I SA/Wa 1145/16

WyrokWSA w Warszawie2016-12-16

Skład orzekający: Joanna Skiba, Elżbieta Lenart, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa cesji może przenieść na nabywcę prawo do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, jeśli nabywca posiada ekspektatywę roszczeń związanych z tym mieniem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć umowa cywilnoprawna nie może przenieść samego 'prawa do bycia stroną postępowania administracyjnego', to jednak może przenieść ekspektatywę roszczeń majątkowych, które są związane z mieniem objętym postępowaniem administracyjnym. Posiadanie takiej ekspektatywy roszczeń przez nabywcę (cesjonariusza) oznacza, że ma on interes prawny w postępowaniu, a tym samym przymiot strony, co uzasadnia jego udział w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z powodu braku przymiotu strony było wadliwe.
Stan faktyczny
Spółka X Sp. z o.o. Sp. k-a nabyła w drodze cesji od Y S.A. w likwidacji ekspektatywy roszczeń związanych z mieniem przejętym na własność Państwa na mocy orzeczeń nacjonalizacyjnych z lat 1954 i 1963. Po stwierdzeniu nieważności części tych orzeczeń, spółka X złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem stwierdził niedopuszczalność tego wniosku, uznając, że umowa cesji nie przenosi prawa do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Spółka X zaskarżyła to postanowienie, argumentując, że posiada interes prawny jako nabywca ekspektatywy roszczeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi X z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność wniosku X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Orzeczeniem nr [...] Ministrów: Skarbu oraz Przemysłu i Handlu z dnia [...] listopada 1948 r. przejęto na własność Państwa przedsiębiorstwo prowadzone pod firmą Y "[...]" S.A. w [...] obejmujące: [...],[...] i [...],[...] oraz [...]. Następnie Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego orzeczeniem z dnia [...] maja 1954 r. nr [...] ustalił w punkcie pierwszym, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniach [...].04.1949 r., [...].01.1950 r., [...].02.1950 r., [...].02.1950 r., [...].02.1950 r., [...].03.1950 r., [...].05.1950 r. i [...].10.1950 r. stanowią część składową przedsiębiorstwa "Y" S. A. w W. i przechodzą na własność Państwa, z wyłączeniem gruntów położonych na obszarze [...], ale łącznie z uprawnieniami przysługującymi z tytułu dotychczasowej własności tych gruntów na podstawie art. 5-8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279) oraz łącznie z nieruchomościami zapisanymi jako własność przedsiębiorstwa położonymi w [...]. przy ul. [...], w [...] przy ul. [...], w [...]. przy ul. [...]i przy ul. [...], w [...] przy ul. [...], w [...] przy ul. [...] i w [...]. przy ul [...]. W punkcie drugim natomiast organ zatwierdził ww. protokół zdawczo-odbiorczy. Powyższe orzeczenie zostało dwukrotnie uzupełnione: orzeczeniem Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] czerwca 1957 r. nr [...] - poprzez dodanie daty protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] lutego 1050 r. oraz orzeczeniem Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] maja 1963 r. - poprzez dodanie "[...]". W. T. - akcjonariusz spółki [...] p.f. "Y" S.A.- wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2000 r. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. oraz uzupełniającego go orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] maja 1963 r. - wskazując, że wymienione w tych orzeczeniach nieruchomości nie mogły być uznane za nieruchomości "gospodarczo związane z produkcją poszczególnych zakładów firmy". Zdaniem wnioskodawcy nieruchomości te, w większości wypadków stanowiły aktywa spółki, nie mające żadnego związku z produkcją albo stanowiły zabezpieczenie udzielonych kredytów. Wniosek ten został następnie ponowiony pismem z dnia [...] maja 2002 r., Y S.A. reprezentowanych przez W. T. - w którym podniesiono, iż kwestionowane orzeczenia odnoszą się do przedsiębiorstwa już przejętego, a nie przejmowanego na własność państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] umorzył postępowanie zainicjowane ww. wnioskiem - wskazując na brak właściwego umocowania pełnomocnika wnioskodawcy. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją –z uwagi na brak podstaw do jego uwzględnienia. Na skutek skargi wniesionej przez Y S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2004 r. sygn. akt IV SA 3444/02 uchylił powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. Pismami z dnia [...] sierpnia 2007 r. Y S.A. reprezentowane przez r. pr. M. K. ponowiły wnioski o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. nr [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] maja 1963 r. Wnioski te Y S.A. w likwidacji ponowiły w dniu [...] kwietnia 2014 r. Umową cesji zawartą w dniu [...] września 2015 r. Y S.A. w likwidacji przeniosły na [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna wszelkie przysługujące jej w chwili zawierania umowy oraz powstałe w przyszłości