VII SA/Wa 1463/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi W dniu 5 marca 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) T. J., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SO/Wa 8/16 starszy referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 4 maja 2016r., Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla skarżącego w osobie radcy prawnego A. N.. Pismo to, jak wynika z informacji OIRP w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. doręczono pełnomocnikowi w dniu 5 maja 2016 r. W dniu 6 czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik T. J. złożył za pośrednictwem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę na decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w sprawie dowiedział się w dniu 5 maja 2016r. Wówczas wystąpił z pismem z dnia 12 maja 2016 r. do organu o udostępnienie akt. Na powyższe pismo pełnomocnik nie otrzymał odpowiedzi. Jednocześnie zwrócił się pismem z dnia 9 maja 2016 r. do skarżącego z prośbą o skontaktowanie się z nim w celu przekazania informacji niezbędnych do zapoznania się ze stanem faktycznym sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a."., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1 i 3). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zaznaczyć trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie i może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe; pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu, jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarżący zwrócił się do Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi w dniu 5 marca 2016 r., czyniąc to niedługo po otrzymaniu decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Takie działanie strony skarżącej było dopuszczalne w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., przewidującego, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik w dniu 5 maja 2016 r. dowiedział się o wyznaczeniu go do pełnienia tej funkcji, a w dniu 6 czerwca 2016 r. złożył wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Rozpoznając wniosek Sąd zważył, że pełnomocnik T. J. złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 6 czerwca 2016 r., uzasadnił tym, że wcześniej nie było to możliwe ze względu na konieczność zapoznania się z aktami i dokumentami do sprawy. Należy mieć na uwadze, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Ustanowienie pełnomocnika nastąpiło zatem przed wniesieniem skargi, w związku z czym w dacie ustanowienia pełnomocnika Sąd nie był w posiadaniu akt administracyjnych sprawy, której miała dotyczyć skarga, gdyż znajdowały się one w dyspozycji organów pierwszej i drugiej instancji. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a., został zachowany. Takie stanowisko jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, że zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 p.p.s.a., oznaczałoby, iż termin do dokonania przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu), powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu kiedy mógł zapoznać się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowego środka zaskarżenia. Stawiałoby to też w uprzywilejowanej pozycji pełnomocników z wyboru, którzy teoretycznie na wniesienie i sporządzenie skargi dysponują 30 dniami, wynikającymi z art. 53 § 1 p.p.s.a. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej pełnomocników, co nie powinno mieć miejsca. W sytuacji ustanowienia radcy prawnego w trybie art. 244 p.p.s.a., zasadne jest zatem uznanie za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 p.p.s.a), dnia, w którym radca prawny miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06, LEX nr 1417337). W kwestii wniesienia w rozpoznawanej sprawie skargi i wniosku w dniu 6 czerwca 2016 r., przyjdzie odnotować, że pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go do tej funkcji w dniu 5 maja 2016 r., a zatem liczony od tego dnia termin 30 dni, upływał w dniu 6 czerwca 2016 r. W świetle powiedzianego już wyżej, dzień 5 maja 2016 r. jest to dzień, w którym najpóźniej ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12, LEX nr 1136780). Oznacza to, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, upłynął najpóźniej w dniu 6 czerwca 2016 r. Wobec tego wniesienie wniosku wraz ze skargą, poprzez nadanie ich w dniu 6 czerwca 2016 r., nastąpiło z zachowaniem terminu do złożenia wniosku i dawało podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Opierając się zatem o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest też zachowanie się samej strony, która niedługo po otrzymaniu decyzji, którą zamierzała zaskarżyć, zwróciła się do Sądu o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi. Analizując stan faktyczny sprawy na tle powołanych wyżej przepisów Sąd uznał, że uprawdopodobnione zostało, iż zarówno po stronie skarżącej, jak i jej pełnomocnika, brak było winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zachowany został jednocześnie wymóg formalny wynikający z art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.