V SA/Wa 2695/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia ... maja 2016 r. nr ... w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... sierpnia 2016 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia ... maja 2016 r. nr ... Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Spółka"), złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Uzasadniając wniosek Skarżąca podniosła, że bezpodstawnie został na nią nałożony obowiązek zapłaty kwoty 48.000,00 zł, której zapłata wpłynie na sytuację finansową Spółki i może zachwiać jej płynnością finansową. Do skargi załączyła zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2014-2015 (w których wykazano stratę w wysokości odpowiednio 96.230,05 zł oraz 31.684,53 zł), potwierdzenie salda rachunku bankowego na dzień [...] kwietnia 2016 r. oraz dokument obrazujący obroty i salda spółki w roku 2015. Wyjaśniła, że z załączonych do skargi dokumentów wynika, że aby zapłacić karę wymierzoną skarżoną decyzją będzie musiała zaciągnąć zobowiązania finansowe, jednak jest bardzo wątpliwe, aby następnie była w stanie spłacić pożyczki. Wskazała, że w analogicznej sprawie uzyskała wstrzymanie wykonania decyzji mocą postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r., II GZ 1041/15, którego kopię załączyła. Skarżąca podkreśliła również, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, które są pozbawione skuteczności, zatem nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej wydanej w sprawie indywidualnej, nadto procedowanie poprzedzające wydanie decyzji było wadliwe, gdyż nie została wyjaśniona podstawa faktyczna rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych. Zaznaczenia wymaga, że dla uwzględnienia wniosku nie są wystarczające samo przekonanie strony, iż wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla niej konsekwencje oraz uzasadniający to przekonanie wywód. Dokonując oceny wniosku o wstrzymanie Sąd musi oprzeć się na materiale dowodowym, pozwalającym zająć stanowisko. W przypadku gdy zaskarżony akt nakłada na wnioskodawcę zobowiązanie pieniężne nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji powstanie uszczerbek w majątku strony. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wyraźnie bowiem stanowi o "znacznej szkodzie", a nie o szkodzie jakiejkolwiek. Skoro zatem Skarżąca dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, wskazując na swoją trudną sytuację finansową, to dla oceny, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do takiej szkody, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13). Uzasadnienie wniosku winno się zatem odnosić do konkretnych okoliczności związanych z wykonaniem zaskarżonego aktu mogącymi wywołać znaczną szkodę majątkową, a zawarte w uzasadnieniu twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi do tego dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. FZ 65/04). W ocenie Sądu Skarżąca, choć zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji obu instancji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Przede wszystkim zapłata nałożonej na Spółkę kary pieniężnej w kwocie 48.000 zł nie wywoła stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne (por. post. NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GZ 80/09). W sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu Spółce kwoty objętej zaskarżoną decyzją, która została zapłacona. Analizując wniosek pod kątem spełnienia drugiej przesłanki wstrzymania wykonania aktu Sąd zauważa, że jego uzasadnienie w istocie sprowadza się do ogólnego stwierdzenia, że wykonanie decyzji może zachwiać płynnością finansową Spółki. Jednakże mające temu dowodzić dokumenty, które przesłała Skarżąca nie dość, że nie obrazują całościowej sytuacji majątkowej Spółki, a jedynie jej elementy, to dodatkowo nie dotyczą aktualnej kondycji finansowej Skarżącej. Załączone do skargi zeznania o wysokości poniesionej straty w latach 2014-2015 nie mogą być uznane za miarodajne dla oceny kondycji finansowej Spółki w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ([...] września 2016 r.). Ponadto stanowią one jedynie informację o wysokości przychodu i straty Spółki w tych latach. Sad zauważa przy tym, że strata z prowadzonej działalności gospodarczej wynika z nadwyżki kosztów tej działalności nad uzyskanym przychodem. Skutkuje to brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych, więc nie oznacza utraty płynności finansowej. Należy zauważyć, że kary pieniężne nałożone przez organy administracji publicznej w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą należą do kosztów tej działalności podobne jak inne koszty, m.in. z tytułu podatków i opłat. Nie ma więc powodu, aby traktować te kary w sposób szczególny, jako specyficzną kategorię kosztów. Równie nieaktualny jest wykaz obrotów i sald, gdyż dotyczy okresu [...].01.2015 – [...].12.2015 r. Z kolei potwierdzenie salda rachunku na dzień [...] kwietnia 2016 r. obrazuje jedynie stan środków pieniężnych na tym konkretnym koncie bankowym Spółki w danym dniu. Nie sposób na jego podstawie dokonać oceny możliwości finansowych Spółki. Potwierdzenie salda z rachunku pobrane w konkretnym dniu nie można uznać za dokument potwierdzający aktualną sytuację finansową strony, w szczególności zawarte w nim informacje nie odzwierciedlają przebiegu zmian sytuacji finansowej strony. W odróżnieniu od wyciągu z rachunku bankowego (np. za okres ostatnich trzech miesięcy), załączony do skargi dokument nie pozwala ocenić, jakie są stałe, a jakie doraźne koszty działalności Spółki, obciążenia i dochody, jak również czy potencjalne trudności finansowe mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe. Sąd zauważa również, iż bez pełnego udokumentowania sytuacji finansowej Spółki na dzień złożenia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, samo odesłanie do treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które uwzględnia żądanie Skarżącej w podobnej sprawie, jest niewystraczające do uwzględnienia wniosku. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie był związany rozstrzygnięciami wydanymi przez inne sądy administracyjne w tożsamych przedmiotowo sprawach, w szczególności gdy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji we wskazanej przez Skarżącą sprawie dotyczył roku 2015, a orzeczenie NSA zostało wydane niemalże rok temu (27 stycznia 2016 r.). Skarżąca uzasadniła również wniosek wskazując na wadliwości decyzji obu instancji w zakresie podstawy prawnej oraz niewyjaśnienia podstawy faktycznej. Te okoliczności w żadnym razie nie mogą być uznane za stanowiące o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest dopuszczalne w ramach badania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ocena taka stanowiłaby swoisty "przedsąd" i wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla składu rozpoznającego sprawę co do istoty. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 250/14). Reasumując, w ocenie Sądu, Spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem Sąd nie ma do czynienia z sytuacją, która uzasadniałaby zastosowanie wobec Skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.