wierzytelności, roszczenia, ekspektatywy roszczeń wobec osób fizycznych i prawnych (oraz ich następców prawnych), jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz wszelkich innych podmiotów, przysługujące lub mogące przysługiwać zbywcy z tytułu posiadanego w dniu [...] września 1939 r. mienia, w tym prawa własności rzeczy ruchomych albo nieruchomości - wraz z uprawieniami do wstąpienia w miejsce zbywcy lub zainicjowania postępowania jako strona wszelkich postępowań administracyjnych lub cywilnych związanych z dochodzeniem ww. roszczeń przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi, w tym Naczelnym Sądzie Administracyjnym, sądami powszechnymi, przed Sądem Najwyższym oraz przed wszelkimi innymi instytucjami powołanymi do rozpatrywania danego rodzaju spraw. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował [...] spółka z o.o. spółka komandytowo-akcyjna o tym, że nie może zostać ona uznana za stronę przedmiotowego postępowania nadzorczego. Następnie zaś decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. nr [...] w części uzupełnionej orzeczeniem Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] czerwca 1957 r. oraz w części uzupełnionej orzeczeniem Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] maja 1963 r. Jednocześnie odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia 31 maja 1954 r. w pozostałej części. Decyzję niniejszą doręczono ZY S.A. w likwidacji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. (uzupełnionym w dniu [...] czerwca 2016 r.) [...] sp. z o.o. sp. komandytowo-akcyjna złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. We wniosku tym podniosła naruszenie art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nie uznanie jej za stronę postępowania, w sytuacji, gdy posiada ona interes prawny w niniejszej sprawie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność ww. wniosku [...] sp. z o.o. sp. komandytowo-akcyjna o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu powołał art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego i wyjaśnił, że organ administracji stwierdza niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tylko jeśli z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż wnoszący je nie posiada interesu prawnego. Analizując kwestię przymiotu strony na gruncie procedury administracyjnej stwierdził, że prawo do bycia stroną danego postępowania nie jest wierzytelnością cywilnoprawną, tylko roszczeniem o charakterze publicznoprawnym. Dlatego umowy cesji z dnia [...] września 2015 r. nie można uznać za skuteczną w zakresie przenoszącym prawo do bycia stroną w ramach postępowania objętego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia nacjonalizacyjnego z dnia [...] maja 1954 r. Powołał się w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 942/11. Wskazał, iż takie stanowisko wynika z faktu, że przy następstwie pod tytułem szczególnym (tzw. sukcesji singularnej) dochodzi do nabycia indywidualnie oznaczonego prawa lub praw podmiotowych. W związku z tym skuteczność takiego nabycia rozważa się odrębnie w odniesieniu do każdego z przenoszonych praw i na podstawie reguł dotyczących danego typu prawa. Natomiast procedura administracyjna nie reguluje kwestii przelewu prawa do bycia stroną postępowania administracyjnego, a prawa i obowiązku administracyjne mają charakter osobisty i co do zasady są niezbywalne. Dlatego przez sukcesję singularną nie jest możliwe przenoszenie praw (i obowiązków) wynikających z prawa administracyjnego. Innymi słowy umowy cywilne nie mogą stanowić podstawy do przenoszenia praw (i obowiązków) wynikających z przepisów prawa administracyjnego. W związku z tym skarżący, będący cesjonariuszem, nie może być uznany za stronę postępowania nadzorczego. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem [...] sp. z o.o. sp. komandytowo-akcyjna wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając powyższemu postanowieniu naruszenie: - art. 30 §4 kpa poprzez jego niezastosowanie i twierdzenie, iż skarżący nie wstąpił jako strona w miejsce spółki Y S.A. w likwidacji; - art. 28 kpa polegające na nieuznaniu spółki za stronę postępowania w sytuacji, gdy posiada ona interes prawny w uzyskaniu decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. nr [...]; - art. 134 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez stwierdzenie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez skarżącego. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, że zgodnie z art. 30 § 4 kpa, w sprawach dotyczących praw zbywalnych i dziedzicznych, w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania, w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Zdaniem skarżącej roszczenia z ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 3 poz. 17) są zbywalne i dziedziczne, a w umowie cesji z dnia [...] września 2015 r. wyraźnie wskazano, iż przenosi się m.in. wierzytelności, roszczenia i ekspektatywy roszczeń. Skoro przeniesiono prawa zbywalne, to przepis art. 30 §4 kpa ma zastosowanie. