I OZ 652/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 1012/16 odrzucające skargę S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 1012/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] października 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2016 r.) w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Dnia 17 listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, nadana dnia 16 listopada 2016 r., skarga S. C. (dalej skarżący) na decyzję z [...] października 2016 r. W wykonaniu zarządzenia z dnia 18 listopada 2016 r. Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zgodnie z art. 54 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa) ową skargę przekazano z załącznikami i kopertą Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Łodzi (dalej Kolegium), celem udzielenia na nią odpowiedzi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, dnia 22 listopada 2016 r. skargę doręczono Kolegium. Dnia 24 listopada 2016 r. przedstawiciel ustawowy skarżącego odebrał pismo informujące o przekazaniu skargi organowi administracji publicznej osobiście, czego dowodem jest znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru. Dnia 22 grudnia 2016 r. wpłynęły do Sądu I instancji skarga wraz z załącznikami, kopertą i aktami administracyjnymi wraz z odpowiedzią na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując art. 53 § 1 ppsa wskazał, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ppsa). Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi istotna jest data nadania skargi na poczcie na adres organu, który wydał zaskarżony akt, bądź data złożenia osobiście skargi w siedzibie tego organu. W niniejszej sprawie, jak wynika z analizy akt, skarga została wniesiona wbrew dyspozycji art. 54 § 1 ppsa bezpośrednio do Sądu nie zaś do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd I instancji wskazał, że w doktrynie i orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego sąd ten winien przekazać ją właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 ppsa, decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd do organu, za pośrednictwem którego skarga winna być wniesiona do sądu (postanowienie NSA z 30.6.2015 r. I OSK 1657/15, [Lex 1984361]; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 291 i przytoczone tam orzecznictwo; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103; Komentarz do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX). Uwzględniając powyższe Sąd I instancji uznał, że skarżący złożył skargę dnia 22 listopada 2016 r., kiedy to została nadana przez sąd, w tym też dniu została doręczona organowi administracji publicznej. W konsekwencji przedmiotową skargę uznać należy za wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla tego typu czynności w przepisie art. 53 § 1 ppsa. Sąd uznał, że na powyższą ocenę nie ma wpływu ustalenie, że w zaskarżonej decyzji Kolegium zamieściło wadliwe pouczenie o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Kolegium pouczyło bowiem, że skargę należy wnieść bezpośrednio do sądu, wskazując adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Tak też uczynił skarżący, kierując skargę bezpośrednio do sądu, nadając ją dnia 16 listopada 2016 r. - w terminie otwartym do wniesienia skargi. Okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę wniesienia skargi do sądu w terminie i może być podniesiona we wniosku o przewrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa). W przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ppsa sąd ma obowiązek skargę odrzucić. Na ocenę powyższej sytuacji nie ma wpływu kwestia braku pouczenia przez organ o terminie i sposobie wniesienia skargi, bowiem na skuteczność aktu organu administracji i bieg ustawowych terminów nie mają wpływu uchybienia w zakresie wadliwego pouczenia lub jego braku. Kwestia przyczyny w uchybieniu terminu może mieć ewentualnie znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na akt organu (postanowienie NSA z 18.5.2011 r., I OSK 802/11, cbosa; k. 2, 16-21, 23, 25-26 akt sądowych). Postanowienie z 11 stycznia 2017 r. skarżący, reprezentowany przez opiekuna prawnego, zaskarżył w całości. W zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 53 § 1 ppsa przez uznanie, że wnoszący skargę uchybił 30-dniowemu terminowi do jej wniesienia, w sytuacji gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi w treści swojej decyzji zamieściło jednoznacznie brzmiące pouczenie, że skargę na tę decyzję wnosi się bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (k. 33-34 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Na gruncie omawianej sprawy, bezsporne jest błędne pouczenie strony o właściwości organu, do którego należy wnieść skargę. Zgodnie z przyjętą w doktrynie i orzecznictwie wykładnią art. 53 ppsa, brak pouczenia strony o terminie i sposobie zaskarżenia nie powoduje przedłużenia ustawowego terminu do wniesienia skargi, może natomiast stanowić podstawę wniosku strony o przywrócenie terminu (postanowienie WSA w Warszawie z 14.10.2005 r., I SA/Wa 1625/04, aprobowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 321, nb 2). Reguła ta dotyczy także błędnego pouczenia strony przez organ o terminie i sposobie zaskarżenia. Nie ulega wątpliwości, że skarżący skierował skargę bezpośrednio do sądu, nadając ją dnia 16 listopada 2016 r., zatem w terminie otwartym do wniesienia skargi (k. 2, 21 akt sądowych). Jednak z zgodnie z przyjętym w doktrynie stanowiskiem, wobec wynikającego z art. 54 § 1 ppsa wymogu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie jest przedmiotem skargi, wniesienie skargi bezpośrednio do sądu jest bezskuteczne i nie powoduje zachowania terminu wynikającego z art. 53 § 1 ppsa. (...) W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu sąd ten przekazuje skargę właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd na adres właściwego organu administracji publicznej, gdyż to właśnie przez złożenie skargi do organu następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda – op. cit. s. 323, nb 3, s. 328, nb 2 i przytoczone tam orzecznictwo; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis 2015, s. 192, uw. 6; A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 300, uw. 3). Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia jest ustalenie, że w zaskarżonej decyzji Kolegium zamieściło wadliwe pouczenie o sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Ustalenie przez Sąd I instancji, że skarga skarżącego została wniesiona dnia 22 listopada 2016 r. tj. w momencie nadania przez Naczelny Sąd Administracyjny, zostało dokonane prawidłowo. W konsekwencji należało uznać skargę za wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego dla tego typu czynności w art. 53 § 1 ppsa, co też uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. W zażaleniu skarżący zawarł z ostrożności procesowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi niezwłocznie po zwrocie akt przez Naczelny Sąd Administracyjny (s. 4 uzasadnienia decyzji z [...] października 2016 r.; k. 33v-34 akt sądowych). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.