I SA/Wa 1147/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Dargas Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. S., A. N. i K. N. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. S., A. N. i K. N. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S., A. N., K. N. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazali, że wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014 r., syn. akt I SAB/Wa 551/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A. S., A. N. oraz K. N. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], pochodzącą z księgi hipotecznej [...] i zobowiązał organ do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt organowi. Prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi zostały przesłane do organu [...] kwietnia 2015 r., a zatem rozstrzygnięcie w sprawie powinno nastąpić najdalej do [...] czerwca 2015 r. Skarżący podnieśli, że pomimo, że wyrokiem tutejszego Sądu z 23 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1293/15 Prezydent [...] został ukarany grzywną, to jednakże nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący podali, że pismem z [...] maja 2016 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prezydent [...] pomimo upływu wyznaczonego terminu nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, jak też nie odniósł się do otrzymanego wezwania. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przed organem prowadzone jest - z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 201 Or. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Prezydent wskazał, że w celu wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę zostanie zlecone wykonanie przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ppsa i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu. Po drugie strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 551/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] oznaczoną nr ewidencyjnym [...], hip. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy zostały doręczone Prezydentowi [...] kwietnia 2015 r., a zatem termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął [...] czerwca 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu oraz ukarania organu grzywną w kwocie [...] zł - wyrokiem z 23 października 2015 r. w sprawie i sygn. akt I SA/Wa 1293/15 - Prezydent nie wydał decyzji. Stosownie do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę ponad półtoraroczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem Sądu terminu na załatwienie sprawy oraz ukaranie organu grzywną, Sąd uznał, że grzywna w kwocie [...] zł (a więc sześciokrotnie większą od wcześniej wymierzonej) jest adekwatną sankcją dla organu za niewykonanie wyroku. Wymierzenie grzywny na podstawie przepisu art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 30 I 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1672/07 lex nr 459927). Z powyższych omówionych przyczyn Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy represyjną i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości [...] zł., która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Jednocześnie rozpoznając sprawę - stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 ppsa -Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 12 grudnia 2014 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, iż do dnia rozpatrzenia niniejszej skargi Prezydent nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie, pomimo wydania w sprawie wyroku ze skargi na bezczynność oraz wyroku wymierzającego grzywnę. Zważyć należy, że niewykonanie wyroków sądów niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwić sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak również do władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 154 § 1, § 2 zd. 2, § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.