II GZ 222/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. Sp. z o.o. w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2016 r.; sygn. akt V SA/Wa 2695/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2016 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. (sygn. akt V SA/Wa 2695/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. Sp. z o.o. w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że wykonanie tej decyzji może zachwiać płynnością finansową spółki. Strona nie wykazała przy tym jednak, jaki jest jej ogólny stan majątkowy, nie przedłożyła bowiem dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jej aktualnej kondycji finansowej. Przedstawiony przez skarżącą dokument obrazujący obroty i salda spółki w roku 2015 roku nie stanowi bowiem dokumentu, który potwierdzałby aktualną kondycję finansową Spółki na dzień złożenia rozpoznawanego wniosku. Dokumenty te potwierdzają wyłącznie wynik finansowy uzyskany przez skarżącą w 2015 r. i dokumentują wysokość obrotów uzyskiwanych w transakcjach z poszczególnymi kontrahentami od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., podczas gdy skarga zawierająca wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji została złożona 25 sierpnia 2016 r. Na jego podstawie nie można zatem ocenić jakie są obecnie (tj. w okresie od stycznia do sierpnia 2016 r.) dochody, obciążenia i koszty działalności spółki, jak również czy potencjalne trudności finansowe mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowy. Na dokonanie takiej oceny nie pozwalało również, jak wskazał Sąd, potwierdzenie salda rachunku bankowego na dzień 21 kwietnia 2016 r., gdyż obrazowało ono jedynie stan środków pieniężnych na konkretnym koncie bankowym spółki w danym dniu. Odnosząc się natomiast do poniesionej w 2015 roku straty w wysokości 31.684,53 zł wykazanej w nadesłanym przez skarżącą zeznaniu CIT-8 za 2015 rok WSA podkreślił, że wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Wykazanie straty nie przekłada się na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. Nie jest również jednoznaczne z powstaniem stanu zagrożenia niewypłacalnością. Ponadto fakt poniesienia straty nie musi oznaczać, że w kolejnych latach podatkowych podatnik nie wykaże dochodu z prowadzonej działalności. Co więcej, zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.) o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. Zatem poniesienie straty niekoniecznie musi oznaczać zakończenie działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Tak też nie było w przypadku skarżącej spółki. Z dokumentacji przedstawionej przez spółkę wynika bowiem, że rok 2014 skarżąca również zakończyła ona stratą, a pomimo tego działalność gospodarcza jest przez nią kontynuowana. Sąd I instancji dodał, że strata wykazana w zeznaniu CIT-8 za okres od 6 czerwca 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. była znacznie większa niż ta z roku 2015 i wyniosła 96.230,05 zł. WSA zaznaczył też, że nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła spółka. Orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy spółka spełniła przesłanki określone w tym przepisie, bowiem wykonanie decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż pozbawi skarżącą środków niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, sprawi że skarżąca zostanie postawiona w stan upadłości likwidacyjnej przed rozpoznaniem skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wysokość kary (48.000 zł) znacząco przewyższa możliwości majątkowe spółki. Skarżąca ponownie podkreśliła, że w 2015 r. poniosła stratę w wysokości 31.684,53 zł, a jej słabą sytuację finansową potwierdzają załączone dokumenty. W celu uiszczenia kary pieniężnej skarżąca będzie zmuszona zaciągnąć kredyt. Na potwierdzenie powyższych twierdzeń autor zażalenia złożył listę dokumentów nierozliczonych za 2016 rok, obroty i salda spółki za okres 1 stycznia 2016 r. – 31 sierpnia 2016 r. oraz rachunek zysków i strat za 2014 i 2015 rok. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 48.000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Nie można bowiem -na podstawie złożonych do akt dokumentów- podzielić stanowiska skarżącej, że uiszczenie kary pieniężnej nałożonej na spółkę, w sposób znaczący przekracza jej możliwości finansowe. Sąd kasacyjny podziela ocenę wyrażoną przez Sąd I instancji, a dotyczącą straty wynikającej z zeznania CIT-8 za rok 2015. Wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna jest wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość przychodu najpełniej obrazuje bilans i rachunek zysków i strat za okres miarodajny w konkretnym przypadku. Takich dokumentów do akt nie załączono. Ze złożonego na etapie postępowania zażaleniowego rachunku zysków i strat za 2014 i 2015 rok nie można było wywodzić wniosków dotyczących bieżącej sytuacji finansowej Spółki w sytuacji składania skargi wraz z wnioskiem w sierpniu 2016, zaś zażalenia w styczniu 2017 roku. Natomiast lista dokumentów nierozliczonych oraz wyciąg z konta syntetycznego: obroty i salda za okres 1 stycznia 2016 r. do 31 sierpnia 2016 r., nie wskazują, by sytuacja skarżącej uzasadniała wstrzymanie wykonania decyzji o nałożeniu wskazanej kary. Dane wynikające z tych dokumentów są bowiem przede wszystkim fragmentaryczne i nie wynika z nich chociażby, kluczowa w tym postępowaniu wpadkowym, wysokość przychodu spółki. W tej sytuacji, kiedy Sąd nie jest w stanie odnieść wysokości przedmiotowej kary do aktualnej sytuacji majątkowej Spółki, twierdzenia skarżącej, że w celu uiszczenia kary zmuszona będzie zaciągnąć kredyt, są całkowicie gołosłowne. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa też, że z rachunku syntetycznego wynika, że za wskazany wyżej okres obroty za tzw. usługi obce wyniosły ponad milion złotych, co może podważać wiarygodność twierdzeń o pozbawieniu skarżącej środków do prowadzenia działalności w przypadku uiszczenia przez nią kary w wysokości 48.000 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób zatem uznać, by w świetle przedstawionych przez spółkę dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, uprawdopodobniła ona wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Warto również przypomnieć, że (zgodnie z dyspozycją art. 61 § 4 p.p.s.a.) strona może złożyć ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wykazując okoliczności i załączając dokumenty umożliwiające Sądowi pierwszej instancji ponowne rozważenie możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.