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżąca powołała uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r. sygn. akt III CZP 18/09, zgodnie z którą dopuszczalny jest przelew wierzytelności o odszkodowanie za wydanie decyzji administracyjnej odmawiającej współwłaścicielowi gruntu warszawskiego ustanowienia wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy, która uznana została za wydaną z naruszeniem prawa. W ocenie skarżącej mimo, iż uchwała powyższa dotyczy gruntów warszawskich, to ma zastosowanie również w innych sprawach. W związku z tym nie ma podstaw, aby odmówić skarżącej przymiotu strony. Wskazała ponadto, że organ nie odniósł się w żaden sposób do tego przepisu. W dalszej części uzasadnienia skarżąca podniosła, iż Minister nie odniósł się również do treści art. 28 kpa i pominął analizę skutków ewentualnej pozytywnej dla spółki [...] decyzji w niniejszym postępowaniu - bowiem stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. nr [...] będzie otwierać drogę materializacji roszczeń skarżącej nabytych przez nią na podstawie umowy cesji, dotyczących bezpodstawnie przejętych składników majątku firmy Y oraz roszczeń odszkodowawczych opartych w szczególności na art. 160 kpa. Dodała, że skoro wszelkie roszczenia, także roszczenia przyszłe, zostały przelane na skarżącą - to posiada ona niewątpliwie interes prawny w stwierdzeniu nieważności orzeczenia z 1954 r. jak i decyzji nacjonalizacyjnej, bowiem to ona będzie mogła dochodzić ww. roszczeń (już bez udziału Y S.A. w likwidacji). Możliwość zawarcia globalnej cesji wszystkich roszczeń – również o charakterze przyszłym czy ekspektatyw - jest powszechnie akceptowana na gruncie przepisów materialno-prawnych prawa cywilnego i nie może być negowana w niniejszym postępowaniu. Wskazała ponadto na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1213/12, w którym Sąd wskazał, iż jeśli zbywca ekspektatywy wierzytelności odszkodowawczej był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji orzekającej o sprzedaży lokalu, to takiego samego uprawnienia nie można odmówić nabywcy ekspektatywy wierzytelności. Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że procedura administracyjna nie reguluje kwestii przelewu prawa do bycia stroną postępowania administracyjnego, a prawa i obowiązki administracyjne mają charakter osobisty i co do zasady są niezbywalne. Dlatego też umowy cesji z dnia [...] września 2015 r. nie można uznać za skuteczną w zakresie przenoszącym prawo do bycia stroną w ramach postępowania objętego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. Wskazał ponadto, iż przedmiotem przytoczonej w skardze uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r. jest dopuszczalność przelewu prawa do odszkodowania i jego ewentualna skuteczność na etapie postępowania przed sądem powszechnym, a nie na etapie postępowania przed organem administracji. Skoro w prawie cywilnym – odmiennie niż w prawie administracyjnym – obowiązuje zasada zbywalności majątkowych praw podmiotowych, to brak jest podstaw, aby argumentację tej uchwały uznać za skuteczną również na gruncie prawa administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje zaś, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "psa", w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując niniejszą sprawę według wyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał wniesioną skargę za uzasadnioną. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dokonując oceny, czy skarżąca [...] z o.o. spółka komandytowo-akcyjna posiada interes prawny w sprawie wszczętej na skutek wniosku. Y S.A. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. nr [...] - stwierdzić należy, że decydujące znaczenie ma treść umowy cesji z [...] września 2015 r. Z umowy tej wprost wynika, iż Y S.A. w likwidacji przeniosły na rzecz [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna wszelkie przysługujące jej w chwili zawierania umowy oraz powstałe w przyszłości wierzytelności, roszczenia, ekspektatywy roszczeń wobec osób fizycznych i prawnych (oraz ich następców prawnych), jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz wszelkich innych podmiotów, przysługujące lub mogące przysługiwać zbywcy z tytułu posiadanego w dniu 1 września 1939 r. mienia, w tym prawa własności rzeczy ruchomych albo nieruchomości - wraz z uprawieniami do wstąpienia w miejsce zbywcy lub zainicjowania postępowania jako strona wszelkich postępowań administracyjnych lub cywilnych związanych z dochodzeniem ww. roszczeń przed organami administracji publicznej, sądami administracyjnymi, w tym Naczelnym Sądzie Administracyjnym, sądami powszechnymi, przed Sądem Najwyższym oraz przed wszelkimi innymi instytucjami powołanymi do rozpatrywania danego rodzaju spraw. Umowa powyższa stanowi zatem przelew ekspektatywy wszelkich wierzytelności przysługujących firmie Y. W dniu jej zawarcia nie chodziło bowiem o konkretną wierzytelność, gdyż nie zakończyło się jeszcze postępowanie warunkujące jej ewentualne powstanie