II SAB/Wa 574/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-19
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Danuta Kania, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta Powiatu pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który został wysłany pocztą elektroniczną, ale trafił do folderu "spam"?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ponosi odpowiedzialność za prawidłową konfigurację filtrów antyspamowych i obsługę poczty elektronicznej, tak aby zapewnić odbiór przesyłanych podań. Skutki błędów w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej. W sytuacji, gdy wniosek o informację publiczną został wysłany na oficjalny adres organu, a organ nie odebrał go z powodu umieszczenia w folderze "spam", organ ten pozostawał w bezczynności. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ podjął działania po otrzymaniu informacji o wniosku i udostępnił żądane dane.Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył do Starosty Powiatu wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący liczby wniosków o dostęp do informacji publicznej skierowanych do Starosty w latach 2010-2016. Wniosek został wysłany pocztą elektroniczną. Wobec braku odpowiedzi, skarżący złożył skargę na bezczynność organu. Starosta Powiatu wyjaśnił, że wniosek został zakwalifikowany przez oprogramowanie antyspamowe jako "spam" i trafił do folderu wiadomości-śmieci, przez co nie został odczytany. Po otrzymaniu skargi, organ odnalazł wniosek i udostępnił żądaną informację. Skarżący zmodyfikował skargę, podtrzymując wniosek o stwierdzenie bezczynności i zasądzenie kosztów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność Starosty Powiatu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w zakresie przyznania sumy pieniężnej, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie i zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SAB/Wa 574/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Danuta Kania (spr.) Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Starosty Powiatu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Starosty Powiatu [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w zakresie przyznania od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego K. K. sumy pieniężnej; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego K. K. kwotę 580,00 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. K. K. wystąpił - za pośrednictwem poczty elektronicznej - do Starosty Powiatu [...], w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", o udzielenie informacji - ile wniosków o dostęp do informacji publicznej zostało skierowanych do Starosty [...] w poszczególnych latach 2010 - 2015 oraz w roku 2016 - do chwili udzielenia odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. Wnioskodawca zaznaczył, że wnosi o przekazanie żądanej informacji na adres poczty elektronicznej.
Wobec braku odpowiedzi na ww. wniosek, K. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 11 lipca 2016 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpatrzenia ww. wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. wnosząc o:
- nakazanie organowi udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej,
- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
- przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów,
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę z dnia 27 lipca 2016 r. Starosta [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, bądź o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2016 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęła skarga K. K. z dnia 11 lipca 2016 r. na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] czerwca 2016 r. Wniosek ten (wysłany w dniu [...] czerwca 2016 r. o godzinie [...] na adres [...]) doręczony został wraz ze skargą. O złożeniu wniosku Starostwo powzięło informację dopiero z treści skargi. Przed datą wpływu skargi organ nie otrzymał ww. wniosku i nie mógł zapoznać się z jego treścią.
Starosta wskazał, że w urzędzie przeprowadzone zostały czynności wyjaśniające, z których wynika, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r., jako wysłany z nieznanego adresu, został przez oprogramowanie antyspamowe zakwalifikowany jako "spam" - wiadomości-śmieci i przekierowany do systemu "spam" - przez co był niewidoczny dla Starostwa, jako odbiorcy, bowiem wiadomość ta nie weszła do skrzynki odbiorczej. Pracownik Starostwa, odpowiedzialny za obsługę poczty elektronicznej, oświadczył, że: "Po wpłynięciu skargi w dniu 13 lipca 2016 r. w sprawie braku odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej od Pana K. K. skrzynka [...] została przeszukana z użyciem nazwiska wnioskodawcy. Wiadomość została odnaleziona na skrzynce w folderze wiadomości - śmieci. Wiadomość nie trafiła do folderu skrzynki odbiorczej. Wniosek tego samego dnia został przekazany drogą elektroniczną do sekretarza urzędu". W tym samym dniu, tj. 13 lipca 2016 r., Sekretarz Powiatu skierował drogą elektroniczną prośbę do Naczelników Wydziałów, aby w trybie pilnym, tj. do dnia [...] lipca 2016 r., udzielili odpowiedzi na wniosek. Po otrzymaniu stosownych danych, w dniu [...] lipca 2016 r. żądana informacja została wysłana na adres skarżącego: [...].
Uwzględniając powyższe, Starosta [...] stwierdził, że przedmiotowa skarga na bezczynność została złożona przedwcześnie, co w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), czyni ją niedopuszczalną. Warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego w trybie art. 10 u.d.i.p., jest skuteczne doręczenie tego wniosku organowi. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być uznane jedynie jego wysłanie, przy czym załączony do skargi wydruk z poczty elektronicznej, zawierający wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stanowi tylko dowód wysłania tegoż wniosku. W przedmiotowej sprawie brak jest zatem podstaw do stawiania organowi zarzutu bezczynności, bowiem przed datą wniesienia skargi organ nie dysponował wnioskiem skarżącego, nie był więc zobowiązany do jego realizacji. Natomiast po otrzymaniu wniosku w dniu 13 lipca 2016 r., za pismem z dnia [...] lipca 2016 r. żądana informacja została skarżącemu udostępniona.
Starosta [...] zauważył również, że w interesie skarżącego leżało skuteczne doręczenie przedmiotowego wniosku organowi. Skoro skarżący zdecydował się na złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej, to winien zabezpieczyć potwierdzenie jego odbioru, bądź wysłać wniosek z wykorzystaniem systemu ePUAP. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał, co skutkuje brakiem możliwości wykazania skutecznego doręczenia wniosku.
Pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. skarżący - z uwagi na udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej - zmodyfikował skargę podtrzymując wniosek o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej polega na zaniechaniu realizacji wniosku informacyjnego zgodnie z przepisami ww. ustawy, w szczególności na niepodjęciu stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia żądanej informacji, bądź na niewydaniu decyzji o odmowie jej udostępnienia.
W rozpatrywanej sprawie skarżący K. K. sformułował wobec Starosty [...] zarzut bezczynności względem wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o udzielenie informacji ile wniosków o udostępnienie informacji publicznej zostało skierowanych do Starosty [...] w poszczególnych latach 2010 - 2015 oraz w roku 2016 - do chwili udzielenia odpowiedzi na wniosek.
Analizując niniejszą sprawę zaznaczyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Starosta [...] - jako organ administracji publicznej - jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, znajdującej się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.d.i.p.). Spełniony został zatem zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną.
W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 8/13, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
W ocenie Sądu, informacja objęta wnioskiem skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. posiada walor informacji publicznej. Dotyczy bowiem realizacji ustawowych zadań Starosty [...], a więc odnosi się do sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Skoro w niniejszej sprawie spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, co w istocie nie było kwestionowane przez strony, wniosek skarżącego podlegał rozpoznaniu zgodnie z przepisami tej ustawy.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie ma bowiem wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet wówczas, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1277/08).
W niniejszej sprawie organ w istocie nie zaprzeczył temu, że wysłany drogą mailową wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r., trafił do systemu poczty elektronicznej Starostwa [...]. Organ nie zakwestionował również prawidłowości adresu poczty elektronicznej, na który został wysłany ww. wniosek. Organ wskazał natomiast, że przedmiotowy wniosek trafił do spamu (folder wiadomości-śmieci), przez co nie został odczytany przez pracowników organu, a w konsekwencji nie został przedstawiony adresatowi - Staroście [...].
Sąd w składzie orzekającym podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że to do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienia NSA: z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15; z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15, z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2897/15; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 323/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów. Tym samym, ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie stronę skarżącą.
Zatem twierdzenia Starosty [...] o zatrzymaniu przedmiotowego wniosku przez filtr antyspamowy jego poczty elektronicznej nie mogą znaleźć usprawiedliwienia. Wskazać przy tym trzeba, że filtr antyspamowy nie kasuje wybranych wiadomości, a jedynie przenosi je do folderu "spam" w skrzynce mailowej adresata, co zostało uwidocznione w załączniku do odpowiedzi na skargę. Oznacza to, że organ miał możliwość zapoznania się z żądaniem wniosku, zwłaszcza, że w tytule wiadomości wskazano: "wniosek o dostęp do informacji publicznej". Potwierdzają to wyjaśnienia organu, z których wynika, że po wpłynięciu skargi na bezczynność organu w dniu 13 lipca 2016 r. skrzynka odbiorcza Starostwa [...] została przeszukana z użyciem nazwiska skarżącego. W wyniku tych czynności wiadomość została odnaleziona w skrzynce w folderze wiadomości - śmieci.
W ocenie Sądu, skarżący dostatecznie uprawdopodobnił wysłanie przez siebie wiadomości zawierającej wniosek o udostępnienie informacji publicznej na adres poczty elektronicznej: [...]. Tym samym twierdzenia organu, że nie odebrał tej wiadomości, mogą tylko świadczyć o wadliwej organizacji pracy obsługującego go urzędu lub nieprawidłowym skonfigurowaniu jego poczty elektronicznej - co obciąża ten organ. Uchybienia w tym zakresie nie mogą być przerzucane na podmiot korzystający z prawa dostępu do informacji publicznej (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu. Z tego względu stanowisko organu nie mogło zostać zaakceptowane przez Sąd w składzie orzekającym.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wobec braku realizacji wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r., w dacie wniesienia skargi do Sądu Starosta [...] pozostawał w bezczynności. Pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ nie udostępnił bowiem wnioskowanej informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał też decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Stan bezczynności organu ustał natomiast na skutek przekazania skarżącemu żądanej informacji publicznej w dniu [...] lipca 2015 r., tj. w terminie trzydziestu dni od daty otrzymania skargi na bezczynność (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Tym samym do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie organ zrealizował w całości ww. wniosek, co potwierdził pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2016 r.
W tym stanie rzeczy Sąd nie mógł zobowiązać Starosty [...] do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2016 r. w trybie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie w tym zakresie stało się zatem bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, bezczynność organu w załatwieniu ww. wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. j. w.). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy poprzez ich ewidentne (oczywiste) niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Innymi słowy, samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14, publ. j. w.).
W okolicznościach niniejszej sprawy 14 - dniowy termin realizacji wniosku informacyjnego został przez organ przekroczony, jednak przekroczenie to nie było aż tak nadmierne, aby można było rozpatrywać je w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. Ponadto, nie można pominąć wyjaśnień organu, zawartych w odpowiedzi na skargę, dotyczących umiejscowienia wiadomości e-mail skarżącego - jako spamu - w folderze wiadomości-śmieci, które choć wskazuje na nieprawidłowości w zakresie konfiguracji systemu informatycznego organu, nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów uzasadnionym było orzeczenie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność Starosty [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd nie stwierdził podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. i skargę w tym zakresie oddalił. Zaznaczyć należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz skarżącego ma charakter kompensacyjny i pełni rolę swoistego zadośćuczynienia za krzywdę, spowodowaną przewlekłością postępowania sądowego. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy, czy też nie. Środek ten powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie sumy pieniężnej - jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. - jak w punkcie 3 sentencji. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło