grzywnę. Zważyć należy, że niewykonanie wyroków sądów niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwić sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak również do władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny oraz orzeczenie w zakresie rażącego naruszenia prawa stanowią wystarczającą dolegliwość dla organu mobilizującą go do wydania orzeczenia. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 154 § 1, § 2 zd. 2, § 6 ppsa oraz art. 151 ppsa orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.