tj. postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego. Niewątpliwie jednak jest to wyraźnie ukształtowany stan prawny, który można traktować jako ekspektatywę takiej wierzytelności. Podkreślić należy, że przy zastosowaniu do oceny tej ekspektatywy odpowiednio przepisów o wierzytelności nie ma podstaw do uznania, aby nie mogła być ona przedmiotem przelewu. Stanowisko takie potwierdza powoływana przez skarżącą uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r. sygn. akt III CZP 18/09. Do ciągu zdarzeń, o jakich mówi Sąd Najwyższy w niniejszej uchwale, warunkujących powstanie wierzytelności, należy między innymi decyzja stwierdzająca nieważność decyzji będącej źródłem szkody – w niniejszej sprawie decyzja Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. nr [...] Ponieważ w chwili zawarcia umowy cesji nie doszło jeszcze do stwierdzenia nieważności tej decyzji – zatem należy uznać, iż przedmiotem przelewu była ekspektatywa roszczeń a nie prawo nabyte (wierzytelność). Skoro mamy do czynienia z ekspektatywą na tyle ukształtowaną, że mogła być ona przedmiotem przelewu (jak w analogicznej sytuacji przyjął Sąd Najwyższy w powoływanej wyżej uchwale), to do jej ochrony należy stosować te same przepisy, które odnoszą się do prawa majątkowego objętego ekspektatywą. Jeśli zatem zbywca ekspektatywy wierzytelności tj. Y S.A. były uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] maja 1954 r. nr [...] i były stroną postępowania nadzorczego prowadzonego na skutek tego wniosku - to takiego samego uprawnienia nie można odmówić nabywcy ekspektatywy [...] sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna. Powyższe stanowisko potwierdza ponadto prezentowany szeroko w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze pogląd, zgodnie z którym w sprawach z zakresu tzw. gruntów warszawskich przyjmuje się, iż prawo do zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, jako roszczenie majątkowe, mogło być przeniesione na inną osobę. Skutkiem zaś przelewu roszczenia jest prawo do złożenia wniosku dekretowego nabywcy prawa (wierzytelności). Jak podkreśla przy tym Mirosław Gdesz (M. Gdesz "Rewindykacji gruntów warszawskich – Zagadnienia administracyjnoprawne", Wydanie 1) również po stronie nabywcy ekspektatywy istnieje interes prawny do wystąpienia o stwierdzenie nieważności odmownej decyzji dekretowej. Zaprezentowany wyżej pogląd - choć wyrażony na gruncie problematyki nieruchomości warszawskich objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279) - zdaniem Sądu ma bezpośrednie przełożenie na sytuację zaistniałą w niniejszej sprawie. Dopuszcza bowiem możliwość zbycia ekspektatywy roszczeń. Należy również podnieść, że rację ma Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż prawo do bycia stroną danego postępowania administracyjnego nie jest wierzytelnością cywilnoprawną, tylko roszczeniem o charakterze publicznoprawnym, dlatego nie można umową cywilnoprawną przenieść prawa do bycia stroną postępowania administracyjnego. Jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Jak wskazano to już powyżej, umowa cesji zawarta w dniu [...] września 2015 r. przeniosła na spółkę [...] wszelkie przysługujące firmie Y w chwili zawierania umowy oraz powstałe w przyszłości wierzytelności, roszczenia, ekspektatywy roszczeń wobec osób fizycznych i prawnych (...) przysługujące lub mogące przysługiwać zbywcy z tytułu posiadanego w dniu 1 września 1939 r. mienia (...). Mienie to przeszło na własność Państwa na mocy orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. uzupełnionego orzeczeniem Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] czerwca 1957 r. oraz orzeczeniem Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] maja 1963 r. Zatem umową cesji zostały zbyte prawa do ekspektatywy roszczeń wynikających z posiadanego wcześniej mienia, zaś nie zostało nią objęte "prawo do bycia stroną postępowania administracyjnego". Natomiast roszczenie publicznoprawne dotyczące "prawa do bycia stroną" postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...] maja 1954 r. przysługuje temu podmiotowi, który ma ekspektatywę roszczeń dotyczącą mienia objętego tym orzeczeniem – czyli spółce [...]. Fakt posiadania przez nią tych roszczeń wywołuje skutki w sferze publicznoprawnej. W takiej sytuacji stwierdzenie niedopuszczalności wniosku złożonego przez [...] spółka z o.o. spółka komandytowo-akcyjna o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. - z uwagi na brak u skarżącej przymiotu stronu (brak interesu prawnego) - narusza przepisy art. 28 w zw. z art. 30 § 4 i art. 127 § 3 kpa - w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Przy czym art. 28 kpa jest przepisem prawa materialnego, ponieważ kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja strony w postępowaniu administracyjnym, ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego podanie do organu administracji a obowiązującym systemem prawa (zob. wyrok NSA z dnia 4.01.2011 r., I OSK 1083/10, LEX nr 744927). Mając na powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło