II GZ 951/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 11 październik 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 471/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku G. G.(dalej: skarżący) podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje ograniczenia w prowadzonej działalności gospodarczej poprzez brak możliwości prawidłowego inwestowania w rozwój firmy. Zdaniem skarżącego wpłynie to także negatywnie na wywiązywanie się z ciążących na nim obowiązków publicznoprawnych. Wyjaśnił, że w okresie od stycznia do października 2015 r. poniósł wydatki w kwocie 1.552.215,73 zł i osiągnął przychód w kwocie 1.646.517,49 zł. Dodatkowo poniósł także inne wydatki (43.215,22 zł). Wskazał na swoje zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za 10 miesięcy 2015 r. (36.944 zł). Skarżący wskazywał, że zapłata kary pieniężnej tj. 48.000 zł stanowi dla niego znaczne obciążenie finansowe oraz może ograniczyć prowadzenie działalności gospodarczej. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 471/16 odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. WSA wskazał, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jego wniosku. Osiąga znaczne przychody i ponosi znaczne wydatki. Nie uprawdopodobnił, że zapłata 48.000 zł przekracza jego możliwości lub może zachwiać jego płynnością finansową. Za pochopne Sąd I instancji uznał obawy skarżącego związane z konsekwencjami wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący osiąga bowiem przychody stanowiące wielokrotność kwoty do zapłaty wynikającej z zaskarżonej decyzji. WSA zaznaczył, że wskazywane w skardze wady prawne zaskarżonej decyzji nie stanowią podstawy do wstrzymania jej wykonania, gdyż na tym etapie postępowania Sąd nie został wyposażony w kompetencje dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego. G. G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez WSA w Warszawie. Skarżący na podstawie art. 196 p.p.s.a. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez niewstrzymanie wykonania w całości lub w części decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2016 r., mimo podniesionych przez skarżącego we wniesionej skardze od decyzji istotnych okoliczności, przemawiających za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, przez co doszło do narażenia działalności gospodarczej G. G. na wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków finansowych oraz znacznego pogorszenia płynności finansowej firmy. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dodał, że w okresie od stycznia do kwietnia 2016 r. przychód wyniósł 604 869,29 zł, zaś koszty uzyskania przychodów wyniosły 605 994,12 zł. Dochód został wyliczony na kwotę – 1 124,83 zł, co jest w jego ocenie dowodem strat. Do zażalenia skarżący dołączył również księgę przychodów i rozchodów obejmującą okres od stycznia do kwietnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgłoszony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 196 p.p.s.a. wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w obecnej chwili nie może odnieść zamierzonego skutku. Zażalenie jest niezasadne. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W ocenie NSA skarżący nie wykazał, aby zastosowanie wobec niego tego środka prawnego było zasadne. W uzasadnieniu wniosku skarżący za okres od stycznia do października 2015 r. poniósł wydatki w wysokości 1.552.215,73 zł, podczas gdy przychód stanowił kwotę 1.646.517,49 zł. Dodatkowo w tym okresie dokonał też wydatków na zakup towarów i usług w kwocie 43.215,22 zł bez uwzględnienia podatku VAT w kwocie 36.944 zł. Zdaniem NSA przedstawione informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego (księga przychodów i rozchodów za rok 2015 oraz dane od stycznia do kwietnia 2016) są dość ogólne, gdyż nie odzwierciedlają z jakiego tytułu skarżący osiągnął taki przychód w niepełnym rozliczeniu rocznym. Sąd I instancji dysponując wyłącznie tymi informacjami finansowymi za rok 2015 nie mógł zatem stwierdzić, czy wyegzekwowanie kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącego lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie NSA również dane przedstawione w zażaleniu nie uprawdopodabniają ryzyka wystąpienia skutków wykonania decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki wielokrotnie przewyższa wysokość nałożonej kary (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 669/16). W związku z tym nie można stwierdzić, że zapłata określonej w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] kary pieniężnej w wysokości 48.000 zł spowoduje znaczną szkodę w majątku skarżącego wskutek czego przywrócenie płynności finansowej sprzed wykonania decyzji nie będzie możliwe. Oznacza to, że Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania decyzji z powodu niewystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.