II OSK 2079/17

Dnia 14 lutego 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak /spr./ sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1390/16 w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 23 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2016 r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. C. pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na uzyskanie informacji, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie czynu z art. 300 § 1 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2204; dalej "k.k."), a następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. zawiesił to postępowanie do czasu zakończenia sprawy karnej. W okresie zawieszenia postępowania organ I instancji uzyskał informacje o wszczęciu przeciwko stronie kolejnych dwóch postępowań karnych. Jedno z nich zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Brzesku z dnia 22 września 2015 r. sygn. akt II K 651/14, skazującym J. C. za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie, na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 23; dalej "k.p.a."), postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. podjął zawieszone postępowanie wskazując, że ustała przyczyna jego zawieszenia. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie podnosząc, iż nie zakończyło się jeszcze postępowanie karne, w związku z którym organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne, dlatego też jego podjęcie uważa za przedwczesne. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 1, art. 142, art. 144 i 268a k.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia J. C. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] maja 2016 r. Skargę na powyższe postanowienie złożył J. C.. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 i art. 9 k.p.a., art. 101 § 1 i 3 k.p.a., art. 112 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., a także art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1, art. 142 i art. 144 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Sąd wywodził, że aktualnie obowiązującą treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym posłużono się zwrotem "w sprawie odmowy podjęcia postępowania", przez który ustawodawca rozumie jedynie postanowienia negatywne, to nie ma podstaw, aby w stosunku do postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania" dokonywać wykładni rozszerzającej ten zwrot, zamiast ograniczać go wyłącznie do postanowień o zawieszeniu postępowania. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było bowiem pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc na postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Wyrokowi z dnia 23 marca 2017 r. zarzucono naruszenie: 1. art. 101 § 1 i 3 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że od postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania zażalenie nie przysługuje, w sytuacji gdy właściwa interpretacja tego przepisu prowadzi do wniosku, że zażalenie takie stronie przysługuje; 2. art. 112 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie przysługuje zażalenie podczas, gdy organ I instancji nieprawidłowo pouczył skarżące go, że na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania przysługuje zażalenie, w związku z czym błędne pouczenie co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia; 3. art. 8 i art. 9 k.p.a. statuujące zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasadę informowania poprzez błędne pouczenie strony o prawie do wniesienia środka odwoławczego - zażalenia na postanowienie; 4. art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na tym, że Sąd I instancji nie wypowiedział się odnośnie do uchybień organu administracji związanych z wydanym postanowieniem o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, które zdaniem skarżącego polegały na nierozpoznaniu merytorycznie sprawy i braku rozstrzygnięcia w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która wniosła skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, po doręczeniu im odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.) W odniesieniu do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślić trzeba, że sądy administracyjne prowadzą postępowanie na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie mógł zatem naruszyć przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż ich nie stosował, a jedynie mógł niewłaściwie ocenić ich stosowanie przez organy administracyjne. Dokonując w takim zakresie kontroli zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że – wbrew wywodom skargi kasacyjnej – Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wskazywane w podniesionych zarzutach przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zostały przez organ naruszone. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że aktualną treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Za takim rozumieniem tego przepisu, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, przemawia wykładnia celowościowa i systemowa. Istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują jego biegu, a więc na postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Za taką interpretacją przemawia konieczność przestrzegania zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a. Należy też mieć na względzie, że co do zasady postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona ze wskazanych rozstrzygnięć nie zostaje pozbawiona jednak możliwości ich kontroli, gdyż – na podstawie art. 142 k.p.a. – może je kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) wprost wykluczono zażalenie na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, motywując to możliwością oceny jego zasadności w ramach kontroli podjętego rozstrzygnięcia na skutek np. skargi do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2855/13). Sąd I instancji prawidłowo zatem ocenił, że zaskarżone postanowienie nie narusza art. 101 § 1 i 3 k.p.a., a w konsekwencji powyższego – nie narusza również art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Sąd dopełnił przy tym obowiązku wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż wyjaśnił podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, przedstawił zarzuty skargi i stanowisko organu. Tak sformułowane uzasadnienie wyroku odpowiada wymaganiom formalnym i pozwala na przeprowadzenie kontroli przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wynikają z niego bowiem zasadnicze powody, które legły u podstaw wydania wyroku stwierdzającego, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Nie jest zaś naruszeniem tego unormowania wyrażenie w uzasadnieniu oceny innej od oczekiwanej przez stronę. Odnośnie do zarzutów naruszenia art. 112 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 8 i art. 9 k.p.a. stwierdzić należy, że faktycznie postanowienie organu z dnia [...] maja 2016 r. zawiera błędne pouczenie, jednak błąd ten nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem jego konsekwencje nie powodują ujemnych skutków dla strony. Jak już wcześniej wspomniano skarżący nie zgadzając się z ewentualnym niekorzystnym dla niego rozstrzygnięciem organu może je zaskarżyć do sądu administracyjnego. Błędne pouczenie skarżącego w tym przypadku nie powoduje, że skarżącemu prawo to zostało w jakiś sposób ograniczone. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.